Definitions containing the research միտք : 507 results

Առաջնորդ, աց

s.

author, creator;
captain, chief, conductor, guide, escort, director, guardian, rector;
ordinary principal, provost, overseer, prelate, superior, father;
— կարգել, to set over.

· Calfa


Առաջնորդական, ի, աց

adj.

belonging to a prelate;
that conducts, that regulates.

· Calfa


Բազմահունչ

adj.

that has much sound;
that has several sounds, very sonorous;
polyacoustic.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞ր միտք բաւական իցեն զբազմահունչ հերձուածողաց առասպելս առեղծանել. (Սեբեր. ՟Թ։)


Բազմաքնին

adj.

scrutinizing, very inquisitive.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմաքննին միտք մարդկան ի խնդիր իմն անկանին յաղագս մանկանց կոտորածի. (Շ. մտթ.։)


Արթուն, թնոց

adj.

watchful, that does not sleep;
alert, lively, vigilant, diligent, careful;
— կալ, to watch, cf. Տքնել, cf. Հսկել, cf. Սկել, cf. Արթնանալ, cf. Զարթնուլ;
քուն ընդ —ս լինիմ, to doze, to drowse, to be half asleep.

· Calfa

NBHL (1)

Արթուն մտօք, կամ միտք. (Ժմ.։ Խոսր.։)


Բազմաժամանակ

adj.

long since, old, ancient, antique.

· Calfa

NBHL (1)

Մոռացմամբ բազմաժամանակաւ միտք անգերելի գործեսցի. (Կլիմաք.։)


Բազմաժողով

adj. s.

populous, numerous;
great assembly, meeting, party;
crowd, multitude.

· Calfa

NBHL (1)

Զի թէ նախ միտքն եւ բանն ընդ միմեանս ոչ միաբանին, ընդ բազմաժողով խորհուրդ գոռոզին պատերազմել ոչ կարեն. (Լծ. կոչ.։)


Բազմածաղիկ

adj.

that has many flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բազմածաղիկ լեռնէս պարարին միտք մարդկան. (Լմբ. սղ.։)


Աղանդամիտ, մտի, մտաց

adj.

cf. Աղանդաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Զերեւելի աշխարհս Աստուած համարեցան, որք աղանդամիտք գիտեն (լինել) ի փիլիսոփայից. (Եզնիկ.։)


Աղբերահոս

adj.

flowing like a fountain, fluent, streaming;
copious, abundant.

· Calfa

NBHL (1)

Աղբիւրահոս միտք. (Ոսկ. լս.։)


Աղբիւրանամ, ացայ

vn.

cf. Աղբերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Զուարճանայ սիրտ իմ, աղբիւրանան միտք իմ. այլ սուղ է լեզուս. (Բրս. ծն.։)


Աղօտ, ից

adj.

obscure, dull, dim, cloudy, dark, hidden, without lustre;
tawny;
wan;
feeble, indistinct, small;
— լոյս, darkness visible, glimmer, faint light;
ընդ — տեսանել՝ ակնարկել, to catch a glimpse of, to see indistinctly, to blink.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտ եւ ընդ աղօտ է միտքս. (ՃՃ.։)

Աղբիւրանան միտք իմ, այլ սուղ է լեզուս, եւ ընդ աղօտ բանս. (Բրս. ծն.։)


Ամբարտաւանական, ի, աց

adj.

haughty, proud.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ այնպիսի ինչ զԱստուած բարկացուցանէ, որպէս եւ ամբարտաւանականն միտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ճ. ՟Ա.։)


Ամբոխիմ, եցայ

vn.

to be in confusion;
to be embroiled, disturbed, to riot, to be in commotion.

· Calfa

NBHL (1)

Զի միտք նոցա մի՛ զայլ ինչ բանիւք կամ գործով ամբոխեաք՝ ոչինչ կարասցեն ի միտ առնուլ. (Նանայ.։)


Ամեհութիւն, ութեան

s.

ferocity, fierceness, savageness;
fury.

· Calfa

NBHL (1)

Ջան պիտի ի վաստակ առաքինութեան, որով յղկի միտքն, եւ փուշ ամեհութեանն խլի. (Լմբ. ժղ.։)


Ամենաբարի

adj.

all-bountiful, super-excellent, most excellent, best.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենաբարի էին միտք, ամենաբարի բարբառք։ Ո՛վ ամենաբարւոյ եւ աստուածավայելուչ կարգի։ Զկարգն իբրեւ զամենաբարի եւ զգովելի ընդունի։ Սքանչելեացն եւ ամենաբարեաց ընծայիցն. (Փիլ.։)


Ամենակալ, ի, աւ

adj.

preserving or governing all things, omnipotent, all-powerful.

· Calfa


Ամուսին, սնի, սնոյ, աց

s.

consort, husband;
wife, spouse.

· Calfa


Անգործ

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

· Calfa

NBHL (1)

Անգործ եւ առանց իրս ինչ վճարելոյ է ինքն յինքենէ։ Յորժամ միտքն ըմբռնեալ իշխեսցեն, զգայութիւնն անգործ տեսանի. (Փիլ.։)


Անըմբերելի, լւոյ, լեաց

cf. Անըմբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Անըմբերելի միտք. (Ճ. ՟Ա.։)


Անյօժար

adj.

without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.

