Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Յօտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յատանեմ.

NBHL (2)

Ժամանակ յատանելոյ եհաս, կտրել եւ յօտել զպիղծս ի սրբոց. (Նար. երգ.։)

Զուռ սիրոյն յօտեալ սրբեաց՝ լինել պտղաբեր. (Շ. տաղ.։)


Յատուկ

See full entry →

adj. adv.

proper, own, particular, special, peculiar, private;
essential, natural;
alone, separate;
singular, unexampled, alone of its kind;
cutting, sharp, taunting (answer);
cf. Յատկաբար;
— անուն, proper name.

NBHL (8)

Յաղագս յատկի։ Մարդոյ ծիծաղականն, եւ ձիոյ խխնջականն. այսոքիկ իսկապէս յատուկք ասին. (Պորփ.։)

Զմարմնոյն յատուկքն է՛ զի աստուածութեանն տան. որպէս՝ Աստուած խաչեալ, եւ արիւն Աստուծոյ. (Շ. թղթ.։)

Ի կնոջէ ծնանելն՝ մարդոյ է, իսկ ի կուսէ՝ Աստուծոյ յատուկ. (Իգն.։)

Չարի առն յատուկ է մախալ ընդ վեհագոյնս. (Աթ. ՟Ը։)

Տեսցեն՝ ո՛չ յատուկ հրէայքն, այլ ամենայն ծագք երկրի զփրկութիւնն Աստուծոյ մերոյ, որ է Յիսուս Քրիստոս. (Գէ. ես.։)

Ոչ եւեթ յատուկ մերձաւորագոյնք կատարեն մարդիկ։ Յատուկ զզոփալն միայն յիրաւի յինքեանս բերեն. (Պիտ.։)

Զանգիտեաց ինքեամբ յատուկ մարտնչել ընդ Շապհոյ. (Խոր. ՟Բ. 84։)

Ոչ Պետրոսի յատուկ սաստեաց, այլեւ զունկն բժշկեաց զվիրաւորեցելոյն։ ԶՔրիստոս պատուեսցուք մի՛ սեղանով միայն, մի՛ գերեզմանաւ յատուկ. (Ածաբ. աղք.։)


Յար

See full entry →

adj. adv.

adjacent, adjoining, contiguous, next, attached, joined;
equal, conformable;
always, continually, incessantly;
— եւ նման, — եւ յարմար, quite alike, resembling;
— միանգամայն, all at once;
— եւեթ, — եւ հանապազ, successively, often, frequently, very often, many times.

NBHL (12)

παρά, παρ’, ἑπί, ἑφ’, συν, πρός penes, juxta, junctim, cum, ad եւ այլն. Առընթեր. կից. առ. կցորդ. յարեալ. յարմարեալ. դիպող. համաձայն. յանկաւոր. զոյգ. հետ զհետէ շարունակեալ. կցած, հետը, քովը, յարմար.

Յար եւ ի նոյն (այսինքն ընդ նմին). (Մագ. ՟Ծ՟Թ։)

Նաեւ այլ միւս եւս իմն միւսոյն յար ասեն. (յն. առ այսոքիւք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 11։)

Ստացաւ աշակերտս, որ յար ընդ նմա շրջէին. ըստ յն. ոճոյ իմա՛ նաեւ, զոյգ ընդ նմա։

Անշիջանելի բոցոյն, եւ յար արթուն որդանցն լիցուք ճարակ առանց սպառելոյ եւ մահու. (Սարկ. քհ.։)

Ոչինչ է անպիտանագոյն, եթէ մարդ յա՛ր հանգստեամբ եւ խրախութեամբ փափկացեալ. (Ոսկ. գծ.։)

Չոգան ի Կափառանում, ուր յար եւեթ լինէին։ Առ ի յըմբերանել զհրէայսն, որք յար եւեթ զայն պատճառէին, եթէ հակառակ կամացն Աստուծոյ է. (Նանայ.։)

Յար եւ հանապազ լայր եւ ողբայր ընդդէմ Աստուծոյ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Տէրունեան մարմնոյ եւ արեանն յար եւ հանապազ պատարագել (իլ). (Շ. բարձր.։)

ՅԱՐ. որ եւ ՅԱՐ ԵՒ ՅԱՐՄԱՐ ՅԱՐ ԵՒ ՆՄԱՆ. ա.մ. Ամենայնիւ յարմար. հանգոյն ամենեւին նման կամ ի դէպ.

