derision, mockery, laughter;
triumph;
ձաղել —ումն, —ումն յաղթութեան առնել, to triumph, to be triumphant, to conquer.
ՁԱՂՈՒԹԻՒՆ ՁԱՂՈՒՄՆ. κωμῳδία comoedia τραγῳδία tragoedia μώκημα irrisio, delusio πομπή pompa θρίαμβος triumphus. Ձաղանք. ձաղ. ձաղելն, իլն. այպանք. ծաղր. խաղ. խայտառակութիւն. նշաւակութիւն. եւ Հանումն ի հանդէս յաղթանակի. խախքութիւն.
to utter a cry, to cry, to shout, to call out;
to speak to, to address.
Յայտ յանդիման ձայնարկեաց առ մեծ հրապարակին, եւ ասէ. (Եղիշ. ՟Բ։)
cf. Ձանձրանալի.
Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։)
tedium;
cf. Ձանձրութիւն;
cf. Ձանձրանալի;
— առնել, լինել, cf. Ձանձրացուցանեմ;
cf. Ձանձրանամ.
Զի մի՛ ի սկզբան անդ ձանձրոյթ արարեալ՝ դժուարընկալք լինիցին. եւ դարձեալ դանդաղագոյնք լինիցին առ ի զնոյն ձանձրոյթ ժողովել։ Զձանձրոյթ աշխատութեան ի մտաց ձերոց գողանալ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)
Որ հիւանդն եւ տկարն է, եւ ի կարճ բանից ձանձրոյթ եղեալ գտանի։ Թերեւս աւելի ինչ քան զչափն երեւեցաք ձեզ ձանձրոյթ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26. եւ 11։)
wearisomeness, tediousness, irksomeness, ennui, annoyance;
laziness, idleness;
— մեծ պատճառել, տալ, to annoy greatly, to tease or plague excessively.
ՁԱՆՁՐՈՒԹԻՒՆ. ἁκηδία acedia, desidia Ծուլութիւն. ծանրադանդաղութիւն. յուլութիւն. թուլութիւն.
to stretch, to spread, to extend;
to throw, to hurl, to fling;
to shoot, to dart;
to draw;
to attract, to entice, to allure, to decoy, to lure;
to carry off, to bring, to drag, to drag along;
to take or suck in, to suck;
to inhale, to aspire, to breathe;
to lengthen out, to prolong, to protract;
*to leave;
— զօդ, to respire, to breathe;
— զաղեղն, to draw a bow;
— զնետ, to let fly an arrow, to shoot;
— զսուրն, to brandish;
to make a sword-thrust or pass;
cf. Սուր;
— զթի, to row, to impel by oars;
— զվարմ, to lay snares, to spread nets;
— զլուծ, to bear the yoke;
— զառագաստս, to sail, to unfurl or set the sails;
— զձեռն, to stretch or hold out one's hand;
յինքն —, to attract, to allure, to entice;
յինքն — զանարգանս ամենեցին, to incur the public contempt or hatred;
յանձնզցասումն ուրուք, to bring indignation or wrath upon one's head, to draw it upon oneself, to expose oneself to anger of;
— ի կորուստ, to lead to ruin or destruction;
— զկեանս, to pass one's life or days;
— զբանս, to provoke, to rouse, to excite to anger;
— առ ոք զհայհոյութեան բան, to load with insult or execration, to insult, to revile, to abuse.
Երկիրս իբրեւ զյատակ տան, եւ երկինք իբրեւ զառաստաղ գմբեթաձեւ ձգեցան ի վերուստ. իսկ ձգելն զայն յայտ առնէ, թէ որպէս ոք զհանդերձ ինչ դիւրաւ տարածանէ, մեկնէ, այնպէս դիւրաւ ձգեաց զերկինս. (Գէ. ես.։)
to pull or haul about;
ձգձգեալ ի դատաստան, dragged from one tribunal to another.
