Definitions containing the research այծ : 983 results

Պատշաճական, ի, աց

adj.

cf. Պատշաճ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդիմանութիւնս պատշաճականս, ձաղանս պատեհագոյնս։ Պատշաճական մասունս չափոց ազդողականաց՝ հինգ զգայութեանց։ Պատշաճականաւ թուով պանծանաց պայծառացուցեալ. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Խ՟Զ. եւ Նար. առաք.։)


Պատրիարգանոց

cf. Պատրիարգարան.

· Calfa

NBHL (1)

յաւուրս սորա պայծառանայ սուրբ պատրիարգարանն Ասող. (՟Բ. 6։)


Պատրիարգարան

s.

patriarchate, patriarch's residence or see.

· Calfa

NBHL (1)

յաւուրս սորա պայծառանայ սուրբ պատրիարգարանն (Ասող. ՟Բ. 6։)


Պատրոյգ

s.

wick;
match;
— վիրաց, lint, lineament, scraped lint.

· Calfa

NBHL (1)

զպատրոյկն առկայծեալ մի՛ շիջուսցէ։ Շիջան իբրեւ զպատրոյկ շիջեալ. (Ես. ՟Խ՟Բ. 3։ ՟Խ՟Գ. 17։)


Պատրուճակ, աց

s.

beast for sacrifice or food;
appanage, pension.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ մերում լեզուի՝ երիցս այսոցիկ, օդեաց, այծից, խողից՝ սեռաբար անուն է պատրուճակ. քանզի յորժամ ասենք, երթիցես բերցես պատրուճակ եւ զենցես, զերիս զայսոսիկ նշանակէ անյայտաբար. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)

Պատրուճակք՝ անյաշտք մի՛ մեռցին, եթէ յօդեաց եւ եթէ յայծեաց, եթէ յարջառոց եւ եթէ ի հաւուց, եւ եթէ ի խոզից։ Զոհել պատրուճակս. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)


Պարածածկեմ, եցի

va.

to cover on all sides, to envelope, to surround, to wrap up, to bury.

· Calfa

NBHL (1)

Յուլիանոս՝ իբրեւ զկայծակն ինչ պարածածկեալ ընդ յարդիւ՝ թագուցեալ ունէր զկռոցն մոլորութիւն. (Ճ. ՟Բ.։)


Պարարտաբեր

cf. Պարարտաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմել ի դրախտս պայծառազարդ եւ պարարտաբեր պտղոցդ։ Պտղագործ երկիր՝ պարարտաբեր բուսովք. (Երզն. լս.։)


Պարաւորութիւն, ութեան

s.

dancing in company, ballet, ball, chorus;
assembly, company, reunion.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կերակուրս՝ յմըպելիս, ի պարաւորութիւնս եւ ի պայծառ ազդեստութիւնս. (Սարգ. ՟բ. պ. 1։)


Կանգնեմ, եցի

va.

to raise, to lift up, to re-instate, to re-establish;
to raise up, to erect, to set up, to found, to build, to rebuild, to construct.

· Calfa

NBHL (1)

(Արեգակն եւ լուսին ի կատարածի) պայծառանան ըստ մարգարէութեանն, եւ կանգնին. (Երզն. մտթ.։ որպէս ռմկ. կանկ առնուլ։)


Կանխաւ

adv.

before, antecedently, formerly, anciently, in bygone times.

· Calfa

NBHL (1)

Արարէ՛ք տօնս ուրախութեան կանխաւ մինչեւ յանկիւնս սեղանոյ. իմա՛ որպէս անուն, կանխեաւ, այսինքն նորաբոյս եւ վաղ բողբոջեալ՝ թաւ ոստով. ըստ յն. πυκάζων condensus որ այլուր թարգմանի՝ պտղախայծ, բղխեալ, եւ այլն. որպէս եւ եբր. ապօթ իբր ոլորք, նարօտ եւ այլն.


Կապերտ, ից

s.

piece of linen or of cloth;
— հնոտի, tatter, rag.

· Calfa

NBHL (1)

Կապերտս հինս։ Կապերտ անթափ։ Պատառեաց զնա յերկոտասան կապերտս։ Կապերտ այծեայ։ Որպէս ի կապերտէ՝ որ լինի ըստ օրինի կանանց. (Երեմ. ՟Լ՟Ը. 11։ Մտթ. ՟Թ. 16։ ՟Գ. Թագ.)


Կապոյտ, պուտոյ

adj. s.

blue, sky-blue, cerulean, aznre;
light blue;
գորշ —, dark blue;
— դաշտ, the liquid plain, the watery way, the main, the sea.

