Definitions containing the research աստուած : 3773 results

Արարչագործ

s.

creator.

· Calfa


Արարչագործութիւն, ութեան

s.

creation.

· Calfa

NBHL (3)

Աստուած առ ի յիւրութենէ աստուածութեան, եւ արարչագործութեամբ արարածոցս. (Աթ. ՟Դ։)

Գոլն մեզ աստուածայնապէս անճառելի արարչագործութեամբ. (Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)

Աստուածային արարչագործութիւն, այսինքն որ ի ձեռն մկրտութեան վերստին ծնունդն, ըստ որում աստուածայինք գոլ սկսանիմք. (Մաքս. անդ։)


Արարչադիր

adj.

established or ordained by the creator.

· Calfa


Արարչական, ի, աց

adj.

that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.

· Calfa

NBHL (2)

ποιητικός, δημιουργικός creativus;
creator, -trix;
operativus Սեպհական արարչի. աստուածական. աստուածային. աստուածավայելուչ. Աստուծոյ.

Զօրութիւնք (Աստուծոյ), մին արարչական, եւ միւսն արքունական։ Որ առ աստուածութեան զօրութիւնք են, արարչականին եւ արքունականին. (Փիլ. ստէպ։)


Արարչակերտ

adj.

made or constructed by the creator.

· Calfa


Արարչակիր

adj.

that has carried or carries the creator.

· Calfa


Արարչատիպ

adj.

that resembles the creator, that is made after the image of the creator.

· Calfa


Արարչատուր

adj.

given by the creator.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ յարարչէն. աստուածատուր.


Արարչաւանդ

cf. Արարչատուր.

· Calfa

NBHL (1)

Աւանդեալ յԱստուծոյ. աստուածաւանդ.


Արարչութիւն, ութեան

s.

creation.

· Calfa

NBHL (1)

Արարած Աստուծոյ, եւ գործած աստուածային, կամ մարդկային. արարուած. կազմուած.


Արբանեկութիւն, ութեան

s.

service;
— հարկանեմ, cf. Սպասաւորեմ, cf. Ծառայեմ.

· Calfa


Արգահատեմ, եցի

va. vn. to have pity or compassion, to grieve, to console, to comfort;
to conjure, to entreat, to demand, to intercede.

· Calfa


Արգասիք, գասեաց

s. pl. fruit, production;
benediction, grace, favour;
effect, work.

· Calfa

NBHL (1)

Չարիքն անձի՞նք ինչ իցեն, թէ արգասիք անձանց։ Անարդ եւ անարգասաւոր էր հիւղն, եւ աստուած ած զնա յարգասիս։ Գալ յարգասիսն եւ ի կերպարանս. (Եզնիկ.։)


Արգելեմ, եցի

va.

cf. Արգելում.

· Calfa


Արգելում, ելի

va.

to hinder, to obstruct, to arrest;
to close, to shut, to enclose;
to sequester, to hold, to imprison;
to forbid, to interdict, to prohibit;
to amuse, to occupy;
to interrupt, to disturb.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց արգելլոյ յաստուածայինն մխեալ լոյս. (Կլիմաք.։)


Արգոյ

adj.

important, considerable;
efficacious;
working;
— օր, a working day.

· Calfa


Արդատունկ

adj.

new planted.

· Calfa


Արդար, ոց

adj. adv.

just, upright, faithful, honest, loyal, well disposed, worthy, equitable, reasonable, legitimate;
justly, equitably, truly.

· Calfa


Արդարագնաց

adv.

just, upright, honest, innocent.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուած ունէր վկայ իւր արդարագնացիկ կենացն. (Վանակ. յոբ.։)


Արդարագնացիկ

cf. Արդարագնաց.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուած ունէր վկայ իւր արդարագնացիկ կենացն. (Վանակ. յոբ.։)


Արդարադատ

adj.

thatjudges equitably, just, equitable.

· Calfa


Արդարակշիռ

adj.

who weighs, judges equitably, just, equitable.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զարդարակշիռս (յն. զարդար կշիռս) այնպէս միաձայն միմեանց բարբառին բոլոր աստուածեղէն գիրք. (Աթ. ՟Ը։)


Արդարացուցանեմ, ուցի

va.

to justify, to declare innocent, to acquit, to excuse, to exculpate, to clear, to absolve, to save;
— զանձն, to make excuses;
—ն, justification.

· Calfa


Արդարացուցիչ, չի, չաց

adj.

justifying, justificative.

· Calfa


Արդարեւ

adv.

truly, in truth, certainly, surely, yes, yes truly, yes indeed, really.

