Definitions containing the research աստուած : 3773 results

Անպարփակ

cf. Անվայրափակ.

· Calfa

NBHL (1)

Անպարփակ թագաւոր։ Անպարփակելի աստուած. (Զքր. կթ.։)


Անպտղաբեր

cf. Անպտուղ.

· Calfa


Անջան

adj. adv.

careless, remiss, negligent;
easily.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթող աստուած անջան համարձակել քաոզութեանն։ Որ այնպիսի անիրաւ հրամանաւ անջան տանէին ի սպանումն. (Ոսկ. ՟բ. կոր. եւ Ոսկ. մտթ.։)


Անջրպետ, աց, ից

s.

intermedium, space, interval, interstice;
partition, boundary.

· Calfa


Անջրպետեմ, եցի

va.

to separate, to cutoff, to shut out, to exclude.

· Calfa

NBHL (1)

Անջրպետեաց աստուած ի մէջ ջրոյն. եւ ի մէջ ջրոյն։ Անջրպետել կամէր ընդ նոսա եւ ընդ քաղաքն։ Անջրպետիցէ ձեզ վարագոյրն ի մէջ սրբութեանն, եւ ի մէջ սրբութեան սրբութեանցն։ Անջրպետել ի մէջ սրբութեանցն, եւ եւ ի մէջ պարսպացն յօրինուածոյ տաճարին։ Եւ ահա կառք հրեղէնք եւ երիվարք հրեղէնք, եւ անջրպետեցին ի մէջ երկոցունց. (Ծն. ՟Ա. 7։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 36։ Ել. ՟Ի՟Զ. 33։ Եզեկ. ՟Խ՟Բ. 20։ ՟Դ. Թագ. ՟Բ. 11։)


Անջրպետութիւն, ութեան

s.

space, interval;
separation, partition.

· Calfa

NBHL (1)

Չէ իսկ հաւասար մարդկեղէն ողորմութիւնն եւ աստուածական, այլ որչափ ընդ չարութիւն եւ ընդ բարութիւն ինչ ի միջի իցէ, նոյնչափ ընդ սա եւ ընդ նա անջրպետութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Անսահման, ի

adj.

infinite, unbounded;
interminable;
unlimited;
indefinite;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

ἅπειρος, ἁπέραντος, ἁπεράτωτος , ἁόριστος, ἁπεριόριστος. infinitus, termino carens, indeterminatus, in immensum extensus. Ոյր չիք սահման. անեզրական. անվախճան. անբաւելի. անբովանդակելի. անպարագիր. անվայրափակ. անսահմանելի. անթարգմանելի։ Տիրապէս ասի զաստուծոյ եւ զաստուածայնոց.


Անսասան

adj.

unshaken, immovable, firm.

· Calfa

NBHL (1)

Անսասան մնացի յաստուածպաշտութիւն. (Վրդն. սղ.։)


Անսերմնաւոր

cf. Անսերմն.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ զմարմին իւր զերկնաւոր (այսինքն զաստուածային), զկուսածին անսերմնաւոր. (Շար.։)


Անսկզբնաբար

adv.

without beginning.

· Calfa

NBHL (1)

Անսկզբնաբար աստուածաբանել. (Նար. ՟Ժ՟Գ։)


Անսկզբնական, ի, աց

adj.

without beginning, that has existed from all eternity.

· Calfa

NBHL (2)

Զանսկզբնականն՝ աստուածութեան օրինակ եդ. (Ոսկ. ես.։)

Անսկզբնական բանդ աստուած։ Անսկզբնական բանին հօր. (Ժմ.։ Շար.։)


Անսկզբնակից, կցի, կցաց

adj.

equally without beginning, coeternal.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ աստուածութեանն անսկզբնակից էր ընդ հօր. (Լմբ. սղ.։)


Անսկզբնութիւն, ութեան

s.

uncreatedness, eternal existence.