· Calfa

NBHL (1)

Զքաղս կապոյտս, եւ զամենայն այծս կապոյտս, եւ զխոյ կապոյտ. (Ծն. ՟Լ. 35=40։)


Կապուտակ, աց

adj. s.

bluish, rather blue, sky-blue;
livid;
bluish, light blue;
— կամար, the roof or canopy of heaven, the cerulean vault;
—ն երկնից, sky-blue;
— ծովու, ultra-marine;
բրուսիական —, Prussian blue.

· Calfa

NBHL (1)

Դեղինն ընդ պայծառի սպիտակ շարախառնելով, եւ ի խորին սեաւ անկեալ՝ զկապուտակ գոյնն կատարէ. (Պղատ. տիմ.։)


Կարապետութիւն, ութեան

s.

office of precursor;
fore-running.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծի պասեքին զճրագալոյցն կարապետութիւն ասէ զգալի պայծառութեամբ. եւ զաստուածայայտնութեան ճրագալոյցն նախատօնակ կարապետութիւն ոթօրեայ աւուրցն պաշտաման. (Կամրջ.։)


Չքնաղագիւտ

adj.

rare, excellent, singular, matchless, unique, incomparable.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ չքնաղագիւտ եւ լուսատեսակ իմաստիցն պայծառութիւն. (Երզն. մտթ.։)


Չքնաղակերպ

adj.

admirable, beautiful.

· Calfa

NBHL (1)

Զորոց տեսեալ զչքնաղակերպ պայծառութիւնն դասակարգութեանն. (Լմբ. սղ.։)


Չքնաղատես

adj.

cf. Չքնաղադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՉՔՆԱՂԱՏԵՍ ՉՔՆԱՂԱՏԵՍԻԼ. Չքնաղ տեսլեամբ. գեղեցիկ տեսանելով. չքնաղադէմ. եւ Պայծառ՝ չքնաղակերպ.


Չքնաղատեսիլ

adj.

cf. Չքնաղադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՉՔՆԱՂԱՏԵՍ ՉՔՆԱՂԱՏԵՍԻԼ. Չքնաղ տեսլեամբ. գեղեցիկ տեսանելով. չքնաղադէմ. եւ Պայծառ՝ չքնաղակերպ.


Պաղպաջուն

adj.

shining, sparkling, brilliant.

· Calfa

NBHL (2)

Պատուական է քան զամենայն ոսկի, եւ պաղպաջուն քան զամենայն քարինս պայծառս եւ պանծալիս։ Պաղպաջունք են քան զքարինս պայծառս եւ պատուականս։ Պաղպաջուն ակունք. (Սարգ. յկ. ՟Բ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։ Գանձ.։)

τηλαυγής, λαμπρός, καταλάμπων splendidus, fulgens, candidus. Փաղփուն. փայլուն, պայծառ. փալփլուն, պսպղուն.


Պանծագոյն

adv.

excellently, sublimely, eminently.

· Calfa

NBHL (1)

Պանծագոյնս եւ պայծառագոյնս քան զայլ բարբառեցաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 12։)


Ջրհոս, ի

s. ast. Aquarius, the water-bearer.

· Calfa


Ռատինէճ

s.

turpentine.

· Calfa

NBHL (1)

Ռատինէճ, որ է սօնապրին ծառին խէժն ... ռատինէճն ի ռաւսու ծովեզրէն լինի, զերթ խայծղան է. (Վստկ. ՟Յ՟Է։)


Ռոշնական, ի, աց

adj.

artless, ingenuous.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաւոր. պայծառ. մաքրափայլ.


Ռոշնութիւն, ութեան

s.

artlessness, ingenuousness, simplicity, candour, sincerity.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պրս. ռուշէն. ուստի թ. ռուշանլըգ. Լուսաւորութիւն. պայծառութիւն. յոտակութիւն սրտի. պարզութիւն. պարզմտութիւն.


Սագաշէն

s. adj.

goose's foot;
triangular.

· Calfa

NBHL (1)

Շինէ պայծառ եկեղեցի երկու ... զմինն գմբեթայարկ յանուն սրբոյ կարապետին. եւ զմիւսն սագաշէն՝ հրաշալի յօրինուածովք. (Ուռպ.։)


Սալասմբակ

adj. s.

stone-hoofed, solid hoofed;
steed, courser.

· Calfa

NBHL (1)

Հասանէ աժխոյժն խիզախմամբ՝ իւրովն ճանճաճերմակ եւ սալասմբակն երիվարաւ։ Կռօնոս յայծի հեծեալ (ժամանակն յայծեղջիւնր (ի վրնջապապչեակն քաղ սալասմբակ. (Մագ. ՟Լ՟Դ. ՟Ծ։)


Սակաւաժամանակ

cf. Սակաւաժամանակեան.

