Definitions containing the research օղ : 5283 results

Հուժկու

adj.

strong, vigorous, robust;
powerful, potent, mighty.

· Calfa

NBHL (1)

Հուժկու անուանի, եւ յաղթօղ։ Ամենեցուն թագաւորաց հուժկու եղեալ, պարթեւն արտաշէս. (Խոր. ՟Ա. 22։ ՟Բ. 12։)


Հուղկահար

cf. Հուղկահարու.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈՒՂԿԱՀԱՐ եւ ՀՈՒՂԿԱՀԱՐՈՒ. Հարօղ ուղեկի կամ ուղեկանի՝ այսինքն ուղեւորի. որ հարկանէ եւ կողոպտէ զճանապարհորդս. աւազակ. յելուզակ. հէն.


Հուղկահարու, աց

s.

highwayman;
robber, brigand, assassin.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈՒՂԿԱՀԱՐ եւ ՀՈՒՂԿԱՀԱՐՈՒ. Հարօղ ուղեկի կամ ուղեկանի՝ այսինքն ուղեւորի. որ հարկանէ եւ կողոպտէ զճանապարհորդս. աւազակ. յելուզակ. հէն.


Հունձք, հնձոց

s.

harvest;
crop;
summer;
— խոտոյ, hay-making;
ժամանակ հնձոց, reaping, harvest-time, mowing-time;
(խոտոյ) hay-time;
երգ հնձոց, harvest-home;
առատ —, abundant harvest;
ոսկեփայլ, — փունջ —, golden harvest;
յաւուրս հնձոց, in harvest-time.

· Calfa

NBHL (1)

Հնձել զհունձս։ Յաւուրս հնձոց ցորենոյ։ Հնձոցն գարեաց։ Սերմն եւ հունձք։ Աղաչեցէ՛ք զտէր հնձոց, զի հանցէ մշակս ի հունձս իւր։ Բազում համբարս դնէ ի հունձս։ Որպէս ցօղ ամարայնի, եւ անձրեւ ի հունձս.եւ այլն։


Հուր, հրոյ

s. fig. adj.

fire;
fire, heat, spirit, ardour;
passion, love, flame;
fiery, igneous;
—ն անշէջ, hell, hellfire;
շրջմոլիկ —, night-fire, Will-o' the wisp, Jack-o' lantern, ignis fatuus;
— արկանել, վառել, to set on fire, to light, to kindle, to make a fire;
— հարկանել, արկանել, տալ, հրով or —բ դատել, to set fire to, to burn, to set on fire, to inflame;
ի — եւ ի սուր սպառել, մաշել զամենայն, to put every thing to fire and sword, to destroy by burning;
to chastise with fire and sword, to punish severely;
ի — այրիլ, տոչորիլ, to be burnt, consumed by fire;
իւղ արկանել զհրով, to add fuel to the flames;
— առնուլ, to catch or take fire, to fire or blaze up;
չառնուլ —, to miss fire;
— վարեալ բորբոքէր ի գաղղիա, all France was on fire, all in a blaze;
ի — ! ի — ! հարաւ զտանէ, fire ! fire ! the house is on fire !
առ սէր քո տայր զինքն or մատնէր զանձն եւ ի —, he would go through fire and water for your sake.

· Calfa

NBHL (1)

Նրբագոյնն եւ թեթեւագոյնն ի չորից տարերաց՝ այրեցօղ եւ լուսատու. եւ ամենայն նիւթ հրացեալ. կրակ. խարոյկ. ջահ. բոց։ Նմանութեամբ՝ Վառեալ սէր, բարկութիւն, ցանկութիւն, տենդ, եւ այլն.


Հպարտ, ից, աց

adj.

proud, arrogant, haughty, lofty, lordly, overbearing, imperious, supercilious, vain.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπερήφανος, ὐβριστής, ἁλαζών superbus, arrogans, jactabundus. (լծ. հյ. Պարծօղ. յն. էբէ՛րթիս կամ իբէ՛րդադօս. ամբարձեալ, եւ վերագոյն. ուստի լտ. սուբէրպուս ). Ամբարտաւան. բարձրամիտ. բարձրայօն. փքացեալ. փառասէր. արմարհոտ. սոնք եւ սէք.


Հպարտաբան

s.

boaster, braggart, vaunter.

· Calfa

NBHL (1)

Զի հպարտաբան իմն էր, եւ թշնամանօղ. (Գէ. ես.։)


Հռետոր, աց

s.

rhetor, rhetorician, orator.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ յն. ռի՛դօր. լտ. օռա՛դօր. ῤήτωρ orator, rhetor. այսինքն Ասօղ. ճարտասան, եւ ճարտարախօս. ատենախօս. փաստաբան. պերճաբան.


Հռովմայեցի, ցւոյ

adj. s. roman.

· Calfa

NBHL (1)

ῤωμαῖος romanus. Բնակիչ հռովմայ. եւ Ունօղ զազատութիւն քաղաքացւոյ հռովմայ.


