Definitions containing the research ընդ : 8753 Results

Անկարօտ

adj.

not indigent, not in want.


Անկեղծիկ

cf. Անկեղծ.


Անկերպութիւն, ութեան

s.

cf. Անկերպարանութիւն.

NBHL (1)

Ի բաց բառնալով յաշխարհէ զզարդն՝ ընդունել սպասել զայն՝ որ էրն բնական իւր անկերպութիւն։ Գեղեցկութիւնք ի բաց բարձեալ են, տխուր անկերպութեամբ ամենայն ինչ զգածաւ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անկերպաւոր

cf. Անկերպ.

NBHL (1)

Նոյն ընդ անկերպարան. անկերպ.


Անկիր

adj.

not subject to passions;
impassive, incapable of suffering.

NBHL (1)

Անկիր գոլով՝ եւ ոչ ձեռօք ըմբռնի։ Զիա՞րդ անկիրն կիրս ընդունի. (ՃՃ.։)


Անկնիք

adj.

not marked, unsealed;
not baptized.

NBHL (1)

Իսկ մեք ընդ անկնիքսն խառնակիմք. (ՃՃ.։)


Անկշիռ

adj.

that cannot be weighed;
inestimable, incomparable.

NBHL (1)

Ոյր չիք կշիռ. անչափ. ընդ որում չկշռի այլ ինչ. անզուգական, անհամեմատ. կշեռքի չեկօղ, աննման. դարթըսըզ, եօլչիւսիւզ, մէնէնտի եօգ.


Անկշռելի, լւոյ, լեաց

cf. Անկշիռ.

NBHL (1)

Զի մի՛ զանկշռելի չարիսն ընդունիցիմք. (Ոսկ. հռ.։)


Անկոխ

adj.

untrodden, desert.

NBHL (1)

Ընդ խիստ եւ ընդ քարուտ եւ ընդ անկոխ հետեւել եւ ընդ անճանապարհ. (Փիլ. բագն.։)


Անկողին, ղնոց, նից, նաց

s.

bed;
mattress;
nuptial couch;
— անպիտան, անարդ, truckle-bed;
խորշ անկողնոյ, alcove;
դնել յանկողնի, ննջեցուցանել, to put to bed;
գնալ յ—, ննջել, to go to bed;
փետրալից —, feather-bed;
յարդալից —, straw-bed;
—ս արկանել, to make a bed;
մտանել յ—, to go to bed;
յառնել յանկողնէ, to get up;
յարդարել զ—, to make the bed;
անկեալ դնել յանկողնի, to take to one's bed.

NBHL (1)

Առնուցուն զանկողինս, որ ընդ կողիւք քովք կայցեն։ Կշտամբեաց զնա հիւանդութեամբ անկողնի։ Յարեաւ Դաւիթ յանկողնէ իւրմէ։ Ի սենեակս անկողնացն։ Յանկողնի իւրում։ Արտասուօք իմովք զանկողինս իմ թացի. եւ այլն։


Անկողնակցութիւն, ութեան

s.

bed-fellowship.

NBHL (1)

Զղջումն է անկողնակցութեան (ընդ օտարի) հետեւումն, եւ տրտմութիւն. (Լմբ. իմաստ.։)


Անկործան

adj.

not fallen;
that cannot fall or be thrown down.

NBHL (1)

Հաւատ անկործանելի զարգանայ խորհրդով ընդ խոկումն մահու. (Կլիմաք.։)


Անկորուստ

adj. adv.

that cannot be lost, imperishable;
without loss.

NBHL (1)

Զի զիս զանարժանս՝ անկորուստ եւ անվնասելի ընդ փրկեցելոցն հաղորդեսցես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Անկուած, ոց

s.

weaving, texture;
weft.

NBHL (2)

որ եւ ԱՆԳՈՒԱԾ. ὔφασμα, συνυφή. textura, contextura. Ոստայնանկութիւն. եւ հիւսուած. ընդելուզումն. գործած. բանուածք. տօգույուշ. էօրմէ. եւ գործն անկեալ՝ հիւսեալ. բանած բան. իշլէնմիշ տօգունմուշ շէյ.

Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Ըստ վերնոյ խառնուածոյն անկուածոյ վակասին։ Հիւսեալս ընդ միմեանս յանկուած վակասին. (Ել. ՟Լ՟Թ. 10. 18. 19։)


Անկուածոյ, ից

adj.

woven.

NBHL (1)

Ոստայնանկեալ. հիւսեալ. հիւսկէն. ընդելուզեալ. բանած, հուսած. տօգունմուշ. եօրմէ. ὐφαντός. textus, textilis.


Անկուշեմ, եցի

va.

to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.

NBHL (3)

եւ չ. ԱՆԿՈՒՇԵՄ ԱՆԿՈՒՇՆԵՄ որ եւ ԱՆԳՈՒՇԵԼ, ԱՆԳՈՒՇՆԵԼ. (լծ. ընդ անգոսնել, անկոսնել, անկուսնել. մերձի եւ ի հյ. կուշտ. եւ ի պրս. կիւշիտէն, ունկն դնել) աքցանել. կիցս ընկենուլ. որպէս թէ տալ անկանիլ յուսոց. ἁπολακτίζω. recalcitro. թէքմէ վուրմագ, չիֆտէ սալմագ.

Վազս առեալ փռնգալով, անկուշեալ՝ յետս կոյս զիշխանն ընդոստուցեալ ընկենոյր։ Ի պարարտութենէ պորտոյն անկուշեալ. (Յհ. կթ.։)

Եւ իբր անգոսնել. ստունգանել. անսաստել. կամ առ ոտն հարկանել. ընդ վայր հարկանել. ընդվզիլ. թօթվել, չսեպել.


Անկուռ

adj.

rough, rude, uneven, rugged.

NBHL (2)

Անկուռ է առաքինութեանն ճանապարհ. քանզի սակաւք են՝ որ գնան ընդ նա. եւ կո՛ւռ եւ կո՛խ՝ չարութեանն։ (Անխրատն) ի յանկուռ ճանապարհաց ոչ խոտորեալ եւ խորշեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Չէ՛ անկուռ ճանապարհ, ընդ որ ընթանալ եմք հանդերձեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անհամ, ից

adj.

insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.

NBHL (1)

Բանք ձեր ոչ լինիցին անհամ. (Շ. ընդհ.։)


Անհամբոյր, բուրից

adj.

haughty, unsociable, reserved, austere, churlish, uncivil, morose, sullen, surly, harsh, forbidding.

NBHL (1)

Ոչ համբոյր. անընդել. վայրենի. կատաղի. դժնդակ. անհաշտ. անողոքելի. որ ոչ համբուրէ զբարի ինչ, կամ ոչ է համբուրելի առ դժնէութեանն. անճահ. անդէպ. ἁνήμερος, ἅγριος, μαινόμενος, ἁμείλικτος, ἅσπονδος. immanis, furiosus, implacabilis.


Անհամեմատ

adj.

disproportionate;
incomparable, unparalleled, matchless.

NBHL (1)

ἁσύγκριτος. incomparabilis. որ եւ ԱՆՀԱՄԵՄԱՏԵԼԻ. Անբաղդատ. աննման. անչափ. անկշիռ. չունօղ զհամեմատ ինքեան, կամ զհամեմատութիւն ընդ այլում. մենէնտի՝ ագրանը եօգ, պինազիր, պիմիսալ.


Անհամեմատական

cf. Անհամեմատ.

NBHL (1)

Անհամեմատական զօրութիւնն Աստուծոյ։ Դու միայն ես անհամեմատական, որ ոչ զոք ունիս ընդ քեզ զովօղ կամ ընկերակից. (Ոսկ. ես.։)


Անհամիմ, եցայ

vn.

cf. Անհամանամ.

NBHL (1)

Նոյն ընդ անհամանալ. անհամնալ. պադսըզլանմագ. μωραίνομαι. որ եւ մորոսանալ. յիմարիլ. եւ անհամեստ լինել. լտ. լայնաբար ասի evanesco փճանալ. եւ infatuor, stulte ago. խենդենալ.