· Calfa

NBHL (1)

Վարանեսցի ոք երիցագոյն ասել զայն, որ յառաջ քան զնոսա զամսն այն ինչ է սակաւաժամանակոք (այսինքն սակաւաժամանակ միջոցաւ)։ Ամենայն ինչ՝ որ ի մարմնի եւ արտաքոյ, է սակաւաժամանակեայ։ Սակաւաժամանակեայ է եւ առօրեայ։ Զմարմնոյն սակաւաժամնակեայ գեղեցկութիւն յարգուկն համարի. (Փիլ.։ Կենացս մարդկան սակաւ է, եւ սակաւաժամնակեայ՝ կենցաղոյս պայծառութիւն. Մաշկ.։)


Սակաւաժամանակեայ

adj.

cf. Սակաւաժամանակեան.

· Calfa

NBHL (1)

Վարանեսցի ոք երիցագոյն ասել զայն, որ յառաջ քան զնոսա զամսն այն ինչ է սակաւաժամանակոք (այսինքն սակաւաժամանակ միջոցաւ)։ Ամենայն ինչ՝ որ ի մարմնի եւ արտաքոյ, է սակաւաժամանակեայ։ Սակաւաժամանակեայ է եւ առօրեայ։ Զմարմնոյն սակաւաժամնակեայ գեղեցկութիւն յարգուկն համարի. (Փիլ.։ Կենացս մարդկան սակաւ է, եւ սակաւաժամնակեայ՝ կենցաղոյս պայծառութիւն. Մաշկ.։)


Սակաւաժամանակեան

adj.

of short duration, temporary.

· Calfa

NBHL (1)

Վարանեսցի ոք երիցագոյն ասել զայն, որ յառաջ քան զնոսա զամսն այն ինչ է սակաւաժամանակոք (այսինքն սակաւաժամանակ միջոցաւ)։ Ամենայն ինչ՝ որ ի մարմնի եւ արտաքոյ, է սակաւաժամանակեայ։ Սակաւաժամանակեայ է եւ առօրեայ։ Զմարմնոյն սակաւաժամնակեայ գեղեցկութիւն յարգուկն համարի. (Փիլ.։ Կենացս մարդկան սակաւ է, եւ սակաւաժամնակեայ՝ կենցաղոյս պայծառութիւն. Մաշկ.։)


Սահեցուցանեմ, ուցի

va. fig.

to cause to glide, to slip;
to agitate.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր սահող է եւ ցրտին, նոյնպէս եւ այծ սահող է, որսահեցուցանէ ի մեղս. (Մեկն. ծն.։)


Սաղամանդր, աց

cf. Սալամանդր.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղամինտր կայծանայ, եւ ոչ այրի. (Վանակ. հց.։)


Սաղամանդրայ, ից

cf. Սալամանդր.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղամինտր կայծանայ, եւ ոչ այրի. (Վանակ. հց.։)


Պարծեցուցանեմ, ուցի

va.

to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Պարծեցուցանես ի պայծառութիւն քումդ տեսակի զքեւ պանծացեալսն. (Նար. խչ.։ 2)


Պերճ, ից

adj. adv.

illustrious, famous, distinguished, celebrated, renowned;
elegant, magnificent, excellent;
pompous, sumptuous, fine, rich, superb;
proud, haughty, stiff and starched;
— or —ս, proudly, haughtily;
pompously;
— եւ պաճոյճ, richly and magnificently;
—ս խօսել, to speak elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այսոքիկ պերճ եւ պայծառ՝ պղատոնականքն իբր եղանիլ բանք. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Սեռաբար

adv.

generally, universally.

· Calfa

NBHL (1)

Անուանեալ է սեռաբար էրէ։ Օդեաց, այծից, խոզից՝ սեռաբար անուն է պատրուճակ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Սեր, ից

s. gr.

kind, race, species;
sex;
cream;
— գինեմրրոյ, cream of tartar;
gender;
գեղեցիկ —, the fair sex, womankind;
գալ ի ծնունդեւ ի —, to increase and multiply.

· Calfa


Պերճաբանութիւն, ութեան

s.

eloquence.

· Calfa

NBHL (1)

Պերճաբանելն. եւ Բան պերճ եւ պայծառ. Ճոխաբանութիւն գովելի կամ պարսաւելի.


