cerastes, horned serpent;
cornelian;
brazen-faced, bold, shameless.
· Calfa
Ազդ կայ օձից, որ եղջիւրիկ կոչի՝ եղջիւրս ունելով. (Նչ. եզեկ.։ (ըստ եբր. սիֆէօնի. որ ի մեզ իժ թարգմանի. Առակ. ՟Ի՟Գ. 32։)
chimsera, fabulous monster.
· Calfa
Եղջերուաքաղդ նշանակէ իմն. բայց չեւ եւս ճշմարիտ ինչ կամ սուտ, եթէ ոչ զգոլն կամ զոչն գոլ առդիցէ. (Պերիարմ.։)
Մակամտածէ ոք յիւրում տրամախոհութեանն զեղջերուաքաղն, զոր բնութիւն ոչ եստեղծ ... Իմացաւ կենդանի ինչ յեղջերուէ եւ ի քաղէ, զոր բնութիւն ոչ գիտէ. (Անյաղթ պորփ.։)
Եղջերուաքաղն. ասեն ոմանք, թէ գոյ կենդանի՝ որ յեղջերուէ եւ ի քաղէ (կամ ի քօշէ) է. կամ կէսն եղջերուի, եւ կէս քաղի (կամ քօշի), բայց ո՛չ է. (Լծ. սահմ.։)
Սարգսի ուրումն ասելով կախարդի՝ էշ եւ սկունդ ունողի ... բայց առ մեզ յիշատակ այսպիսում սարգսի անգոյ է առաւել քան զեղջերուաքաղն անուանեալ. զի նա գոյութիւն թէեւ ոչ ունի, անուան պատահեցաւ. իսկ սարգիսս այս ո՛չ գոյութիւն ունի յազգս մեր, եւ ոչ անուն։ Վարկանել որպէս զհեթանոսական եղջիւրաքաղսն, զորոց ասեն անուանս միայն ունել, եւ գոյութիւնս ոչ. (Շ. թղթ.։)
horned, cornigerous.
· Calfa
Իւրաքանչիւր ոք ի սոցանէ (զոհելի չորքոտանեաց) եղջիւրաբոյս է. (Փիլ. ել.։)
v. auxil. to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.
· Calfa
εἵμι, εἷναι sum, esse (տե՛ս եւ Եղանիմ, Լինիմ, որք լնուն զայլ եւս ժամանակս չէզոքաբար)։ Էական բայ՝ իբր Այս ինչ գոլ, եւ այսպիսի ինչ. կամ պարզապէս՝ Գոլ, կալ, գտանիլ իրօք. թ. ... պ. էմ, կամ իյմ, տէն. Առնու զամենայն խնդիր պէսպէս առմամբ։ Ուղղ.
Էիր մարդ, եւ եղեր հրեշտակ. էիր մահկանացու, եւ եղեր անմահ. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
Քո՛ են երկինք, եւ քո՛ է երկիր։ Տեառն է երկիր լրիւ իւրով։ Իմ է վրէժխնդրութիւն։ Նոցա է արքայութիւնն երկնից։ Որ ինչ իմ է, ամենայն քո է. եւ որ ինչ քո՛ է, այն իմ է. եւ այլն։
Ոչ միայն չգնան ընդ նա, այլեւ կամին իսկ ոչ. որ վերջին իսկ ամբարտաւանութեան է. (ոճ յն) (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։)
Ո՛չ անգիտութեան է, այլ՝ հարկի. (Արշ.։)
Ձե՛զ են աւետիքս։ Ո՛չ է ձեզ գիտել զժամս։ Ժամ է մեզ ի քնոյ զարթնուլ.եւ այլն։
Մեզ ի պէտս են, եւ կարգչին իւրեանց ի փառս. (Եզնիկ.։)
