Definitions containing the research ոք : 5050 results

Նորակնուք

adj. s.

newly baptized;
converted;
ordained;
neophyte.

· Calfa

NBHL (1)

Երամ աղաւնեացն՝ նորակնունք աւազանին. իմա՛ յոքն. նորակնիք.


Նորահասակ

adj.

young, tender.

· Calfa

NBHL (1)

Նորահասակ մանկանցն խօսել ետ, եւ ծերք եւ տղայք ի միասին երգեցին։ Նորահասակ աղջկունք։ Ընտրեալ զգեղեցիկսն եւ զնորահասակսն։ Պարտ եւ արժան է նորահասակացն խնդրելով եւ բարւոք յօժարութեամբ զառաքինութեան զկրօնս յինքն բերել. (Տօնակ.։ Ճ. ՟Ա.։ Ասող. ՟Բ. 2։)


Նորայ, ոց

cf. Նորային.

· Calfa

NBHL (2)

Որ նորայն հայր է, նոյն եւ մեր։ Նորայն լոյս միայն է անփոփոխ։ Ձեր անուանքդ, եւ ոչ նորայն։ Իմ բառս քաղցր է, եւ ոչ նորայն։ Որոյ անուն՝ նորայն եւ սորայն մի է։ Որ ոք ունիցի յինքն զՔրիստոս, ունի եւ զնորայն զամենայն. (Խոսր.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. հց.։)

Այսոքիկ մերայոցն, իսկ նորայոյքն եւ որ ի նորուն բանիցն քաջալերեալք եւ այլն. (Խոսրովիկ.։)


Նորային, յնոյ, յնոց

pron.

one's own, his or her own.

· Calfa

NBHL (2)

Որ նորայն հայր է, նոյն եւ մեր։ Նորայն լոյս միայն է անփոփոխ։ Ձեր անուանքդ, եւ ոչ նորայն։ Իմ բառս քաղցր է, եւ ոչ նորայն։ Որոյ անուն՝ նորայն եւ սորայն մի է։ Որ ոք ունիցի յինքն զՔրիստոս, ունի եւ զնորայն զամենայն. (Խոսր.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. հց.։)

Այսոքիկ մերայոցն, իսկ նորայոյքն եւ որ ի նորուն բանիցն քաջալերեալք եւ այլն. (Խոսրովիկ։)


Նորանկար

adj.

newly painted.

· Calfa

NBHL (1)

Եզր ասի զամենայն աստուածեղէն գիրս վերստին յիշել, եւ աւանդել հրէիցն նորանկար եբրայեցւոց նշանադրօք. (Եւս. քր. ՟Ա.) (այսինքն ի ձեւ տառից քաղդէացւոց, փոքր ինչ տարբեր ի մովսիսականէն՝ որ կայր առ սամարացիս)։


Նորավարժ, ից

adj.

inexperienced, unpracticed, inexpert, young, novice;
— ձի, unbroken horse.

· Calfa

NBHL (1)

Ձի ոք նորավարժ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Նորափետուր

adj. fig.

moulted, new-feathered;
made young again, renewed, revived;
— զարդարիլ, to moult, to get new-feathers, to put on new plumage;
to grow young again, to be revived.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգեւորական սուրբ մկրտութեամբ զարդարեցեր նոքօք զտիեզերս ի զգեստս լուսափայլ եւ նորափետուրս։ Որ նորափետուր բանիւ զարդարեալ պայծառազգեցան եկեղեցիք հայաստանեայց. (Շար.։)


Նորոգ

cf. Նոր.

· Calfa

NBHL (2)

Յորժամ ակն խաղայցէ, բնական ազդեցութեամբ՝ վասն զնորոգ ոք տեսանելոյ լինի ասեն նշանակ. (Եզնիկ.։)

Եթէ առնուցու ոք կին նորոգ, մի՛ մտցէ ի պատերազմ։ Որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ. (Օր. ՟Ի՟Դ. 25։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)


Նորոգապէս

adv.

cf. Նոր.

· Calfa

NBHL (1)

Սէրն բորբոքեցաւ ի սիրտ նոցա նորոգապէս. (Լմբ. համբ.։)


Նորօրինակ

adj.

unexampled, strange, new, extraordinary, prodigious, unusual.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքօրինակ տանջանօք, եւ դառն մահուամբ սատակեցից զքեզ. (Ճ. ՟Բ.։)


Նոցային

s.

their.