διέλκω diduco διακρίνω dijudico ἁντιτείνω vicissim tendo. Այսր անդր ձգել. բուռն կամ ստէպ քարշել. քաշքըշել, քաշկըռտել.
Այսր անդր ձգձգեալք, մինչեւ լուծանել միջոյն. (Յհ. կթ.։)
Այսր անդր ձգձգելով յերկոցունցն բարեպաշտութենէ. (Փիլ. լին.։)
cf. Ձգիչ.
Առակէ ի խմոր յաղագս ձգողական զօրութեանն։ Աղանդք օտարոտիք յոյժ ձգողական զօրութիւնս ունին. (Երզն. մտթ.։)
to stretch, to extend, to spread;
to reach, to arrive;
to grow longer, to be prolonged, protracted;
to drive at, to tend to, to abut in;
to stretch oneself, one's limbs;
to endeavour, to strive, to try, to seek;
— աչօք զհետ ուրուք, to follow with the eyes;
— ընդ ումեք, to vie, to emulate, to rival, to strive with.
Ամենայն մեծամեծ սքանչելիք՝ որ աստ իցեն, եթէ ձկտեսցին (բաղդատութեամբ) ընդ յն բարութիւնս՝ որ անդ իցեն, նուազունք երեւին. (Եփր. համաբ.։)
tension, extension, tendency;
distension, lengthening, erection, expansion;
— ջղաց, tension of the nerves, convulsion.
Յօրանջեն, եւ ձկտումն առնեն զհիւանդացեալ մանկամբ. (Կանոն.։)
ceiling;
— նաւաց, deck of a ship;
— գահուց, canopy;
— կառաց, roof of a coach;
— բերանոյ, palate;
— գլխոյ, skull, cranium.
Ի ձեղուանէն կախէին զանդամալոյծն. (Ոսկ. մտթ.։)
made with hands, manual, artificial;
manufacturing, mechanical;
manufacture, handiwork.
Զձեռագործս ստուգութեամբ կատարեսցէ հանդերձ սուրբ վարուք. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)
handcuffs, manacles;
—ս արկանել, դնել, to handcuff, to put on handcuffs.
Կապեալք ի ձեռակապս։ Դնել ի շղթայս եւ ի ձեռակապս երկաթից։ Շղթայից եւ ձեռակապաց։ Անողորմ ձեռակապով յարգելանոցս անկանիցին. (Սեբեր. ՟Գ։ Յհ. կթ.։ Եւս. պտմ. ՟Զ. 38։ Մանդ. ՟Է։)
created or produced by hand.
cf. ՁԵՌԱԳՈՐԾ. մանաւանդ որպէս Կուռք.
planted with one's own hand;
tree planted with one's own hand;
creature, being;
pupil;
client, dependent.
Ձեռովք իւրովք տնկեալ տունկ. մանաւանդ նմանութեամբ, Գործած ձեռինն աստուծոյ. ձեռակերտ. արարած. եւ Սան.
