Definitions containing the research այծ : 983 results

Մատենապատում

adj. adv.

told in books;
narrating in books.

· Calfa

NBHL (1)

Մատենապատում երկնաբերձ պայծառացուցեալ. (Կորիւն.։)


Մարգ, ի, աց

cf. Մարգագետին.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգք զուարճանան, ծաղիկք պայծառանան. (Շիր.։)


Մարգարտագոյն

adj.

pearl-coloured.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զգոյն մարգարտի. կամ պայծառ քան զմարգարիտս գեղեցիկս.


Մարդակերպ, ից

adj.

human, having a human form or figure;
after the men's manner;
s. zool. anthropomorphite.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակացն ձեւն պայծառ էր, եւ մարդակերպ երեւեցան, եւ յանկարծակի. (Մեկն. ղկ.։)


Մարդահասակ, աց

adj. s.

of the human height or form;
of perfect form, well shaped (man);
the human stature, size or height.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանի նախ սերմն յարգանդ, եւ ապա պայծառացեալ ծաղկի մարդահասակ պատկեր աստուածութեանն։ Որով ամենայն աստուածատես կատարելոցն միապէս մարդահասակ նմանութեամբ երեւեալ. (Ագաթ.։)


Մարդկութիւն, ութեան

s.

humanity, human nature;
humanity, mankind;
multitude, many people.

· Calfa

NBHL (1)

Զմիջոց հովտին մեծի լնու մարդկութեամբ, եւ պայծառ շինուածովք. իսկ շուրջ զմարդկութեամբն՝ ծաղկոցաց եւ հոտարանաց կազմութիւն. (Խոր. ՟Բ. 39։)


Մարմառոտ

adj.

feeling a prickling, subject to a pricking sensation.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ քանզի այծեացն սեւացելոց ոչ մեղանչէր, բազում ոչխարք մարմառոտք վասն ապրելոյ ի նմանէ՝ ի սեւացեալ գոյնն դարձան. (Եփր. վկ. արեւ.։)


Հիկէն

conj.

as, for example.

· Calfa

NBHL (1)

Հի՛կէն, իբրու յականս կայծին դժուարագիծ։ Եթէ ոք մակաստացական, հի՛կէն, իմաստուն. (Մագ. լ։)


Հիմնափայլեմ, եցի

va.

to found magnificently.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառափայլ առնել զհիմն. ի հիմանց անտի պանծալի հանդիսացուցեալ.


Մարմնական, ի, աց

adj.

corporeal, bodily;
mundane, worldly;
carnal, sensual.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորտակիլ մարմնական գործոց՝ պայծառանայ յաղթութիւն հոգւոյ. (Նախ. դտ.։)


Համարձակաբար

adv.

frankly, freely, boldly, plainly;
resolutely, firmly;
clearly, openly, ingenuously;
կարի իմն —, too free, bold, rash, audacious, too daring.

· Calfa

NBHL (1)

Համարձակաբար արշաւել, փայլել կամ պայծառանալ, վայելել, ծիծաղիլ. (եւ այլն. Խոր. ՟Բ. 73։ Յհ. իմ. երեւ.։ Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Համարձակաձայն

adj.

speaking frankly, freely;
— բարբառով, aloud, openly, publicly.

· Calfa

NBHL (1)

Համարձակ՝ այսինքն պայծառ եւ յստակ, եւ անվեհեր ձայնիւ, կամ ձայն արձակելով.


Հայեացք, եցից

s.

look, sight, view.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառ հայեցիւք տեսցուք։ Զնոյն առցէ (յառ) ի լոյսն հայեցից։ Յարեւելս կոյս դարձուցանէ յաստուածայնոյն լուսոյ կայս, եւ հայեացս. (Դիոն. եկեղ.։)


Հայեցողութիւն, ութեան

s.

contemplation;
speculation;
theorem.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառ ունիցիմք զմտաց հայեցողութիւն. (Խոսր.։)


Հանդարտողական

s.

ethics, moral philosophy.