· Calfa

NBHL (1)

Պարծիմք ազգակցօքն, նոցայոքն բերկրիմք արամբք, զզօրացուցիչն փառաւորեմք. (Սարկ. պատկ.։)


Նու, նուոյ, ով, աւ, նուք, նուոց, նուանք, աց

s.

daughter-in-law;
sister-in-law, brother's wife.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ առ թարտ զաբրամ զորդի իւր, եւ զսարա զնու իւր իւր զկին աբրամու որդւոյ իւրոյ։ Զառականս նուոյ քո մի յայտնեսցես, զի կին որդւոյ քո է։ Ել տուբիթ ընդառաջ նըւոյ իւրոյ խնդութեամբ։ Նոոմին, եւ երկոքին նուանք նորա ... եւ ասէ նոոմին ցերկոսին նուանս իւր (որ կոչին ներք իրերաց)։ Դուստր յարիցէ ի վերա մօր իւրոյ, նու ի վերայ սկեսրի իւրոյ.եւ այլն։


Նուագաւոր, աց

adj.

musical, harmonious, cadencer, melodious.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս երաժշտական ոք զթուլացելովք աղեօք քնարին բախեալ զկտընտոցն՝ ոչ ի ճահ նուագաւոր ածէ զմատնն. յն. ոչ ըստ թուոյ յառաջ ածէ զնուագն. (Նիւս. կազմ.։)


Նուազ, ից

adj. adv.

of little consequence, inconsiderable, few in number;
lesser, smaller, very slight, weak, little;
thin, slender;
base, low, vile;
not so much, less but little, not over;
ոչ ինչ —, not less, not fewer;
յաւէտ կամ —, more or less;
ոչ յաւէտ եւ ոչ —, neither more nor less;
— առնել, cf. Նուազեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Որքան առաւել ես ընչեղութեամբ, այնչափ նուազ ես սիրով։ Փոքր ինչ նուազն հաւասար է ոչ միոյ (կամ ոչնչի). (Բրս. ընչեղ. եւ Բրս. յուդիտ.։ Եւ քան գայս ոչինչ նուազս խորհի կաթողիկէ եկեղեցի.)

ὁλίγος, ὁλιγοστός, μικρός , σμικρός, ἑλλεῖπος, ἑλάττων, -ον paucus, perpaucus, tenuis, parvus, modicus, minor, minus βραχύς brevis, exiguus. Նիազ. նուազ. սակաւ. սակաւաւոր. սուղ. պակաս. թերի. փոքր. դոյզն. դուզնաքեայ. յետնեալ. ... (իսկ պ. նիյազի ՝ է կարօտեալ).


Նուազեցուցանեմ, ուցի

va.

to diminish, to reduce in bulk, to make less, to lessen, to reduce;
to deduct, to abate, to retrench, to abbreviate, to shorten;
to lower, to disparage, to depreciate;
to extenuate, to emaciate, to attenuate;
to eclipse, to throw into the shade;
— զդինս, to lower the price, to cheapen;
— զարժէս, to depreciate, to debase the value.

· Calfa

NBHL (1)

Չկամի իսկ զվաստակսն քո նուազեցուցանել. զի՞ իսկ ասիցեմ նուազեցուցանել. զանայն ինչ առնէ եւ հնարի, զի զքեզեւ փոքումբք պսակեսցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)


Նուազիմ, եցայ

vn. ast.

to diminish, to grow less, to decrease;
to be lessened, abated, lowered, brought down;
to be eclipsed.

· Calfa

NBHL (1)

Ամք ամպարշտաց նուազեսցին։ Նուազեալ էր կամ նուազեաց ջուրն յերեսաց երկրի։ Նուազեաց ջուր ի տկէ անտի։ Գետն նուազեսցէ եւ ցամաքեսցէ։ Ցամաքեցաւ գինի, նուազեաց ձէթ։ Ցամաքեցաւ որթ, նուազեաց թուզ եւ նուռն։ Կատարեալք, եւ ոչ իւիք նուազեալք։ Իցէ նուազեալ յիմաստութենէ։ Դադարեցան աղօրիք, զի նուազեցան։ Անասունք նոցա ոչ նուազեցան։ Բազմածինն նուազեաց յորդւոց։ Սուգ առցէ երկիր, եւ նուազեսցի ամենայն բնակչօք իւրովք։ Ամենեքին մեղան, եւ նուազեալ են ի փառացն աստուծոյ։ Զի դուք մի՛ նուազիցիք եւ մի՛ իւիք շնորհօք։ Գիտեմ նուազել, գիտեմ առաւելուլ։ Ի մտանելոյ ի հանգիստ նորա գտանիցի ոք ի ձէնջ նուազեալ.եւ այլն։