· Calfa

NBHL (2)

Արդարեւ քոյր իմ է՝ ի հօրէ, եւ ոչ ի մօրէ։ Արդարեւ որդի Աստուծոյ ես դու։ Արդարեւ Աստուած է ի ձեզ։ Այո՛ արդարեւ ես մոլորեցայ։ Արդարեւ աւերեցին զաշխարհս, եւ հրձիգ տյաին զկուռս նոցա, քանզի չէին աստուածք։ Արդարեւ յարեաւ տէր, եւ երեւեցաւ սիմոնի։ Արդարեւ ասեմ ձեզ։ Ժողովեցան արդարեւ ի քաղաքիս յայսմիկ. եւ այլն։

Դառնայր յարդարեւն Աստուծոյ։ Երիցս միակի՝ արդարեւ էին։ Փոխանցելի է մեզ այժմ յարդարեւ գոյ՛ն արդարեւ էին աստուածաբանական գոյանունութիւն. (Դիոն.։)


Արդեօք

adv.

perhaps, never, if, not, still, even;
certainly, undoubtedly, indeed;
կամիք —, will you ? ոչ կարեմ —, I Cannot;
այնչափ իմաստուն է, որպիսի ոչ ոք —, he is as learned as any one;
չգիտեմ արարից — թէ ոչ, I know not whether I shall do it or not ? հարցանէք թէ — սիրեցեմ զձեզ, you ask if I love you? մի —, God forbid !

· Calfa


Արդիւնական, ի, աց

cf. Արդիւնաբեր.

· Calfa


Արդիւնացուցանեմ, ուցի

va.

to make useful or fruitful, to produce, to fructify;
to effect, to execute, to complete.

· Calfa

NBHL (1)

Յօղով բժշկութեանդ քո զբազումս արդիւնացուսցես յաստուածային շտեմարանս. (Ճ. ՟Ա.։)


Առաւել, աւ, օք, ովք

adj. adv.

redundant, superfluous, excessive;
trascendent;
more, rather;
too much;
— եւս, more, over and above, besides, so much, the more, cf. Աւելի, cf. Առաւելապէս, cf. Առաւելագոյնս, cf. Մանաւանդ;
— քան, more than;
— քան զ—, —ագոյն, more and more, too much;
— եմ, լինիմ, գատնիմ, cf. Առաւելում.

· Calfa

NBHL (1)

Արծաթասէրք առաւել՝ քան աստուածասէրք։ Լուսաւորեալ տեղիքն՝ առաւել եւս քան ի տուէ. (Փարպ.։)


Առաւելապէս

adv.

principally, especially, chiefly, rather.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ՝ ընտանի կենդանի ի բնութենէն, եւ առաւելապէս՝ որ ինչ միանգամ ըստ աստուածային օրինացն է զարդարեալ վարուք. (Փիլ. ել. ՟Ա. 16։)


Առաւօտանամ, ացայ

vn.

to dawn, to get light.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւօտանայ, վաղըն լուսանայ, աստուած քաղցրանայ. (Գանձ.։)


Առաւօտեմ, եցի

vn.

cf. Առաւօտ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւօտէ հոգին առ աստուած, յորժամ յաղջամուղջ խաւարէ արտաքս ելանէ։ Յառաւօտելն առ նա՝ յառնելով ի մեղացն. (Լմբ. սղ.։)


Առաւօտու, տուց

adv.

very early in the morning.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւօտու եղիցի ուրախութիւն։ Լցաք առաւօտու ողորմութեամբ քո։ Պատմել առաւօտու զողորմութիւնս քո։ Հրաման ետ աստուած որդանն՝ առաւօտուն։ Եւ առաւօտու՝ այսօր մրրիկ. եւ այլն։


Առաքեալ, ելոց

adj. s. envoy, messenger;
apostle;
emissary;
missionary.

· Calfa

NBHL (1)

Ընրեաց ի նոցանէ երկոտասանս, զորս եւ առաքեալս անուանեաց։ Զորս եդ աստուած յեկեղեցւոջ, այս են. նախ՝ զառաքեալս։ Նշանք առաքելոյ գործեցան ի ձեզ. եւ այլն։


Առաքելախօս

adj.

that is said or spoken like an apostle.

· Calfa

NBHL (1)

Թուղթս առաքելախօսս (կամ աստուածախօսս). (Ագաթ.։)


Առաքելութիւն, ութեան

s.

mission;
apostle-ship.

· Calfa

NBHL (1)

Առ հեղիաս առաքելութիւն աստուածային հրամանատարութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Առաքեմ, եցի

va.

to send, to dispatch, to expedite;
անդրէն —, to send back, to return.

· Calfa

NBHL (2)

Առ աստուած առաքել զբարեկամութիւն. եւ այլն։

Աղօթս առ աստուած առաքել. (Ագաթ.։)


Առաքինութիւն, ութեան

s.

valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.

