Definitions containing the research արդար : 1623 results

Տնկեմ, եցի

va.

to plant;
to constitute, to place, to establish, to collocate.

· Calfa

NBHL (1)

φυτεύω planto, complanto, novello, semino. գրի եւ ՏՆԳԵԼ. տունկ արկանել ի հող. արմատացուցանել. տնկովք զարդարել. սերմանել. ցանել.


Տնօրէնութիւն, ութեան

s.

cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ի տերանց ձերոց առաքիցիք ի տնօրէնութիւն ինչ բռնի, արդարութեամբ վարեցարուք. (Շ. ընդհ.։)


Տնօրինական, ի, աց

adj.

economical, administrative;
relating to the incarnation of our Lord;
— տեղիք, the Holy Land.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ զարդարէ ոք զբարս, լինի բարոյական. կամ զտուն, եւ լինի տնօրինական։ Աստանօր բարոյականն ի տնօրինականումն տեսանի, եւ տնօրինականն ի քաղաքականումն։ Գործնականն բաժանի ի բարոյականն, ի տնօրինականն, եւ ի քաղաքականն, որ պարունակեալ ունի յինքեան զբարոյականն եւ զտնօրինականն. (Սահմ. ՟Ի։)


Տոկոսիք, սեաց

s. fig. adv.

birth;
illegal profit, usury, exorbitant interest;
—սեօք, with usury.

· Calfa

NBHL (1)

Կուտէին ի վերայ արդարոյն զօրինացն տոկոսիսն, եւ զամբաստանութիւն հայհոյութեանն։ Տացես զտոկոսիս վասն ամենայն չարեացն՝ զոր գործեցեր. (Ճ. ՟Ա.։)


Տոհմականութիւն, ութեան

s.

high birth, nobility;
production, fertility.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջութիւն, տոհմականութիւն, արդարութիւն. (Փարպ.։)


Տուժեմ, եցի

va.

to amerce, to fine, to mulct, to punish with a fine.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատեսցեն զնա, եւ տուժեսցեն ի նմանէ հարիւր սիկղ։ Տուժել զայր արդար չէ՛ բարւոք. (Օր. ՟Ի՟Բ. 19։ Առակ. ՟Ժ՟Է. 26։)


Տունկ, տնկոյ, տնկի, տնկոց

s. zool.

plant, shrub, tree;
planting;
տնկել —, to set plants, to plant trees;
լու տնկոց, podura.

· Calfa

NBHL (1)

Բուսոց եւ տնկոց։ Տիրական տնկոյն։ Երփնազարդ հոգւոցն տունկք։ Տունկք շնչաբոյսք անուանին սննդականաւն եւ աճեցմամբն։ Զարքունիսն մատաղատունկ տկնովք զարդարեաց. (Յճխ. ՟Է։ եւ Ժմ.։ Նար. կուս.։ Շ. տաղ յար. եւ բարձր։ Եւս. քր. ՟Ա։)


Տռփումն, ման

s.

cf. Տռփանք.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ տռփումն աստուածային ողջախոհ եւ արդար խորհրդոցն պատահեսցի. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Տրամադրութիւն, ութեան

s. gr.

dispositio;
class of verbs.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրենի ախտիցն տրամադրութիւն։ Իրիցագոյն է քան զանիրաւութիւն արդարութիւն. եւ քան զիւրաքանչիւր ոք ի հակռակ տրամադրութեանցն. (Փիլ. լին.։)


Տեսանեմ, տեսի

va.

to see, to perceive;
to regard, to contemplate;
to observe, to consider, to remark, to examine;
to know;
to provide, to supply, to furnish;
to take care of, to tend;
to go to see, to visit;
to spy, to watch;
— զմիմեանս պատերազմաւ, to engage in war amongst themselves;
to grapple with each other;
— զպէտս ուրուք, to provide with necessaries;
զտուն —, to manage household or domestic affairs;
չ-ոյն առնել, to pretend not to see;
տեսէք զինչ լսէքդ, pay attention to what you hear;
տեսջիր, զամենայն նշանսն արասցես, take care to work all the wonders;
աստուած տեսցէ իւր ոչխար յողջակէզ, God will provide himself with a lamb for the burnt offering;
հիւանդ էի եւ տեսէք զիս, I was sick, and you visited me;
տես ինձ, see, you see;
ապա թէ ոչ՝ տեսից վասն քո, if not you will see how I will pay you;
տես քեզ արս զօրաւորս, choose valiant men to accompany you.