Ի քէն է տէր աղբիւր կենաց։ Ի տեառնէ է բանդ այդ։ Ի մէ՞նջ ես, թէ ի թշնամեաց մերոց։ Ի նմանէ իսկ եմ։ Ես չեմ յայսմ աշխարհէ։ Եւ դու ի նոցանէ ես». այսինքն ի դասէ նոցա. (եւ այլն։)
Արեգակն չէ՛ ի բանաւորաց եւ ի մտաւորաց. (Եզնիկ.։)
Որ զնովաւն էին։ Եւ այլ ինչ բազում նման սոցին էր զաստուծով». այսինքն յաստուած, ի միտս աստուծոյ. աստուծոյ քովը. (Եզնիկ.։)
Մինչդեռ նա յայսր ի մտաց խորհրդի էր. (Եղիշ. ՟Ը։)
Տեսանել է յամենեցուն ընթրիս։ Այլ մեզ քան զայդ ո՛չ իմանալ ինչ է, ո՛չ առնել։ Անդ էր լսել զձայն լալոյ։ Եթէ էր տանել առ բժիշկ. (Փարպ.։)
Ոչինչ է ընդ այն զարմանալ։ Ի յոբայ փորձանացն է տեսանել. (Եզնիկ.։)
Զի՞նչ առնել էր այգւոյ իմում, եւ ես ոչ արարի նմա. (Ես. ՟Ե. 4։)
ԵԱԼ, ելոյ կամ ելոյր, ելով, ելոց. ὥν, οὕσα, ὅν, ὅντος, ὅντων որ ըստ հայումս բացատրի, Քանզի է, էր, եմք, են. գոլով. կամ մինչդեռ էր, եւ այլն.
Ամենայնի՝ որ ոչ սպիտակ է, սեւի ելոյ. (Փիլ. իմաստն.։)
Ի կերպարանս աստուծոյ ելով՝ ոչինչ յափշտակութիւն համարեցաւ եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
Ըմբռնելով՝ ո՛չ իբրու ոչ ելոց, այլ իբրու մանաւանդ ելոց, եւ ոչ միով իւիք կասկածանս առտուելով՝ իբրու ոչ են. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։ (որ են հելլենաբանութիւնք զգուշալիք)։)
Է՛ միոյ, եւ է երբեմն՝ զի երից երեւոյթ։ Պտղոց անբերութիւն եղեալ բազում ժամանակս, է՛ր երբեմն՝ վասն բազում անչափ թօնից անձրեւաց, եւ էր երբեմն վասն խորշակի եւ խռովութեան. (Փիլ. իմաստն.։)
Է՛ ուրեք, զի քաջապէս յաղթեցաք թշնամեացն, եւ է՝ զի նոքա մեզ յաղթեցին. եւ բազում այն է՝ որ յաղթօղ գտեալ եմք, եւ ոչ յաղթեալք. (Եղիշ. ՟ե։)
Է՛ ուրեք, զի փոքր է սոցա մաքրութիւն, եւ էր՝ զի զազգն ոչ կամեցաւ անբաժ լինել. (Փիլ. քհ. ՟ժա.) իմա՛, ըստ իմիք, եւ ըստ իմիք։ Նոյնպէս է եւ այն.
Է՛ր զի նշանօք ցնորիցն պակչէին, եւ է՛ր զի ոգւոցն մատնութեամբք լքանէին. (Իմ. ՟ժէ. 14։)
Ծառայեն մեզ. է՛՝ զի եւ սովորութիւն առնուն յանկչել յօրէնս մեր. իմա՛, գոյ եւ այս, կամ դէպ լինի, զի. եւ եւս. որպէս եւ (Նար. ՟ժ.)
Է՛ զի եւ զչափն ... զննեալ աստանօր, զայս պատկեր բանի ընկալաք։
Արդ իցէ՞թէ տեսցեն պատուհանք աչացս. եւ այլն. (Նար. ՟Ի՟Ե.)
Ըղձական մակբայն է, որ նշանակէ զցանկութիւն ցանկալեացն. իցէ՞ թէ տեսանիցեմ զայդ. (Երզն. քեր. եւ Նչ. քեր.։)
dark or obscure place, valley, side.
· Calfa
Ո՛չ եմակք հովտաց, եւ ոչ ծործորք դժուարաց. (Նար. խ.։)
under;
cf. Ընդ.