hand;
fist;
arm;
strength, might, power, force, main strength;
aid, succour, protection;
ի —, ընդ —, by, by means of, through the medium or channel of;
զձեռամբ, as much as one can, according to one's power;
ի ձեռանէ, coadjutor, assistant;
պաշտօնեայ ի ձեռանէ, subaltern functionary;
առ —, ready at hand, under one's hand, near, at hand;
առ — բառարան, portative dictionary;
— ի ձեռանէ, ընդ —, — ի —, from hand to hand, from one to another, from me to you, from you to him;
որ ընդ ձեռամբ է, subordinate;
հզօր ձեռամբ, with main strength, with a strong army;
— օտար, a strange hand;
յերկոցունց ձեռաց աջողակ, ambidexter, right-handed and left-handed person;
— հաւանութեան;
consent, assent;
ձեռս ի կապ, with one's hand tied;
with folded arms;
idle;
ձեռս յետս կապեալ, with one's hands tied behind;
—ք փապարեալք յաշխատութէնէ, hands hardened by toil;
մահահամբոյր ձեռամբ, with a deadly hand;
— տեառն, the hand, Spirit or Word of God;
ըստ ձեռին բաւականի, ըստ կարի ձեռաց իւրոց, according to one's strength, power or means;
ամբարձ զ— իւր ի տիրապետել, he formed the project of seizing the chief authority;
ձեռօք իւրեանց հայթայթէին զպէտսն, they lived by their labour;
ի ձեռանէ նորա վարէ իշխանութիւն, he governs under him;
ի ձեռս քո է, it is in your power, it depends on you;
չէր — նորա բաւական, he could not, he had not the means;
ահա — իմ ընդ քեզ, my hand shall be with you;
յամենայն տեղիս ուր միանգամայն հասանէր — իւր, every where he could;
եղեւ — տեառն ի վերայ իմ, the hand of God was on me;
— տալ իրերաց, to help or assist each other;
— տալ ի, to consent to;
— տալ անմեղութեան, to support, sustain or uphold innocence;
— տալ, to lend a hand to, to stretch out a helping hand, to aid, to succour, to assist, to help;
— արկանել, to lay hands on, to seize, to take possession of;
— արկանել, —ի գործ արկանել or առնել, to lay one's hand on, to put one's hand to, to set about, to undertake, to take in hand, to begin, to attempt, to try;
ի — տալ, to hand over, to deliver over, to give up;
ձեռս բառնալ, to lift up the hands;
ձեռս ամբարնալ, to raise one's hand against;
դնել զանձն ի ձեռին իւրում, to jeopard, to risk one's life;
— անձին հարկանել, to boast, to brag, to vaunt, to plume or pique oneself, to be proud of, to take to oneself the credit of, to avail oneself of, to deem it an honour;
ձեռն յանձին հարկանել, to oblige oneself to;
ձեռն դնել, to lay hands on, to ordain, to consecrate;
to put one's signature to, to sign;
— տալ աղջկան, to give one's hand, to consent to marry;
ընդ or զձեռամբ լինել, to be in the hands of, under the power, in subjection to;
ունել ընդ ձեռամբ, to have ready at hand;
ընդ ձեռամբ առնել, նուաճել, արկանել ընդ ձեռամբ, to bring under one's power, to subdue, to subjugate;
կալ ընդ ձեռամբ ուրուք, to put oneself under the protection of;
to submit, to yield;
to be submissive;
ընդ ձեռամբ անկանիլ, գալ ի ձեռս, ի ձեռս անկանել, to fall into the hands of, to be taken or seized, to get caught;
ի ձեռս բերել, to obtain, to procure, to entrap, to catch;
անկանել ի ձեռս ուրուք, to fall into the power of;
— օգնականութեան գտանել, to find a helping hand, to be sustained by, favoured with;
զձեռանէ առնուլ, ունել, ձգել, to take or lead by the hand;
ձեռամբ առնել, to indicate, to point to with the band;
զձեռամբ լինել, to be able, sufficient, capable;
զձեռօք ածել, to seize, to grasp;
to arrest;
ի — առնուլ, to obtain, to acquire;
to re-acquire;
to undertake, to begin;
տարածել զձեռս իւր առ ոք, to open one's arms to;
ճողոպրիլ ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to escape from the hands or power of;
— մխել, to meddle, to interfere;
to set a hand to, to undertake;
— մխել յոք, to raise the hand against, to lay violent hands on, to ill-treat;
to put to death;
ի բաց կալ, ապստամբել ի ձեռանէ ուրուք, to rebel, to throw off the yoke, to save or rescue from the hands of;
— or ձեռս ի գլուխ ելանել, դառնալ, to be confounded by shame or grief, to be greatly abashed, or cast down;
— զձեռամբ փոփոխելով քարշել զչուանն, to draw a cord, to tighten a rope hand over hand;
— արկանել զգանձիւն, to try to rob the treasure;
լուանալ զձեռս, to wash one's hands of, to clear oneself from;
— ունել, to be fortunate, to have a lucky hand;
ձեռին կատակ՝ գռեհկաց կատակ, rough play is bear's play, joking with hands are jokes of blackguards.