· Calfa

NBHL (2)

Ետես աստուած զլոյսն, զի բարի է։ Տեսանել՝ զի՛նչ կոչեսցէ։ Զքեզ տեսի արդար առաջի իմ։ Հայեա՛ց եւ տե՛ս։ Ետես տէր զտառապանսն իմ։ Զի մի՛ տեսից զչարիսն։ Տեսանել զբարութիւն տեառն։ Տեսանել զերեսս իմ։ Զանգործս իմ տեսին աչք քո.եւ այլն։

Յարդարութեան վաստակոցն եւ՛ զանձն եւ զհայր եւ զմայր տեսանիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 14։)


Տեսանողական, ի, աց

adj. s.

visual;
prophetic;
—ն, the eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Աչք տեառն ի վերայ արդարոց, այսինքն տեսանողական զօրութիւնն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)


Տեսիլ, սլեանց

s.

aspect;
appearance, look, sight, view;
air, mien, visage, image;
spectacle, representation;
vision, apparition, phantom, spectre, dream;
phenomenon;
contemplation;
theory, idea;
գեղեցիկ —, — գեղոյ, beauty, loveliness;
գեղեցիկ տեսլեամբ, handsome, beautiful, charming;
երկնային —, celestial vision;
— դիմաց, figure, physiognomy;
ի — ածել, to represent, to perform, to put upon the stage;
— լինել աշխարհի, to be made a spectacle unto the world;
— տեսանել, to have a vision;
արար տօն տեսլեան, խաղու, he held a festival with public games;
ի — ամենեցուն, before all men, or all eyes;
եղեւ բան տեառն առ աբրամ ի տեսլեան, God spoke in a dream to Abram;
տեսլեամբ բնութեան պարապեալ, given to the contemplation of nature;
— աչացն է հաւատարիմ եւ ոչ լուր ականջացն, hearing is believing but seeing has no fellow.

· Calfa

NBHL (1)

Բասիլիոս զբարձր զամենայնիս (այսինքն զտիեզերացս) զարդարանս դիւրաւ ըմբռնելի բազմաց ի ձեռն իւրոյ տեսլեանն արար։ Գիտուն եւ ծանօթ ի ձեռն իւրոյ իմաստութեանն տեսլեամբ՝ աշակերտացն գործեաց. (Նիւս. կազմ. ՟Ա։)


Տերեւազարդ

adj.

adorned with leaves or foliage.

· Calfa

NBHL (1)

Տերեւովք զարդարեալ. սաղարթագեղ.


Տերեւաթափ

adj.

deprived, stripped of leaves, leafless;
stripping or despoiling of leaves;
— առնել, to pluck or strip off leaves;
— լինել, to shed or lose leaves.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զծառս տերեւաթափս։ Ծառ տերեւաթափ եւ պտղակորոյս։ Որթք տերեւաթափ եղեալ՝ զարդարին ըստ ժամանակին։ Յաշունն տերեւաթափ լինին եւ ցամաքին տունկքն։ Այս դրժանք տերեւաթափ լինելոյ. (Մեսր. երեց։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։ Տօնակ.։ Փիլ. ել.։ Լմբ. սղ.։)


Տէր, տեառն, տերանց, տեարց

s. gr.

God, the Lord;
Sir, lord, master, Mister, Mr.;
possessor, owner, master;
Reverend, Rev.;
ով —, Lord! o Lord! good God! Heavens! goodness! good gracious!
— արքայ, Sire!
— իմ արքայ, o King! o Majesty!
— իմ, My Lord;
— թովմաս, Mr. Thomas;
Rev. Thomas;
— լինել, կալ, to be or become master of, to be lord over, to rule, to overcome, to master;
յամի տեառն, in the year of our Lord, Anno Domini;
յիս տէր, oh my lord! I pray you my lord! tell me my lord!
յի՛ս դարձ տէր, oh king hear us! — բայի, objective or accusative case;

· Calfa

NBHL (1)

