unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.
Ծնոյց զանլուր միմեանց ձայնիցն շփոթութիւն. (Ագաթ.։)
economy;
respect;
exemption;
preservation.
Անխայութեամբ մարմնոյ. (Կողոս. ՟Բ. 23.) ըստ յն. անխնայութեամբ։
Պոռնկութիւն (առողջանայ) անխայութեամբ մարմնոյ. (Խոսր.։)
unmixed, simple, pure.
Նախ քան զյաւիտեանս անխառն (այս ինքն առանց) մարմնոյ, եւ որքան ինչ մարմնոյն է. (Շ. թղթ.։)
sincere, ingenuous;
loyal, faithful;
simple, unadulterated;
well disposed;
sincerely;
loyally, faithfully, with simplicity, innocently.
Անխարդախ արասցես (յերեսաց դիւաց) զքո շնորհեալ շունչ մարմնոյս։ Վերածեալ ի փառս՝ անխարդախ ծնունդս եւ անեղծ ժառանգս. (Նար. ՟Ժ՟Բ. եւ Նար. առաք.։)
without base or foundation;
anchorless.
Որ չունի զխարիսխ, կամ չէ խարսխեալ ի վերայ հաստատուն գետնոյ. եւ ըստ այսմ նաւն ասի
cf. Անխիղճ.
Որպէս անխիղճ էր մայրն անարատ, նոյնպէս անբիծք եւ անարատք ընկալցին զաստուածախառն մարմինն անխղճական. (Վրդն. երգ.։)
cruelty;
prodigality, profusion.
Տեսեալ Աստուծոյ զահագին ճգնութիւնսն, եւ զանխնայութիւն սուրբ մարմնոյն. (ՃՃ.։)
unmoist, dry.
Երկիր ծարաւուտ զանխոնաւն ի մարմնոյ ախտից նշանակէ. (ՃՃ.։ եւ Կանոն.։)
indifferent;
indiscreet.
Մի եւ նոյն է՝ անխտիր անուամբ անուանեալ։ Մի՛ վասն անխտիր անուանցդ եւ այլն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)
indifferently;
indiscreetly.
Մի եւ նոյն է՝ անխտիր անուամբ անուանեալ։ Մի՛ վասն անխտիր անուանցդ եւ այլն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)
indifference;
indiscretion.
Ի տրտմականացն ասելով, սահմանեցար զընտրութիւն սորա յաստուածայնոյն անխտրութենէ. (Պիտ.։) թուի՝ անմասն լինել ի տրտմականաց. վասն որոյ գրելի է, անխտրութենէ։
magpie, pie.
ԱՆԾԵՂ կամ ԱՆՁԵՂ Թռչուն նման կկուի, կամ կաչաղակի, ի չափ աղաւնոյ, սպիտակափետուր սեւախառն, երկայն տտամբ. սագսըղան, կամ իպիպիկ գուշու։ Գաղիան.։ Մխ. առակ. ՟Ճ՟Լ՟Բ։ Իսկ (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։) եւ Եփր. խր. գրի ԱՆԾԵՂՔ՝ որպէս անգեղք կամ անկեղք։ γῦψ. vultur.
proper, fit;
— է, it ought, it is right, it is proper;
յ— ելանել, to be completed, accomplished, finished.
Որպէս ա՛նկ եւ յարմար էր եւ վայել էր ամուսնի, յանձն առնոյր. (Փիլ.։)
to fall;
to chance, to happen;
to descend, to flow;
to steal away, to slip away, to escape;
to fall to ruin, to decay, to be impaired, to decline, to fail;
to place one's self, to fix one's self, to belong, to have relation to;
to put down, to deposit;
to pass away;
— ընդ, to undergo;
to sink under;
— երեսաց, to be put out of countenance, to be abashed;
— զբանիւք, to hold a long discourse;
— յոք, to associate with (any one), to be intimate with, to confide in;
— ի միտս՝ զմտօք՝ ի սիրտ, to remember, to recall, cf. Յիշեմ;
— ի ճանապարհ՝ իչու՝ յուղի, to voyage, to travel, cf. Ուղեւորեմ;
— ի վերայ, to come upon unawares, to attack, to surprise;
— ի մտաց, to become made, to lose one's reason, cf. Խելագարիմ, cf. Յիմարանամ;
— ի կենաց, to die, to lose one's life;
— ի յուսոյ, to lose hope, to become desperate;
— ի վերայ երեսաց, to fall upon one's face, to prostrate;
— յոտս ուրուք, to throw one's self or fall at the feet of some one;
— ի ձեռս ուրուք, to fall in the bands or power of some one;
— ընդ ումէք՝ ընդ միմեանս՝ այր ընդ այր, to come to blows, to fight, to combat, to quarrel, to dispute;
— յիշխանութենէ, to lose one's authority, to fall from one's power.