Ձգել զձեռն, եւ առնուլ։ Մխել զձեռն յոք կամ ի գործ։ Հնազանդ լինել ընդ ձեռամբ։ Ձեռք նորա յամենեսին, եւ ձեռք ամենեցուն ի նա։ Հանեալ զմատանին իւր ի ձեռանէ իւրմէ՝ եդ ի ձեռին յովսեփայ։ Երկուս ապարանջանս ի ձեռս նորա։ Վաստակք կամ արդարութիւն ձեռաց։ Գործել ձեռօք։ Ահաւանիկ աղախին քո ի ձեռս քո։ Ի գործոց մերոց եւ ի տրտմութեանց ձեռաց մերոց։ Միթէ ձեռն տեառն չիցէ՞ բաւական։ Լինէր ձեռն տեառն ի վերայ քաղաքին.եւ այլն։
Զջնիկանն որ է մարզպետ արքունի, եւ զմովան հանդերձապետ ի ձեռանէ մովպետան մովպետի. (Եղիշ. ՟Ը։)
Տայր ձեռն ի ձեռն զյուդայ սուսեր մի ոսկեհանդերձ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 15։)
Ձեռն ի ձեռն, եւ բերան ի բերան, եւ յանդիմանախօս ընդ աստուծոյ մովսէս ճանաչիւր. (Ագաթ.։)
Անտի եւս ձեռն ի գլուխ եզցես. զի այդ իսկ է նշանակ սգաւորաց, զպատուական անդամն կոծել. (Մխ. երեմ.։)
Ընդ ձեռն երեւելի անդրեացն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
juggler, conjurer, wizard;
mountebank, tumbler.
Որ կանայս ձեռնածուս ի տունս մուծանիցէ, արտաքոյ է քրիստոնէութեան. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)
Հարցուկք եւ ձեռնածուք։ Ձեռնածուացն մի ամ արտաքոյ, եւ մի ամ ի ներքոյ (ապաշխարութեամբ) քաւեսցէ։ Յանդիմանել զձեռնածուսն եւ զթովիչսն. (Կանոն.։)
cf. Ձեռակապ.
Տե՛ս եւ զսամփսոն ձեռնակապեալ ի կնոջէ. (անդ։)
to put one's hand to, to undertake;
to meddle with, to prepare or dispose oneself;
— անձամբ յանձն, to lay violent hands on oneself, to commit suicide.
ՁԵՌՆԱՄՈՒԽ ԼԻՆԵԼ. ἑπιλαμβάνω, προσχράομαι , ἑγχειρίζομαι, προσχειρίζω, προσέρχομαι apprehendo, sumo, praesumo, aggredior. որ եւ ՁԵՌՆԱՄԽԵԼ. Ձեռն մխել. ձգել զձեռն յիրս ինչ. ձեռն հարկանել. բուռն հարկանել. ձեռնարկել. սկսանիլ. միջամուխ կամ ձեռներէց լինել. իշխել. յանդգնիլ. ժպրհիլ. գուն գործել. մրցիլ. ձեռք խօթել՝ դպցընել, խօթուիլ, սկսիլ, ջանալ, համարձակիլ, չարիք ընել.
nourished, brought up by hand;
nursling, pupil, scholar;
creature.
Իբր զձեռնասուն իւր գտցի ի սակի հնազանդութեան. (Յհ. կթ.։)
enterprise, undertaking;
subscription, signature;
argument, reasoning.
Ձեռնարկութիւն ի գործ ինչ. մանաւանդ Ստորագրութիւն ձեռին. կնիք հաստատութեան. գիր ձայնակցութեան.
to put one's hand to, to undertake, to try, to attempt;
to lay hands on, to make an attempt, to attack, to encroach;
to argue, to reason, to dissert, to descant.