Պերճացուցանեմ, ուցի

va.

to render illustrious, to exalt, to raise, to glorify.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս գիտութիւն պերճացուցանէ զընթեռնուլն, գոյնպէս եւ զգիտութիւն՝ ազդողութիւն պայծառացուցանէ. (Իսիւք.։)


Պիսակ, աց

adj. s.

spotted, speckled, motley, dapple;
cf. Բորոտ;
speckle, spot, mark;
ephelis;
small-pox.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն խայտախարիւն յօդետց եւ պիսակն յայծեաց եղիցին վարձք։ Ամենայն որ ոչ իցէ խայտ եւ պիսակ յայծեաց։ Զքարս կապոյաս եւ զպիսակս. (Ծն. ՟Լ. 32 = 35։)


Պիտանացուցանեմ, ուցի

va.

to render useful, to make profitable.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեաց ի քեզ. այս քեզ բայ պայծառապէս բարեկրեցելումն եւ ամենայն կենաց քոց կատարումն բերէ, պիտանացուցանելով. (Բրս. հայեաց.) յն. χρησιμῶς παραστήσεται.


Պղատոնական, ի, աց

adj. s.

Platonic;
— սէր, platonic love;
Platonist.

· Calfa

NBHL (1)

Զպղատոնականն համարձակագոյն այժմ բարբառիմ։ Եւ այսոքիկ պերճ եւ պայծառ՝ պղատոնականքն իբր եղանիլ բանք. (Խոր. Ա. 35։)


Պղտոր, ոյ

cf. Պղտորական.

· Calfa

NBHL (1)

θολερός turbidus. (լծ. հյ. պիղծ ջուր. եւ թ. պուլանըգ. եւ որպէս թէ պուլուքլու կամ պուլաղըգ ). Խառնակ եւ անմաքուր. ժխորեալ աղտով. յետնեալ ի յստակութենէ եւ ի պայծառութենէ, իրօք կամ նմանութեամբ.


Պղտորումն, ման

s. fig.

turbidness, muddiness;
trouble, broil, agitation, disorder, confusion.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ բարձրանան մոլարքն ի վերին անշարժութիւն մերձ, առնին պղտորումք եւ կայծակունք. (Ոսկիփոր.։)


Պճնաւոր

adj.

bedecked, adorned.

· Calfa

NBHL (1)

Փողփողելով ի վերջաւոր՝ պայծառազգեստ եւ պճնաւոր. (Շ. եդես.։)


Պճնիմ, եցայ

vn.

to bedizen oneself with coquetry and too great attention to effect, with studied neatness.

· Calfa

NBHL (1)

Քոյովքդ վաստականօք պճնեցայց ... աւազանին զգեստիւ պերճացայց։ Ոչ պճնեցայց այլով պայծառութեամբ. (Նար. ՟Կ՟Է. ՟Հ՟Բ։)


Պշնեմ, եցի

vn.

cf. Պշնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ոք ընդ զննական արեգակամբս նայիցի՝ պշնելով, եւ շնչմարելովն՝ ճանաչէ զպայծառութիւն լուսաւորութեանն. (Սեբեր. ՟Ա։)


Պշնում, եայ

vn.

to gaze, to stare, to look at fixedly, to fasten or fix one's eyes upon, to look upon attentively, to consider, to observe, to contemplate;
cf. Հայիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պշնելով, եւ շնչմարելովն՝ ճանաչէ զպայծառութիւն լուսաւորութեանն. ոչ զի ետես, այլ զի ոչ ստէպ պշեաւ, իմացաւ. (Սեբեր. ՟Ա։)


Պողովատ, ոյ, ի, ից

s.

steel.

· Calfa

NBHL (1)

կարծրագոյն ... հիկէն՝ իբրու յականս՝ կայծին դժուարագիծ, եւ իբրու ի պողովատսն՝ տիմին, եմանն, եւ բասրային. (Մագ. լ։)


Պտղակն

adj.

blear-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զպտղակն (է ամբարտաւանն), որ տայ կարծիս մաքրութեան եւ պայծառութեան. (Ի գիրս մոլ.։)


Ջահ, ից

adj. ast.

light, torch, flambeau, link;
candelabra, chandelier;
facula, bright spot on the sun.

· Calfa

NBHL (2)

Խաղաղասէր կրօնաւոր՝ ջահ պայծառ է եղբայրութեան. (Նեղոս.։)

λαμπάς, δᾴς, δᾳδός fax, taeda πῦρ, πυρά pyra, rogus φανός lanterna candela. Ճրագ բոցաբորբոք ի դիւրավառ եւ յիւղային փայտից, ի խրձանց եւ այլն. խուրձ վառելի. մոմեղէն լուցեալ պայծառ. զամպար, եւ լոյս կամ բոց մեծ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. եէլ մումը,