Յորոգայթ ի նոյն անկցին։ Անկեալ ի մահիճս, ի ծառայութիւն. եւ այլն։
Անկեալ ի բանս հրապուրանաց։ Ի նոյն լինէին ի գործ անկեալք. (Խոր.։)
Ի գնոյն անկցի ըստ արժանւոյն. (Մխ. դտ.։)
Ոչ անկաւ զնովաւ ուրացութիւն սուրբ օրինացն Քրիստոսի. (Յհ. կթ.։ Վասն որոյ նոյն է ասել.)
imperfect, incomplete, defective, faulty;
imperfectly, incompletely, faultily;
imperfect tense.
Երդնոյր զերդումն անկատար. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 23։)
seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.
Ի հոսանուտ գետի ի նոյն ջուր անկա՛ր է երկիցս թանալ զոտն. (Սահմ. Ա։)
disorder, confusion, irregularity;
inordinateness, intemperance, excess, immoderation.
Զանկարգութիւնս տեսանել Տէր ոչ կամի։ Ի նոյն անկարգութեան զեղխութիւն։ Որ զԱստուծոյ մերոյ շնորհսն դարձուցին յանկարգութիւն. (Յոբ. ՟Լ՟Ե. 13։ ՟Ա. Պետ. ՟Դ. 4։ Յուդ. 4։)
cf. Անհնարին.
Անկարելի է առանց խոնարհութեան ժառանգել զտեղի անկելոց։ Որպէս չարչարել առանց մարմնոյ անկարելի է, նոյնպէս եւ խռովել առանց հոգւոյ անհնար է. (Զքր. կթ.։)
unexpected, unforeseen, extraordinary, unaccountable;
յ—ս, suddenly.
cf. ՅԱՆԿԱՐԾ. եւ այլն։ ԱՆԿԱՐԾ կամ ՅԱՆԿԱՐԾ, երբեմն գրին՝ որպէս նոյն։
cf. Անկերպ.
unburnt;
incombustible.
Զնոյն հուր ընկալեալ՝ պահեցար անկէզ. (Անյաղթ բարձր.։)
"angle;
corner, nook;
— ճանապարհի, turning of the road;
բութ —, obtus-angled, obtus-angular;
սուր — acute-angled;
— հատանել, cf. Ական հատանել."
Զի՞նչ իցեն անկիւնք սեղանոյն, եթէ ոչ զխաչն նշանակէ, որ եւ անկիւնս ցուցանէ չորս. բուն, անկիւնն՝ կատարն ի վեր ուղղեալ. աջ անկիւնն, ահեակ անկիւնն. (Ագաթ.։)
to be dissolute.
Կերակրոց տենչանք, եւ օտար ընչից բաղձանք, եւ փառամոլութիւնք, որովք անկղիտանամք ի տրփանացն։ Յայսոսիկ անկղիտանամք մեք կրօնաւորքս։ Մի՛ երբէք ցանկութեամբք մարմնոյ անկղիտանալ. եւ այլն. (Սարգ. ստեպ։ Իսկ ի Հին բռ. գրի.)
weaving, texture;
weft.
Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Ըստ վերնոյ խառնուածոյն անկուածոյ վակասին։ Հիւսեալս ընդ միմեանս յանկուած վակասին. (Ել. ՟Լ՟Թ. 10. 18. 19։)
to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.
Վազս առեալ փռնգալով, անկուշեալ՝ յետս կոյս զիշխանն ընդոստուցեալ ընկենոյր։ Ի պարարտութենէ պորտոյն անկուշեալ. (Յհ. կթ.։)
unable to bear;
insupportable.
Աստուած անկրելի մնայ ի կրից մարմնոյ. (Սանահն.։)
disjoined, separate;
that does not participate, that takes no share.
Կենդանի արծաթն (սնդիկ՝) յամենայն աղտոյ մարմնոյ անկցորդ. (Կլիմաք.։)
insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.