Հսկայաձեւ

adj.

gigantic, huge, colossal, colossean;
— անդրի, colossus, colosse, colossal statue.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զձեւ հսկայի. վիթխարի. յաղթանդամ եւ բարձրահասակ.


Հսկեցող

adj.

cf. Հսկող.

· Calfa

NBHL (2)

ՀՍԿԵՑՈՂ ՀՍԿՈՂ. γρηγόριος, ἑγρήγορος, γρηγορῶν, ἅγρυπνος vigil, vigilans. Որ սկէ. արթուն. զգաստ. տքուն. տքնօղ. որ ըստ յն. ղրիղօ՛րիօս. յորմէ՝ Գրիգոր, Գրիգորիոս.

Զարմասցո՛ւք ընդ հսկեցօղ ազգն սագաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Հսկող

adj.

watchful, vigilant.

· Calfa

NBHL (2)

Զարմասցո՛ւք ընդ հսկեցօղ ազգն սագաց. (Վեցօր. ՟Ը։)

ՀՍԿԵՑՈՂ ՀՍԿՈՂ. γρηγόριος, ἑγρήγορος, γρηγορῶν, ἅγρυπνος vigil, vigilans. Որ սկէ. արթուն. զգաստ. տքուն. տքնօղ. որ ըստ յն. ղրիղօ՛րիօս. յորմէ՝ Գրիգոր, Գրիգորիոս.


Հսկուն

adj.

awake.

· Calfa


Հրաբեր

adj. chem.

igniferous, producing fire;
pyropherous.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ զհուր. կրօղ յինքեան զզօրութիւն հրոյ.


Հրաբերան

adj.

fire-mouthed.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զբերան հրեղէն. յորոյ ի բերանոյ հուր ելանէ. եւ Հրաշունչ.

Քրովբէօրէն հրաբերան բղխօղ նշուլից. (Նար. կուս.։)


Հրաբոց

s.

phlegethon.

· Calfa

NBHL (1)

Տանջին ի հրաբոց կիզանողն։ Իսկ հրաբոց կիզօղն տեղի գոլով հրային եւ կիզանօղ. (Նոննոս.։)


Հրաբուղխ

adj. s.

ignivomous, fire-breathing;
burst of flame, eruption, volcano.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաբուղխ եւ կայծակնատարած ցոլացմամբ կիզանօղ լեզուացն. (Նար. յովէդ.։)


Հրադէզ

adj.

heaping up fire.

· Calfa

NBHL (1)

Դիզեալ իբրեւ զհուր. կամ դիզօղ զհուր.


Հրաժարեմ, եցի

va. vn.

to cause to renounce or abdicate;
to dismiss, to discharge;
to forbid, to prohibit, to interdict;
to renounce, to abstain, to deprive oneself of, to forego, to forbear, to refrain, to desist, to resign;
to deny, to disown, to refuse;
to take leave of, to bid farewell to;
to die, to decease;
— յաղանդոյ, to abjure, to recant, to renounce;
— յաշխարհէ, to renounce the world;
to enter a convent;
— յիշխնանութենէ, to abdicate, to resign, to tender, to lay down or throw up one's commission;
— ի թագաւորութէնէ, to abdicate the crown;
աղաչեմ զքեզ կալ զիս հրաժարեալ, I pray thee have me excused, I beg you excuse me, I pray you to be kindly indulgent towards me.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս հրաժարեաց ի մէնջ. (Ոսկ. հռ.։)


Հրակերպ

adj.

cf. Հրակերպեան.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զկերպարանս հրոյ. հրատեսիլ. հրեղէն. եւ Հրեշտակք.


Հրակէզ առնեմ

sv.

cf. Հրակիզեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հրով կիզանօղ, եւ կիզեալ.


Հրակիր

adj. s.

containing fire, igniferous;
pyrophorus.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ յինքեան զհուր.


Հրահանգիչ

adj. s.

instructive;
instructing;
instructor, teacher, tutor.

· Calfa

NBHL (1)

Պարգեւառին ի թագաւորաց ուսուցանեն հրահանգօղքն՝ երկրպագութեամբ շնորհ ունել. (Խոսր.։)


Հրահատ

adj.

red-seeded (pomegranate).

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զհատս նման հրոյ. մակդիր նռան.


Հրամանակատար

s. adj.

executor, proxy;
mandatory;
obedient.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարօղ հրամանին. պատուիրանապահ. կամակատար.


Հրամանատար, աց

s.

commander.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր զտիրօղ հրամանատար էիցս. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Հրամանատու, աց

adj.

commanding, permitting.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιτάσσων, προστάττων, κελεύσας imperans, mandator, jussum dans եւ այլն. Որ հրաման տայ. տուօղ զպատուէր. կարգաւորիչ. հրամայօղ. օրինադիր.


Հրամանատրեմ, եցի

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ գիշերի պօղոս եւ շիւղաս զմեզ (ի) հարկաւորն յաղօթս հրամանատրեցին. (Բրս. հց.։)


Հրային, այնոց

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխարկեցեր զբնութիւն հրային՝ ի մեղմագոյն ցօղ անձրեւին. (Յիսուս որդի.։)


Հրաշագործ

cf. Սքանչելագործ.

