Definitions containing the research հաւ : 3432 Results

Օրէնսդիր, դրաց

See full entry →

s.

law-giver, law-maker, legislator;
cf. Օրէնսդրական.

NBHL (1)

Հաւատալն՝ եւ հաւանելն ծառայի է, իսկ քննելն՝ օրէնսդրի եւ դատաւորի. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Օրհաս, ի, աւ

See full entry →

s.

extremity, last moment, agony, death;
fate, destiny, fatality;
— մահու, the point of death, deaths-door;
յ— իւր ճեպել, to run to one's ruin;
ժամանէ յ— վախճանին, his last hour is at hand.

NBHL (1)

Նապաստակ ծովու ոչ սակաւ ինչ ահաւորութիւն ունի, որ ածէ վաղվաղակի սհտուերատս օրհաս ի վերայ մարդոյ. (Վեցօր. ՟Է։)


Օրհնաբան, ից

See full entry →

adj.

singing hymns, lauding, praising God.

NBHL (1)

Առ հայր քո օրհնարան՝ ահաւոր անուն՝ ձգեալ մատուսցես։ Հաստատուն եղեալ մեծապէս օրհնաբան աւետեաց քոց ձայն. (Նար. ՟Ղ՟Բ. ՟Խ՟Բ։)


Օրհնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benediction, praise, canticle, hymn.

NBHL (1)

այսօրհնութիւն առհաւատչեայ է հանդերձելոցն օրհնաբանութեանց. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)


Օրհնութիւն, ութեան

See full entry →

s. mus.

benediction, blessing, doxology;
praise, laud, hymn, canticle;
blessings, great abundance, plenty, prosperity, wealth;
gift, present;
consecration;
the Eucharist;
eulogy;
relics;
instruments;
— օրհնութեանց, the Song of Songs, the song of Solomon;
— սեղանոյ, grace before meat;
— տալ, to bless, to pronounce the blessing;
առնուլ —, to receive the blessing, to be blessed;
to receive presents;
յ—ս համարիլ, to consider as a great blessing;
հայր, տուր ինձ զ— քո, father, your blessing.

NBHL (1)

Ի սսուրբ տապանէն բղխէ օրհնութիւն անօսղագոյն իբրեւ զփոշի առ ի բժշկութիւն հաւատացելոց. (Հ. կիլիկ.։)


Օփրանտ

See full entry →

s.

offering.

NBHL (1)

Ասեն զհաւատամքն յետ աւետարանին, եւ ապա ՕՓՐԱՆՏ առնեն ժողովուրդն։ Զի՞նչ է օֆռանթ, եւ այլն. (Լմբ. պտրգ.։)


Ազդութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Առ ի յայտնի եւ հաւաստագոյն ազդութիւն, որպէս կարծեմ, յոյժ եւ յանմտէն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Աղօթակից, կցի, կցաց

See full entry →
NBHL (1)

Իսկ նա եւ ոչ աղօթակից հաւանէր նմա լինել. (Վրք. ոսկ.։)


Քաջալերիչ

See full entry →

adj.

encouraging.

NBHL (1)

Լցեալ կատարեսցուք ի ձեռն քաջալերիչ բանին մերոյ զպակասութիւն հաւատոցդ ձերոց. (Եփր. ՟ա. թես.։)


Քաջակորով

See full entry →

adj.

very robust, vigorous, valorous;
cf. Քաջաձիգ.

NBHL (1)

Քաջակորով գիտութեամբ նայեցեալ։ Քաջակորով հաւատով, եւ ամենայորդոր փութով. (Արծր. ՟Գ. 7։ Անան. եկեղ։)


Քաջակրօն

See full entry →

adj.

very religious.

NBHL (1)

Որք զանունն ունին զհաւատոց, եւ նեզահատք են, եւ քաջակրօնք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)


Քաջահնչող

See full entry →

adj.

loud, resounding, very sonorous, canorous.

