Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Գողանամ, ացայ

See full entry →

va.

to rob, to steal, to take clandestinely, to take away, to purloin;
to pillage, to filch;
to embezzle, to misapply;
գաղտ —, to juggle;
հնարիւք —, to cheat;
զմիտս, զսիրտ, to captivate, to entice.

NBHL (9)

κλέπτω (լծ. հյ. կողոպտել) κληποφωρέω, κρύπτω, αἵρω furor, furtum facio, celo, tollo եւ այլն. Գաղտ բառնալ զիրս այլոյ ընդդէմ կամաց նորա. գողնալ.

Մի՛ գողանայցես։ Զիա՞րդ գողանայաք ի տանէ տեառն քոյ արծաթ կամ ոսկի։ Գողանայցի ի տանէ առնն։ Գողութեամբ գողանայցէ ի նմանէ.եւ այլն։

Գողանալով գողացան զիս յերկրէն եբրայեցւոց։ Գողացան զքեզ եղբարք մեր։ Գողացաւ զնա ի միջոյ որդւոց արքայի սպանելոցն. իմա՛ անյայտաբար տանել, կամ յափշտակել։ (Երեմ. ՟Ի՟Գ. 30.)

Զիրաւունս գողանան զարդարոյն. իբր որսալ, յափշտակել։

Գողանալ զայլոյ ամուսնութիւն կամ զհարսանիս. այսինքն շնալ. (Եզնիկ.։ Կանոն.։)

Զի մի՛ զյարութեան բան գողացեալ ինքեանք, զնոցա պղերգութիւն եւ քուն լինել պատճառս հանցեն անմահին մարմնոյ գողութեան. (Վահր. յար.։)

Զձանձրոյթ աշխատութիւն ի մտաց ձերոց գողանալ։ Վաղվաղակի հատմամբքն գողասցի զցաւս ախտին։ Գողացաւ զցաւս հոգւոց, եւ վաղվաղակի առողջացաւ. (Ոսկ.։ եւ ՃՃ.։)

Պատճառս յարմարել, եւ գողանալ զեղեալսն։ Սակս գողանալոյն զնշանսն յագէտս լինէին։ Գողանան զճշմարտութիւն. եւ այլն. (Նանայ.։)

Արտօսր բազում հեղոյր, եւ ջանայր գողանալ զարտօսրն, եւ ոչ կարէր։ (Եպիփ. ծն.։)


Գողանք

See full entry →

s.

cf. Գողօն.

NBHL (1)

Ադամայ ո՛չ եթէ մեծ էին գողանքն, այլ հատոյ միոյ մրգոյ. (Եփր. գող.։)


Գողեմ, եցի

See full entry →

va.

to hide, to conceal;
to rob.

NBHL (1)

Ադոնիա գողեաց զթագաւորութիւն. այսինքն զմիտս թագաւորելոյ իւրոյ. կամ հնարիւք կամեցաւ գողանալ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Գողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

theft, robbery, rapine, expilation;
extortion, plunder.

NBHL (1)

Ապա թէ ոչինչ գտանիցի նորա, վաճառեսցի փոխանակ գողութեանն իւրոյ. այսինքն իրին գողացելոյ. (Ել. ՟Ի՟Բ. 3։)


Գողումն, ման

See full entry →

s.

robbery;
stealth.

NBHL (1)

Հռեբեկա հրամայէր որդւոյն զգողումն օրհնութեանցն կեղծաւորեալ կերպարանօքն. (Ոսկ. ես.։)


Գողուն

See full entry →

adj.

stolen, robbed;
unlawful, natural.

NBHL (1)

Ըստ իմաստնոյն՝ բանք եւ ջուրք գողունք՝ քաղցունք են. (Մխ. ապար.։)


Գողտրիկ

See full entry →

cf. Գողտր.

NBHL (1)

Կերակուր գողտրիկ, հեշտ եւ սիրելի։ Հաճո՛յ եւ գողտրիկ է աստուծոյ։ Հեշտ եւ գողտրիկ անուն գաւառականաց՝ քոյր. (Փիլ.։)


Գողօն, ի

See full entry →

s.

theft, larceny, thing stolen.

NBHL (2)

Ի գողօնս համարեալ լիցի ինձ։ Ես յանձնէ տուժէի զգողօնի (կամ զգողունի) տուընջեան, եւ զգողօնի (կամ զգողօնս) գիշերոյ. (Ծն. ՟Լ. 33։ ՟Լ՟Ա. 39։)

Գտեր ընդ գողոյն զգողօնսն. (Եղիշ. յար.։)


Գոճազմ, ի

See full entry →

s.

turkois;
lapis lazuli.