Ջանան եւ հնարին յար ինչ եւ նման ասել (զԱստուծոյ). (Սարգ. յկ. ՟Ը։)

Վասն յար գոլոյն ողջախոհացուցիչն բանի։ Հանապազորդ ամենայն ուրեք յա՛ր էր (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Յա՛ր ելում ժամանակիս (այսինքն ի ներկայիս). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Յարաբարդ

See full entry →

adj. gr.

heaped up;
compound of three words.

NBHL (1)

կարկառք լեռնակոյտք ջրոցն անբաւութեանց, որ յարաբարդ բարդմամբ խտացեալք. (Անան. եկեղ։)


Յարաբարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to heap up, to agglomerate;
to compound;
to add.

NBHL (5)

Բազում կարասիս յարաբարդեալ ի վերայ գլխոյ նորա. (Յհ. կթ.։)

Ի վերայ Ոլիմպոսի դնել զսեսդոս (լեառն), եւ յայնր (վերայ) յարաբարդել զտերեւաշարժն բիղոն։ Ի քառից ծնեալ (տարերաց), եւ յերկուց յարաբարդեալ՝ հոգւոյ եւ մարմնոյ. (Մագ. ՟Ի՟Է. ՟Ժ՟Գ։)

Եւ է շարադրականն շինողական, որ յայլական սեռիցն յարաբարդեալ ժողովի ի մի գոյութիւն. (Անան. եկեղ։)

Յարաբարդեալ լեռնահանգէտ եւ յոգնակոհակ կոյտս մեղաց. (Սկեւռ. աղ.։)

Եւ որ այլ յարաբարդին (բանք) ի կազմութիւն խորհրդոյս. (Պիտառ.։)


Յարաբարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

heap, accumulation;
addition.

NBHL (1)

Եօթնանկիւնքն յեռանկեանցն բաղկացեալ՝ կրկնապատիկ վեցանկիւնիս ծնանին, միոյ կարօտացելոյ միակին յարաբարդութեանն. (Մագ. ՟Խ՟Բ։)


Յարաբաց

See full entry →

adj.

ever-open.

NBHL (1)

Յարաբացուն ունելով զբերան մտաց առ ի լնուլ սովաւ զորովայն ներքին մարդոյն սրբոյ՝ աճել զաճումն Աստուծոյ. (Յհ. իմ. յիշ. կան.։)


Յարագայ

See full entry →

cf. Անպակաս.

NBHL (2)

Որ անընդհատ գայ կամ գոյ եւ լինի. յարագոյ. յարակայ.

Հարկաւորն՝ զանազան գոյ կա՛մ յարագայ, եւ կամ լինելոյ։ Իսկ յարագայ կամ մշտնջենաւոր, կամ ապականելի. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Յարագեմ, եցի

See full entry →

va.

to insolate, to expose to the sun or to the open air;
to hang.

NBHL (1)

Յարագիլ ասէ զպատարագելոյն նոցա խորհուրդ, եւ կամ զփոյթ (զարագելն) նոցա նահատակութեանն. (Լծ. ածաբ.։)


Յարագոմ

See full entry →

vn.

to be near or present, to assist.

NBHL (1)

Վասն յար գոլոյն ողջախոհացուցիչն բանի։ Հանապազորդ ամենայն ուրեք յա՛ր էր (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Յա՛ր ելում ժամանակիս (այսինքն ի ներկայիս). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Յարադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to appose, to set, to subjoin, to add, to append, to affix.

NBHL (1)

Արիստոտէլ զամենայն գոյսս ի տասն ստորոգութիւնս եգիտ յարադրեալս։ Բե՛ր զարիստոտէլական բաժանումն յարադրեսցուք։ Բե՛ր զառ ի նոցանէ ասացեալսն յարադրեսցուք. (Անյաղթ պորփ.։)


Յարադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

apposition;
addition, annexation;
combination, composition.

NBHL (1)

Արեան եւ ոգւոյ՝ յարադրութեամբ մարմնոյ եւ ջլաց, եւ այլոց բարեխառնութիւն՝ զօրութիւն է (Նիւս. բն.։)


Յարազուարթ

See full entry →

adj.

ever merry, cheerful, joyous.

NBHL (1)

Յարազուարթ պաշտօնքս անդադար, եւ մշտամատոյց աղօթիցս սահման. (Ոսկիփոր.։)


Յարազուարճ

See full entry →

adj.

ever-pleasing;
always green.