NBHL (1)

Քաջահնչօղ ձայնիւ փողոյն համահաւտքէ զննջեցեալսն։ Իսկ ալէուլն քաջահնչօղ ձայնիւ. (Շար.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քաջայարմարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fitness, aptitude, right proportion;
adaptability;
harmony.

NBHL (1)

εὑαρμοστία concinnitas, lepos. Բարեյարմարութիւն. յանկաւորութիւն. վայելչականութիւն, ճահաւորութիւն. դաշնակաւորութիւն.


Քաջայոյս

See full entry →

adj.

full of hope, well secured, in good hopes, full of faith or reliance.

NBHL (1)

εὕελπις bona spe fretus, bene sperans. Բարեյոյս. վստահ. քաջահաւատ.


Քաջապինդ

See full entry →

adj. adv.

very solid, fir, constant;
strong, robust, vigorous;
stoutly, strongly, vigorously.

NBHL (2)

Քաջապինդ հաւատով, եւ յորդորական սիրով. (Եփր. աղ.։)

Քաջապինդն ի հաւատս։ Քաջապինդ հաւատովք հարկանէին զբարձրակոհակ կոյտս ջուրցն։ Քաջապինդ երիտասարդութեամբ զբանն Աստուածոյ յին քեանս բնակեցուցին։ Ի դիմի հարեալ արիականն սրտմտականին՝ քաջապինդ զօրութեամբ արդելու զվնասն առ ի նմանէ։ Եւ զոր յաղագս ճանապարհին քաջապինդ լինելոյ. (Վրդն. ծն.։ Լաստ ՟Ի՟Գ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։ Տօնակ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)


Քաջասիրտ

See full entry →

adj. adv.

stout-hearted, courageous, intrepid, fearless;
courageously.

NBHL (1)

Մտերիմ եւ քաջասիրտ հաւատով։ Յառաջ կացեալ աներկիւղ եւ քաջասիրտ մտօք։ Խումբ արեալ քաջասիրտ պնդութեամբ. (Յճխ. ՟Զ։ Փարպ.։ Մեսր. երէց.։)


Քաջասլաց

See full entry →

cf. Քաջասլացիկ.

NBHL (1)

Իբրեւ զառիւծս քաջասլացիկս զհաւուցն երամս խուճապեալ. (Ասող. ՟Գ. 41։)


Քաջասլացիկ

See full entry →

adj.

swiftly pouncing or springing on.

NBHL (1)

Իբրեւ զառիւծս քաջասլացիկս զհաւուցն երամս խուճապեալ. (Ասող. ՟Գ. 41։)


Քաջավայելուչ

See full entry →

adj.

very suitable, very decent;
very elegant, handsome, charming.

NBHL (1)

Այսոքիկ պատշաճագոյնք են առ ի հաւատայ. բայց չորրորդս կարի գեղեցիկ եւ քաջավայելուչ է. (Շ. բարձր.։)


Քաջատոհմիկ

See full entry →

adj.

high-born, of good birth, noble, illustrious.

NBHL (1)

Ի քաջատոհմիկ ազգէն պալհաւունի. (Ճ. ՟Ը.։)


Քաջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.

NBHL (1)

Տեսանեմք զվաաթարութիւնս մեր, եւ զառաջին սրբոցն զքաջութիւն։ Հրեշտակի քաջութիւն այն է, զի ոչինչ յիւրմէ յաւելեալ խօսիցի։ Յառաջ զքաջութիւն հաւատոյ կնոջն եցոյց. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 5։ Իգն.։)


Քառաթեւ, ի

See full entry →

adj.

four-winged.

NBHL (1)

Աստ ի վերայ քառաթեւ սեղանոյն բանն պատարագել՝ հաւատացելոցն հանգչի հոգիս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քառակոյս

See full entry →

cf. Քառակուսի.

NBHL (1)

Այս իւղ զդրօշեալն քառակուսեան յանուն քո Յիսուս՝ նշանի բարձրելոյդ հաւասար հաստէ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Քառակուսի, սւոյ

See full entry →

adj. s.

square;
— արմատ, root — թուոյ, of a number.