· Calfa
ὐπό sub Նախդիր բաղադրիչ կամ բարդիչ ըստ հելլենաբանութեան նշանակութեամբ ձայնիս Ընդ՝ մանաւանդ ըստ որում ի ներքոյ. ստոր. տակը.
to submit, to subdue, to subject;
to suppose, to presuppose.
· Calfa
ըստ փիլիսոփայից, Ի ներքոյ դնել նախ ինչ մի որպէս հիմն բանից եւ իրաց. Ὑποτίθημι substituo, substerno, suppono
submission, subjectionjsupposition, assertion, demand;
hypothesis.
· Calfa
Իսկ ըստ ենթադրութեանս՝ ինձ իսկ ոչ թուի արտաքոյ շրջել ենթադրեալ բանիցն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
ԵՆԹԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Դնելն. հաստատելն. եւ Հաստատուն ինչ. պարտք. պատշաճք. δεόμενα debita, officium կախմունք.
Յուսով ենթադրութեամբ ի քրիստոս. (Թէոդոր. խչ.։)
Յայնժամ առօղն եւ առեալն լինէին մի ենթադրութիւն եւ մի անձն. զի տեսակ մարդոյն կայանայր ի վերայ նախկին ենթադրութեանն, ոչ ինքեամբ. (Մխ. ապար.։)
sublunary.
· Calfa
Մասնականացն, եւ ենթալուսնեացն ոչինչ միշտ եւ նոյնպէս բնաւորեցաւ գոլ. (Անյաղթ պորփ.։)
ὐποσεληνιακός, -όν sublunaris, -re Որ ինչ է ընդ լուսնիւ, կամ ի լուսնոյ եւ ի վայր.
subject.
· Calfa
Աչք բազում անգամ ... ի ստոյգ ենթակային գիտութենէ սխալեալք. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Մարդ զենթակայէ ասի՝ զումեմնէ մարդոյ, եւ նենթակայում ոչ յումեք է ... մակացութիւն նենթակայում է անձին, եւ զենթակայէ ասի զքերականութենէ ... Գոյացութիւն (անհատ) ո՛չ նենթակայում է, եւ ոչ զենթակայէ է. իսկ պատահումն ի հարկէ գոլ նենթակայումն. քանզի թարց ենթակայի ել անկար է. (Արիստ. ստորոգ.։)
ԵՆԹԱԿԱՅ. ըստ տրամաբանից, Եզրն՝ զորմէ ստորոգի ինչ. որպէս եւ ստորոգեալ կոչի՝ որ ինչ ասի զենթակայէ.
ὐποκείμενος, -ον subjectus, -um Որ ինչ ի ներքոյ կամ առաջի կայ. ստորակայ. առարկայ.
hypostatical;
constitutive.
· Calfa
Շնչաւորին եւ զգայնոյն տարբերութիւն՝ ենթակայական (կամ ենթական) է կենդանւոյւ գոյացութեան. քանզի կենդանին՝ գոյացութիւն շնչաւո՛ր զգայո՛ւն է. (Պորփ.։)
Իսկ Սիմոն ջուղայեցի ենթակայական կոչեաց զգոյականն, հայելով ի լտ. substantivum
ԵՆԹԱԿԱՅԱԿԱՆ συστατικός constitutivus որ եւ ԵՆԹԱԿԱՆ. իբր Բաղկացուցիչ զենթակայն. որ եւ ԲԱՂԿԱՑԱԿԱՆ.
to subsist;
to exist.
· Calfa
Են ոմանք անուանեալ, եւ ո՛չ ենթակացեալք, որպէս արալեզն եւ եղջերուաքաղն ... եւ դարձեալ են ոմանք, որ ենթակացեալք են, եւ անուանեալք. որպէս մարդ, եւ արհեստ. (Սահմ. ՟Ե։)
Յորում եւ ենթակայացեալ են ոչ միայն քառիցն արհեստք, այլ բոլոր էակացն խոկմունք. (Մագ. ՟Ի՟Ե։)
to cause to subsist or exist.
· Calfa
Ենթակայ կացուցանել. ներքոյ արկանել. եւ Ինչ մի ձեւացուցանել.
existence;
hypostasis.
