conjunction, concatenation, train, contiguousness, continuance, succession.
ἁποκολουθία consequentia συνάρτησις connexio, colligatio σύμπτωσις coincidentia, concursio. Զուգայարմարութիւն. եւ Կցումն. զօդումն. շաղկապումն.
union, junction, conjunction;
adhesion, combination;
reunion;
incorporation;
gluing;
copulation, pairing;
unanimity.
Որպէս Միանալն, միաւորիլն, անշփոթ խառնումն. յն. ἔνωσις unio, adunatio. նաեւ Միութիւն՝ իբր միացումն.
interruption.
Աստուածային կտակարանին ընթերցումն ... լինի առանց անջատման եւ միջատութեան. (Փիլ. ել. ՟Բ. 34։)
to simplify;
to clarify, to filter;
to clear, to purify;
to expand, to slacken;
to unfold, to unroll, to untwist, to display, to spread, to put or set forth;
to unravel, to clear up, to disentangle, to develop, to explain, to expound, to illustrate;
— զդրօշս, to hoist, to infurl a flag, to let fly the ensign, to display the colours;
— առագաստս, to heave out, to set a sail.
Կոչեաց զերկիրն յանուն նորա յափբաթայ՝ որ եւ զկնի պարզեալ՝ ասի եփրաթայ, որ է բացումն։ ՟Ի՟Բ գիր առ դանելի ասորւոյ գտեալ, որ վասն ոչ պարզելոյն զընդարձակութիւն լեզուիս՝ անհոգա ցեալ եղեւ. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. պտմ.։)
to render wise or modest, continent or abstinent, to give an air of decency.
զմանուկն ետ մահուան գովէ, եւ բիւր գուութեմբ պարկեշտացուցանէ։ Ճարտասանի ուրուք եւ կամ բանագրի դժնէի յարմարելով զբանն առ ի լսողացն հիացումն՝ ճայթմամբ իւիք պարկեշտացուցանելով. (Բրս. բարկ. եւ Բրս. գորդ.։)
fortification.
τειχοδομία, τειχοποιΐα muri exstructio. Կառուցումն պարսպի.
idle, lazy, supine, negligent.
Իսկ ձեր՝ պղերգ միայն հեղգութեանցն աստանօր պահանջեալ ի բաց ընկեցումն. (Պիտ.։)
cf. Պճնումն.
Աստանօր նախահորն կանգնումն կուսից, աճեցումն տղայոց, պարարումն ծերոց. (Մաշտ.։)
ornament, dress, embellishment;
cf. Պճնանք.
Աստանօր նախահորն կանգնումն կուսից, աճեցումն տղայոց, պարարումն ծերոց. (Մաշտ.։)
cf. Պնդագոյն.
Պնդապէս հաւատով յուսոյն կարծրութեան ընդ քեզ բեւեռել անսայթաքելի։ Զրահեալ պնդապէս սուսերաւ հոգւոյն ... հաստատեսցես կազմել պնդապէս ի կացումն ուղիղ անսասանելի։ Ըմբռնեալ զմարտուցեալն ընդ իւր՝ պնդապէս. (Նար. ՟Ծ՟Ը. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. կուս.։)
of the same race or family;
homogeneous.
Հեշտութիւն եւ զարմացումն համացեղիցն, արհաւիրք եւ հիացումն հալածչացն. (Ածաբ. մակաբ.։)
kiss, embrace;
*buss;
sweetness, affability, familiarity;
union, joint, joining together;
spondee;
sweet-tempered, affable, benign, gentle, mild, meek;
propitious, favourable;
agreeing, unanimous;
— ձեռաց, hand-kissing;
յուդայի, մատնչի, a traitor's kiss;
— տալ ումեք, to embrace, to kiss;
to buss;
տալ միմեանց — խաղաղութեան, to give the kiss of peace;
ի — ածել, to familiarize, to tame, to domesticate;
հաշտ եւ — առնել, — յարդարել, to appease, to calm, to pacify, to reconcile;
գալ ի —, to get or grow tame, familiar, to be tamed;
— եւ կամակ բարս ստանալ, to be good-tempered, gentle, amiable.