NBHL (1)

Այս իւղ զդրօշեալն քառակուսեան յանուն քո Յիսուս՝ նշանի բարձրելոյդ հաւասար հաստէ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Քարագլուխ

See full entry →

adj.

craggy topped.

NBHL (1)

Բանակեալ էր մերձ ի քարագլուխն։ Զքարագլուխն բնաւ ոչ իմացան։ Դէպ ի քարագլուխն փախուստ առնէին, (կամ դէմ փախըստի ի քարագլուխն արարին), եւ սկսան յահաւոր բարձրութենէ վիմացն ի վայր հոսիլ. (Մամիկ.։)


Քարակոփ, ի, ից, աց

See full entry →

adj. s.

made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.

NBHL (1)

ՔԱՐԱԿՈՓ. ա.գ. λατόμος lapicida, caesor lapidum. Կոփիչ քարանց. քարահաւ.


Քարանձաւ, աց

See full entry →

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

NBHL (1)

πέτρα petra, rupes κρημνός praeceps rupes ἑξοχή eminentia. Անձաւ ի քարի. քարայր. եւս եւ Քարաժայռ. ծերպ վիմաց. վէմ սեպացեալ. գահաւանդ. բարձունք.


Քարապատուար

See full entry →

adj. s.

stone-walled, fortified;
stone-wall.

NBHL (1)

Կարծրակերտ կարկառք պնդակցորդք քարապատուարք ... եղեն ի հարթ ճանապարհս։ Զորոյ զմաքուր ոսկերս ամփոփեալ հաւաքեցին ի քարապատուար շիրիմ անձկութեան յարկի. (Նար. խչ.։)


Քարընդոտն

See full entry →

s.

stumbling-block, stumbling-stone;
— լինել, to stumble over a stone, to trip, to stumble.

NBHL (1)

Թէ յանդդնեսցի գնալ ուրեք, քարընդոտն եղեալ վիրաւորի։ Զամենայն զխոչ եւ զխութ, որով քարընդոտն ընթացօղքն լինէին՝ տգիտութեանն եւ թերահաւտտութեանն գլորմամբ, աստուածային բրչաւ բանին տապալեաց. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քարընդոտնեմ, եցի

See full entry →

va.

to serve as a stumbling-block, to cause to stumble, fail or fall, to trip up, to supplant.

NBHL (1)

Ահաւասիկ ես քարընդոտնեմ զբնակիչս երկրիդ այդորիկ նեղութեամբ. (Երեմ. ՟Ժ. 18։)


Քարկոծանք

See full entry →

s.

cf. Քարկոծումն.


Քարոզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of proclaiming, of publishing by means of heralds, promulgation;
preaching;
mission.

NBHL (1)

Կոչել բարձր քարոզութեամբ ի խառնելիս իւր։ Քարոզեսջի՛ր նմա ըստ առաջին քարոզութեանն։ Ըստ քարոզութեանն Յիսուսի Քրիստոսի։ Հաճեցաւ Աստուած յիմարութեամբ քարոզութեանն ապրեցուցանել զհաւատացեալս.եւ այլն։


Քարուակ

See full entry →

adj.

infamous, disparaged, disgraced, blasted;
— կալ, to bear, to pocket an affront, to put up with an insult, to behave in an infamous manner, to behave brutally, filthily.