ἑπιχειρέω manum admoveo, aggredior ἑγχείρω tento. Ձեռն ի գործ արկանել. բուռն հարկանել. ձեռնամուխ եւ ձեռներէց լինել. իշխել առնել. Տե՛ս եւ ի վեր անդր՝ ՁԵՌՆ ԱՐԿԱՆԵՄ, արկի.
ՁԵՌՆԱՐԿԵԼ. ἑγχειρίζω trado, committo. Ընձեռել. տալ ի ձեռս. յանձնել. աւանդել. կր. Ի ձեռս բերել. զբռամբ ածել.
enterprising, bold, audacious, daring;
arrogant, insolent;
այր —, a fussy fellow;
meddling person;
— լինել, to undertake, to venture, to dare, to have the boldness to;
to presume, to encroach;
to take too much liberty;
— առնել, to embolden, to render insolent or presumptuous.
Համարձակ. յանդուգն. բուռն.
ՁԵՌՆԵՐԷՑ ԼԻՆԵԼ. (ըստ ձայնին նոյն է ընդ ռմկ. էլպաշի օլմագ. իսկ յն. պէսպէս ոճով). Յառաջել եւ ջանալ առաջին լինել յիմիք կարգի. իշխել ձեռնամուխ լինել. համարձակիլ ձեռնարկել. յանդգնիլ. առաջ նետուիլ.
presumption, hardihood, arrogance;
boldness, bravery, act of valour.
Ձեռներէցն լինել. համարձակութիւն. յանդուգն ազատութիւն. ինքնագլխութիւն.
succour, aid, assistance;
cooperation;
means.
Ձեռնտու լինելն. ձեռնկալութիւն. օգնութիւն. սատարութիւն. նպաստ, մանաւանդ ունելով զձեռանէ.
to take, to seize, to arrest, to make prisoner, to take into custody, to apprehend.
Մովսէս ձեռօք միայն (տարածելովք) եւ առանց աղեղան զբռնաւորն ձերբակալեաց (զամաղէկ). (Գեննանդ.։)
form, shape, figure;
formula, form;
mould, model;
plan, design;
dress, costume, apparel, garb;
attitude, deportment, bearing, carriage;
countenance, look, demeanour;
figure;
ի — ժառանգաւորի, in the garb of a clergyman, in clerical attire;
ի — սոսկական, in private clothes;
պարզ or անպաճոյճ, ազնուական ունել —ս, to have simple, noble, gentlemanly or ladylike manners;
— տալ, to give a shape to;
առնուլ զ— կրօնաւորական, to become a monk;
զայս — օրինակի, in this way, thus, so;
գրեաց — բանից օրինակ զայս, he wrote a letter thus conceived, or in these terms;
ի — առակաց, allegorically.
Ձեւն՝ մարդոյ, եւ անագորոնութիւնն որպէս չար դիւի. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)
ՁԵՒ. σχῆμα habitus. Որպէս Հանդերձ. զգեստ. մանաւանդ Սքեմ կրօնաւորական. յն. ըսխի՛մա. լտ. հա՛պիդուս. (որ են ձեւ, եւ ունելութիւն)
cf. Կերպարանիմ.
ՁԵՒԱՆԱԼ. հյց. կամ այլ խնդ. պէսպէս առմամբ. որպէս Կերպարանիլ. հանդիսանալ. յարմարիլ.
scissors.
Կտրոցն ձեւ ստուգեալ, գի՛տ, թէ որո՞յ է ձեւիչ, քարի՞, թէ փայտի, թէ հանդերձի. (Հին քեր.։)
olive-oil;
oil;
olive;
կթել —, to gather olives.
Զմկրտութեանն ձէթ (այն է իւղ երախայից) ... Զհիւանդացն զձէթ (որ է իւղ վերջին օծման). (Յհ. իմ. ատեն.։)
Ի կանթեղանդ իւղ ոչ կաթէ, եւ զանուն ձիթոյն իւղ ասեմք. (Մեկն. ղկ.։)
caracoling, wheeling about;
*horse-dancer.