ՀԱՄԲՈՅՐ. նմանութեամբ, որպէս Սէր, միութիւն, յարումն. կցումն իրաց. եւ Ընտանութիւն, կամ ընտելութիւն. հանդարտութիւն. ցածութիւն.
look, sight, view.
ἁνάνευσις, βλέψις aspectus ὅψις visus Հայեցուած. նայեցումն. ակնարկութիւն. տեսութիւն.
glance, look, peep;
sight, view;
aspect, appearance, presence;
spectacle, prospect;
անյողդողդ —, firm, steady, look;
ի խոնարհ ունել զ—ս, to cast down the eyes;
ակն տալ or դնել —ովք աչաց, to cast an amorous eye upon, to ogle;
to dote upon.
ՀԱՅԵՑՈՒԱԾ ὄρασις, ὄραμα aspectus, conspectus ὅψις visus եւ այլն. որ եւ ՀԱՅԵՑԱԾ. Հայեացք. հայեցումն. հայեցութիւն. հայելն, նայելն. տեսութիւն. աչք. տեսիլ. գիրք. նայուածք, եւ տեսք.
Հայեցուածն միայն ի զարմացումն ածէ։ Ի բարձրավանդակ թագաւորանիստն զհայեցուածսն ունի. (Խոր. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 39։)
cf. Հայթհայթանք.
ՀԱՅԹՀԱՅԹԱՆՔ ՀԱՅԹԱՅԹԱՆՔ. իբր κατασκεύασμα molimen եւ այլն. գրի եւ ՀԵԹԵԹԱՆՔ, ՀԱԹԱՅԹԱՆՔ, եւ ԽԱՅԹԱՅԹԱՆՔ. Հնարք. ջանք. նիւթելն. գիւտք. ելի աղանդք, պաճարանք. դարման, ըստ որում դեղ, եւ պարէնք. հիտոյք. եւ Պատճառանք, կցկցումն, կրկտումն. ճար, ճարակ.
invention, expedients, means, shift, device, way;
provisions, food, victuals;
relief, solace;
pretext, subterfuge, pretence;
— կենաց, subsistence, means, necessities of life;
cf. Հնարք.
ՀԱՅԹՀԱՅԹԱՆՔ ՀԱՅԹԱՅԹԱՆՔ. իբր κατασκεύασμα molimen եւ այլն. գրի եւ ՀԵԹԵԹԱՆՔ, ՀԱԹԱՅԹԱՆՔ, եւ ԽԱՅԹԱՅԹԱՆՔ. Հնարք. ջանք. նիւթելն. գիւտք. ելի աղանդք, պաճարանք. դարման, ըստ որում դեղ, եւ պարէնք. հիտոյք. եւ Պատճառանք, կցկցումն, կրկտումն. ճար, ճարակ.
paternal;
native, natal;
— ժառանգութիւն, patrimony;
— գաւառ, աշխարհ, երկիր, cf. Հայրենիք.
Անյագ առնիցեն զընթերցումն պատմութեանց մերոց հայրենեացն. (Խոր. ՟Գ. 1։)
encounter;
coincidence;
—ումն միմեանց, interview, meeting.
ՀԱՆԴԻՊՈՒՄՆ. Հասանելն. գտանելն. ստացումն.
solemn, pompous;
spectator, assistant.
Ի հանդիսական տօնիս։ Ի հանդիսական աւուրս։ Ի հանդիսական մարտի։ Հանդիսական մրցումն, կամ ատեան, հրապարակ, ասպարէս. (Տաղ.։ Լմբ.։ Գր. տղ.։ Երզն.։ Գանձ.։)
exciting to war, warlike, martial.
εὑαγώνιος certaminum studiosus եւ ad certamen pertinens. Խրախուսիչ ի մրցումն. շարժօղ ի նահատակիլ.
necessary, important, essential;
intimate;
ministering, serving;
necessaries.
Առ ի լցումն լինել ամենայն հարկաւոր պիտոյից մերոց. (Ժմ.։)
blow, beating.
Ոչ հարումն, եւ ոչ խոցումն սրոյ. (Մանդ. ՟Ժ՟Բ։)
inquisitiveness.