· Calfa

NBHL (1)

Զհանդարտողական իմաստասիրութիւն առաջի արկանելով։ Ըստ հանդարտողականն իմաստասիրութեան առաքինաբար պայծառացուցանելով. (Մաքս. եկեղ.։)


Հանդերձեմ, եցի

va.

to dress, to get ready, to prepare;
to make or get up;
to put in order, to arrange, to dispose, to fit up, to settle;
to provide, to furnish, to garnish, to set off, to deck, to adorn, to embellish, to clothe;
to equip, to arm, to fit out;
to construct.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ հանդերձէ հոգիւն մեկնել զօդիսն ի յայծեացն. (Ոսկ. ապաշխ.։)


Հանդերձիմ, եցայ

vn.

to prepare oneself, to get ready, to be in readiness, to set about, to fall to, to be about to, on the point of, going to;
to dress, to put on one's clothes, to clothe oneself;
— ի չու, to get ready or prepare for a journey;
—ձեալ էր դարձ առնել ի տուն, he was ready to return, or was on the point of returning home.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ հանդերձէ հոգիւն մեկնել զօդիսն ի յայծեացն. (Ոսկ. ապաշխ.։)


Հանդիսաւոր, աց

adj. s.

pompous, solemn;
public;
combatant, athlete, champion.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի պայծառ հանդիսաւորն՝ ոչ յորժամ մարտնչին, այլ յորժամ մարտուցեալ՝ ոչ լինի ըմբռնեալ։ Ոչ այնպէս զհանդիսաւորն՝ ձիթենւոյն պտուղ առնէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 33։)


Խրոխտապանծ

adj.

braggart, boastful, insolent, presumptuous, swaggering.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խրոխտապանծ մոլենախանձ զրաբանողաց։ Բարձրագլուխ ի մէջ յօքնախումբ կացեալ հրապարակաց՝ լի հանդերձ խրոխտապանծ տեսութեամբ ի զանազան պայծառ զգեցեալ պատմուճանաց. (Պիտ.։)


Ծածանիմ, եցայ

vn.

to flow gently, to ripple;
to wave, to undulate

· Calfa

NBHL (1)

Հեզիկ ալեացն պայծառապէս քստմնեալ ծածանէր. (Նիւս. կազմ.։)


Ծածկոց, աց

s.

veil, muffler;
roof, cover, refuge, shelter.

· Calfa

NBHL (1)

Ետուն ի նա այծենի ծածկոց։ Նա զայծենի ծածկոցն ծալեաց, եւ ձգեաց ի վերայ վիշապին. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Գ.։)


Ծաղկազարդեմ, եցի

va.

to adom with flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղկօք զարդարել. ծաղկեցուցանել. պայծառացուցանել.


Ծաղկազուարճ

adj.

full of flowers;
full blown.

· Calfa

NBHL (1)

Զպայծառազգեստ ոստասաղարթ եւ ծաղկազուարճ տօնախմբելին իսրայէլի. (Խոր. վրդվռ.։)


Ծաղկախիտ

cf. Ծաղկալի.

· Calfa

NBHL (1)

Զուարթացան ծաղկախիտ պայծառութեամբ. (Իսիւք.։)


Ծաղկաքաղ

adj. s.

culling or gathering flowers;
compiling;
extract;
abstract;
summary, anthology;
— առնել, to gather flowers, to cull;
to extract, to collect, to compile;
— երթալ մեղուաց, to rifle the flowers, to gather honey.

· Calfa

NBHL (1)

Այլեւ յոլովից զպայծառագոյնսն ծաղկաքաղ առնելով զշնորհաց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Ծաղկեմ, եցի

vn. fig. med.

to blossom, to bloom, to flower, to put forth flowers, to be in flower;
to flourish, to prospere, to thrive;
to be pitted with small-pox;
— ալեաց, to become grizzled, to grow grey;
ծաղկեն տակաւ հերք նորա, my hair begins to grow grey.

· Calfa

NBHL (1)

ԾԱՂԿԵՄ, եցի. չ. կամ ԾԱՂԿԻՄ, եցայ. ձ. ἁνθέω, ἑξανθέω floreo, effloresco θάλλω, κυπρίζω , ἑκβλαστάνομαι vireo, pullulo, germino, vigeo. Ծաղիկս բերել. բուսանիլ. բողբոջել. դալարանալ. բարգաւաճել. ուռճանալ. զուարճանալ. պայծառանալ.


Ծաղկեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to flower or flourish;
to adorn with flowers.