Այլ զօրքն սկսան ձիախաղաց անդր ժողովիլ. (Զենոբ.։)
horse sacrifice or immolation.
Սպանդ կամ զոհ ձիոց.
postilion, post-boy;
horseman, rider.
Աղեքսանդրոս երկոտասան ամաց՝ ձիավար արշաւէր նիզակաւ, որպէս օրէն է մանկանց թագաւորաց. (Կեչառ. աղեքս.։)
to manage, to govern or mount a horse;
արշաւասոյր —, to gallop, — full speed.
Աղեքսանդրոս երկոտասան ամաց՝ ձիավար արշաւէր նիզակաւ, որպէս օրէն է մանկանց թագաւորաց. (Կեչառ. աղեքս.։)
horsemanship, equitation.
Եկի այսր հանդիսել ո՛չ զձիավարականն, զի տղայ եմ հասակաւ. (Պտմ. աղեքս.։)
to ride, to mount a horse.
Ձիարկեալ եւ նա ի պաղեստինացւոց աշխարհին արշաւէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9. (յն. յանդգնեալ։))
cf. Ձիընթացարան.
ἰπποδρομία cursus equester ἰπποδρομία equiria, ludi circenses. Ընթացք ձիոց, ձիարշաւանք, մանաւանդ ի կրկիսի. ձիարձակ եւ կառարշաւ խաղք ի տեսարանի.
Եւ էր իպպէն այն թագաւորական ձիընթացք. եւ անդ կայր մարկոս։ Յիման այն ի ձիընթացս ի բացեայ բնակի. (Վրք. հց. ՟Թ։)
bearing snow;
great abundance of snow;
snow storm;
calamity, evils, pain, grief.
νιφάς, νεφετός nix confertim cadens, nimbus. ասի ըստ յն. եւ Եզք ձեան. ձիւն. Բերումն ձեան. ձիւն առատ, կամ հանդերձ բքով, կամ անձրեւով. ձուն, բուք.
of snow, snowy;
ice-house guardian.
Ձիւնականդ, կամ զձիւնականսդ ամարանոցաց պահակս. (Խոր. ՟Բ. 7։ Ասող. ՟Ա. 6։)
to grub up, to break up.
Չի՛ք անդ արօր, ո՛չ զկորդ ձլել. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Ձկնորս.
Ոչ հաւորսք անդ, եւ ոչ ձկնահանք։ Ձկնահան, եւ որդի ձկնահանի։ Ձկնահան ի ձկնահանաց էր, այլովք ձկնահանօք հանդերձ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 17. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
winter;
storm, tempest, hurricane;
affliction, trouble, grief;
խիստ, դժընդակ, տխուր, ցուրտ, չոր, անձրեւային, խոնաւ, մեղմ —, very severe or hard, bitter, gloomy, cold, dry, rainy, damp, very mild winter;
պտուղք ձմերան, winter-fruits;
պաշար ձմերան, provisions for winter;
հանդերձ ձմերան, winter-clothing;
ի ձմերան, in winter;
during the snowy or winter season;
ի մէջ ձմերան, ի խոր ձմերան, in midwinter, in the depth of, or in the inclemency rigour of winter;
անցեալ կամ այս —, last or this winter;
անցուցանել զ—ի քաղաքի, ի գեղջ, to spend the winter in town, in the country;
— առնուլ տնկոց, to winter, to suffer from the winter;
շնչեցին ձմերունք, the wintry winds blew;
զբազում ձմերանց հալեցին զսառնամանիս, they have passed many hard winters.
to become winter, to grow cold, to be as cold as in winter;
to be exposed to the rigors of winter;
to inure oneself to cold;
to be a prey to adversity, to be exposed to life's tempests;
cf. Ձմերեմ.
Իջանէ ի ջերմային վայրս խորոցն, ձմեռնանայ անդ. (Արծր. ՟Գ. 7։)
wintry, hibernal, winterly;
—յին ձգի գիշերք, the long winter evenings;
cf. Ձմերանի.