· Calfa
Ենթակայութեամբ եւ մտածութեամբ նիւթաւորք գոն. որպէս փայտ եւ քար։ Ենթակայութեամբ եւ մակամտածութեամբ իսկ աննիւթք. որպէս աստուած, հրեշտակք, միտք, հոգի։ (Իսկ առ երկրաչափս) Ձեւք ենթակաայութեամբ նիւթաւորք գոն, իսկ մակամտածութեամբ աննիւթք գոն. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)
hyphen, mark of division of a word.
· Calfa
Ի ձեռագիր մատեանս դնի եւ ի վերայ տառիս ը, ի նշանակ սղելոյ, կամ որոշ հնչելոյ. որպէս թէ զօրութեամբ եւս լինի իմանալ զեդեալն ներգործութեամբ. զոր օրինակ հ՟ըզօր, հ՟ընարք, անն՟ըման։
eel.
· Calfa
Ենքեղեէս, որ ի սիկս գետոց եւ յատակս ծովակաց ի խոր տեղիս լինին. որ առաւել ցամաքային օձից նման են, եւ ոչ ջրային ձկանց. (Վեցօր. ՟Է։)
prefecture;
vice-royalty, vizirate.
· Calfa
Ամբրոսիոս յեպարքոսութենէն կոչեցաւ եպիսկոպոս մեդիոլանու. (Լմբ. պտրգ.։)
pinna-marina.
· Calfa
Են կենդանիք՝ որ ի հրոյ ոչ ծախին, այլ առաւել պայծառանան. որպէս զեպենէսն ասեն, եւ զբոնոսոր գազանն. (Վրդն. ել.։)
s. pl. blame, contempt.
· Calfa
Փառքն եւ պատիւ որդւոյ թագաւորին ո՛չ աւ ո՛չ եպեր ինչ ընկալցի. (Աթ. հց.։)
to blame, to despise.
· Calfa
Զեգիպտացիսն կապուտ կողոպուտ արարին. եւ քանզի պատուէր հրամանի աստուծոյ էր, ոչ եպերեցան. (Եփր. ել.։)
Ոչ անգոսնիս յերկայնմտութեանց, ոչ եպերիս ի ներութեանց. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)
Ապա եւ զսա (զսէր աստուծոյ եւ ընկեբին՝) կենաց ծառ ասել՝ ոչ եպերելի է. (Անյաղթ հց. իմ.։)
cf. Եպերանք.
· Calfa
Զի ո՛չ այն ձեզ յեպերումն ինչ կամ յանարգանս լինելոց է. (Նանայ.։)
ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.
· Calfa
Աւետարանիչն յովհաննէս յեռս ձիթոյն եդաւ ... Եդ յեռս ձիթոյն. (Մարթին.։) Իսկ յասելն.
to trisect.
· Calfa
Եռաբաժին արարեալ նոյ զաշխարհ ամենայն՝ յարեւելից մինչեւ ի մուտս արեւու. (Եպիփ. ծն.։)
cf. Եռաթիւ.
· Calfa
Զեռաթուեան եւ զեզակի լոյսն աչալուրջ երեսօք համարձակապէս տեսանելով. (Թէոդոր. խչ.։)
of three cubits or fathoms.
· Calfa
Քննութիւնս ինն առաքել ի դելփիա, բաժանել յիւրաքանչիւր եռակէ զմին. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
Եռականգուն մեծութիւն ունել։ Ոչինչ է ներհական եռականգնումն։ Եռականգունն՝ քանակ նշանակէ. (Արիստ. ստորոգ.։)
trebly.
· Calfa
Եռակի հաստատունն (ըստ երկրաչափից) բաժանելի է. (Մագ. ՟Հ՟Զ։)
Եդաւ եռակի գիր ի վերայ խաչելոյն՝ վկայելով զնա թագաւոր. (Տօնակ.։)
to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.