Տէր աստուած մեր, նա է աստուած աստուծոց, եւ տէր տերանց։ Ահաւասիկ ես տեա՛րք, եկա՛յք ի տուն ծառայի ձերոյ՝ հանգերո՛ւք։ Տէր իմ ծերացեալ է։ Տէր աստուած տեառն իմոյ աբրաամու. որ ոչ վրիպեցոյց զարդարութիւն իւր եւ զճմարտութիւն ի տեառնէ (կամ ի տեռնէ) իմմէ, եւ յաջողեաց ինձ տէր ի տան եղբօր տեառն իմոյ։ Այսպէս ասասջիք տեառն իմում եսաւայ, թէ այսպէս ասէ ծառայ քո յակոբ։ Այրն՝ տէր երկրին։ Տէր ամենայն երկրիս եգիպտացւոց։ Ի ձեռս արանց՝ տերանց խստասրտաց։ Ասել զտեարս իւրեանց։ Ծառայ երկնչի ի տեառնէ իւրմէ. եթէ տէր եմ, ո՞ւր է պատի՛ւն իմ, ասէ տէր ամենակալ. եւ այլն։


Տեղեկացուցանեմ, ուցի

va.

to inform, to instruct, to give knowledge of, to acquaint with, to teach, to apprise of.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղեկացո՛ զարդարն, եւ յաւելցէ ընդունել։ Տեղեկացուցեալ ինձ զամենայն՝ հասի ի վերայ. (Առակ. ՟Թ. 9։ ՟Բ. Եզր. ՟Դ. 18։)


Տեռ, ից

s.

gauze, crape, thin veil;
galling;
callosity, corn.

· Calfa

NBHL (1)

Արկաւ տեռ, եւ զարդարեցաւ. (Ծն. ՟Լ՟Ը. 14։)


Տեսակ, աց

s. gr. adj.

species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.

· Calfa

NBHL (1)

Զանզան կենդանեաց տեսակօք զարդարեալ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)


Քաջալաւութիւն, ութեան

s.

excellence, probity, honesty.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ նախնեաց ի քաջալաւութիւն եւ յազատութիւն ընտրելով։ Զորս վայել էր քաջալաւութեամբ եւս զարդարել։ Վարեցեալս կեանս առանց քաջալաւութեան՝ բազմաժամանակեայ մանկունս ասելի է։ Աբրահամ էր ծերունի զանցեալ՝ քաջալաւութեան աճումն։ Առ ի քաջալաւութիւն միաբանութեան յարմարեալք. (Փիլ.։)


Քաջակազմութիւն, ութեան

s.

good furniture;
strong or iron constitution.

· Calfa

NBHL (1)

Զբանականին քաջակազմութեան օրէնս տարորիշ (յանբանից) յարդարէ. վասն զի անբանքն ոչ ունին՝ որով արգելուն զհեշտութիւն. (Լծ. ածաբ.։)


Քաջավայելուչ

adj.

very suitable, very decent;
very elegant, handsome, charming.

· Calfa

NBHL (2)

Արքայութիւն երկնից քաջավայելուչ պսակք արդարութեան պատուականք։ Զատս զքաջավայելուչն ի դժուարատեսակէն. (Բրս. հայեաց.։)

Շիրմացն՝ որք արտաքուստ են քաջավայելուչք եւ գեղեցիկք։ Բազմաց արդարոց քաջավայելուչք են շիրիմք նոցա. (Ածաբ. կարկտ.։ Իգն.։)


Քաջատես, ի, աց

adj. fig.

far-seeing, far-sighted;
far-piercing.

· Calfa

NBHL (1)

Ակն դատաստանին արդարակորով եւ լուսաւոր՝ քաջատես. (Սեբեր. ՟Թ։)


Քառասնաթիւ

adj.

forty.

· Calfa

NBHL (1)

Բուրաստան ծաղկազարդ՝ քառասնաթիւն ծառիւք զարդարեալ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Քարանձաւ, աց

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիցես ի քարանձաւս զբոյն քո։ Եթէ գիտիցե՞ս զժամանակ ծննդեան յամուրաց քարանձաւաց։ Ելին ի քարանձաւին։ Անգղ ի վերայ բունոյ նստեալ՝ դարդարիցէ ի քարանձաւս վիմաց։ Ի քարանձաւաց լերանց ձայնից արձագանգաց (այսինքն գլորելով վիմաց).եւ այլն։


Քարոզ, ից, աց

s.

herald, crier;
preacher;
musician;
preach, sermon;
— լինել կարդալ, to announce, to publish, to herald, to proclaim;
— տալ, to preach, to make or to preach a sermon.