Նուաղ, ից

adj. gr.

languid, languishing, weak, drooping, feeble, faint, pining away;
less;
dark, obscure;
subtile.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսիս նուաղս եւ աղօտս, եւ լսօղ ոչ ոք. (Մաշկ.։)


Նուաղիմ, եցայ

vn.

to faint, to fail, to lose one's senses, to fall fainting, to fall into a swoon, to swoon or faint away;
to languish, to grow weak, to wear oneself out;
to diminish, to grow less, to decrease;
to become dim, obscure, to be eclipsed;
—ղեալ անկանել, to fall senseless;
—ղի սիրտ իմ, my heart grows faint within me.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն նուաղեաց։ Լոյս լուսնին նուաղեցաւ։ Իբրեւ զաստեղս նուաղեալ եւ ծածկեալ յարեգակնային ճառագայթիցն՝ նուաղին եւ արգելուն զփայլումն ծագման։ Ա՛ռ եւ գնա՛ զարեգակնդ արդարութեան, զի եթէ տեսանիցէ զդա փոքր ճրագն, նուաղի լոյս դորա. (Եւս. քր. ՟Բ։ Շար.։ Նար. յովէդ.։ Եփր. ծն.։)


Նուաճեմ, եցի

va.

to subdue, to vanquish, to conquer, to master, to keep under, to subject, to subjugate, to enslave, to reduce to slavery;
յինքն —, to take possession of, to make oneself master;
— զզայրոյթ, to repress one's anger or resentment.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποτάττω, ἑπικρατέω, κατακυριεύω , μετάγω subigo, subjugo, invaleo, praevaleo, dominor, traduco, circumago. (որպէս թէ նուաստ կամ նուազ առնել զայլս) Ճնշել. ընկճել. զբռամբ՝ ընդ լծով արկանել. տիրել. իշխել. եւ Յինքն յանկուցանել սիրով կամ բռնութեամբ. ամոքել. որսալ. հաճել. տակը առնել՝ ձգել. ...


Նուաճութիւն, ութեան

s.

cf. Նուաճումն.

· Calfa

NBHL (2)

Զի նովաւ ունիմք զնուաճութիւն երկոքին միով հոգւով առ հայր։ Որով ունիմք զհամարձակութիւն եւ զնուաճութիւն յուսով ի ձեռն հաւատոց նորա. յն. զմատչումն. (Եփես. ՟Բ. 18։ ՟Գ. 12։)

Այսոքիկ պէտք են գլխաւորութեանց ... դասեալք ընդ ինքեամբք նուաճութիւնք մասանց. (Նար. ՟Զ. իբր ներքոյ անկեալ մասունք։)


Նուաճումն, ման

s.

subjection, enslaving, submission, obedience;
detention, possession.

· Calfa

NBHL (2)

Զի նովաւ ունիմք զնուաճութիւն երկոքին միով հոգւով առ հայր։ Որով ունիմք զհամարձակութիւն եւ զնուաճութիւն յուսով ի ձեռն հաւատոց նորա. յն. զմատչումն. (Եփես. ՟Բ. 18։ ՟Գ. 12։)

Այսոքիկ պէտք են գլխաւորութեանց ... դասեալք ընդ ինքեամբք նուաճութիւնք մասանց. (Նար. ՟Զ. իբր ներքոյ անկեալ մասունք։)


Նուաստ, ից

adj.

humble, low, inferior, poor, mean, sorry, ignore, vile, contemptible, cringing, servile.

· Calfa

NBHL (2)

Գե՛ր ելոց, եւ նուաստից. (վեհից, եւ փոքունց. Նար. ՟Գ։)

Որքան նուաստ բանք ասին ի Քրիստոսէ, աղքատութեան նորա են, զի մեք նոքօք հարստասցուք. (Աթ. ՟Ա։)


Նուարտակ, աց

zool.

s. bot. dittander, lepidium, cock's-foot;
fumaria, fumiter, fumitory;
gold-finch.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, իբրու Փոքրիկ կամ բարակ նուարտան։ ի բառս Գաղիանոսի դնի որպէս յն. στρίξ strix. որ է ազգ ագռաւու, եւ գոգաւոր գիծ կամ խողովակ սեանց։


Նուէր, ուիրաց

s.

offer, offering, present, oblation;
libation;
sacrifice;
—ք, liberality;
cf. Ձօնի;
հաց նուիրաց, shew-bread;
արգադիր —, votive-offering.