· Calfa
Իբրեւ զջուր կաթսայից ի հրոյ եռացեալ։ Իբր ի քրայս ընտրութեան փութոյ քոյ սիրոյ հանապազ եռամ, եւ ոչ երբէք պարզիմ. (Նար.։)
Ոչինչ եռացեալ կերեալ է իմ». այսինքն ջերմ կերակուր, կամ եփեալ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)
Որպէս զի մի՛ տոչորիցիմք մեք յայնպիսի արեգակնէ, որ ի վերայ մերկ գլխոյ առաւել եռայ. (Նիւս. երգ.։)
Եռացին որդունք ընդ աչս նորա. (Եղիշ. ՟Է։ Եռաց յերկիր նոցա գորտ. Սղ. ՟Ճ՟Դ. 30։)
that consists of three parts;
tripartite.
· Calfa
ԵՌԱՄԱՍՆ ԵՌԱՄԱՍՆԵԱՅ. τριμερής trium partium ἑπίτριτος (pes poeticus) constans tribus brevibus, et una longa Ունակ երից մասանց, կամ մասնաւոր իրաց, զանազանութեանց, կարգաց, յարկաց, չափմանց, կերպից, եւ այլն։
cf. Եռամասն.
· Calfa
ԵՌԱՄԱՍՆ ԵՌԱՄԱՍՆԵԱՅ. τριμερής trium partium ἑπίτριτος (pes poeticus) constans tribus brevibus, et una longa Ունակ երից մասանց, կամ մասնաւոր իրաց, զանազանութեանց, կարգաց, յարկաց, չափմանց, կերպից, եւ այլն։
triennial.
· Calfa
Այնմիկ՝ որ եռամեայ իցէ, եւ քառամեայ ... Յեռամենիցն մինչեւ ցվեց ամսն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
Եռամեան (կամ եռեմեան) զիւրաքանչիւր ոք զկենդանեացն հրամայէ առնուլ. (Փիլ. լին.։)
cf. Եռամեայ.
· Calfa
Այնմիկ՝ որ եռամեայ իցէ, եւ քառամեայ ... Յեռամենիցն մինչեւ ցվեց ամսն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
Եռամեան (կամ եռեմեան) զիւրաքանչիւր ոք զկենդանեացն հրամայէ առնուլ. (Փիլ. լին.։)
supreme, very great;
trismegistus.
· Calfa
Հերմ եռամեծ յիւրում սքանչելի տախտակին այսպէս հատանելով. (Մագ. լ։) Եւ ի մեզ՝ սեպհական դաւթի անյաղթ փիլիսոփայի.
ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.
· Calfa
Պարտեալ եռանդեանն չարութիւն. (Փարպ.։)
Մի՛ օտարոտի համարել զեռանդն ինչ՝ որ ի փորձութիւն ձեզ լինիցի. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 19. յն. հրացումն։)
Մինչեւ յաչաց անտի անօրինին եռանդն որդանց բղխեալ սորսորել. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 9։)
sparkling;
fiery.
· Calfa
Եռանդնակայծակ ահաւոր հուրն իջեալ ի վերայ քո. (Թէոդոր. խչ.։)
boiling, hot;
fervent, ardent;
fiery, spiritual;
devout.
· Calfa
Եռանդնոտ միտք, կամ ապաշխարութիւն, սէր, արիւն, բնութիւն. (Կոչ. ՟Բ. 15։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։ Վրդն. սղ.։ Մագ. ՟Զ։)
cf. Եռանդն.
· Calfa
Որպէս խորտակեալ անօթ եռանդմամբ ձուլեալ վերստին նորոգէ. (Լծ. կոչ.։)
cf. Եռանդնոտ.
· Calfa
Որ ցուրտ յառաջն էր, այն եռանդուն լինի (ի հուր). (Կոչ. ՟Ժ՟Ե. 12։)
triangle.
· Calfa
Երկաքանչիւրոց ի մասին եդեալ, հաւասարակողմ՝ հաւասարակողմի, եռանկիւն՝ եռանկեան տացուք. (Պղատ. տիմ.։)
Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)
Եռանկիւնւոյն արմատն մի մի աճէ. իսկ չորեքանկիւնին երկու երկու. (Սարկ. տոմ.։)
triangular.