· Calfa

NBHL (1)

Քարոզ կարդայր առաջի նորա։ Քարոզն աղաղակէր, եւ ասէր։ Եկաց քարոզ զօրուն ի բանակին։ Անցցեն քարոզքս ընդ ամենայն իսրայէլ։ Լսէին զձայն բարբառոյ քարոզին։ Զութերորդն զնոյ՝ զարդարութեանն քարոզ։ Յոր եդայ ես քարոզ եւ առաքեալ.եւ այլն։


Քաւեմ, եցի

va.

to expiate, to atone for;
to justify;
to propitiate, to satisfy, to conciliate, to render favorable or propitious;
աստուած, քաւեա զիս զմեղա ւորս, God, be merciful to me, a sinner;
քաւեալ եմ ես, I am innocent.

· Calfa

NBHL (3)

Քաւիմ, յորժամ ի դատաստանն ոսոխն դատապարտէ, եւ ոք ի վկայից զիս արդարացուցանէ. որպէս Քրիստոս քաւեաց զաշակերտսն ի դատել զնոսա հրէից վասն հարկ կորզելոյ, կամ չպահելոյ. (Լմբ. սղ.։)

ἰλάσκομαι propitior, propitius sum ἑξιλάομαι, ἑξιλάσκομαι propitium reddo, expio, placo. Քաւել. սրբել եւ ջնջել զմեղս. ազատ եւ անպարտ կացուցանել ի յանցաւորութենէ. արդարացուցանել. հաշտ լինել Աստուածոյ ընդ մարդիկ, կամ հաշտ առնել քահանայի զմարդ ընդ Աստուածոյ. ներել. թողութիւն շնորհել. ցածնուլ. հաճիլ.

ՔԱՒԵԼ. ἁθωόω insontem declaro λυτρόω, λύω redimo, libero, solvo. Անպարտ առնել. արդարացուցանել. տե՛ս (Երեմ. ՟Ժ՟Ե. 15։ ՟Խ՟Զ. 28։ Դան. ՟Դ. 24։ ՟Ա. Եզր. ՟Թ. 3։)


Քերական, ի, աց

s.

grammarian;
grammar;
*spelling-book, primer.

· Calfa

NBHL (1)

Սողովմոն արքայն մեծ՝ քերական պէրճիւք յարդարեալ զսա (զտաճարն). (Նար. տաղ.։)


Քիստ, քստոյ

s.

awn, beard of corn.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդարեալս թեփովք եւ ցողնով եւ քստով, զոր յաւելու նոցա երկիր. (Եփր. ՟գ. կոր.։)


Քղանցաւոր

adj.

bordered, hemmed, fringed, edged, trimmed.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր մարգարէն ասէ, եթէ ի քղանցաւոս յոսկեհուռս զարդարեալ եւ պաճուճեալ. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը. յորմէ եւ Վրդն. սղ. եւ Վրդն. լս.։)


Քմազարդ, ի, ից

adj.

cf. Քմախորժ.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդարիչ քմաց, այսինքն ախորժելի. յարմարեալն ըստ քմաց ասողին կամ լսողին.


Քննումն, ման

s.

examination.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ անօրէն եւ խիստ իցէ (իշխանն), ի խրատ անօրինաց եւ ի քննումն արդարոց տուեալ լինին նա. (Եփր. հռ.։)


Քողազարդ

adj.

veiled, adorned with a veil.

· Calfa

NBHL (1)

ՔՈՂԱԶԱՐԴ կամ ՔՕՂԱԶԱՐԴ. Քօղով զարդարեալ՝ որպէս նոր հարսըն։ (Նար. մծբ.։)


Քոյրաթիւ

s.

adopted sister.

· Calfa


Քրիստոսադիր

adj.

established or ordered by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ լծով քրիստոսագի հաւատոցն։ Քրիտոսագիր արդար օրինացն։ Քրիստոսագիր կէտ, կամ կիտիւն։ Քրիսոսագիր աւանդիցս. (Ճ. ՟Ա.։ Ագաթ.։ Կորիւն.։ Յհ. կթ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Քրիստոսազարդ

adj.

adorned by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քրիստոսէ կամ քրիստոսիւ զարդարեալ. որ ինչ է զարդ եւ փառք քրիստոսի. կամ Որ քրիստոսիւ զարդարէ զհաւատացեալս.