· Calfa

NBHL (1)

Անտիոքոս պղծեաց զտաճարն նուիրօք պատկերացն, զոր կանգնեաց անդ։ Ղակեդմոնացիք եւ աթենացիք նուէրս ձօնեաց կատարեցին. (Եւս. քր. ՟Ա. ՟Բ։)


Նուիրակ, աց

s.

usher, sheriff's officer, sergeant, lictor;
nuncio;
deputy;
cf. Նուիրանոց.

· Calfa

NBHL (3)

ար. եւ պ. նէֆեր. յոք. նէֆէրաթ. ῤαβδοῦχος miles gregarius, vel virgas gerens;
lictor, satelles. Զինուոր սոսկական՝ հրամանակատար. սպասաւոր ատենի. արբանեակ, պաշտօնեայ. ըստ. յն. գաւազանակիր.

Հրաման առեա նուիրակացն՝ եւ ոչ ի դուրսն մօտել տային (զուրացեալսն)։ Որ ոք ասէր ցնուիրակսն, թէ յապստամբացն գնդէն եմ, եւ վաղվաղակի թողուին ի ներքս. (Փարպ.։)

Բողոք հարկանէ ի ձեռն նուիրակաց իւրոց աւետարանաց։


Նումեճանակ

s.

chief citizen.

· Calfa

NBHL (1)

Ի Հին բռ. մեկնի, Նախագլուխ, նախիշխան, նախարար. (որպէս թերեւս յն. նօմի՛զօն, օրէնսդիր. եւ նօմիզմէնօս, երեւելի ոք)։


Նումիզմադայ

s.

money.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ. յն. նօ՛միսմա, յոք. նօմի՛սմադա. կամ նուազական, նօմիսմատդիօն. Դրամ օրինաւոր կամ արքունի.


Նուռն, նռան, նռունք

s.

pomegranate;
նռան ծաղիկ, flower of wild-tree.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկալայ զնռունս, ոչ ի կաթլեանց կարծեցելոց արենէ դիոնեսեայ։ Եւ զի պարսկական է անունն անար՝ ի հրապաշտութեան պատուեալ յատրուշանին։ (Մագ.։) Ստուգաբանեալ նուռնդ ներմակագրեալ, նուռն կուռն։ Այսոքիկ են նռանցդ ներասութիւնք։


Նպաստ, ից

s. adv.

aid, assistance, succour, help, favour, subsidy, support, relief, resource, means;
ի —, in support of, on behalf or in favour of;
— մատուցանել, to aid, to succour, to help;
to care, to take care;
— լինել, cf. Նպաստեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ միայն՝ յորոց առն յաստուծոյ, այլեւ յորոց ինքն նպաստ եղեւ, պարտ է պայծառանալ։ Որ զերկուս խերեւէշս արկ ի բարիոք կամացն, ոչինչ սակաւ քան զայլոցն եղեւ նպաստ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Գ։)

Ինչս եւ փոյթ եւ վերակացութիւն՝ զամենայն ինչ նպաստ լիցուք յընկերացն օգուտ։ Պատճառ եւեթ խնդրէ այն հուր, զի սակաւիկ մի անդր կայծակունս նպաստ լինիցիս, եւ զողջոյն իսկ զբոց բարերարութեան բորբոքես. Եւ եթէ հաւատոցն պէտք իցեն՝ ասեն, զի՞նչ պիտոյ իցեն պահք. զի ընդ հաւատոցն եւ այն եւս ոչ սակաւ նպաստ լինի զօրութիւն (այսինքն զզօրութիւն)։ Տե՛ս զՊօղոսի այնչափ ուղղութիւնս։ յանձնէ նպաստ լինէր, եւ զամենայն շնորհացն համարէր։ Զշնորհսն ունէր յօգնականութիւն, եւ չհամարէր բաւական, այլ՝ ազգի ազդի նեղութիւնս նպաստ լինէր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եփես.։)

Ոչ ոք զոր սիրէ՝ նպաստ վաշխի տայցէ. ընթերցի՛ր կամ իմա՛, պարտ բաշխի. յն. ընկենուցու, կամ մերժեսցէ։


Նռնաձեւ, ից

adj.

pomegranate-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

ῤοΐσκος, ῤοά, ῤοιά malum punicum parvum, corymbus aureus . Ոսկի զարդ ի ձեւ փոքրիկ նռան. նռնակ, նռնիկի պէս զարդ .... (Ել. ՟Ի՟Բ. 39. ՟Բ. Մնաց. ՟Գ. ՟Դ։ եւ ՟Գ. Թագ. է։ ՟Դ. Թագ. ՟Ի՟Է։ Երեմ. ՟Ծ՟Բ։)


Նստեմ, եցի

va.

to lower, to diminish;
— զերկաթ, to fine down, to make subtile, to sharpen.