· Calfa

NBHL (1)

Որով եւ զանվախճանութիւնն իւնր, եւ զանսկզբնութիւնն ցուցանէ առաւելապէս աստուածայինն տռփումն. (Դիոն. ածայ. ՟Գ։)


Անսկիզբն, կզբան, անց

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրէական փոքրաբանութիւնն անկանել, միայն անսկզբանն (հօր) զաստուածութիւնն գրել։ (Կամ ըստ արիոսի) Երիս անսկզբունս եւ անկարգս, եւ որպէս թէ իցէ ասել՝ հակառակ աստուածս։ Արդ՝ անսկիզբն է հայր, զի ո՛չ յայլմէ ումեքէ, եւ ոչ յինքենէ նմա գոլն է. եւ այլն։ Զմի եւ զնոյն գիտել զբնութիւն աստուածութեան՝ անսկզբանն, եւ ծնեցելոյ, եւ յառաջ եկելոյ. (Առ որս. ՟Ե. ՟Ժ՟Դ։)


Անսուտ, ստից

adj.

real, true, certain.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր խոստացաւ անսուտն աստուած. (Տիտ. ՟Ա. 2։)

Միայն անսուտ եւ ճշմարիտ բարի է՝ հաստատուն առ ի յաստուածն հաւատ։ Անսուտ եւ ճշմարիտ ուրախութիւն։ Այս է անսուտ. բայց առաւելեալն յանստէն կատարելապէս ստեալ՝ է ասացեալ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)


Անկոչ

adj.

uncalled, not named;
uninvited;
— բազմական, parasite, smell-feast, trencher-friend.

· Calfa


Անկորուստ

adj. adv.

that cannot be lost, imperishable;
without loss.

· Calfa

NBHL (1)

Զի անկորուստ պահեսցի աստուածային կամացն հաճոյութիւն. (Յճխ. ՟Է։)


Անկրելի, լւոյ, լեաց

adj.

unable to bear;
insupportable.

· Calfa


Անհաղորդ, ից

adj.

that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.

· Calfa


Անհամառօտ

adj.

not brief, not concise, prolix.

· Calfa


Անհայր

adj.

fatherless.

· Calfa


Անհանդուրժական

cf. Անհանդուրժակ.

· Calfa


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն երկնաւոր զօրութիւնքն անհաս են աստուածային փառացն. (Յճխ. ՟Գ։)


Անհասական, ի, աց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտնջենաւորի եւ անհասական աստուածեղէնն ծննդեան Որդւոյ Աստուծոյ. (Աթ. ՟Ը։)


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհաս.

· Calfa


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (3)

Պատկանեսցո՛ւք ի նա ըստ նորին անհատի եւ աստուածայնոյն կենդանութեան. (Դիոն.։)

Կործանեա՛ ինձ զեպիկուրեայ զանաստուածութիւնն, եւ զանհատսն (այս ինքն զհիւլէսն). (Առ որս. ՟Ա։)

Առ նա նմանութեամբ սրբազանին անմեղութեան՝ յաստուածեղէն եւ անհատ ունակութիւնն ընթանալ. (Դիոն.։)


Անհատաբար

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

· Calfa


Անհարսնացեալ

adj.

cf. Անհարսն.

· Calfa


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

· Calfa


Անհաւասար, աց, ից

adj.

unequal.

· Calfa


Անհաւատ, ից

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

· Calfa

NBHL (1)

ἅπιστος. infidelis, infidus, perfidus. Որ չունի զճշմարիտ եւ զսուրբ հաւատս. այլակրօն. հեթանոս. կռապաշտ. այլազգի. ոչ խոստովանօղ զՔրիստոս Աստուած. հեռի յաստուածպաշտութենէ. անհաւատարիմ առ Աստուած. անկրօն. անզգամ. տինսիզ. իմանսըզ.


Անհաւատարիմ, ըմի, մաց

adj.

unfaithful, disloyal, perfidious.

· Calfa

NBHL (1)

Ախտաւոր ոք եւ մարմնեղէն՝ անհաւատարիմ առնէ զմարդն իբր աստուածային գեղեցկութեամբն զարդարեալ (գոլ). (Նիւս. կազմ.։)


Անհաւատութիւն, ութեան

s.

incredulity, infidelity, irreligion.

· Calfa


Անհերքելի, լւոյ, լեաց

adj.

irrefutable;
undeniable, incontestable.

· Calfa


Անհիւթական

cf. Անհիւթ.