Քրքմաւէտ

adj.

abounding in saffron or in crocus.

· Calfa

NBHL (1)

Ճենաց աշխարհն՝ գեղեցիկ բուսովք զարդարեալ՝ քրքմաւէտ. (Խոր. ՟Բ. 78։)


Օգտիմ, եցայ

vn.

profit, to derive use or advantage from, to take advantage of, to turn to account, to reap benefit from.

· Calfa

NBHL (1)

Զի օգտեցայց (այսինքն շահեցայց) զանօրէնսն յարդարութիւն. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Օթեվան

s.

inn, hostelry;
dwelling, lodging, habitation, convent;
a day's journey;
երանաւէտ — արդարոց, the happy abode of the just;
օթեւանս առնել՝ առնուլ՝ ունել, to lodge in, to dwell in, to reside in, to live in, to inhabit;
ո՞ւր են —ք քո, where do you live ? հեռի երեսուն —օք, thirty days journey distant.

· Calfa


Օձասպան

adj.

serpent killing.

· Calfa

NBHL (1)

Օձասպան արագիլ դու արդար. (Շ. տաղ հռիփս.։)


Օտարացուցանեմ, ուցի

va.

to alienate, to estrange;
to alienate from affection, to disaffect, to avert, to turn aside or away, to detach, to wean;
— յիւրմէ աշխարհէ, to send from home, to remove, to send abroad, to expatriate.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարացուցանել յարդար խորհրդոց։ Օտարացուցին զտեղիս զայս յինէն։ Բազումս եւ անթիւս յիւրմէ աշխարհէ օտարացոյց. (Յես. ՟Ի՟Բ. 25։ Առակ. ՟Բ. 16։ Երեմ. ՟Ժ՟Թ. 4։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 9։)


Օրապարէն, ենի

adj.

living from hand to mouth.

· Calfa

NBHL (1)

միսացւոց ձիակթաց, կաթնակերաց, օրապարենից, արդարոց մարդկան. (Փիլ. ի Հոմերոսէ։)


Օրէն, րինի

s. adv.

law;
precepts;
faith, religion;
constitution;
rule, regulation;
right;
principle, maxim;
usage, uses, custom;
institution;
condition, fashion, mode;
district, canton, province;
— աւետեաց, guerdon or gift to a bringer of good news;
—ք քահանայապետականք, decretals;
հմուտ քահանայապետական օրինաց, decretalist, canonist;
—ք կանանց, menses, menstrua, catamenia;
—ք, or Գիրք Բ. օրինաց, or Երկրորդումն օրինաց, Deuteronomy;
—ք ազգաց, the law of nations;
—ք մտաց, principles;
— պատուոյ, decoration, insignia, badge;
—ք անօրէնք, corrupt practice, abuses;
—ք հզօրադունին, the law of might, the good old rule;
հակառակ or ընդդէմ օրինաց, against all rule, illegally;
աստուածային՝ յաւիտենական՝ բնական՝ քաղաքական՝ զինուորական՝ հին՝ նոր՝ աւետարանական՝ գրաւոր օրէնք, divine, eternal, natural, ancient, new, evangelical, written, civil, military law;
according to law, legally, legitimately, lawfully;
duly, suitably, regularly, properly;
խնդրել —ս, to come to Communion;
տալ —ս, to administer the Sacraments, to communicate;
արժանի լինել օրինաց, to be worthy of receving the Sacrament;
—ս դնել, հաստատել cf. Օրինադրեմ;
—ս դնել, to dictate or lay down laws;
to give laws to, to prescribe laws;
—ս տալ, to give laws;
պահել զ—ս, to keep, to obey the laws;
ընդ օրէնս համարել, to lay down or state as a principle;
խոտորել յօրինաց, to swerve, to depart or deviate from the laws;
զանցանել օրինօք, to transgress, to violate the law;
բառնալ՝ ջնջել զօրէնս, to abolish, to repeal, to abrogate a law;
բազում օրինօք հակառակիլ, to resist or oppose in many ways;
լինել ի կանանց օրինի or ի կանանց —ս, to have the menses;
ի կանաց օրինաց պակասել, to cease to be after the manner of women;
եթէ — իցէ ասել, if it may be said;
— է, it may be, it is allowed, one may;
— էր նմա, he was allowed to;
— էր քեզ, you might;
օրէ՞ն իցէ, իցէ՞ —, is it allowed to ? չէ —, it is not permitted to;
յետ օրինացն կցորդութեան, after the Holy Communion;
—ս իւր կալեալ էր, he holded as a maxim or principle;
—ս կարծեցին անձանց, they believed themselves permitted to.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինօք յարդարէր. (Կորիւն.։)