· Calfa

NBHL (1)

Տե՛ս ճոխագոյն՝ (Արիստ. առաք.։ Գր. հր.։ Առաք. Մոլ.։) ըստ իմաստասիրաց եւ աստուածաբանից։


Առգին

s.

pattern, sample, specimen.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս որք վաճառ առնիցեն, զառգինն ի միջի դնեն, նոյնպէս եւ աստուած առաջի քո եդ զաշխարհս, զի յերեւելեացս գնեսցես զհաւատսն ի նա. (Ոսկ. ես.։)


Առժամագիւտ

adj.

new found, recent, new fashion.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոյ ի քեզ աստուած առժամագիւտ ... Եղիցի առժամագիւտ աստուած խոստովանեալ. (Աթ. ՟Ը։)


Առժամայն

adj. adv.

recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.

· Calfa

NBHL (1)

Նորք եւ առժամայն։ Միւ եւս եղիցին քեզ աստուածք առժամայնք։ Ոչ է ամենայն առժամայն ընդ արեգակամբ։ (Օր. ԼԲ. 17։ Սղ. ձ. 10։ Ժղ. Ա. 10)


Առժամայք

s. pl. the present world, things temporal;
the moderns.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկուս յաւիտեանս զկեանս մեր բաժանեաց աստուած. յառժամայս, եւ ի հանդերձեալ կեանսն։ Յամենայն ուրուք զառժամայս, եւ զկենցաղական հոգս զայս տեսանես. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27. 37։)


Առիթ, առթաց

s.

occasion, opportunity, accurrence;
subject, cause, matter, motive, convenience, conjuncture, object.

· Calfa

NBHL (2)

Խորհուրդ բարձրագոյն եւ աստուածային, եւ վերին պայծառութեանն առիթ. (Ածաբ. յայտն.։)

Միայն աստուած առիթ է խաղաղութեան։ Առհասարակ ամենեցուն առիթ եւ ձեռնտու աստուած. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։)


Առլնում, ցի, ցայ

va.

to fill, to fill to the brim, to brim.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածութենէն առլնու. (Լմբ. սղ.։)


Առձայնեմ, եցի

va.

to call.

· Calfa

NBHL (1)

Աբբահայր զաստուած առձայնել. (Նար. կուս.։)


Առնամոլի, լւոյ, լեաց

cf. Արուագէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլի, պղծագործ, վիրագ. այս արական նշանակութիւնք են առնամոլեացն եւ աստուածամարտից. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Առնելի, լւոյ, լեաց

adj.

feasible;
making, maker.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ զմարմինն առնելի՝ առ անեղն աստուած՝ միաւորութեամբ աստուածային, եւ երկրպագեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Առնեմ, արարի

va.

to make, to do, to form, to produce, to compose, to fabric, to operate, to act, to render, to commit, to effectuate, to execute, to cause;
— յոչնչէ, to create;
— վերստին, to remake;
կին —, to marry;
ատելի —, to make odious;
բարւոք չարւոք առնէք, you do well, — ill;
բարի՝ չարիս՝ վնաս — ումեք, to do good, ill, wrong to some one;
ինչ ոչ արարի քեզ, I have done nothing to you;
զի՛նչ — իցէ զայս, what to do with that ? չգիտեմ որպէս —, I do not know how to do that;
չգիտեմ զի՛նչ —, I know not what to do;
ձայն — հաւուց, the singing of birds;
— ողջակէղ, to sacrifice, to immolate;
խնդիր, մոռացումն, յիշատակ, ծառայութիւն, զյարձակումն, դատաստան, վախճան —, to seek;
to forget;
to remember;
to serve;
to assail;
to judge;
to finish or end.

· Calfa

NBHL (3)

Ի սկզբանէ արար աստուած զերկին եւ զերկիր։ Եւ արար աստուած զհաստատութիւնն։ Եւ արար աստուած զմարդն ի պատկեր իւր. եւ այլն։

Յի՞նչ ինչ արդեօք արար աստուած զանկերպարանն. ի լա՞ւ ինչ, թէ ի յոռի. (Եզնիկ.։)

Բարի է չարչարանքն, զի զաստուած ճանաչել առնէ. (Մխ. երեմ.։)


Առնում, առի

va.

to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !

· Calfa

NBHL (1)

Առնուլ ժողովել զմանկտին ի վերայ աստուածեղէն բազկացն. (Ագաթ.։)


Առողջացուցանեմ, ուցի

va.

to cure, to heal, to restore to health or to life, to resuscitate;
— զմիտս, to undeceive.

· Calfa

NBHL (1)

Առողջացոյց աստուածապէս։ Առողջացո՛ դարձեալ կրկին. (Շար.։)