NBHL (1)

Ասացից եւ առ ձեզ, որ նշաւակիքդ եւ քարուակկայք ի հրապարակս։ Եթէ հերթանոսք առնիցեն զայն, ծաղր պա՛րտ էր առնել. յորժամ հաւատացեալն նովիմբք քարուակ կայցէ, զի՞նչ պատասխանատուութիւն կայցէ։ Չամաչիցե՞ս աւելի քան զնոսա քարուակ կալով. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 6։)


Քաւ

See full entry →

conj. int. prep.

not, no, never, not at all;
away with! go along ! fye! for shame! without, besides, except;
— յինէն, far be it from me, God save me!
— լիցի ինձ ի տեառնէ, God preserve me!
— քեզ, — լիցի, — մի լիցի, no! God forbid !
— լիցի քեզ, tar be such thoughts from thee;
— լիցի մեզ, we will not, we don't like;
— ի մէնջ, God preserve us, God save us;
օն անդր, — լիցի, oh! never fye! fye upon it!.

NBHL (1)

Քա՛ւ յօրէ եւ ի ժամէն յայնմանէ։ (Արիոս ասէր) հաւասար է ընդ նմա, քա՛ւ յամենակալ ելոյ. (Աթան.։)


Քերթողական, ի, աց

See full entry →

adj.

poetical;
grammatical;
— ազատութիւն, poetical license.

NBHL (1)

Քերթողականս ախորժակ։ Զրուցատրութիւն ըստ ներգոյս քերթողական յեղանակս։ Քերթողական շարագծաց։ Քերթողական մեծ արհեստի։ Զիմաստս հաւաքեալ՝ զաստղաբաշխականն, զքերականն եւ ըզքերթողականն. (Պիտ.։ Թր քեր։ Յհ. կթ.։ Լմբ. ի շնորհ.։ Ճ. ՟Ը.։)


Քմազարդ, ի, ից

See full entry →

adj.

cf. Քմախորժ.

NBHL (1)

Մորթովք տրջառոցն փողս պղնձիս ... լայնելով երգ հաւեղն եւ քմազարդիւն թնդ ռնգունսն հոսեալ հնչէր. թուի՝ հնչեալ ընդ քիմս. քթեն երգելով։


Քոյինակրօն

See full entry →

adj.

belonging to thy religion.

NBHL (1)

Որ ինչ հայի ի քո կրօնս՝ օրէնս՝ կարգաւորութիւն. Զյոքնահաւաք աւանդս ուղղութեան քոյինակօն լծոյդ քաղցրութեան. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Քուահարցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cybomancy, indovination by means of cubes or dice.

NBHL (1)

Ի հաւահարցութիւնս, եւ ի հաւահմայութիւնս, եւ ի քուահարցութիւնս. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Քուեայ, էի, էից, եայց

See full entry →

s.

cube, die;
suffrage, vote, ball, ballot;
տուփ քուէից, urn, ballot-box;
տուփ քուէիւք, by an unanimous vote;
— արկանել, տալ ձգել, to vote, to ballot, to come to the vote, to poll.

NBHL (2)

ՔՈՒԵԱՅ կամ ՔՈՒԷ որ եւ ՔՈՒԱՅ. նոյն է ե ԿԻՎՈՍ. յն. քի՛վօս . կամ քի՛ւվօս. լտ. քուպուս. արաբ. քէպ, քէապ. κύβος cubus. Խորհուրդ ձեւ յամենայն կողմանց հաւասար. զար, զարի ձեւ. որպէս եւ ի թիւս նախկին խորանարդ է ութ. զի երիցս երկու՝ են չորք, եւ երկիցս չորք են ութ.

Ջերկոնս իբրեւ զկամար, եւ իբրեւ զքուայ հաստատեաց. (Ճ. ՟Գ.) (իբր միաչափ կիվոս՝ ընդ ամենայն կողմն հաւասար տարածեալ)։


Քուշկէն

See full entry →

s.

deaconess' stole.

NBHL (1)

Սարկաւագուհիք ... սքեմ է նոցա ամենայն ինչ հաւատաւորաց, բայց ի ճակատսն խաչ լինի, եւ քուշկէն ի յաջմէ կողմանէ կախ ունելով. (Մխ. դտ.։) (ի լուսանցս գրի, ուրարս, կամ կիսաթիկանոց)։


Քռստեմ զյօնս

See full entry →

sv.

to knit one's brows, to be haughty.