NBHL (2)

λιγύριον lyncurius Քար պատուական կապուտակ՝ անթափանց, ոսկեգոյն երակօք. կայ եւ դեղինն։ (Ել. իը. 19։ լթ. 12. ըստ եբր. լէշմ։ Իսկ Եզեկ. իը. 13.) ըստ եբր. թարշիշ։ յն. միշտ դնի լիղի՛րիօն։ cf. ԼԻԳՈՒՐԻՈՆ կամ cf. ՂԻԳԻՐՈՎՆ, եւ cf. ՍՈՒՏԱԿ.

Գոճազմ կապոյտ է, եւ գտանի ի սկիւթիայ մեծ. (Վրդն. ել.։)


Գոնեայ

See full entry →

conj.

at least, above all things, however;
only, yet.

NBHL (2)

Վարանականք են, ոյք ակամայ ընտրելի առնեն զերկրորդն. ո՛րգոն, գէթ, գոնէ, փաթար. (Թր. քեր.։)

Եւ ոչ գոնեա թէ սակաւ բանիւք աշխատացոյց զսենեկապանսն՝ որ չոքանն. (Եփր. թագ.։)


Գոնջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to have the scurf.

NBHL (1)

Բորոտք, անդամալոյծք, գօսացեալք ... գոնջացեալք, եւ պատագրոսք. (Ագաթ.։)


Գոնջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

scurf

NBHL (1)

Խեղութիւն, կամ կնտութիւն կեղոյ.


Գոչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cry, to exclaim, to cry out;
to call;
to bellow, to roar.

NBHL (1)

Զհերս քո ճողես, եւ խստագոյն աղաղակաւ գոչես. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)


Գոչիւն

See full entry →

s.

clamour, great cry, crash, noise, voice, exclamation;
hue and cry, uproar;
bellowing, roar.

NBHL (1)

Եհաս գոչիւն նոցա առ իս։ Գոչիւն մատակ առիւծու։ Ի գոչիւն փողոյ։ Զգոչիւն ալեաց. (՟Ա. Թագ. ՟Թ. 16։ Յոբ. ՟Դ. 10։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 25։ Երեմ. ՟Ծ՟Ա. 56։)


Գոռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to make a great noise, to be violently angry;
to assault, to attack;
to insult.

NBHL (2)

Գոռայր եւ հակառակէր ընդ արամազդայ զօրութեան։ Կռուոյ վասն նոցին իրաց գոռալոյ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Գոռալոյ (սատանայի) ընդ մարդոյն. (Եզնիկ.։)


Գոռոզ, աց

See full entry →

adj. s.

arrogant, proud, haughty, imperious, insolent;
tyrant.

NBHL (1)

Կարծեալ գոռոզին (սատանայի)։ Գոռոզն ապստամբ։ Խորտակեսցի եղջիւր գոռոզին։ Գոռոզն, եւ սպառազէնք իւր։ Ընդ դժնեայ գոռոզի մարմնոյս բռնութեան մարտուցեալ. (Նար.։)


Գոռոզանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be proud of, puffed up, elated.

NBHL (2)

Զառաջնորդն մի՛ գոռոզանալ պատուովն։ Զն՞նչ է գոռոզանալն. ամենայն որ ոչ վասն պիտոյից, այլ վասն պաճուճանաց առեալ, գոռոզութեան ունի ամբաստանութիւն. (Բրս. հց.։)

Ուրացութեամբ գոռոզացեալ ամբարհաւաճէին։ Զտարակուսանս գոռոզացեալ ստահրացւոյն։ Ի ժամանակս գոռոզացելոյ թշնամւոյն. (Փարպ.։)


Դժուարաբեռն

See full entry →

adj.

very heavy, troublesome;
very tired.

NBHL (1)

Ոչ հանգիստ (ետուր) դժուարաբեռն մարմնոյդ. (Վրդն. լս.։)


Դժուարագործ

See full entry →

adj.

difficult, painful.

NBHL (3)

Խնդրէ ի քէն աստուած՝ ոչինչ ծանր կամ դժուարագործ, այլ կարի յոյժ պարզ եւ դիւրին. (Փիլ. բագն.։)

Զամենայն անհնարս եւ զդժուարագործս՝ աստուծոյ միայն աւանդեմք. (Վեցօր. ՟Գ։)

Դժնեայ եւ յոյժ դժուարագործ է անզգամացն անիշխանութիւն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 73.) իմա՛, անբերելի է անտէրունչ մնալն յաստուծոյ։


Դժուարադէպ

See full entry →

adj.

rare, extraordinary, that happens with difficulty.

NBHL (1)

Զյոյժ զսոսկալի եւ զդժուարադէպն. (Պիտ.։)


Դժուարակատար

See full entry →

adj.

impracticable, difficult to execute.