Անոյշ, եւ անհամ. (Յճխ.։)
Անհամ է պտուղ կաղնոյն. (ՃՃ.։)
cf. Անհամանամ.
fatherless.
Առաւել զՔրիստոսէ, որ ըստ մարմնոյ ծնաւ ի կոյս մօրէ առանց մարմնաւոր հօր.
Ո՞ պատմեսցէ զազգատոհմն անհօրն (ըստ մարմնոյ), եւ անմօր (ըստ Աստուածութեանն). (Սարկ. հանգ.։)
not conformable, dissimilar, unequal;
inconsequent, not inferible.
Ուրոյն յատուկ մանաւանդ քանոյն (կամ քանակին) զհանգէտն եւ զանհանգէտն ասիլ. ո՛րզան, մարմին ե՛ւ հանգէտ եւ անհանգէտ ասի. (Արիստ. քանակ.։)
restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.
Զտիւ եւ զգիշեր անհանգիստ նմա ժամ աղօթից էր։ Անհանգիստ ի նոյն խորհուրդս ճեպեցուցանէր։ Աղաղակէին առ միմեանս անհանգիստ. (Փարպ.։)
foolish, imprudent, ill-advised.
Ի նուաստացուցանելոյն զնա անհանճարիցն ի յերեւելոյն մարմնոյ. (Պրպմ.։)
incomprehensibility;
unripeness.
Զվերնոյն անհասութեան անեզրութիւն. (Կլիմաք.։)
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
Պատկանեսցո՛ւք ի նա ըստ նորին անհատի եւ աստուածայնոյն կենդանութեան. (Դիոն.։)
Փշրեալ, եւ բաշխի ի մասունս անհատս։ Նուիրեալ, եւ ի մասունս անհատս բաշխեալ. (զի յիւրաքանչիւր մասին սուրբ հաղորդութեան է նոյն Քրիստոս ամբողջ) (Նար. ՟Խ՟Է. ՟Ծ՟Գ։)
individual, atomic.
unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance
Ո՛չ ընդունին կնիքս՝ իւրեանց անհարթութեամբ։ Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն. (Փիլ. քհ. եւ Փիլ. լին.։)
incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.
Մեզ անհաս է, եւ զբօսացելոցս ի վարս մարմնոյ՝ անհաւան ի հաւատալ։ Գիտելն զԱստուած՝ անճառ բանի, եւ անհաւան ունկան։ Կարծեմ ոչ ումեք թուի ասացեալս անհաւան. (Լմբ. սղ.։)
cf. Անհաւանական.
Ո՞չ թուի քեզ անհաւանելի իրդ։ Լուսնոյ նմանեցուցանել ոչ է անհաւանելի զՄովսիսի օրէնս. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Թ։)
incredulity;
disapprobation;
obstinacy.
Անհաւանութեան որդի՝ որ առնէ զանհաւանութիւն լինի։ Այսպէս նոյն ինքն եւ անհաւանութիւն ասի բանսարկուն. (Բրս. հց.։)
unequal.
Ոչ առ անհաւասարն (վերնագոյնս), այլ առ կրսերագոյնսն։ Զանհաւասարն ի փետրոցն (ըստ գունոյ). (Պիտ.։)
to disbelieve.
cf. Անհաւատամ.
cf. Անհաւատամ.
cf. Անհաւատամ.
to disobey, to rebel.
disobedience, transgression.
Որդի անհնազանդութեան՝ նոյն է եւ որդի բարկութեան. (Բրս. հց.։)
Զիմ անհնազանդութիւնն՝ ի՛ւր առնէ իբրեւ գլուխ ամենայն մարմնոյ. (Առ որս. ՟Ե։)
impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.
Ո՛վ անհնարին ահաւորութեան մարմնոյ եւ արեան Քրիստոսի. (Ոսկիփոր.։)
act of never growing old.
Անհին, եւ անհնանալի գոլն. միշտ նոր եւ նոյն մնալն.
alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.
Փիոսն թարգմանի՝ բերանոյ այլայլութիւն։ Այլայլութեամբ բերանոյ (իմաստակ ասի ոք, եւ ոչ իմաստուն). (Փիլ. այլաբ.։)
Փոխակերպեալ ըստ այլայլութեան աջոյ բարձրելոյն, զնոյն ասել զհողեղէնն՝ հոգեղէն. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)