brutal, heastly, like a beast.
Գազանեղէն զայրացումն, կամ մոլեգնութիւն։ Արիւնապարտ մարմինն գազանեղինին. (Արծր. ՟Բ. 1։ ՟Դ. 11։)
increase, advantage.
Աճումն եւս քան զեւս. զարգացումն յոյժ. յաւելուած.
incomprehensible.
ὀ ὐπὲρ νόησιν intelligentia superior Գեր ի վերոյ քան զիմացումն. եւ Գերիմաստ.
sublimity, preeminence, excellence.
Որպէս իմացականի գերունակութեան ցուցումն հաւաստի երեւեցուցեալ. (Մեկն. ղեւտ.։)
cf. Դղրդիւն.
ԴՂՈՐԴՈՒՄՆ ԴՂՐԴԻՒՆ ԴՂՐԴՈՒՄՆ. Դղորդելն. դղրդիլն. դղորդ. շարժլումն. սասանումն. խախտումն. վրդովումն, պակուցումն.
shock, sion, agitation;
disturbance.
ԴՂՈՐԴՈՒՄՆ ԴՂՐԴԻՒՆ ԴՂՐԴՈՒՄՆ. Դղորդելն. դղրդիլն. դղորդ. շարժլումն. սասանումն. խախտումն. վրդովումն, պակուցումն.
cf. Դղրդիւն.
ԴՂՈՐԴՈՒՄՆ ԴՂՐԴԻՒՆ ԴՂՐԴՈՒՄՆ. Դղորդելն. դղրդիլն. դղորդ. շարժլումն. սասանումն. խախտումն. վրդովումն, պակուցումն.
sensation, feeling;
advice;
— առնել, to give notice or information, to notify;
to instruct;
to advise, to admonish;
to announce, to publish;
— առնել յառաջագոյն or կանխաւ, to precaution, to premonish, to put on guard;
— լինել, to be aware of, to be informed of;
to be announced or published.
αἵσθησις, sensus, sensio, instinctus, monitum. որ եւ Ազդումն, Ազդեցութիւն. Զգացումն. իմացումն. իմաց. տույ, հէսս
cf. Ազդեցութիւն;
ազդմամբ, cf. Իրաւ, cf. Իրօք, cf. Արդարև, cf. Իսկապէս;
— առնուլ, cf. Զգամ.
ἑνέργεια, operatio, actus, instinctus Ազդեցութիւն. ազդեցումն. ներգործութիւն. շարժումն ներքին. շնչումն. թելադրութիւն. դրդում. ամէլ, իլհամ
Զգացումն. զգածումն. տպաւորութիւն. զգայութիւն. հասո.
Ազդարարութիւն, ձայնատուութիւն, զեկուցումն. լուր. ձայն. բարբառ. իմաց, ձան, խօսք. խապէր
astrologer, one who professes judiciary astrology, magician, sorcerer.
Անտեղի է մեզ այժմ երկրորդել զառասպելսն, եւ ախտարմոլացն (կամ ախտարմողացն կամ ախտարմաղացն) յառաջասացումն, որ են քօդեայք. (Խոր. ՟Բ. 67։)
cf. Ածանցումն.
to carry, to fetch, to bring;
to strike;
— ընդ իւր, to conduct;
— ի ներքս, — ի մէջ, to introduce;
— ի վերայ or — թափել, to infer;
— ի or վերածել, to reduce;
— ընդ քարշ, to drag along;
— զբոցով, to pass through flame, to enflame, to burn;
— զմտաւ, to consider, to think, to reflect;
— զբռամբ, to seize, to lay hold of;
— զձու, to lay eggs;
առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, without making any objection, readily;
— զհերս, to raze;
— զիրեւ՝ յինքն, to seduce, to entice.
Միահաղոյն ածեալ լինէր քո (այս ինքն ածէիր) զարքայութիւն քո։ Ի զարմացումն զբոլոր գղերիկոսս եկեղեցւոյն ածեալ լինէր (այս ինքն ածէր). (Յհ. կթ.։)
sign, mark;
meaning, signification;
permission given with a sign.
Յայտարարութիւն. զեկուցումն. նշանակ. ծանուցում, իմաց տալն. խապէր. պէշարէթ.
oh! ha!