Անհայր

adj.

fatherless.

NBHL (1)

Հարցցո՛ւք ընդ հարս մեր. եւ արդ զիա՞րդ ոք մեզ պատմեսցէ, անհայր գոլով, սակս քո. (Մագ. ՟Թ։)


Անհանգիստ

adj. adv.

restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.

NBHL (1)

Զանհանգիստն ընդունի զպատիժս. (Յճխ. ՟Ժ։)


Անհանճարութիւն, ութեան

s.

folly, imprudence;
insipidity, dulness.

NBHL (1)

Անհանճարութիւն՝ կարծիք կապեալ ընդ ստութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Անհաշտ

adj.

implacable, irreconcilable.

NBHL (2)

Անհաշտ պատերազմ գոռայր ընդ հրէայսն. (Ոսկ. գղ.։)

Գուցէ հաշտիցի որդին ընդ հօր իւրում, եւ նմա անհաշտ (այս ինքն անաջող) լիցի մեքենայքն. (Կիւրղ. թագ.։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

NBHL (3)

Հիանալով ընդ դատաստանացն անհասութիւն. (Արշ.։)

Բազում ինչ է՝ որ միտքն իմանայ զԱստուծոյ, եւ բանն տկարանայ, եւ ոչ տրտմի ընդ անհասութիւնն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)

Զսքանչացումն ընդ անհասութիւն խառնեալ։ Անհասութիւն հասողացն ... Անբան անհասութիւն. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղմ.։)


Անհաստատ

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

NBHL (2)

Եւս եւ անվաւեր. անընդունելի. անզօր.

Պսակն այն անհաստատ է, եւ լուծանելի. (Շ. ընդհ.։)


Անհաստատութիւն, ութեան

s.

inconstancy, instability, mutability, frailty;
fragility.

NBHL (2)

ἁστασία, τὸ ἁσύστατον. inconstantia. Անհաստատն գոլ. յողդողդութիւն. տկարութիւն. անստուգութիւն. ընդունայնութիւն.

Անհաստատութեան բարուց է նշանակ. (Շ. ընդհ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

NBHL (2)

Եւ անընդհատ. շարունակ. անդադար. յարաձգեալ. ἑκτενής. extensus, assiduus.

Զքահանայականն փչումն անհատ կարդալով. իբր անընդհատ. ἅρραγον այժմու յն. ἅρωγον օգնական։


Անհատաբար

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

NBHL (1)

cf. ԱՆՀԱՏ. իբր անպակասաբար. անընդհատ. յաւէժաբար. եւ անբաժանաբար. ἁδιαλείπτως. assidue, συνεχῶς, continuo. միւտավէմէթ իւզրէ.


Անհատական, ի, աց

adj.

individual, atomic.

NBHL (2)

Նոյն ընդ անհատ. որպէս անբաժանելի. եւ ոչ հատեալ.

Իբր անսպառ. աննուազ. անհատնում. եւ անընդհատ. շարունակ.


Անհարթութիւն, ութեան

s.

unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance

NBHL (2)

Ո՛չ ընդունին կնիքս՝ իւրեանց անհարթութեամբ։ Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն. (Փիլ. քհ. եւ Փիլ. լին.։)

Որպէս սանձիւք ընդդէմ բաղխելով զխորհրդոցն անհարթութիւն։ Անհարթութիւն բարուց. (Բրս. հայեաց. եւ Բրս. ընչեղ.։)


Անհարթչելի, լւոյ, լեաց

adj.

inevitable;
fearless, assured.


Անհարկ

adj.

exempt from tax or impost.

NBHL (1)

Անհարկ իշխանքն եղեն ընդ հարկաւ. (Մաղաք.։)


Անհարսնացեալ

adj.

cf. Անհարսն.

NBHL (1)

ἁνύφευτος, ἁπειρόγαμος. innupta, nuptiarum expers, intacta. Կոյս անապական. ոչ մտեալ յառագաստ հարսնութեան. պսակեալ որպէս հարսն ընդ փեսայի, այլ առանց մերձաւորութեան. անփորձ յառնէ. անշաղախ. միշտ կոյս, կոյս եւ մայր, մայր եւ կոյս.