NBHL (2)

ἁειθαλής semper vigens, splendidus. Մշտազուարճ. միշտ զուարճացեալ՝ ուռճացեալ իրօք կամ նմանութեամբ. յարադալար. անթառամ. եւ Զուարթագին. կայտառ. առոյգ. արծարծ. անտրտում.

Լոյս զուարթ կոչէ, որ զանմահութիւնն յայտ առնէ, եւ զմշտնջենաւորութիւն, եւ զյարազուարճ լինելն. (Խոսր.։)


Յարալէզ

See full entry →

adj. s.

always licking;
vampire, blood sucker.

NBHL (1)

Յիրողութեանցն ոմանք անգոյնք են, որպէս եղջերուաքաղն եւ արալեզն (կամ յարալէզն), եւ որչափ ինչ մերս վերաստեղծէ մտածութիւնս. (Սահմ. ՟Ա։)


Յարախառնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be joined, united, mixed together.

NBHL (1)

Յարախառնիմք անդամք մարմնոյն ընդ գլուխն մեր եւ Աստուած. (Լմբ. պտրգ.։)


Յարածուփ

See full entry →

adj.

always fluctuating, agitated, troubled;
— ի փրփրադէզ կոհակաց, ever beaten by the foaming waves.

NBHL (2)

Յար ի ծուփս կամ ծփեալ. միշտ ալէկոծեալ. մշտատատան. մշտասոյզ.

Յարածուփ շրջանք, եւ հանապազորդեան հոգք եկեղեցւոյ. (Ասող. վերջաբ։)


Յարակայ

See full entry →

adj. adv. s. gr. ast.

ever-living, imperishable, everlasting, permanent, perpetual;
continually, always, incessantly;
constantly, eternally;
epact;
preter-imperfect;
celestial hemisphere.

NBHL (7)

Յարակային եւ անփոխանորդելոյն նոցա սերտութեանն։ Առ հաստատուն եւ յարակայ իմացուածոցն. (Դիոն.։)

Յարակային եւ օրաւորին, երկնայնոյն եւ անցաւորին. (Նար. մծբ.։)

Խոստումն՝ ներկայիս զյարակայն նշանակէ. ո՛չ է հատումն հանդերձելոյն։

Անցեալն ունի զանազանակս չորս, յարաձգական, յարակայ, գերակատար, անորիշ. որոց բաղազանութիւնք են երեք. ներկային ընդ յարաձգին (զոր օրինակ գործեալ եմ), յարակային ընդ գերակատարին (զոր օրինակ գործեալ էի), անորոշին ընդ ապառնոյն (գործելոց գոլ)։ Յարակայի եզական, էկոփէի, եւ այլն. (այսինքն կոփեալ էր իմ, եւ այլն). (Թր. քեր.։)

Մնասցես յարակայ ի սոյն համառօտագիծ մատենի. (Նար. յիշ. խչ.։)

Իսկ մեք հանցուք փառս ընդ նմա (կամ փառըս նըմա), հօր եւ հոգւոյն միշտ յարակայ. (Շ. խոստ.։)

Բոլորովիմբ բարին ... յինքենէ յարակայաբար զգերագոյ սերտութեանն ճառագայթ երեւեցուցանէ։ Յարակայաբար պատշաճմամբ նոյն խառնարանն եկաց. (Դիոն. ածայ. եւ Դիոն. թղթ.։)


Յարակայեմ, եցի

See full entry →

va.

to confirm, to affirm;
to eternize, to perpetuate.

NBHL (1)

Զնորայն կտրեաց զառհաւատչեայ, եւ զիմն առանց խզելոյ յարակայեաց։ Անջնջական կանոնս յաւիտեանս յարակայեաց. (Նար. ՟Կ՟Է. եւ Նար. մծբ.։)


Յարակայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be permanent, stable, to continue, to last, to be perpetual, to endure for ever.

NBHL (2)

Ի յարակայեալ նմա ջրոյն՝ ոչ կարելով՝ սովով եւ ծարաւով մաշեալ լինի. (Նոննոս.։)

Հանդէպ ասացելոցն բազմամասնագոյն ջրոցս յարակայեալ գոլով Պոնտոս. (Արիստ. աշխ.։)


Յարակարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to add, to subjoin, to conjoin.

NBHL (1)

Ի նոյն յարակարգեսցուք եւ զռոմիղոս, եւ զայլսն՝ որ յետ նորա ի Հռոմ թագաւորեսցին. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Յարակարգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perpetual order;
continuation.

NBHL (1)

Շնչոյ յարակարգութիւն, զգայութեան տեւողութիւն. (Նար. ՟Ձ՟Դ։)


Յարակէզ

See full entry →

adj.

perpetually burning or burnt.