· Calfa

NBHL (1)

θαυματουργός qui miracula edit եւ mirificus. Որ գործէ հրաշս. սքանչելագործ. նշանագործ. որ տիարպէս զաստուծոյ ասի. հրաշք գործօղ .... եւ իբր Հրաշագործական, որ ասի զաստուածային իրաց.


Հրաշադէտ, դիտի

adj. s.

fond of portents or prodigies;
soothsayer, conjurer.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱՇԱԴԷՏ որ եւ ՆՇԱՆԱԴԷՏ. τερατοσκόπος prodigiorum inspector. Որ դիտէ զսուտ հրաշս. կամեցօղ տեսանել կամ ցուցանել զկախարդական նշանս.


Հրաշանուն

adj.

renowned, very celebrated, famous.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշանուն քաղաք (երուսաղէմ)։ Հրաշանուն ախոյեանն (պօղոս). (Նար. ՟Ծ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)


Հրաշապատում

adj.

extremely well narrated;
relating wonders;
mysterious.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի բանիւ պատմօղ, ճառօղ. եւ պատմեալ, ճառեալ.


Հրաշատեսիլ

adj.

cf. Սքանչելատեսիլ.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսօղ հրաշալեաց.


Հրաշափառ

adj.

most majestic, — glorious, — august.

· Calfa

NBHL (1)

Գործոց հրաշափառից եղեն արարօղք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրապարակախօս, աց

adj. s. adv.

pronounced in public;
public speaker, haranguer, orator, speech-maker, declaimer;
publicly.

· Calfa

NBHL (1)

δημηγόρος, δημηγόρων concionator. Խօսօղ ի հրապարակի, կամ հրապարակաւ. ատենախօս.


Հրապարակախօսութիւն, ութեան

s.

discourse pronounced in public, oration, harangue, sermon, declamation.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ի հրէից հրապարակախօսութեանն ասէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Հրավառ, ից

s. mech. adj.

fire-lighter;
stoker, fireman;
bellows blower;
ardent, inflamed, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Ծախիչ որպէս զհուր. վառօղ զհուր.


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

· Calfa

NBHL (1)

πυρά, πῦρ rogus, ignis. (իբր հրահատ) Խարոյկ՝ հուր հատանօղ յիւրմէ. հուր վառեալ եւ բորբոքեալ. կրակ՝ բոցով կամ անբոց. վառած կամ եղած կրակ.


Հրատարակ, աց

s.

publisher, announcer, crier;
bill, poster, advertisement;
— մարտի, declaration of war.

· Calfa

NBHL (1)

Քարոզ (որ ի հեռաւորս տարածէ զբանն). հռչակօղ. մունետիկ. հրապարակիչ.


Հրատեսակ

cf. Հրատեսիլ.

· Calfa

NBHL (1)

πυροειδής, πυρώδης igneae formae, igneus, ignitus. որ եւ ՀՐԱՏԵՍԻԼ. Ունօղ զտեսիլ եւ զհանգամանս հրոյ. հարգոյն. հրախառն. կրակի նման.


Հրացայտ

adj. s.

emitting flames;
shining, sparkling, glittering;
— աչք, fire-flashing eyes;
—ք, fire-works.

· Calfa

NBHL (1)

(գրի եւ Հրացայթ) Որ ցայտէ յիւրմէ զհուր, կամ կայծակունս արձակէ. կրակ ցաթկեցնօղ.


Հրաւիրակ, աց

s.

inviter, host, hostess.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπαγγελτήρ, παραγγελλεύς nuncius, denunciator, invitator. որ եւ ՀՐԱՒԻՐԱՏՈՒ. Պաշտօնեայ հրաւիրօղ ի կողմանէ տանուտեառն կամ հանդիսադրի.


Հրափայլ

adj.

sparkling, shining as fire, luminous, brilliant.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զփայլիւն հրոյ. բոցափայլ. հրանիւթ.


Հրափորձ

adj.

tried by fire.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱՓՈՐՁ ՀՐԱՓՈՐՁԱԿԱՆ. ἕμπυρος . Հրով փորձեալ եւ փորձօղ.


Հրեշտակակերպ

adj.

like an angel, angelic.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զկերպարան կամ զնմանութիւն ինչ հրեշտակի.


Հրեշտակակիր

adj.

endowed with angelic prerogatives.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ յինքեան հրեշտակային ձիրս.


Հրեշտականման

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγγελομιμήτης angelorum imitator. Նման կամ նմանօղ հրեշտակի.


Հրեշտակասէր

adj.

fond of angels.

· Calfa

NBHL (1)

φιλάγγελος angelorum amans. Սիրօղ հրեշտակաց.


Հրընկէց

adj.

fire-hurling, thunder-striking, fulminating;
— բարկութիւն, thunder.

· Calfa

NBHL (1)

πυροβόλος ignes jaculans. Ընկեցօղ զհուր. հրացան. շանթառաք.