Հարցումն առ ի գիտելոյ եւ փորձելոյ.
to interrogate, to question, to examine, to inquire.
Զկուսական յղացումն ոչ հարցափորձել. (Աթ.։)
demand, interrogation, question;
—ս առնել, մտտուցանել, to ask or address questions, to question.
ՀԱՐՑՈՒԱԾ ἑρώτημα, ἑπερώτημα interrogatio, quaestio. որ եւ ՀԱՐՑ. Հարցումն. բանն հարցեալ. խնդիր պատասխանւոյ. հետաքննութիւն. քննութիւն յատենի. հարցափորձ.
persuasible, likely, probable, plausible;
— է, չէ —, it is likely;
unlikely.
Ա՛յլ ի նոյն՝ հաւանական (ցուցումն). (Կիւրղ. գանձ.։)
to skin over, to become cicatrized, healed, whole.
Տեղիք իսկ բեւեռացն, եւ խոցումն տիգին ոչ կցեալ, այլ համագաղափար մեր՝ սպիացեալ նմայ յարուցելումն. (Անյաղթ բարձր.։)
stadium;
furlong;
զվկայութեանն —ն ստանալ, to gain the crown of martyrdom.
Զծուլութիւն մարդկան ազգիս իբրեւ մտրակաւ զարթուցանէ ի ստագինս (յայսմիկ)։ Յայսմ ստագին մրցանակի։ Յայսպիսի ստագինս բազմել, զայսպիսի մրցումն տեսանել. (Մագ. ՟Ա. ՟Է. ՟Ժ՟Դ։)
purchase, acquisition, property, possessions, goods, substance, power;
creature.
Ոչ ստացուած է, եւ ոչ արարած, այլ յաւէտ զի՝ հօր էութեանն պտուղ. (Կիւրղ. գանձ.։) ստացուած. Ստացումն. ստանալն՝ զոր ինչ չունիցի ոք կանխաւ. ստացական ինչ։
cf. Ստացումն.
inferior;
earthly, terrestrial.
Հայցեսցուք ստորնայինքս զվերնայինն։ Ստորնայնոցս մոռացումն։ Զամենայնիւ զանց արարեալ զստորնայնովքս եւ զժամանակէիւքս. (Վրդն. պտմ.։ Սկեւռ. ի լմբ.։ Տօնակ.։)
breakage, rupture;
split, cleft;
great fright, consternation, terror, dismay.
Պիրկ ձգեալ ... պախումն իմն եւ խզումն պրկեցելոցն առնէ մասանց։ Եթէ խոցումն ինչ եւ կամ պախումն՝ որ զնովաւ միզնն իցէ՝ կրեսցէ, անդէն վաղվաղակի զհետ երթայ ախտին՝ մահ. (Նիւս. կազմ.։)
fright, start.
Տարորոշի եւ երկիւղ ի վեց. ի պակումն, ի խորշումն, յամօթ, ի հիացումն, ի զարհուրումն, ի տագնապ. եւ է պակումն՝ մածումն արեան եւ ընդարմացումն ոգւոյ, եւ երկիւղ ապառնւոյ ներգործութեան. (Նիւս. բն. ՟Ի։)
reserve;
keeping;
deposit, consignment;
maintenance, keep;
sequestration;
placed or kept in reserve;
— հօտք խաշանց, fattened sheep;
դնել ի —ի, to put in reserve, to reserve;
դնել ի —, to deposit, to consign;
to put in prison;
կալ or լինել ի — or ի —ի, to be in custody, in arrest, in prison.
Լուացումն մարմնոց, եւ պահեստ շաբաթուց. (Երզն. մտթ.։)
cf. Պաղատանք.
Ձայն եւ կարդացումն է՝ ջերմագութ սրտի առ Աստուած պաղատումն. (Խոսր.։)
cf. Ուրացութիւն;
յ— լինել, կալ, cf. Ուրանամ;
յ— լինել յերախտեաց, to be unmindful of favours received, to pay a favour with ingratitude, to be ungrateful, unthankful;
յուրաստ լինիմ, to deny, to disown.