· Calfa

NBHL (2)

ԾԱՂԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ԾԱՂԿԵՄ. ն. Տալ ծաղկիլ. յուռթի եւ բարգաւաճ առնել. ծաղկաձեւ փայլեցուցանել. պայծառացուցանել.

Զայսպիսի անուանադրութեանս շնորհ օրըստօրէ պայծառացուցեալ ծաղկեցո՛. (Պտրգ.։)


Ծանօթաւոր, աց

adj.

known, evident, manifest.

· Calfa

NBHL (1)

Պարտ է պայծառանալ, եւ ամենայն ուստեք ծանօթաւոր լինել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Ծիրանածաղիկ

adj.

purple flowered;
embroidered with purple flowers;
s. bot. lilac.

· Calfa

NBHL (1)

զարդարեաց մեծապայծառ ծիրանածաղիկ ոսկէթել անկուածով. (Ասող. ՟Գ. 9։)


Լինիմ, եղէ, լեր, եր, լեալ

v. aux. to be;
to exist, to live;
to consist;
to become, to turn, to make one's self;
to happen, to take place, to occur, to chance;
to come to pass;
— առն, to marry, to be married, cf. Ամուսնանամ;
— ընդ կնոջ ընդ միմեանս, to have commerce with, to be in intimate relation with;
— ընդ ումեք, to stay with, to live together;
— ուրեք, to sojourn;
to dwell;
— բերկրութիւն ուրուք, to be the joy or happiness of;
— այր, to become a man, to arrive at man's estate;
— քահանայ, to be ordained priest;
զի՞նչ լինիցի ընդ իս, what shall I do ? what will become of me ? ի ցնծութիւն եւ ի հիացումն եղեւ աշխարհի, he was the glory and admiration of the whole world;
են նորա երկու որդիք, he has two sons;
իցեն այսոքիկ որպէս եւ են, whatever it may be;
քաւ եւ մի լիցի, God forbid ! արանց եւ կանանց լինէին, they married and were given in marriage;
որ ինչ լինելոց է եղիցի, happen what may ! ողջ լիք or լերուք, adieu! good bye! farewell!

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայնքն պայծառացեալ լինէին վայրք. (Պիտ.։)


Լլկեմ, եցի

vn. va. to vex, to torment, to oppress, to torture, to maltreat;
to afflict, to trouble, to molest;
to be possessed by devils;
to violate, to deflower, to dishonour;
to ravish.

· Calfa

NBHL (1)

Այնու՝ որովկարծէին, եթէ լլկեցաւ ժջշմարտութիւնն, առաւել պայծառանայր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։)


Լոյս, լուսոյ, լուսով

s. fig.

light;
brightness, splendour;
fire;
illumination;
day;
sun;
sky;
eye;
լոյս, լոյս անեղ, Eternal light;
լոյս հաւատոյ, լոյս մտաց, the light of faith;
light of intellect;
լոյս քաղցր, a gentle light;
լոյս զոդիակոսի, northern lights, (aurora borealis);
լոյս ելեկտրական, electric light;
լոյս կազի, gas light;
ի լոյս, by the light of, in broad daylight, openly, visibly;
եղիցի՛ լոյս, եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
լոյս սո՛ւրբ, ողջո՛յն ընդ քեզ, անդրանիկ դու երկնից ծնունդ, եւ կամ՝ մշտնջենին յաւատակից դու ճառագայթ, hail, holy Light! offspring of heaven firstborn, or of the Eternal coeterhal beam;
չիք լոյս անվթար կամ բաժակ անմրուր, no joy without alloy;
ծագել լուսոյ, to dawn;
մինչ լոյսն զգիշերն մերկանայր, it was scarcely break of day, at day break, at early down;
ի լոյս գալ, ի կենաց հասանել, to come out, to appear;
to come into the world, to be born;
to give birth or life to;
կորուսանել զլոյս աչաց, to lose one's sight;
լոյս տալ աչաց, to open the eyes, to cause to perceive, to warn;
ամփոփել լուսոյ ուրուք, no longer to behold the light of day, to die;
ի լոյս ածել, հանել ի լոյս, to bring to light, to discover, to publish, to illustrate;
ի լոյս ընծայել զմատեան, bring out, to publish a work;
լոյս առնուլ, to see the day;
to grow light;
to be enlightened, illuminated;
ի լոյս դառնալ, to issue from an eclipse;
լոյս տալ, to instruct, to enlighten;
լոյս աչաց իմոց, լոյսդ իմ անձկութեան, light of my eyes, my life, my heart, my love, my darling, my dearest one, my sweet one;
աչք իմ մի՛ տեսցէն զլոյս, may I be struck blind! damn my eyes! consolation, relief, balm, balsam.