NBHL (1)

Եթէ թողոյր ամենեցուն, դժուարակատար զառաքինութիւնսն գործէր. (Ոսկ. ես.։)


Դժուարակէզ

See full entry →

adj.

difficult to bum.

NBHL (1)

Հանեալն դժուարակէզ, եւ արկեալն յոյժ դիւրակէզ. (Շ. թղթ.։)


Դժուարակիր, կրաց

See full entry →

adj.

burdensome, onerous, heavy;
difficult, painful, vexatious.

NBHL (1)

Զմարմինն դժուարակիր եւ հզօրագոյն ընկալեալ։ Կողիցն դիրք ընդգրկէ զմէջն, եւ դժուարակիր գործէ. այսինքն անվնասելի. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Դժուարակռիւ

See full entry →

adj.

warlike, invincible.

NBHL (1)

Դժուարակռիւն փութալի՛ է. (Ածաբ. յայտն.) այսինքն առաւել փութոյ պէտս ունի։


Դժուարահաճ

See full entry →

adj.

discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.

NBHL (5)

ԴԺՈՒԱՐԱՀԱՃ ԴԺՈՒԱՐԱՀԱՃԵԼԻ. ԴԺՈՒԱՐԱՀԱՃՈՅ. δυσάρεστος, δύσερις vix placens եւ cui placere difficulter queas Դժուարաւ հաճելի. անհաճոյ. դժկամակելի. եւ Դժկամակ.

Եթէ թշնամի դէպ լիցի գոլ, զդժուարահաճելի զոգւոցն զախտ յառաջագոյն զեկուցանէ (աչք)։ Դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին, դրակցութիւնքն։ Վասն որոյ եւ ծառայքն նմա դժուարահաճոյք եւ խռովարարք էին. (Փիլ.։)

Բայց այժմ ի դժուարահաճոյիցն ախտացան յոլովք. (Բրս. չար.։)

դժուարահաճ կամ դժուարահաճոյ լինել. Դժկամակիլ.

Դադարեա՛ այսուհետեւ դժուարահաճոյ լինել ընդ աստուածային տնօրէնութիւնսն. (Բրս. չար.։)


Դժուարահաս

See full entry →

adj.

obscure, difficult to understand.

NBHL (2)

Արագագոյնք են (կառք), եւ դժուարահասք. (Նոննոս.։)

Ուսցիս եւ յայնմ մատենէ, զոր ժողովեալ է մեր յաստուածայնոց գրոց առատագոյնս, եւ ոչ դժուարահաս ինչ կարի. (Սարկ. հանգ.։)


Դժուարամուտ

See full entry →

adj.

difficult to enter.

NBHL (1)

Որոյ մուտն է դժուարին. անմտանելի.


Դժուարանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be difficult, to have trouble;
to be angry, perplexed.

NBHL (3)

Թէեւ ընդ առաջինն դժուարանայր՝ զամենայնն տալ աստուծոյ. (Շ. ընդհանր.։)

Ոչ յոյժ դժուարացեալ (ընդ մահ սառայի). (Փիլ. իմաստն.։)

Իսկ ըստ յն. ոճոյ, նաեւ Ծանրանալ ումեք.


Դժուարաշարժ

See full entry →

adj.

slow, tardy;
cold;
heavy

NBHL (1)

Զդժուարաշարժ յուլանալոյն հեղգութիւն. (Պիտ.։)


Դժուարաշնչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

asthma;
suffocation.

NBHL (1)

Դժուարաշնչութիւն օդոյն որ ի նմա. (Լմբ. յովն.։)


Դժուարապատում

See full entry →

adj.

difficult to explain or narrate.

NBHL (1)

Վասն որոյ բազում են մեզ բանք, եւ դժուարապատում ի մեկնել. (Եբր. ՟Ե. 11։)


Դժուարաջինջ

See full entry →

adj.

difficult to strike out.

NBHL (1)

Զի ցուցցէ զիմաստնոյն բարս հաստատուն, դժուարաջինջ. (Փիլ. լին.։)


Դժուարաջնջելի

See full entry →

cf. Դժուարաջինջ.

NBHL (1)

Զի ցուցցէ զիմաստնոյն բարս հաստատուն, դժուարաջինջ. (Փիլ. լին.։)


Դժուարավիճող

See full entry →

adj.

contentious.

NBHL (1)

Յոյժ դժուարավիճողք եւ անամօթք։ Ամենայն բան դժուարավիճող եւ պատուասէր. (Առ. որս. ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Դժուարատեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

difficulty or trouble of seeing, of understanding;
obscurity.