Իբր Ուրացումն, եւ Ուրացօղ.
offering.
ՈՖՐԱՆԹ կամ ՈՓՌԱՆՏ. Բառ գաղղիական՝ առեալ ի լտ. օֆֆէ՛ռթում, թա. offertum, -ta. Ընծայ. մատուցումն. նուէր. ընծայաբերութիւն.
ill, misfortunes, adversity, disaster, calamity, misery, tribulation, disgrace;
evil deeds, malice, iniquity, rascality;
ill-usage, violence;
— ախտից, the effects of the passions;
չարեօք, badly;
wickedly;
mischievously;
spitefully;
չարիս գործել, to do evil, ill or wrong, to injure, to harm;
— խօսել զումեքէ, to speak ill of, to slander;
cf. Չարախօսեմ;
չարեաց ի չարիս վերանալ, դիմել, to rush from bad to worse, to grow or get worse and worse;
զփոքրագոյնն ընտրեա ի չարիս, of two evils choose the less.
Բազմացան չարիք մարդկան ի վերայ երկրի։ Գուցէ հատուցանիցէ մեզ հատուցումն զամենայն չարեացն՝ զոր անցուցաք ընդ նա։ Մի՛ յօժարեսցիս ընդ բազումս ի չարիս։ Եօթն չարիք կան ի սրտի նորա։ Վասն ամենայն չարեացն՝ զոր գործեաց հերովդէս։ Ի դառնալ ձեզ իւրաքանչիւր ի չարեաց ձերոց.եւ այլն։
cf. Չափողութիւն ;
exchange, reward, return.
Չափելն, եւ իլն. եւ Զուգակշիռ հատուցումն.
Հանճարեղք ի հատուցումն դաւանացն՝ զամբարշտացն արդարադատ չափմամբ. (Շար.։)
shuddering, consternation, great fear, panic, horror.
Սարսումն եւ տւիւն. սոսկումն եւ արհաւիրք կամ հիացումն.
frightful, dreadful, tremendous, appalling, horrible, terrible;
enormous, stupendous, wonderful.
Հիացումն իմն են ճառքս, եւ սարսափելի որոց միտս ունին. (Խոր. ՟Բ. 89։)
flapping, fluttering, flight, flying about.
Սաւառնիլն. թեւապարութիւն. սլացումն.
mourning;
grief, pain.
ՍԳՈՒՄՆ որպէս ԶԳՈՒՄՆ. իմա Զգալն. զգացումն, կամ զգածումն. αἵσθησις sensus.
shadow-like;
figurative.
Ստուերակերպ քահանայութիւն, կամ օրէնք, կամ երջնոց մատուցումն, կամ գծագրութիւն, կամ տիպ. (Ճշ.։ Կիւրեղ. խչ։ Պտրգ.։ Սարկ. քհ. Սկեւռ. աղ.։)
cf. Ստունգանումն.
Հատուցումն ընդունին արժանի ըստուգանութեան իւրեանց. (Կանոն.։)
contempt, disobedience, indocility.
Հատուցումն ընդունին արժանի ըստուգանութեան իւրեանց. (Կանոն.։)
repentance, regret, concern, sorrow, grief, remorse, compunction.
Ստրջումն մեծ եղեւ եւ հիացումն ամենայն իսրայէլացւոցն. (Լմբ. զքր.։)
hagiology.
ἰερολογία sacer sermo, sacra recitatio եւ ἰερόν λογίον sacrum oraculum. Սրբազան բան, որպէս կարդացումն, օրհնութիւն, եւ սուրբ գիրք, պատգամ.
guarded by seraphim.
Սրովբէապահակ դրախտին՝ բացումն ամրացեալ ցանգոյն. (Սիւն. տաղ խչ.։)
indignation, passion, vexation, anger, ire, spite, wrath, rage;
շիջուցանել զբոց սրտմտութեան, to stifle, smother or suppress the fire of one's indignation;
cf. Հրաբորբոք.
Սրտմտութեան առանձինն է՝ դիմեցումն հոգւոյ խորհրդեամբ չար առնելոյ, յորոյ վերայ նեղասրտեալն է. (Բրս. հց.։)