· Calfa
Երկաքանչիւրոց ի մասին եդեալ, հաւասարակողմ՝ հաւասարակողմի, եռանկիւն՝ եռանկեան տացուք. (Պղատ. տիմ. ։)
Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)
Եռանկիւնւոյն արմատն մի մի աճէ. իսկ չորեքանկիւնին երկու երկու. (Սարկ. տոմ.։)
triple;
trebly, threetimes.
· Calfa
Կրկնապատիկ ոչինչ է ներհական, եւ ո՛չ եռապատկին. (Արիստ. առինչ.։)
trisyllabical;
triphthong.
· Calfa
Փոխանակ երկավանգի եռավանգ լիցի (աբրամն՝ աբրաամ)։ Եռավանգ աբրաամ թարգմանեալ է հայր ընտրեալ հնչման. (Փիլ. լին.։)
s. chem. boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.
· Calfa
Որ հողատեսակքն են, ի միասին շարժելով եւ վերանալով՝ եռացումն մակակոչութիւն ընկալուլ։ Զպէսպէս ի վեր առաքէ բնութեան եռացմունս. (Պղատ. տիմ.։)
Զշաչումն ջրոյն եռացման իբրեւ զպարիսպ քարեայ ձուլեալ արձանացոյց. (Երզն. մտթ.։)
Աչք ձեր ոչ զեռացումն սրտի արեանց ցուցանեն. (Լմբ. ատ.։)
lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.
· Calfa
τοπάρχης praefectus regionis Որ կալեալ ունի զտեղի ինչ. որպէս Կուսակալ իշխան աշխարհի. փաշա.
Թող, անդէն ետ ընդ ետ լինէր նմա որդի։ Ետ ընդ ետ իսկ ընդէ՞ր ոչ յղեաց. (Եզնիկ.։)
Ետ ընդ ետ վերտարեալ։ Ետ ընդ ետ արտասանեալն. (Թէոդոր. խչ.։)
place, spot, stead;
առ ետեղ, there, in that very place, in the same place;
immediately, directly, forthwith;
զետղ առնուլ, to stop, to cease to go.
· Calfa
Զետղ առեալ յեզր գետոյն։ Զետղ առեալ կայ։ Առնուլ զետղ եւ զկայանս։ Զետղ առեալ դարեաց. (Յհ. կթ.։ Կոչ. ՟Թ. 15։ Վեցօր. ՟Դ։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)
quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.
· Calfa
ὁξύς velox κοῦφος, ἑλαφρός celer, levis γοργός acer Արագ. փոյթ. շոյտ. թեթեւ. սո՛ւր. սրընթաց. շուտ, չուստ.
Երագ երիվար, կամ ոտք, ընթացք, սլացումն, եւ հրեշտակք, կամ թեւք, կամ Ի թռիչս երագունք. (Ես. ՟Ժ՟Ը. 2. ՟Լ. 16։ Եզեկ. ՟Ա. 7։ Հռ. ՟Գ. 15։ Նար. եւ այլն։)
Թեւք երագունք են թռչնոց, զի նոքօք ի վերայ օդոց փառաւորին. (Եփր. ծն.։)
ԵՐԱԳ, ԵՐԱԳՍ, ԵՐԱԳՈՒՆՍ. ԵՐԱԳ ԵՐԱԳ. մ. εὑθέως cito, citius, celeriter եւ այլն. Արագապէս. փութով. ճեպով. հետզհետէ անընդհատ. ի կարճոյ. շուտ մը, շուտով, չո՛ւստ չո՛ւստ, շո՛ւտ շո՛ւտ.
Երագունս ընթացեալ։ Երագ երագն քան զվաղվաղակին ե՛ւս հեզագոյն է ի փոյթ ինչ գործոց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)
that goes, that walks quick, rapid, prompt.
· Calfa
Խաչն՝ երագագնաց զօրացուցիչ. (Եպիփ. խչ.։)
cf. Արագազ.
· Calfa
(լծ. յն. ἅρκυς rete. իտ. rezza ). Ցանց կամ ուռկան թակարդիչ էրէոց եւ գազանաց. գրի եւ ԱՐԱԳԱԶ.
Երագազն անօթ (այսինքն գործի) ինչ է հիւսկէն. (Կիւրղ. թագ.։)