NBHL (1)

Դժուարատեսութեամբն ընդ գեր ի վերոյն քան զամենայն սքանչանայցեմք։ Որքան ինչ մեք հասու եղաք՝ փոքր չափով չափեալ զդժուարատեսութիւնն. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Դժուարարձակ

See full entry →

adj.

indissoluble, difficult to loose.

NBHL (2)

δυσαπόσπαστος Դժուարալոյծ. դժուարաքակ. զոր կամ յորմէ դժուար է արձակել, քակել, կորզել, լուծանել.

Բանս հանգոյցս՝ դժուարարձակս եւ խորինս. (Վրդն. երգ.։)


Դժուարաւ

See full entry →

adv.

with difficulty, hardly, painfully.

NBHL (1)

Ի տունս աստուծոյ դժուարաւ (ընթանամք). (Լմբ. ատ.։)


Դժուարաքակ

See full entry →

cf. Դժուարարձակ.

NBHL (1)

δυσκαθαίρετος qui aegre destrui vel vinci potest, δυσδιάλυτος vix dissolubilis Զոր դժուարին է քակել. որում դժուար է քակտիլ, տապալիլ. եւ Դժուարալոյծ օրինակաւ. անխզելի.


Դժուարընկալ

See full entry →

adj.

that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.

NBHL (1)

δυσπαράδεκτος, δυσκάθεκτος molestus Որ դժուարաւ ընկալեալ կամ ընդունելի լինի, եւ պահի. անհաճոյ. դժկամակելի. ծանրատաղտուկ.


Դժուարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.

NBHL (1)

Նա՝ որ ոչ հարկանի, ընդ վայրապար հարումն օդոյն դժուարի։ Զքրիստոս բժշկել մի՛ դժուարեսցուք. (Լմբ. ատ.։)


Դժուարին

See full entry →

adj.

difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.

NBHL (2)

Դժուարին է՝ որ զինչսդ ունին, մտանել յարքայութիւն աստուծոյ. (Մրկ. ՟Ժ. 23։)

Ի յոյժ դժուարինս կարծեցեալ է մեզ. (Փարպ.։)


Դժուարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

difficulty, trouble, fatigue, distress, perplexity, intrigue, inconvenience, contrariety;
difficult point, knot, hinderance, obstacle;
asperity, rigidity;
բայց ոչ առանց դժուարութեան, but not without fatigue;
բառնալ զ—, to smoothe difficulties;
— կրել, to meet with difficulties;
—ս հանել, to make difficulties;
յաղթել դժուարութեանց, to overcome difficulties.

NBHL (1)

Դժուարութիւն (անցից) գետոյ, հիւանդութեան, կրից, եւ այլն. (Եղիշ. ՟Զ։ Վրք. հց. ՟Դ։ Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Դժուարուսումն, ման

See full entry →

adj.

difficult to learn;
who learns with difficulty.

NBHL (1)

Անտեղի եւ յոյժ դժուարուսումն՝ ասել եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դժպարտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to confound, to convince, to cover with shame.

NBHL (1)

Դժպարտեցոյց զհաման. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Դժպհի

See full entry →

adj.

refractory, discordant, contrary, opponent, disagreeable, vexatious.

NBHL (2)

δύσχρηστος, ἅχρηστος incommodus, inutilis Դժկամակելի. անհաճոյ. ծանր եւ խիստ.

Ո՞ ոք ի կենցաղումս՝ որ ըստ աստուծոյ վարս (վարէ), ոչ լիցի դժպհի. (Մագ. ՟Ի՟Ե։)


Դժրանք

See full entry →

cf. Դրժանք.

NBHL (2)

Ընդ աղտեղագոյն նիւթոյ ըստ դժրանաց խառնեսցի (ոսկին). (Նիւս. երգ.։)

Դրժանք տերեւաթափ լինելոյ. (Լմբ. սղ.։)


Դժրեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud;
to deceive.

NBHL (1)

Վասն առ միմեանս դժրելոյն (կամ դրժելոյն). (Լմբ. ատ.։)


Դժրողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraud, infidelity, perfidy, non-observance;
snare, contravention;
deceit.

NBHL (1)

Եթէ դժրութիւնք, եթէ զրպարտութիւք։ Զդժրութիւնս անդրէն դարձոյց. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)


Դժրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դժրողութիւն.

NBHL (1)

Եթէ դժրութիւնք, եթէ զրպարտութիւք։ Զդժրութիւնս անդրէն դարձոյց. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)


Դժրիչ

See full entry →

adj. s.

cheat, infidel, perfidious, disloyal, traitorous.

NBHL (1)

Օտարօտի, եւ դժրիչ մերոյն. (Իգն.։)