Ի մէջ ձմերայնի մրրկօք պատեալ։ Տապ ձմերայնոյն (այսինքն եռանդն ալէկոծութեան) ի ներք էր ի նաւին։ Դու ես պատճառ ձմերայնոյս. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. յովն.։)
to winter, to pass or spend the winter;
to be in winter quarters;
to lodge in barracks;
—լ նաւուց, to pass the winter in harbour.
Ձմերել անդ, կամ ի մուշ քաղաքի. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Բ. 6։)
house or place serving to winter in;
winter quarters, barracks.
Ձմերոցի տեղ զդժնեայ վայրսն հրամայէին նոցա։ Հանդէպ խաղխաղ քաղաքի, որ ձմերոց էր թագաւորութեան աղուանից. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)
propped, supported;
arbour, vine-arbour, bower, trelliswork;
— յօրինել, զարդարել, to prop or support a vine, to adorn with arbours or bowers, to enclose with trellis-work, to embower.
Ձողաբարձ յօրինէր արդարն զձեռսն պտղալիցս. (Գեննանդ.։)
smelted, cast, founded;
massive, heavy;
pure, fine;
font, cast;
mass, ingot, wedge;
weight, heaviness.
Եղեւ հարիւր տաղանդ արծաթոյն ի ձոյլ հարիւր խոյակաց։ Ձոյլ արծաթոյ եւ ոսկւոյ։ Երկու կարգ մութից ձուլեալք ի ձուլին նորա հաստեալք։ Ձոյլ երկաթոյ։ Ըստ դահեկանի ձուլոյ։ Ի տասն դահեկանէ ձոյլ նոցա։ Յիսու երկդրամեան էր ձոյլ նորա. (Ել. ՟Լ՟Ը. 26։ Երեմ. ՟Ժ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Է. 24։ Յոբ. խ. 13։ Ծն. ՟Ի՟Դ. 22։ Յես. ՟Է. 21։)
coat, dress, cloak.
ἰμάτιον vestis, vestimentum, indumentum, pannus ἑπενδύτης tunica, toga θέριστρον peplum κάλυμμα velamen. Շուրջ արկանել. վերարկու. լօդիկ. ծածկոյթ անձին. հանդերձ. զգեստ. եւ Սփածանելի. կապերտ. կտաւ, տեռ. շոր, լաթ, հագուստ, վրայի լաթը, լաթի կտոր, քուրչ.
Բուռն եհար զձորձոց նորա։ Իբրեւ զցեց ի վերայ ձորձոյ Ընկեցեալ զձորձ իւր՝ յարեաւ եկն առ յիսուս։ Առեալ ձորձս՝ արկաւ զիւրեւ։ Եհան ի բաց զձորձս իւր յինքենէ, եւ զգեցաւ զհանդերձն այրութեան իւրոյ։ Այսպէս զգենուին դստերք թագաւորաց կոյսք զձորձս իւրեանց։ Ձորձ զգլխով պատիցես։ Սուսերն գողադու պատեալ կայ ձորձով յետոյ վակասին.եւ այլն։
egg;
— լողակաց, eggs, spawn, roe;
—ի միջուկ, դեղնուց —ոյ, yolk of an egg;
սպիտակուց —ոյ, white of an egg;
— բոյնկալ, nest egg;
— վաղահաս, rath -;
— հնացեալ, stale -;
— անծնունդ, փուտ, addled, rotten -;
խեճեպ —ոյ, egg-shell;
միզն —ոյ, the membrane of an -;
թերխորով —, boiled eggs;
պինդ —, hard -;
— ի տապակի, poached eggs;
fried-s;
— ածել, արկանել, ծրդել, to lay eggs;
ի —ս նստել, տածել զ—ս, to hatch, to sit on, to brood on.
Մի՛ առնուցուս զմարին ձուօքն հանդերձ. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։)