· Calfa

NBHL (1)

(Զերկաթ խիստ) յայնչափ թանձրութենէ նստել, տուայտել, եւ ասեղն մի փոքրիկ գործել. (Սեբեր. ՟Է։)


Նստիմ, տայ, նիստ

vn.

to sit down, to be seated;
to repose;
to lodge, to reside, to dwell;
to be settled, to be resident;
— զօրաց, to be encamped, to encamp;
շուրջ — զքաղաքաւ, to besiege, to blockade, to block up;
ի դարան —, to lie in ambush, in wait;
to plot;
— ի սեղան, to sit down to table;
— յաթոռ ի պէտս, to go to stool, to evacuate;
— յինքեան, to retire from business, to live alone;
— ի վերայ աւանդի, to neglect one's deposit.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք կերիցէ զնա՝ իբրեւ նստցի. խորհուրդ է այս մարմնոյ նորա սրբոյ։ Իսկ ո՛վ ուտէր զնա ի նստելեաց եւ այլն։ Ի հեղեղատէ ջուրցն մթերելոց, որ ի հնէն ի վեր նստէին. (Եփր. ել. Եփր. յես.։)


Նստուցանեմ, ուցի

va.

to place on a seat, to seat, to place, to put;
to push in, to thrust;
— զզօրս, to encamp, to pitch a camp;
— զքաղաքաւ, to besiege.

· Calfa

NBHL (2)

Նստոյց զուղտսն արտաքոյ քաղաքին առ ջրհորոյ ջրոցն. իմա՛, մակաղեցոյց. չոքեցուց։

καθίζω, καθιζάνω sedere facio, colloco κοιμίζω cubare facio καθίημι demitto συστέλλω coarcto, contraho. Տալ նստել. բազմեցուցանել. հանգուցանել. զետեղել. նստեցնել, չոքեցնել.


Նրբեմ, եցի

va.

cf. Նրբացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Այնքան նրբեն եւ նուազեցուցանեն նոքա՝ զորոց բանս է, որ վասն քրիստոսի մարմնոյն մտածութիւնք եւ ճառք, մինչ զի առ աչս երեւութեան կարծիս արկանել մարմնացելոյ բանին. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Նրբուղի

s.

narrow way, footpath.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ նրբուղի (կամ նուրբուղի) կածանս գնալով՝ չարչարեալք։ Որպէս անձաւք անբաւահայեացք, յորժամ գնայ ոք ընդ նա նրբուղի կածանաւ. (Վրդն. երգ.։ Տօնակ.։)


Նօսր, սունք

cf. Անօսր;
with its derivatives.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքր էր յանձնէ եւ նօսր ոսկերօք. (Խոր. ՟Գ. 6։)


Շ (cha)

s.

the twenty third letter of the alphabet, and the eighteenth of the consonants;
five hundred, five hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Միջակ՝ ժէն, շայի եւ չայի. (զի քան զշայն թաւ է, եւ քան զչայն լերկ. (այս բան չիք ի յն. զի նոքա չունին եւ ոչ զմի յերից տառիցս. եւ յարի) Կիսաձայնք են ութ. զ, ց, ն, ծ, շ (իբր յն. քսի, կամ փսի ). մ, ս, ր։ Եւ կրկնակք են ութ, զ, լ, խ. չ. ջ. ռ. շ. ց ... քանզի բաղկանայ շայ յերկուց սէից (ըստ յն. քսի, ի ք, եւ ս )։ Տեսցես եւ զայլ համեմատութիւնս ի կարգի բառարանիս։)


Շահավաճառ, աց

s.

cf. Շահավաճառութիւն;
trader, merchant;
— լինել, to trade, to traffic, to deal.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն շահավաճառք այսոքիւք մեծացեալք. (Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 15։)


Շահաւորաբար

adv.

advantageously, usefully, profitably.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա տաժանագոյնք եւ վաստակելիք են. այլ սա շահաւորաբար, լուսաւորէ զհոգին, եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 35։)


Շահաւորութիւն, ութեան

s.

profit, gain, advantage.