NBHL (2)

Զառանց լուսոյն եւ զյարակէզն հնացուցանելով զհուր. (Անյաղթ բարձր.։)

Յարակէզ մշտնջենաւոր մատնեալ բոցոյ. (Սկեւռ. աղ.։)


Յարակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. gr.

adjoining, contiguous, joined, united, connected;
accessory;
— մասնիկ, particle, affix, suffix;
—ք, accessories;
attendant circumstances.

NBHL (2)

συναπτός, συναφθείς, συνήμμενος, συνᾴδων connexus, copulatus, adunatus, adhaerens, cohaerens, consonans. Յարեալ կցեալ. կից. կցորդ. զօդեալ. բարոյապէս միաւորեալ. բարեկամ. ընտանի. սրտակից. ձայնակից. հետեւորդ. յարմար.

Որ յարակիցն է ումեք ըստ պատուոյ, ո՛չ է մն, կամ միոյ ամենայն իրօք, այլ յաւէտ այլոյ։ (Նեստորի է) յարակից ասել մարդ Աստուծոյ. (Պրպմ. ՟Լ՟Բ. եւ ՟Ի՟Զ։)


Յարակցաբար

See full entry →

adv.

cf. Յարակցապէս.

NBHL (1)

Բարեգործացն խնդրել բարիս՝ բնութեան են օրէնք, անբռնադատ կրիցն յարակցապէս առ սոյն բերումն. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)


Յարակցապէս

See full entry →

adv.

conjointly, connectedly;
accessorily.

NBHL (1)

Բարեգործացն խնդրել բարիս՝ բնութեան են օրէնք, անբռնադատ կրիցն յարակցապէս առ սոյն բերումն. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)


Յարակցեմ, եցի

See full entry →

va.

to join, to conjoin, to connect, to league.

NBHL (2)

ՅԱՐԱԿՑԵՄ ՅԱՐԱԿՑԻՄ. συνάπτω, συναφθῆναι connecto, conjungo. Յարելով կցել. զօդել. զօդել. կցկցել. կապակցել. շարակցել. շարազուգել. միաւորել բարոյապէս. յարմարել, իլ.

Որպէս էին հոգի եւ մարմին յարակցեալ ի մարդն յԱստուծոյ արարեալ. (Եպիփ. յար. կամ Ոսկ. յեզեկ. ըստ Ճ. ՟Գ.։)


Յարակցութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

con junction, connexion, coherence, cohesion, adhesion;
affinity;
— գաղափարաց, association of ideas;
— ընտրական, elective affinity.

NBHL (4)

Միաւորութիւն յիմիք կարգի. որպէս բարոյապէս ընտանութի՛ւն. συνάφεια connexio, adunatio.

Զյարակցութեանն եղանակ պատմելով՝ պարգեւեալ նմա ասեն առ ի նմանէ զհաւասարութիւն պատուոյն։ Ո՛չ ուրեմն է սոսկ յարակցութեամբ առ Աստուածն բան՝ պատուեալ մարդ Քրիստոս. (Պրպմ. ՟Ի՟Զ. ՟Լ՟Ա։)

Համբոյրն մարմնոյն՝ առ միմեանս յարակցութիւն լինի, եւ միութիւն. (Շ. ՟ա. պետր. ՟Ձ՟Գ։)

Մարմնոյ եւ ոգւոյ յարակցութիւն է մարդ. (Բրս. հց.։)


Յարահետեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to follow always, inseparably to accompany.

NBHL (1)

Աստուածային խաղաղութեան արժանացեալ բանականքս՝ ի ծագման բանին Աստուծոյ, եւ նմին յարահետեւեալքս. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Յարահիւսումն, ման

See full entry →

s.

conjunction;
texture.

NBHL (1)

Առանց յարահիւսման մարմնոյ ծնեալ՝ ոչ կարէ մարդ լինել. (Եփր. աւետար.։)


Յարաձգեմ, եցի

See full entry →

va.

to continue, to prolong, to cause to last.

NBHL (1)

Հաւատոց մասն, որ յարաձգեալ մնայ անվթար։ Ի վեր քան զմտաց անարգելութիւն՝ յարաձգեալ ամենայն ուրեք բովանդակ (ներկայութիւնն Աստուծոյ). (Նար. ՟Ժ. ՟Հ՟Ե։)


Յարաձգութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

continuation, duration, prolongation;
affinity.