· Calfa

NBHL (1)

լտ. լո՛ւքս. յն. ֆօ՛ս, որպէս թէ բոց. դաղմ. լուչ. Ճառագայթ) φῶς, φωτισμός, φέγγος lux, lumen, illuminatio. Տարր հրեղէն եւ պայծառ՝ երեւեցուցիչ ամենայն զգալեաց անկելոց ընդ ակամբ. որպէս լոյս արեգական, ճրագ, բոցհրոյ. նշոյլք. պայծառութիւն, փարատիչ խաւարի. լուս.


Լուանամ, ացի

va.

to wash, to cleanse, to bathe;
to rinse;
— զերեսս, to wash the face of;
to wash one's face;
լուանամ զձեռս, I wash my hands of it, I'll have nothing to do with it;
— զոք թշնամանօք, to scold, to upbraid, to reprimand, to blow up;
ջուրբ —, to innundate, to wash away, to destroy by floods.

· Calfa

NBHL (1)

Լուացեալ լինիմ, եւ ոչ պայծառանամ։ Լուանիմ, եւ նովին զազրանամ. (Նար. ՟Կ՟Բ. ՟Հ՟Ա։)


Լուանամ, ացայ

vn. fig.

to wash, to wash one's self;
to bathe, to bathe one's self;
to clear one's self from, to wash out a stain of dishonour;
— զփոխարէնն, to refuse a recompense;
— զսերմն առն, to lose, to abort, to fail, to miscarry, to have an abortion, a premature birth;
զայլս եւս լուանաս քոյով անօրէնութեամբն, you contaminate others by your iniquities.

· Calfa

NBHL (1)

Լուացեալ լինիմ, եւ ոչ պայծառանամ։ Լուանիմ, եւ նովին զազրանամ. (Նար. ՟Կ՟Բ. ՟Հ՟Ա։)


Լուծ, լծոց

s. fig. mar. ast.

yoke;
pair, couple;
լուծք եզանց, yoke of oxen;
լուծ կշռոց, pair of scales;
beam of a balance;
բառնալ ինչ ի լուծ կշռոց, to weigh with scales;
—ք, a pair;
— —, in pairs;
լուծ իմ քաղցր է եւ բեռն իմ փոքրոգի, my yoke is easy and my burden light;
աունուլ զլուծ կրօնաւորական կարգի, to take the cowl (monk), to take the veil (nun), to pronounce the vows, to become a monk or nun;
մտանել ընդ լծով ամուսնութեան, to bear the yoke of matrimony;
ընդ լըծով արկանել, to place under the yoke;
to subject, to reduce to slavery;
խոնարհել ընդ լծով, to bend under the yoke;
to submit tamely to slavery;
ընդ լծով կալ, ընդ լծով ծառայութեան մտանել, to pass under the yoke, to become a vassal, or tributary;
լուծանել, բառնալ զլուծ, to unharness;
to take off the yoke;
ընկենուլ, թօթափել, նշկահել զլուծ, ի բաց ընկենուլ զլուծն, to throw off the yoke, to slip the collar;
զերծանիլ ի լծոյ, to be freed;
yoke, subjection, slavery, bondage;
yoke;
libra, the balance (sign of the zodiac).

· Calfa

NBHL (1)

ԼՈՒԾ ասի եւ Կշիռ կենդանակերպն. Որպէս խոյն, եւ ցուլն, այծեղջիւրն, եւ կոյսն, եւ լուծն. Ճ. Գ. Որպէս եւ մին ի մոլորակաց, թերեւս փայլածուն։ (Զքր. կթ. Տօմար.։)


Լուսաբանեմ, եցի

va.

to speak early;
to explain, to make clear.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաւոր բանիւ յայտնել. յայտնաբերել. պայծառ ծանուցանել.