· Calfa

NBHL (1)

Իրաւացի է ըստ իւրոց բարւոք շահաւորութեանցն յաջորդել նմանապէս առ այլսն զփոխարկութեան հատուցումն. (Պիտ.։)


Շաղախումն, ման

s.

cementation;
dirtiness, contamination.

· Calfa

NBHL (1)

Ի շաղախումն խոնարհիլ, որպէս նոքայն ասեն. քան զի շաղախումն եւ ամենայն այսպիսիքս՝ յեղման իրիք գործ է. (Նիւս. բն.։)


Շաղակրատեմ, եցի

vn.

to prate, to chat, to babble, to tattle, to prattle.

· Calfa

NBHL (1)

Շաղակրատէ շրթամբքն, որում ոչ համաձայնի միտքն։ Ախմարք են, եւ անկարգ եւ յիմար բանից շաղակրատօղք։ Չեմ ես յիմարեալ, որ լռեմս, այլ նոքա՝ որ շաղակրատեն զոր ոչն գիտեն. (Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. թղթ. առ լեւոն։)


Շաղակրատութիւն, ութեան

s.

cf. Շաղակրատումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զդառնութիւն երդմնահարութեան, եւ շողոքորթութեան, եւ այլ յոգնապատիկ շաղակրատութեան. (Գր. հր.։)


Շաղակրատումն, ման

s.

charlatanry, extreme verbosity, prating, chattering.

· Calfa

NBHL (1)

Զդառնութիւն երդմնահարութեան, եւ շողոքորթութեան, եւ այլ յոգնապատիկ շաղակրատութեան. (Գր. հր.։)


Շաղեմ, եցի

va.

to implicate, to involve;
to mix, to mingle, to knead;
to dilute;
to soil, to stain.

· Calfa

NBHL (3)

Զնոքօք անշեղաբար շաղիլ. (Դիոն. երկն.։)

Ի թակարդսն շաղէին։ Ոտք երիվարին շաղեալ ընդ փոքր թուփ մի։ Որսացան զիս անօրէնութիււնք, եւ կամ շաղեալ անարձակ կապովք. (Պիտ.։ Արշր. ՟Գ. 12։ Սարկ. աղ.։)

Ընդ երկիր պչնուցու, եւ զգործօք սորա շաղեալ պատէ ինքն զինքն օձաձեւաբար ... միաբա շաղեալ պատին սոքա հնգեքեան (զգայարանք). (Եղիշ. յես.։)


Շաղփաղփ, ից

s. adj.

chatterbox;
prattling, tattling, cackling;
foolish, absurd;
silly, insipid, mawkish.

· Calfa

NBHL (1)

Շաղփաղի եւ ցոփ եւ փոքրոդի գտանիս. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ա։)


Շաղփաղփեմ, եցի

vn. va. cf. Շաղփաղփիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ թոթովախօս ոք զանունթագաւորի շաղփաղփէ. (Եփր. ծն.։)

Սքանչանամ, որո՞վ ամօթով դու առաջի թագաւորիդ շաղփաղփիս։ սոքա տեսանին զինքեանս պարտեալս, արդ շաղփաղփին։ Անուսմնութեամբ ձերով զայդպիսիդ զօղջեալ շաղփաղփիք. (Ճ. ՟Բ. եւ Ճ. ՟Գ.։)


Շաղփաղփիմ, եցայ

vn.

to talk nonsense, to tell idle stories, to babble, to gossip, to cackle, to tittle-tattle;
to dote, to rave.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ թոթովախօս ոք զանունթագաւորի շաղփաղփէ. (Եփր. ծն.։)

Սքանչանամ, որո՞վ ամօթով դու առաջի թագաւորիդ շաղփաղփիս։ սոքա տեսանին զինքեանս պարտեալս, արդ շաղփաղփին։ Անուսմնութեամբ ձերով զայդպիսիդ զօղջեալ շաղփաղփիք. (Ճ. ՟Բ. եւ Ճ. ՟Գ.։)


Ուսուցանեմ, ուցի

va.

to teach, to instruct in, to lecture, to be a teacher or professor of, to profess, to enlighten, to form, to make erudite or wise.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երբէք ուսուցի զոք զայն ինչ, զոր նախ ես ոչ արարի. (տպ. ումեք) (Վրք. հց. ՟Բ։)


Ուսուցանողութիւն, ութեան

s.

professorship.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքր է մարմնաւոր արիցն բաշխումն՝ առ վարդապետութիւնն եւ ուսուցանողութիւնն. (Լմբ. ի տնտեսն.։)