NBHL (1)

ՔՌՍՏԵԼ ԶՅՕՆՍ. Ամբառնալ զյօնս իբր բարձրայօն ամբարտաւան. Ամբարհաւաճութիւն եւ ընդվզանք ի վերայ դիմաց յաւէտ երեւեալ լինին, զերեսս ի բարձր համբարձեալ, եւ զյօնսն քռստեալ։ Զյօնսդ քռստեալ եւ զվիզս վերհամբարձեալ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 24. եւ Փիլ. լիւս.։)


Քսակակալ, աց

See full entry →

s.

purser, agent, major-domo, steward.

NBHL (1)

Ասէին, ա՛յս յուդա, որ վասն հաւատարմութեան իւրոյ քսակակալ էր նորա, սա եկն, եւ մատնեաց զնա մեզ ի մա (Ճ. ՟Գ.։)


Քստմնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Քստմնափուշ;
cf. Սխրալի.

NBHL (1)

ՔՍՏՄՆԵԼԻ գրի եւ ՔՍՄՆԵԼԻ. Արժանի քստմնելոյ. քստմնեցուցիչ. խորշելի. ոսկալի. ահաւոր, ահեղ, եւ սխրալի. քշաքաղելու եւ արմննալու.


Քստմնեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Քստմնիմ.

NBHL (1)

ՔՍՏՄՆԵՄ ՔՍՏՄՆԻՄ. φρίσσω, ἑπιφρίσσω , ὐποφρικός γίνομαι horreo. գրի եւ ՔՍՄՆԵԼ. Որպէս զքիստ լինել փշաձեւ ցցեալ. փուշ փուշ լինել հրեաց, մարմնոյ, ալեաց ծովու, եւ անձին յերեսաց արհաւրաց եւ անակնկալ իրաց սոսկալ. սարսիլ, եւ սխրանալ. քշաքաղիլ, քուշ քուշ ըլլալ, դողդողալ, արմըննալ.


Քրէական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Քրայական;
criminal, enormous, horrible;
— մեղք, յանցանք, high treason;
— մետաղք, mine, galleys, place of detention for criminals.

NBHL (1)

Ձեռս ամբառնալ յօծելայն աստուծոյ, եւ քրէական մեղօք վտանգի լինել։ Ոչ ունին հաւասար քրէական մեղացն նոցա հատուցանել։ Զքրէական վերնամարտութիւնն։ Ի քրէական մորոսութեանց։ Ոյք բանան զբերանս քրէական բանիւ վասն փառացն աստուծոյ։ Մաքրելով զոգիս ամենեցուն ի քրէական ծանունց ծառայականաց. (Յհ. կթ.։ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։ Մաշկ.։ Յիշատ. ոսկ. յհ.։)


Քրիստոնեայ, էի, ից

See full entry →

adj. s.

christian.

NBHL (1)

Անուանել նախ յանտիոք զաշակերտեալսն՝ քրիստոնեայս։ Փոքու իմն հաւանեցուցանես զիս լինել քրիստոնեայ։ Իբրեւ զքրիստոնեայ։ (Գծ. ՟Ժ՟Ա. 26։ ՟Ի՟Զ. 28։ ՟Ա. Պետ. ՟Դ 16։)


Քրիստոնէական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

christian;
*catechism.

NBHL (1)

Զի մի՛ ի քիստոնէական անուանէդ որոշեսցիս։ Եւ որ այլ եւս կարգք են քիստոնէականք։ Զօրէնս քիստոնէական հաւատոց։ Ի քիստովնական հաւատոցն. Քրիստոնէական զարմից։ Քիստոնէական փրկաւէտ կոչմանս։ Քրիստոնէական կարգովս եւ կրօնիւք։ Զգիրս սրբոյս քիստոնէականս. (Մանդ. ՟Ա։ Խոսր.։ Յհ. կթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Ոսկիփ.։ Նար. ՟Լ՟Բ։ Լմբ. սղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31։)