Լուսաբորբոք

adj.

fiery, on fire, in flames, bright with heat, red hot.

· Calfa

NBHL (1)

Բորբոքեալ վառեալ լուսով. լուսափայլ. լուսապայծառ.


Լուսագեղ

adj.

beautiful as light, lucid, clear, luminous, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ ակն պատուական լուսագեղ պայծառութեամբ փայլէր. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)


Լուսազարդ

adj.

furnished with light, well lighted.

· Calfa

NBHL (1)

φαιδρότερος splendidior եւ այլն. Զարդարեալ լուսով. պայծառ. լուսաւոր. լուսափայլ. Լուսատու.


Լուսազարդեմ, եցի

va.

to furnish with light, to illuminate

· Calfa

NBHL (1)

Լուսով զարդարել. պայծառացուցանել. կր. պայծառանալ. փայլել.


Լուսազգեաց, գեցից

adj.

clothed or surrounded with light, bright, luminous, radiant.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԼՈՒՍԱԶԳԵՍՏ. Որ կրէ յինքեան կամ լիւրեաւ զլոյս. Լուսազարդ. լուսափայլ. լուսեղէն, պայծառազգեաց. սպիտակազգեաց. եւ Սպիտակ յոյժ.


Լուսազգեստ, ից

cf. Լուսազգեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր մ. լուսազգեստ պայծառացուսցէ շնորհիւ. (Մաշտ.։)


Լուսաթոյր

adj.

bright, lucid, splendid, shining, radiant.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զգոյնլուսոյ. լուսապայծառ.


Լուսալի

adj.

full of light, very bright.

· Calfa

NBHL (3)

ԼՈՒՍԱԼԻ ԼՈՒՍԱԼԻՐ. որ եւ ԼՈՒՍԱԼԻՑ. Լի լուսով. առլցեալանթերի եւ կատարեալ պայծառութեամբ. լուսաւոր. լուսապայծառ.

Վասն լուսալի եւ պայծառ տան՝ բիւր ինչ ծախեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)

Աննիրելի դիտմամբ լուսալիր պայծառացեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Լուսալիր

cf. Լուսալի.

· Calfa

NBHL (3)

ԼՈՒՍԱԼԻ ԼՈՒՍԱԼԻՐ. որ եւ ԼՈՒՍԱԼԻՑ. Լի լուսով. առլցեալանթերի եւ կատարեալ պայծառութեամբ. լուսաւոր. լուսապայծառ.

Վասն լուսալի եւ պայծառ տան՝ բիւր ինչ ծախեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)

Աննիրելի դիտմամբ լուսալիր պայծառացեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Լուսակիզն

adj.

of very white wool;
bright, shining.

· Calfa

NBHL (3)

Որոյ կիզն այսինքն գզաթն կամ բուրդն է սպիտակ փայլուն եւ պայծառ որպէս զլոյս.

Ծնեալ գառինքն ամենայն լուսակիզն էին։ հօտքն լուսակիզն։ Ի լուսակիզն յոդեաց ի սեւութիւն այծից փոփոխելոց. (Ագաթ.։ Լմբ. ատ.։ Շ. ընդհ.։)

Եւ որպէս Լուսով կիզեալ՝ այսինքն վառեալ բորբոքեալ. լուսափիւռ. լուսափայլ. պայծառ.


Լուսահեր

adj.

white haired.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակ եւ պայծառ հերովք եկւ ալեօք.


Լուսաճաճանչ

adj.

resplendent, brilliant, sparkling, glittering, twinkling.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ճաճանչէիբրեւ զլոյս. որոյ ճաճանչք են լուսապայծառ. լուսանշոյլ. ճառագայթարձակ.

Լուսաճաճանչ պայծառութիւն ի նմա. (Փարպ.։)


Լուսաշաւիղ

cf. Լուսագնաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ շաւիղք, հետք եւ գնացք են լուսաւոր. լուսասփիւռ. լուսագնաց. եւ Առաքինափայլ. պայծառափայլ. եւ Անմոլար.


Լուսապատար

adj.

full of light;
— լուսին, full moon.

· Calfa

NBHL (1)

Իւղս այս լուսապատար խնկալիր։ Վայելչագեղ լուսապատարն պայծառութեամբ. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)