· Calfa


Անհնարութիւն, ութեան

s.

impossibility.

· Calfa


Անհոգի

adj.

without soul;
spiritless;
inanimate.

· Calfa


Անհպելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհուպ.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածային կայծակունսն ի սրովբէից անհպելին։ Մակադրեալ զքեզ անհպելի հպմամբ. (Շար.։)


Անձեռագործ

adj.

not made by hands, natural, spiritual.

· Calfa


Անձեռնարկելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken in hand, extremely difficult;
untractable.

· Calfa


Անձեռնհաս

adj.

that cannot reach or accomplish, incapable, unskilful.

· Calfa


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՁՆ. Յաստուածայինս՝ է Անձնաւորութիւն, որ եւ ենթակայութիւն առնչական ասի յաստուածաբանից. դէմ. երես. անձ. վիճուտ, սըֆաթ. πρόσωπον. persona, ὐπόστασις. hypostasis, subsistentia.

Ըստ այսմ՝ ընդդէմ Ապողինարի հերետիկոսի, որ ուրանայր զմարդկային հոգին Քրիստոսի, ասի ի մեզ՝ թէ էառ Քրիստոս զհոգի կամ զանձն, եւ ոչ լոկ մարմին անանձն. եւ ընդդէմ Նեստորի ժանտի՝ որ երկու անձն կամ անձնաւորութիւնս դնէր ի Քրիստոս ըստ կրկին բնութեանց, ասի՝ թէ ոչ գոյր ի Քրիստոս անձն մարդկային, այլ միայն մի անձն աստուածային՝ ունակ կրկին բնութեանց։ Զայս քաջ պարտ է ի միտ առնուլ ուշիմ վերծանողաց զայս բառարան, եւ զամենայն գիրս նախնեաց. թէպէտեւ ի յետին դարս ի վերայ Քրիստոսի բառս ԱՆՁՆ ոչ վարիցի որպէս հոգի, այլ միայն որպէս Անձնաւորութիւն։


Անձնական, ի, աց

adj.

personal;
hypostatical;
own.

· Calfa


Անձնասիրութիւն, ութեան

s.

selfishness, self-love;
egotism.

· Calfa

NBHL (1)

Չարեացն է անաստուածութիւնն եւ անձնասիրութիւնն կառավար. (Յճխ. ՟Ե։)


Անխորշ

adj.

without a bay.

· Calfa

NBHL (1)

Անխորշ՝ աստուածահրաման պատուիրանացն հնազանդել. (Ագաթ.։)


Անխռով

adj. adv.

unruffled, calm, peaceable;
Անխռովաբար.

· Calfa


Անխտրաբար

adv.

cf. Անխտիր.

· Calfa

NBHL (2)

Անխտրաբար օրհնէ ընդ մեզ։ Անխտրաբար եղեալ աստուածայնոցն գրոց՝ զբեռիցն ձայն ընդունելով. (Պրպմ. ՟Լ՟Բ։)

Ի վերայ բոլոր աստուածպետութեանն բոլորման է առնլի եւ անխտրապէս. (Դիոն. ածայ.։)


Անխտրութիւն, ութեան

s.

indifference;
indiscretion.

· Calfa

NBHL (3)

Որք յանխտրութենէ առ ճշդիւ վարս աստուածգիտութեանն յօժարեալք. (Բրս. հց.։)

Զամենայն զայսոսիկ անխտրութեամբ բոլորովիմբ ամենայն աստուածութեանն վերադրիլ. (Դիոն. ածայ.։)

Ի տրտմականացն ասելով, սահմանեցար զընտրութիւն սորա յաստուածայնոյն անխտրութենէ. (Պիտ.։) թուի՝ անմասն լինել ի տրտմականաց. վասն որոյ գրելի է, անխտրութենէ։


Անխրատութիւն, ութեան

s.

indocility;
irregularity, licentiousness;
incorrigibleness.

· Calfa

NBHL (1)

Անխրատութիւն է այս։ Բազում եւ այսուիկ, ո՛վ աստուածամարտք, զանխրատութիւն ունել գտանիցիք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխօս, ից

adj.

dumb;
irrational.

· Calfa