Անհարց

adj. adv.

without asking.

NBHL (1)

Անհարց անդրէն ընդ կրունկն դառնայցեն. (Վեցօր. ՟Ը։)


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

NBHL (1)

եւ ընդ բայի. ἁπειθής. inobediens, contumax, ἁπειθέω. non obedio. Որ ոչ հաւանի՝ մանաւանդ հրամանաց. անհնազանդ. հեստ. անսաստ. չանսացօղ. անլուր. չմըռօղ. տինկլէմէզ. իդաաթսըզ.


Անհաւանելի

cf. Անհաւանական.

NBHL (1)

ἁπείθανον. improbabile, non persuabile. Ոչ հաւանելի, անընդունելի. անհաւատալի. անհաճոյ. նամագուլ.


Անհաւասար, աց, ից

adj.

unequal.

NBHL (2)

ἅνισος. inaequalis. Որ չէ հաւասար ընդ այլում, այլ առաւելեալ կամ նուազեալ յո՛ր եւ է կարգի. աննման. անհամեմատ. անմիաբան. անհաղորդ. անպայման. հաւսար չեղօղ. ույմազ. պէրապէր օլմայան. նահէմվար.

Անհաւասարացն հաւասարեաց (հաղորդելով ընդ նզովեալս). (Կանոն.։)


Անհաւատ, ից

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

NBHL (2)

Ազգ անհաւատ։ Ընդ անհաւատս դիցէ։ Մի՛ լինիր անհաւատ, այլ հաւատացեալ։ Անհաւատ արամբն։ Անհաւատ կնաւն։ Լեզուք՝ նշանակի վասն են, ոչ հաւատացելոց, այլ՝ անհաւատից։ Զի՞նչ բաժին կայ հաւատացելոյն ընդ անհաւատին. եւ այլն։ (Որպէս եւ Ես. ՟Ժ՟Է. 10.)

Ոչ կռուել, եւ ոչ մարտակից լինել ընդ անհաւատսն վայե՛լ է մեզ. (Բրս. հց.։)


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

Թուէր իսկ (գործ) անհաւատալեաց իրաց եւ սքանչելեաց՝ Կիպրիանոս ընդ քրիստոնեայս թուել երբէք. (Ածաբ. կիպր.։)


Անհաւատեմ, եցի

va. vn.

cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

ԱՆՀԱՒԱՏԵՄ ԱՆՀԱՒԱՏԻՄ Նոյն ընդ անհաւատալ. անհաւատանալ. չընծայել հաւատս.


Անհաւատիմ, եցայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

ԱՆՀԱՒԱՏԵՄ ԱՆՀԱՒԱՏԻՄ Նոյն ընդ անհաւատալ. անհաւատանալ. չընծայել հաւատս.


Անհետ

adj.

without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.

NBHL (2)

Անցեր ընդ ծով կենցաղս՝ անհետ. (Շար.։)

որպէս անընդհատ. առանց թողլոյ հետս միջոցի. հետ ընդ հետ. անդադար. շարունակ, իրարու էտեւ.


Անհետազօտելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհետազօտ.

NBHL (1)

Փառաւորեա՛ զնա ընդ անհետազօտելի արարածոց նորա. (Մաշկ.։)


Անհիւթ

adj.

sapless, marrowless;
incorporeal, immaterial, spiritual.

NBHL (1)

Մտօք անարատ էր, եւ մարմնով ի հիւթից ախտից անհիւթ. (Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Անհմուտ

adj.

unpractised, untried, new, inexperienced, ignorant.

NBHL (1)

Որ չէ հմուտ կամ հմտացեալ. տխմար. ոչ խելամուտ. անտեղեակ. անընդել. չսորված. պիվուգուֆ. ἅπειρος. imperitus.


Անհնազանդութիւն, ութեան

s.

disobedience, transgression.

NBHL (1)

Կամ չհպատակելն, չլինելն ընդ իշխանութեամբ. τὸ ἁνυπότακτον. non sunjectio.