Definitions containing the research օղ : 5283 results

Վարժաւոր

adj.

cf. Վարժ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσκητής studiosus, cultor. Վա՛րժ. կիրթ. ճգնօղ աշակերտ.


Վարժիչ

cf. Ուսուցիչ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Ճգնօղ. որպէս վարժօղ կրթօղ զանձն իւր. ἁσκητής exercens studium.


Վարժնականիշ

adj.

blazoned with a bird.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զնիշ՝ զնշանակ այսինքն զդրօշ վարուժանակի, իբր արու հաւու, արծուոյ, բազէի.


Վարկեմ, եցի

va.

to close in, to surround, to envelope.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ է պատօղ այնպիսեացն. սատանայ՝ որ սաստիկս վարկէ զնոսա։ Իբրեւ զմեռեալ պատեալ վարկեալ (յն. երիզապնդօք) կայ ի գերեզման. լուծցու՛ք զկապանս վարակեալս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 2։)


Վարձախնդիր

adj.

asking wages, requiring a stipend, mercenary.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրօղ զվարձ եւ զպսակ.


Վարձահատոյց

s. adj.

remunerator;
remunerating;
— լինել, cf. Վարձատրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

μισθαποδότης qui persolvit mercedem, praemium, munerarius. Հատուցանօղ վարձս ըստ վաստակոց. եւ Պարգեւատու.


Վարճող

s.

oats;
cf. Վարսակ.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս եղեգան եւ սիզի եւ վարճողի։ Եղէգն եւ վարճող եւ հայֆայն։ Ոմանք զթրմղի ցօղուն ցանեն ի վերայ վարճոխուտ եւ հայֆայուտ տեղոյն, եւ չորացնէ զամէնն. (Վստկ. ՟Խ՟Գ։)


Վարճոխուտ

adj.

full of, or abounding in oats.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս եղեգան եւ սիզի եւ վարճողի։ Եղէգն եւ վարճող եւ հայֆայն։ Ոմանք զթրմղի ցօղուն ցանեն ի վերայ վարճոխուտ եւ հայֆայուտ տեղոյն, եւ չորացնէ զամէնն. (Վստկ. ՟Խ՟Գ։)


Սողուն, ղնոց

s. adj. med.

reptile;
creeping;
— ցաւ, gangrene.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. թ. սօղուլ. ճան ). ἔρπετον reptile. Զեռուն՝ որ սողի ի վերայ երկրի. ճճի անոտն կամ կարճոտն կամ բազմոտանի. տես (Ծն. ՟Ա. 24։ Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 29. 41. եւ այլն։) Դադարք սողաց լեալ էին ամենայն անդամք ճգնողին. Իսիւք.։


Սովիմ, եցայ

vn.

to be tormented with famine, with hunger, to be famished, starved, to suffer through hunger.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս սովէր եւ մաշէր. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Սովորեցուցանեմ, ուցի

va.

to accustom, to habituate;
to bring up, to train, to form, to teach.

· Calfa

NBHL (1)

Զայրեցօղ բնութիւն հրոյ յարարօղ զօրութիւն սովորեցուցեր. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Սուդար, ի, ունք

s.

sudarium, white handkerchief;
veil.

· Calfa

NBHL (1)

Վկայեն սուդարունքն եւ վարշամակքն, որք բժշկէին ի ձեռն պօղոսի. (Կոչ. ՟Ժ։)


Սուզանեմ, ուզի

va.

cf. Սուզեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրով սուզեալ յանդունդս։ Որ սուզեալ ղօղեալ էին անյայտ տեղիս. (Շար.։ Խոր. ՟Գ. 5։)


Սուզեմ, եցի

va.

to plunge, to sink, to immerge;
to cover, to hide.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրով սուզեալ յանդունդս։ Որ սուզեալ ղօղեալ էին անյայտ տեղիս. (Շար.։ Խոր. ՟Գ. 5։)


Սուլիչ

s.

whistle;
— ահընկէց, alarm-whistle.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սուլէ. ձայնատու. շչօղ.


Սունաւոր

cf. Սուինաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս Սըւնաւոր. Կրօղ զսուին.


Սուսերաձիգ

adj. adv.

drawing the sword, able, fit for war;
sword in hand.

· Calfa

NBHL (1)

σπωμένος, ἑσπασμένος, οἶλκων ῤομφαίαν trahens gladium. որ եւ ՍՈՒՍԵՐԱՄԵՐԿ. Որ ձգէ զսուսեր. քարշօղ զսուր. մերկացօղ ի պատենից. թուր քաշօղ.


Սուսերամերկ

adj. adv.

with naked sword;
cf. Սուսերաձիգ.

· Calfa

NBHL (1)

σπωμένος ῤομφαίαν trahens gladium. Որ մերկեալ ունի կամ մերկէ զսուրն ի պատենից. սուսերաձիգ. թուր քաշօղ.


Սուսերաւոր

adj.

sworded, wearing a sword.