· Calfa

NBHL (1)

Անյօժար կամք, կամ միտք. (Խոսր.։ Մխ. երեմ.։ Գէ. ես.։)


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

· Calfa

NBHL (1)

Աննենգ միտք, կամ միամտութիւն, բարք, սէր կամ դաշն. (Եղիշ. ՟Ա։ Պիտ.։ Սարկ. խրատ.։ Յհ. կթ.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

· Calfa

NBHL (1)

Աննիւթք, որպէս աստուած, հրեշտակք, միտք, հոգի. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)


Անչար

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

· Calfa

NBHL (1)

Զպարզամիտսն եւ զանչարսն յաւէտ շնրոհօք լնու աստուած։ Բնութեամբ հանդարտք են, հեզք, եւ անչարք։ Յորժամ միտք մարդոյ աննենգ եւ անչար լինիցի. (Ոսկ. գծ. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27։ ՟Բ. 6։)


Անպատասխանի

adj.

without answer;
— առնել, to confound.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդէմ բռնադատօղ դիւացն խորհրդոց՝ բանական միտքս անլուր եղէ, եւ անպատասխանի. (Լմբ. սղ.։)


Անպտուղ

adj. adv.

unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.

· Calfa

NBHL (1)

Անպտուղ ծառ, կամ երկիր, աշխատութիւն, միտք, եւ այլն. (Յուդ. 12։ Երեմ. ՟Բ. 6։ Իմ. ՟Ժ՟Է. 4։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Դ. 14։ Տիտ. ՟Գ. 4։)


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղաւոր հոգի է միտք անջինջ, որ վասն ծուլութեան անկեալ է ի սուրբ միաւորութենէ. (Եւագր. լ։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգամ միտք՝ անհասիցն ցանկալով՝ հանապազ յերկունս է. (Փիլ. այլաբ.։)


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում ինչ է՝ որ միտքն իմանայ զԱստուծոյ, եւ բանն տկարանայ, եւ ոչ տրտմի ընդ անհասութիւնն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անհպարտ

adj.

not haughty, humble, unpretending.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաք պարսպեալ են միտք անհպարտք. (Նեղոս.։)


Անձայն

adj.

without voice;
mute, without sound;
consonant.

· Calfa

NBHL (1)

Գրաւորական ձայնի տառիցն՝ ե՛ն որ ձայնաւորք են, եւ են՝ որ կիսաձայնք, եւ են՝ որ անձայնք. ձայնաւորի նմանեաց միտքն, եւ կիսաձայնի՝ զգայութիւնս, եւ անձայնի՝ մարմինս. (Փիլ. լին. ՟Դ. 117։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

NBHL (1)

Անձնս հոմանունաբար ասի առ մեզ. զի անձն ասի հոգի մարդոյ եւ միտք, եւ դարձեալ անձն ասի եւ տեսակ գոյացութեան անհատի. (Ոսկիփոր.։)


Անձնական, ի, աց

adj.

personal;
hypostatical;
own.

· Calfa

NBHL (1)

Անձնական զօրութիւնք. Նիւս. բն. ստէպ. իմա՛ կենդանական, եւ յօժարական. զոր օրինակ երեւակայութիւն, միտք, յիշողութիւն, շարժութիւն, զգայութիւն։


Անկապ

adj.

loose, untied, free.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկն եւ անկապն ընդ մարմնի միտքն բազումս ունի զօրութիւնս. (Փիլ. այլաբ.։)


Անկարանամ, ացայ

vn.

to be unable, to be incapable, to be insufficient.

· Calfa

NBHL (1)

Լսողացն միտք զհետ երթալ անկարացեալ. (Փիլ. տեսական.։)


Անկարող

adj.

unable, feeble, incapable.

· Calfa


Անմահանամ, ացայ

vn.

to be immortalized.

· Calfa

NBHL (1)

Կենաց փայտ ասեն զբարեպաշտութիւն, ի ձեռն որոյ մանաւանդ միտք անմահանան. (Փիլ. լին.։)


Անխղճական

cf. Անխիղճ.

· Calfa

NBHL (1)

Անխղճական միտք։ (Եւ ըստ ՟Բ. նշ.)


Անխոտոր

adj.

that does not wander;
straight.

· Calfa

NBHL (1)

Կամուրջ անխոտոր։ Անխոտոր միտք. (Նար.։)


Անբան, ից

adj. s. irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք ասիցէ յողջախոհից՝ անբան գոլ երբէք զմիտսն. քանզի ոչ երբէք եղիցի միտք, թէ ոչ ունիցի բան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անբարեսէր

adj.

malevolent, evil-minded.

· Calfa

NBHL (1)

Անբարեսէր մարդիկ, կամ մարմին, միտք. (Սարգ. յուդ. ՟Գ։ ՃՃ.։)


Ագահ, ի, աց

adj.

avaricious, stingy, grasping, sordid;
դժոխային —, very greedy or insatiable avaricious.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ է տզրուկ՝ միտք ագահաց. (Համամ առակ.։)


Ազնուագութ

adj.

benign, clement, kind, merciful, humane.

· Calfa

NBHL (1)

Համամիտք իցէք, ազնուագութք, խոնարհք. (Ա. Պետ. ՟Գ. 8։)


Ալէկոծեմ, եցի

va.

to beat to and fro;
to agitate violently, to trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն կողմանց ալէկոծ լինէին միտք նոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)


Ականակիտ

adj.

limpid, clear.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր ականակիտ։ Ականակիտ եւ վճիտ միտք. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. լին.։)


Ակն, կան, կամբ

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

· Calfa


Ակն, ական, կանք

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

· Calfa


Ակն, ական, կունք

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

· Calfa


Ակնարկութիւն, ութեան

s.

sign, mark;
meaning, signification;
permission given with a sign.

· Calfa

NBHL (1)

Իմաստ. միտ բանին. դիտաւորութիւնը. նշանակութիւնը, միտքը. նիյէթ. ֆիքր. մանա.


Բաջաղանք, նաց

s. pl. story, idle talk, stories, nonsense, prattle, quackery.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նոյն տիպքն՝ միտքն բաջաղանս երազոց ծնանի. (Լմբ. ի գր. պապ.։)