NBHL (2)

Ոչ լսելի լեալ (յաղօթս), յերկարելոյ պէտք են, եւ յարաձգութեան։ Կրճտելոյ ատամանց վասն յարաձգութեան ցաւոցն. (Բրս. հց.։)

Միշտ առ բարձրն կոյս, որպէս հասանելի է, յարաձգութեամբ. (Դիոն. երկն.։)


Յարաճօճ

See full entry →

adj.

always oscillating or shaking;
troubled or agitated continually.

NBHL (1)

Սահեալ ի վերայ յարաճօճ անդնդապտոյտ ալեացն. (Ագաթ.։)


Յարամուր

See full entry →

adj.

very solid, firm;
thick;
dark, obscure;
յարամրի ի ներքո մտանել, to obtrude or introduce oneself by stealth, to insinuate or worm oneself into.

NBHL (1)

ՅԱՐԱՄՈՒՐ ՅԱՐԱՄՐԻ. գրի եւ ԱՐԱՄՈՒՐ. մանաւանդ ԶԱՐԱՄՈՒՐ, զոր տեսցես. Պնդապէս յարեալ, եւ որպէս թէ յարելով ամրացեալ. խտացեալ. բո՛ւռն. սաստիկ, հոծ. խիտ. խռկեալ. մթագին. մութն. միգամած. որպէս եւ Բուռն առնելով անձին, եւ իբր ընդ նեղ ծակ սպրդելով ի մթան, կամ ի մուր ծխոյ. որպէս յն. βίαιος, -ον , γέμων violentus, violentia եւ plenus, onustus եւ ἁχλή tenebrae, caligo եւ այլն. (ստոյգ նշանակութիւնն հայկական բառիս է եւ եւս ստուգելի այլուստ. լծորդ է եւ յն. ) ἡρέμα sensim, paulatim, laute, tacite ). cf. ՈՏՆԽԹԻ.


Յարանուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to denominate, to name, to call.

NBHL (1)

Դպիր ի դպրութենէ յարանուանեցաւ, եւ արդար յարդարութենէն. (Դամասկ.) (իմա՛ զայս ըստ տրամաբանից. ուր ըստ քերականաց՝ ի դպիր բառէն ածանցմամբ յարանուն լինի դպրութիւն, որպէս եւ յարդարոյ արդարութիւն)։


Յարանուն

See full entry →

adj.

denominative;
concrete.

NBHL (3)

Ըստ իմաստասիրացն բանի՝ ի նեխեալ մարմնոյ ձիոյ ասեն ծնանել յարանուն ինքն ձիաստաց կոչեցեալ. (Պիտ.։)

Ադամ զնոյն անուանս կոչէ (կենդանեաց), որ յարանունք էին յիրսն. (Վրդն. ծն.։)

παρώνυμος, -ον denominativus, -um. Յարակից ընդ այլ անուն՝ իբր բարդեալ կամ ածանցեալ քերականօրէն ի նոյն անուանէ.


Յարաշարժ

See full entry →

adj.

always in motion, inconstant.

NBHL (2)

Դիւրին է կենդանւոյ կեալ ի միում տեղւոջ, իսկ յարաշարժ շնչոյ (հոգւոյ) նորա՝ անհնարին է. (Եղիշ. յես.։)

Ոչ յարաշարժ հանապազափոխ, այլ մշտակառոյց զսա հաստատէ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Յարաշարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perpetual motion;
mutation, alteration.

NBHL (1)

Զշրջանս տարեւոր կենցաղոյս յարաշարժութեամբ իւրով նմանեցոյց դրաց. (Համամ առակ.։)


Յարապտուղ

See full entry →

adj.

always fruitful.

NBHL (1)

Ունակ պտղոյ անպակաս կամ յարատեւական.


Յարառնում, առի

See full entry →

va.

cf. Յարառոցեմ.

NBHL (2)

Ձեռք ... առաւելագոյն՝ բանին ի պէտս օգնականութեան ներկազմեալք եւ յարառոցեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)

Եւ առ նմա յարառոցեալ լինէր զհակառակութիւն միոյն առ բազումս. (Յհ. կթ.։)


Յարառոցեմ, եցի

See full entry →

va.

to assume together;
to employ, to make use of continually.

NBHL (2)

Ձեռք ... առաւելագոյն՝ բանին ի պէտս օգնականութեան ներկազմեալք եւ յարառոցեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)

Եւ առ նմա յարառոցեալ լինէր զհակառակութիւն միոյն առ բազումս. (Յհ. կթ.։)


Յարատեւ

See full entry →

cf. Յարատեւակ.