Պակուցումն. հիացումն. ապշութիւն. արհաւիրք. ἕξστασις exstasis, terror, stupor. հեյրան. սերկէրտանլըգ. ույուշմագ.
fear, dread, fright, terror;
— արկանել, to frighten, to terrify, to intimidate;
— յահի լինել՝ զահի հարկանիլ, to fear, to be seized with alarm;
առ ահի, for fear, lest;
ահ ընդ ահ, with fear, with a timid air.
Պակուցումն. հիացումն. ապշութիւն. արհաւիրք. ἕξστασις exstasis, terror, stupor. հեյրան. սերկէրտանլըգ. ույուշմագ.
frightful, alarming, terrible.
Ահաւոր փառք, կամ իշխանութիւն։ Ահաւոր պակուցումն։ Ահաւոր կրճիմն ի մէջ անկեալ։ Ահաւոր ծանրութեամբ վայրաբերեալ զինուցս. (Պիտ.։)
insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.
Ստէպ ստէպ եւ անյագ առնել զընթերցումն. (Խոր. ՟Գ։)
amnesty.
Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)
cf. Անյիշողութիւն.
Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)
forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.
Անյուշ առնէր ի մտաց զայրւոյն եւ զորբոցն սուգ։ Յանյուշ մոռացումն երթայ։ Անյուշ եւ մոռացեալ են ի վերջնոցս մարդկան ազգէ. (Պիտ.։)
immateriality.
ἁυλία. immaterialitas. Աննիւթն գոլ. անմարմնութիւն. վերացումն ի նիւթոյ. հոգեղինութիւն.
want of observation, negligence, infringement, infraction.
ԱՆՊԱՀՊԱՆՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԱՆՊԱՀՈՒԹԻՒՆ. Չպահելն, չպահպանելն. զանցումն.
incessant, unintermitted, unceasing, continual;
unobstructed;
without opposition or intermission, constantly, incessantly, continually.
Անխափան դիմեցումն. (Նար. ՟Գ։)
cf. Անխտիր.
Զանասնօրէն դիմեցումն անխտրաբար. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
disheartened, dispirited, cowardly.
Պակուցեալս անխրախուսելի ի բոլորեցուն։ Պակուցումնն անխրախուսելի. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Հ՟Թ։)
cf. Անխրախոյս.
Պակուցեալս անխրախուսելի ի բոլորեցուն։ Պակուցումնն անխրախուսելի. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Հ՟Թ։)
haughty, unsociable, reserved, austere, churlish, uncivil, morose, sullen, surly, harsh, forbidding.
Անհամբոյր վայրագին գալ տղայոյն ի դիեցումն։ Անհամբոյր չարութիւն. (Պիտ.։)
cf. Անհաս.
Անհասանելի երանութեանն բարիք։ Յանհասանելիս գալով զարմացումն. (Պիտ.։)
incomprehensibility;
unripeness.
Զսքանչացումն ընդ անհասութիւն խառնեալ։ Անհասութիւն հասողացն ... Անբան անհասութիւն. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղմ.։)
possessed with a devil or evil genius, tormented with a devil, demoniac.
Ընդ այսակիր անզգայելոցն։ Մոռացումն առնէ այսակիր բարձանցն կռամոլութեան. (Նար. ԺԸ. ՀԵ։)
inflammation, tumefaction, swelling, protuberance, enlargement;
cf. Այտոյց.
Կամ ուռնուլն այլով օրինակաւ. եւ փքացումն. ուռիլը, տկռիլը. գապարմագ.
burning, deflagration;
burn, mark caused by fire;
soot;
torrid.
Այրեցումն. այրումն. որպէս այրուք, մնացորդ իրին այրեցելոյ, եւ հետք այրման. սպի, խարան. խանձող. մոխիր, աճիւն. եւ այլն. էրուք. եանըգ. κατάκαυμα. adustio
burning.
visit;
search;
inspection;
— առնել, յայց ելանել, to visit, to go to see, to make a visit;
— եւ խնդիր առնել, յայց եւ ի խնդիր ելանել, to search, to examine, to observe.
Կամ վրէժ խնդրել. քննութեամբ պատուհասել ի հատուցումն.
visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.
Վրէժխնդրութիւն ըստ անաչառ քննութեան. հատուցումն ըստ յանցանաց. պատուհաս. ինթիգամ.
freedom, state of any thing free from obstacle or hinderance.