· Calfa

NBHL (1)

ἑσπασμένος ῤομφαίαν, μάχαιραν educens gladium. Ունօղ՝ կրող՝ վարօղ զսուսեր. սրաւոր. սուսերաձիգ. սուսերամերկ.


Սուտակ, աց

adj.

lying.

· Calfa

NBHL (1)

ψευστής mendax. Ստօղ. ստախօս.


Սուտակ

cf. Սուտակն.

· Calfa

NBHL (1)

ψευστής mendax. Ստօղ. ստախօս.


Սուտակասպաս, ից, աց

cf. Սուտակասպասու;
սուտակասպաս լինիմ, cf. Կեղծաւորանամ.

· Calfa

NBHL (2)

κέρκωψ (իբրու շարժող զձետ. պոչ խաղցընօղ ). κόλαξ caudatus, astutus, versutus, fraudulentus, adulator, assentator. Որ սուտակ սպաս առնէ այլում, որ չնորհուկս բարբառի. քծնօղ. շողոքորթ. մարդելոյզ. մարդահաճոյ. կեղծաւոր. հրապուրիչ. պատրօղ.

Մինչեւ յե՞րբ ոչ հասեր ի վերայ խաբօղ սուտակասպասից. (Մագ. ՟Ծ՟Բ։)


Շլմորեցուցանեմ, ուցի

va.

to leave in doubt, to create suspicion, to make suspicious, to embarrass, to perplex.

· Calfa

NBHL (1)

Առանձին իմն բարբառդ այդ (յատկութիւն լեզուի) հեբրայեցւոց կարի իսկ յոյժ շլմորեցուցանէ զընթերցօղսն։ Բայց ոչ շլմորեցոյց զմիտսն յայլեւայլ բանիցն. (Կիւրղ. ծն.։)


Շղաբեր

adj.

bearing or carrying a blade of straw or a small branch.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ զշիղ կամ զճիւղ՝ այլուստ, որպէս աղաւնին նոյի. եւ յինքեան՝ որպէս ոստն.


Շղթայ, ից

s.

chain;
chain, concatenation, continuity, series;
— ոսկի, gold chain;
—ք գերութեան, the bonds of slavery;
արկանել ի —ս, to chain, to enchain, to put in chains, irons or fetters;
խորտակել զ—ս, to break one's chains.

· Calfa

NBHL (1)

ἄλυσις catena. Օղ ընդ օղ աղխաղխեալ՝ մանեկաձեւ շարք երկաթի՝ պղնձի՝ կամ ոսկի. կապանք. ոտնակապ. ձեռնակապ. զնճիլ, զինճիլ, զինճիր.


Շղթայագործ, աց

adj. s.

of chain mail, made of rings run one into another;
chain-shaped, chained;
chain-maker.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցես տախտակ մի հիւսկէն վերջիւք, գործ շղթայագործ յոսկւոյ սրբոյ։ Դիցես զերկու շղթայագործսն ոսկիս ի վերայ երկոցուն օղոցն առ ծայրիւք տախտակին, եւ զերկուս ծայրս երկուց շղթայագործիցն տացես ի վերայ երկոցունց մած։ Եւ դիցես ի վերայ տախտակին դատաստանի զվերջսն շղթայագործսն. (Ել. ՟Ի՟Ը. 22=30։)


Շղթայաձեւ

cf. Շղթայատող.

· Calfa

NBHL (1)

Տախտակ դատաստանաց շղթայաձեւ օղակօք յեռեալ ի վակասն. (Լմբ. իմ.։)


Շղթայատող

adj.

cf. Շղթայագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Տախտակ դատաստանաց շղթայաձեւ օղակօք յեռեալ ի վակասն. (Լմբ. իմ.։)


Շղուաբարոյ

cf. Շողոմարար.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՂՈՒԱԲԱՐՈՅ որ գրի եւ ՇՈՒԱՂԱԲԱՐՈՅ, ՇՈՒԱԲԱՐՈՅ, ՇԵՂԱԲԱՐՈՅ. Շողոմարար. քծնօղ. շնթօղ.


Շնաբարոյ, ից

adj.

dog-hearted, churlish, evil, biting;
cynic.

· Calfa

NBHL (1)

κυνηγός (որ եւ որսորդ), κυνήθης canino more praeditus. Ունօղ զբարս շան կամ շնացողի. անառակ. եւ Անյադ. յափշտակօղ. վատթար.


Շնաբերան

adj. fig.

dog-mouthed;
biting, sarcastic, slanderous.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր բերանն է որպէս զշան. հաջօղ. չարախօս. վայրահաջ.


Շնակաքիք

adj.

dog-footed.

· Calfa

NBHL (1)

κυνήποδες cynopedices. Ունօղք աքս կամ աքեացս՝ այսինքն ոտս՝ նման շան.


Շնակերպ

adj. adv.

dog-shaped;
like a dog.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զկերպարան շան. շան նման.


Շնամ, ացայ, ացի

vn. fig.

to commit adultery;
to worship idols, to idolize;
to usurp, to ravish.