NBHL (1)

Իբրու նշանակք ինչ անջինջ գրոյ յարատեւականք եղեն առ իս. (Պղատ. տիմ.։)


Յարատեւակ

See full entry →

adj.

persevering, steadfast, permanent, everlasting;
eternal, perpetual, endless.

NBHL (1)

Իբրու նշանակք ինչ անջինջ գրոյ յարատեւականք եղեն առ իս. (Պղատ. տիմ.։)


Յարատիւ

See full entry →

adj.

always shining, everluminous.

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր Մարիամ, զի ծնար զլոյսն առաջին՝ զյարատիւն Քրիստոս. (Ճ. ՟Գ.։)


Յարափոխեմ

See full entry →

va.

to change successively.

NBHL (1)

Զանազան հեշտութեամբ յարափոխեմք զկենցաղս, եւ յետոյ լի վշտօք եւ արտասուօք ելանեմք. (Մաշկ.։)


Յարգանք, նաց

See full entry →

s.

respect, veneration, deference, reverence, consideration, esteem, regard;
honour;
compliments.

NBHL (2)

Յարգանս խառնեալ ընդ պատուհասն տեսանէ։ Կարծէր յարգանօքն զմիտսն գողանալ։ Չեն ինչ պէտք յարգանացդ, եւ ոչ կայթելոյդ եւ հնչիւնս հանելոյ. այլ զմին եւեթ կամիմ. եթէ առնէիք՝ զոր լսէիքն, այն էին ինձ յարգանք։ Ե՛ւս առաւել յարգանք են, եւ մեծամեծ դրուատիք եւ այլն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 11. 12. 17։ ՟Գ. 11։)

Յաւէտ գերազանցեալ աղաւնիս երթեալ տանի զմեծագոյն յարգանացն երիցութիւն. (Պիտ.։)


Յարգաւոր, աց

See full entry →

adj.

esteemed, valued, precious.

NBHL (1)

Ունօղ զյարգ. արգոյ. յարգոյ. յարգի. գովելի. պատուական. պիտանի.


Յարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

NBHL (4)

Յարգէր զնոսա ժողովուրդն։ Պատուեաց զիմաստութիւն, եւ յարգեցաւ (այսինքն արգոյ եղեւ, յառաջեաց)։ Եւ ոչ յարգեցաւ (յն. վերագրեցաւ) թիւն ի գիրս բանից աւուրց թագաւորին Դաւթի. (Գծ. ՟Ե. 13։ Առակ. ՟Զ. 8։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 24։)

Ոչ բարւոք յարգէր զգործ եկեղեցւոյն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)

Զայս ասեմ, ո՛չ զի ի ցոյց ինչ, այլ զի յօգուտ տեսողացն զանձինս յարգեսցուք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)

Ո՛չ զզօրութիւնն խոտէ, այլ որք ի չարիս զոյժն յարգիցեն. (Գէ. ես.։)


Յարգուն

See full entry →

cf. Յարգի.

NBHL (2)

Յարգունից զօրութեանց (հոգւոյ) խաղաղացելոյ. (Նիւս. կազմ.։)

Ստացուածքն բոզի պիղծ են եւ անարգ, թէպէտեւ նիւթքն եւ նկարագիրն յարգուն իցէ։ Զմարմնոյն սակաւաժամանակեայ գեղեցկութիւնն յարգուն համարի։ Զառ ի հեշտութիւն բանս յարգուն եւ պատուակըան համարեալ։ Զիւր դատաստանն քան զաստուածայինն յարգունք համարեալ։ Զմի ի շարագրածացն իւրոց հարիւր եւ այլ եւս աւելի քան զատտիկեցի քանքարսն յարգուն համարեցաւ. (Փիլ.։)


Յարդ, ի, ից

See full entry →

s.

straw;
— մանրեալ, chopped or small -;
—իւ պատել, լնուլ, to cover, fill or stuff with -;
ծրարել —իւ, to pack in -.

NBHL (2)

ἅχυρον palea Ցօղուն հասկաց ցորենոյ եւ գարւոյ չորացեալ եւ ջարդեալ. յերդ. սաման. Տե՛ս (Ծն. ՟Ի՟Դ։ Ել. ՟Ե։ Դտ. ՟Ժ՟Թ. 19։ ՟Գ. Թագ. ՟Դ. 28։ Ես.։ Երեմ. եւ այլն։)

Արմատ Յարդարելոյ. cf. ԱՐԴ, ԶԱՐԴ.