Անարգել եւ անխափան գոլն. եւ յարձակումն բնութեան. բուռն դիմեցումն. որպէս ἁκώλυτον, non impeditumessse, ὀρμή impetus
retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.
Եւ փոխարէն հատուցումն.
Եւ անդրէն ստացումն. նորոգութիւն.
cf. Աներկմիտ.
Հաւատ է կացումն հոգւոյ աներկմտելի. (Կլիմաք.։)
leisure, tranquillity.
Պա՛րտ է նախ զհաւատ մտաց առ տեսութիւնն Աստուծոյ անզբաղութեամբն ընդելացուցանել։ Զմտացդ իմացումն սրբութեամբ սրտի եւ անզբաղութեամբ հոգւոյ հպեցո՛ յԱստուած. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)
without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.
Տկարացս զմեծամեծացն առնես հարցումն, եւ անզօրացս հարկես. (Արշար.։)
incontestable, indisputable.
Անընդդիմաբանելի զչարաբարոյութեան նոցա դնէր ցուցումն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 40։)
uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.
Ընդ շատ յամելոյն իւրեանց՝ անընդհատ ամենեցուն առին զհատուցումն. (Բրսղ. մրկ.։)
cf. Անիմաստասիրութիւն.
Անիմաստութեան հաւաստի ցուցումն. (Կիւրղ. գանձ.։)
unproductive, unfruitful;
ungrateful, unthankful.
ἁχάριστος. ingratus. Որ փոխան ձրից չառնէ ինչ հատուցումն գո՛նէ շնորհակալութեամբ. անճանաչօղ ձրից. ապաշնորհ. ապերախտ. էյլիք թանըմազ նամքեօր.
solid, stable, durable, tough, lasting;
hard, strong, firm, fast;
compact, massive, thick;
locked, fastened.
—, ամրի, րաց, րոյ, ոց, fort, fortification, fortress;
grotto, cave, cavern.
Ամուր եւ անկոխ է ամենեցուն աթոռն այն։ Շտեմարան ամուր՝ ուղղութեանցն, մոռացումն ուղղութեանցն է։ Ամուր յամենայն վնասուց գործէ, եւ անըմբռնելի ի սատանայէ. (Ոսկ. մտթ.։)
consent, accord, complicity.
Ի սուրբսն բարեացն է միայն կամակցութիւն եւ հատուցումն. իսկ արդարոյն՝ եւ չարեացն է փորձութիւն, եւ հատուցումն. (Բրս. հց.։)
posture, position, standing still;
stage, pause, rest, stop, halt;
dwelling, lodge, seat;
situation, state;
conduct, customs;
being, substance
existing, existent;
զ— առնուլ, to stop, to pause, to halt, to rest, to cease;
կալ յուղիղ —ի, to remain in uprightness;
ոչ լինիցի — թաթից ոտից քոց, neither shall the sole of thy foot have rest;
կաց ի —ի քում, stand upright !
στάσις statio, situs, status, locus ἁνάπαυσις quies եւ այլն. որ եւ Կայութիւն, Կայումն. Կացութի. Կացումն. Կալն ուրեք, եւ կայանն հաստատուն. ոտնկռիւ. ոտնկայ. դիրք. դադարք. դադարումն. հաստատութիւն. տեղի. կարգ. վիճակ. կենալը, կենալու կամ կեցած տեղը, կեցուածք, կացք.
stability, firmness.
Բանականին կայումն է ի գլուխ. իսկ ցասմնականին կայումն է ի սրտի. (Գր. հր.։) Իսկ ի գիրս Դամասկ. վարի իբր Ենթակայացումն։
cf. Կայութիւն.
Բանականին կայումն է ի գլուխ. իսկ ցասմնականին կայումն է ի սրտի. (Գր. հր.։) Իսկ ի գիրս Դամասկ. վարի իբր Ենթակայացումն։
furious, impetuous, fierce, frantic, fiery, passionate, violent, unruly, wild, untamed, ferocious.
Կատաղի գազան կամ գազանք, լեզուանութիւն, զայրացումն, ցասումն, ալիք կամ գնացք ցանկութեան, զազրագործութիւն. (Պիտ.։ Խոր. ՟Բ. 89։ ՃՃ.։ Սկեւռ. աղ.։ Սարգ. եւ այլն։)