· Calfa

NBHL (2)

Այր ոք թէ շնասցի ընդ առնակնոջ, կամ շնայցէ ընդ կնոջ ընկերի իւրոյ, մահու մեռցին շնացօղն (այր), եւ շնացեալն (կին)։ Մի՛ շնար։ Անդէն շնացաւ ընդ նմա ի սրտի իւրում։ Շնային ընդ քարի եւ ընդ փայտի (ընդ կուռս).եւ այլն։

Ազգ չար է շնացօղ։ Շնացօղք, ո՛չ գիտէք եւ այլն. (Կինս այս շնացեալ է. եւ այլն։)


Շնասէր

adj.

libidinous, lascivious.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զշնութիւն, եւ զվայրահաջութիւն շանց.


Շնացող

cf. Շնացօղ.

· Calfa


Շնորհաբաշխ, ից

adj.

granting or distributing favours.

· Calfa

NBHL (2)

Բաշխօղ շնորհաց՝ տիրաբար, կամ միջնորդաբար.

Պարգեւաձիր եւ շնորհաբաշխ աջոյն պօղոսի. (Նար. առաք.։)


Շնորհաբաշխութիւն, ութեան

s.

distribution of favours;
gift of grace.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն շնորհաբաշխութեան հաւաքմունս ընչից առնեն (ոմանք ձեռնադրօղ եպիսկոպոսունք). (Կանոն.։)


Շնորհագիւտ

adj.

obtaining the divine grace, pleasing to God, favoured, dear, agreeable, grateful.

· Calfa

NBHL (1)

Գտօղն շնորհաց յաստուծոյ, եւ առաջի աստուծոյ.


Շնորհալից

adj.

full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.

· Calfa

NBHL (1)

Շնորհալիցն պօղոս. (Պիտ.։)


Շնորհալոյս

adj.

pure, candid, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զլոյս եւ զփայլիւն շնորհալի եւ հաճոյական. լուսափայլ.


Շնորհակալ

adj.

grateful, obliged, beholden.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ εὑχάριστος gratus (animus), beneficii memor. որ եւ ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒ. Որ շնորհս ունի երախտեաց երախտաւորի. գոհացօղ. շնորհահատոյց. երախտագէտ.


Շնորհակալութիւն, ութեան

s.

thanks, thanksgiving, gratitude, thankfulness.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանակ շնորհակալութեան։ Ոչ միայն զշնորհակալութիւնն հատանել, այլեւ զշնորհօղն իւրեանց ոչ գիտել. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. յովն.։)


Շնորհաշուք

adj.

graceful, handsome, charming, genteel, pretty, nice.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ շնորհաշուք դեղով՝ պաճոյճ փաղփաղեալ։ Շնորհաշուք մօրն սիովնի. (Նար. կուս. եւ Նար. մծբ. (յորս լինի իմանալ եւ արկօղ զգլխով իւրով զշուք շնորհալի)։)


Շնորհավաճառ

adj. s. simoniac.

· Calfa

NBHL (1)

Վաճառօղ զշնորհս. սիմոնական. եւ Մարդահաճոյ.


Շնորհատու, ի

adj.

gracious, bestowing favours.

· Calfa

NBHL (1)

տուիչ շնորհաց. պարգեւատու. շնորհաբաշխ. ներօղ.


Տամկանամ, ացայ

vn.

to be wet, moistened, to become humid, moist.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ցօղոյ լերանց տամկանան. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 8։)


Տամկատեսակ

adj.

of wet or moist nature.

· Calfa

NBHL (1)

ὐγροειδής humidus. Ունօղ զտեսակ եւ զկերպ խոնաւութեան. խոնաւ. թաց.


Տամկացուցանեմ, ուցի

va.

to moisten, to damp, to wet, to dew, to bedew, to soak, to steep.

· Calfa

NBHL (1)

Տամկացուցանէ գիջութեամբն։ Ի խոնաւոյ սնուցելոյ, այն որ տամկացուցանեն։ Ոչ կարէ զովացուցանել եւ ջեռուցանել հուր, եւ ոչ չորացուցանել եւ տամկացուցանել ջուր։ Ցօղ յերկնից եկեալ՝ տամկացուցանէ զնա. (Նիւս. կազմ.։ Դամասկ. Ոսկիփոր.։)


Տանիմ, տարայ, տար

va. vn.

to carry, to carry away or off, to bear off, to take or convey away, to lead, to bring, to fetch away, to transport;
to drive at, to tend or lead to;
to hold, to contain, to comprise, to include, to comprehend;
to bear, to suffer, to endure;
to carry to an end, to accomplish, to crown;
to be brought, conducted, led;
յինքն —, to appropriate to oneself, to assume wrongfully, to arrogate, to lay claim to;
ընդ միտ —, to take exception or offence at, to find fault with;
— եւ ածել ինչ, to publish, to celebrate, to make public.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՆԻՄ. χωρέω capio, contineo. Կարօղ լինել պարունակել. բաւել. բաւական լինել. ընդունել. յինքեան կամ սիրով.