Օրինադրութիւն, ութեան

s.

law-giving, law-making, legislation;
legislature;
law, decree, ordinance;
constitution;
institution.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնս արդարութեանն՝ օրինաց։ Ընդ հօր օրինադրութիւնն է, նորա եւ հրաման պատուհասիցն։ Յօրինադրութենէն աստուծոյ։ Նորա բերանոյն օրինադրութեանն զգուշացիր։ Յետին այս օրինադրութիւնք եկամուտք, եւ ո՛չ ի հարցն առ մեզ ժամանեալ. (Յճխ. ՟Ի։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։ Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Օրինաւոր, աց

adj. s.

legal, legitimate, lawful, permitted, conformable to the law or to custom;
legal, juridical, canonical;
valid, efficacious, in due form;
legist, doctor in law;
— ցուցանել, կացուցանել, to legitimate, to authorize, to sanction.

· Calfa

NBHL (2)

Օրինաւորքն արդար, եւ անօրէնքն՝ ապիրատք. (Պղատ. մինովս.։)

հաստատեալ կայցէք յառաջնորդութիւնն, ո՛չ յօրինաւոր, այլ ի հոգեղէնն։ ի իէք ոչ երկրաւոր պտղովն, կամ օրինաւոր այլպտղով արդարութեամբ. (Եփր. եփես. եւ Եփր. փիլիպ.։)


Օրինեմ, եցի

va.

cf. Օրինադրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այլ զի՞նչ օրէն արդեօք իցէ, ով սոկրատէս, եթէ ոչ օրինեալքն։ Այլ ինչ արդեօք օրէնք, եւ այլ ինչ օրինեալն։ Ո՛չ մեք մեզ ինքեանց միշտ նոքօք օրինօքն օրինեմք, եւ ոչ միմեանց այլ մարդիկ։ Ո՞րպէս օրինես. զարդարն անիրա՞ւ, եթէ զարդարն արդար։ Մակացողքն զնո՞նսըն յաղագս նոցունց օրինեն, եթէ այլք այ նչ. (Պղատ. մինովս.։)


Օրհն

s.

cf. Օրհնութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ պատճառք այսց օրհնութեանց, որ ելանեն այսօր ի հեթանոսաց, այն՝ որ յառաջհայհոյութիւն փոխանակ օրհնից հանէին. Զի զօրհնից կամ զանիծից մշակապէս՝ ըզթոշակ վարձուց առցեսարդարապէս. (Յիշատ.։)


Ակն, ական, կունք, կանք

NBHL (2)

Եւ ոչ պահապանացն յակն անկեալ (յարուցեալն)։ Ի մտանել թագաւորի՝ պատժապարտն չիշխէ յակն անկանիլ։ Կերպարանք գազանաց յակն անկանելով։ Բոզից են պաճուճանք, որք յակն եւեթ կամին անկանել. անդր յերկինս զարդարեա՛ց, ա՛նդր անկի՛ր յակն. (Եղիշ. թղմ.։ Սեբեր. Զ։ Նիւս.։ Ոսկ. մտթ.։)

Միայն ակն ածէին ի մուրացանէն Արգամայ, զի այր քաջ էր։ Ակն ածէր որպէս արդարեւ ի թշնամւոյ։ Ի ծերութենէ հօրն ակն ածելով. (Խոր.։)


Ամբծանամ, ացայ

NBHL (1)

Ամբիծ լինել. մաքրիլ. սրբիլ. արդարանալ.


Ամենազարդ

NBHL (1)

Ամենայնիւ զարդարեալ. ամենագեղեցիկ. վայելչապանծ.


Ամենակազմ

NBHL (1)

Ամենայն յօրինուածովք գեղեցիկ կազմեալ եւ յարդարեալ. հանդերձանօք յօրինեալ. եւ գեղեցկայարմար. շէնքով շնորհքով օրինած. փէք տիւզկիւն՝ տիւզէնլի.