Definitions containing the research ամանակ : 1670 results

Խոնաւուտ

cf. Խոնաւ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խոնաւուտ ժամանակի։ Խոնաւուտ ժամանակաւգոլորշիքելանեն յերկրէ. (անյ. եւ Շ. բարձր.։)


Խոշորագոյն

adj. adv.

very rude, very coarse;
խոշորագոյնս, rudely, coarsely.

· Calfa

NBHL (1)

Այլք այլոց լինիմք խոշորագոյն պատահմամբ ժամանակացն վարելով։ Ըստ իւրաքանչիւր ուրուք կենցաղոյս խոշորագոյն շուրջ արկածք. (Բրս. սղ. եւ Բրս. չար.։)


Խոչընդակն

s.

impediment to the sight;
— լինել, to put a stop to, to hinder.

· Calfa

NBHL (1)

Խոչնդակն ինչ լինիցի ի ժամանակի աղօթիցն։ Միշտ խոչընդակն գայթակղակից եղեալ քեզ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ Եւագր. ՟Դ։)


Խորթացուցանեմ, ուցի

va.

to change the nature of, to adulterate, to corrupt, to debase, to spoil, to impair.

· Calfa

NBHL (1)

Այս է փարթամին, ոչ այլ ումեք պէտս ունել. թէպէտեւ առաջիկայ ժամանակս զայսոսիկ խորթացոյց. (Անյաղթ պորփ.։)


Խորհրդածեմ, եցի

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

· Calfa

NBHL (1)

Քննեցաք զփոքունս ընդ մեծամեծաց, եւ խորհրդածեցաք զմանունս։ Ի ժամանակի պարապորդ եւ ուղիղ զայս խորհրդածեցից ձեզ. (Լմբ. պտրգ.։ Վրք. ոսկ.։)


Խորհրդակիր

adj.

mysterious.

· Calfa

NBHL (1)

Այս է ժամանակն կանխասացութեան քո, զոր ցուցեր խորհրդակրաց աշխարհի. (Ճ. ՟Ա.։)


Խորհրդակցութիւն, ութեան

s.

council, consultation;
conference, parley;
confidennce.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհրդոյէ այսուհետեւ ժամանակ. զտղայամիտ եղեխայսն արտաքս վարեաց պի խորհրդակցութենէն. (Լմբ. պտրգ.։)


Խորհրդարան, աց

s. fig.

house of Parliament, hall of Assembly, chamber of deputies;
place of administration of the sacramants;
offering-place;
mind, intellect.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորհրդարան առնել ըստ իմիքսահմանեալ ժամանակի, առաջի դնել միմեանց. (Բրս. հց.։)


Խորշիմ, եցայ

vn.

to feel an aversion to, to loathe, to turn from with disgust, to avoid, to shun, to eschew, to flee;
to be shy, to beware, to show or pay regard to;
to ho respectful;
— յումեքէ, to take a dislike to, to avoid of.

· Calfa

NBHL (1)

Ես ետու նմա երկիւղ երկնչել յինէն, եւ յերեսաց անուան իմոյ խորշել։ Մի՛ խորշեսցուք ի խբազմաժամանակեայ ալեաց ծերոյն։ Ոչ առնու ակն ամենեցունց տէրն, եւ ոչ խորշի ի մեծութենէ։ Մի՛ խորշիցիս յերեսաց մարդոյ (ի դատաստանի)։ Ակն՝ որ տեսանէր, խորշէր յինէն.եւ այլն։


Խռով

s. adj.

confusion, tumult, trouble, disorder, sedition, insurrection;
confused, confounded, troubled;
— կալ ընդ ումեք, to have quarrelled with, to fall out, to be at variance, to disagree with.

· Calfa

NBHL (1)

Վամսն խռով շարժմանն՝ որ պատրաստեալ է լինել ընդ այս ժամանակս. (Մծբ. ՟Ե։)


Խստակրօնութիւն, ութեան

s.

austerity, severity, mortification.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում դամանակս կացին ի սոյն խստակրօնութեան. (Մամիկ.։)


Թշնամանասէր

adj.

insulting, provoking;
cf. Թշնամանական.

· Calfa


Թոշակ, աց

s.

provision;
viaticum;
pay, wages, hire, salary, stipend;
pension;
— եկեզեցական, benefice;
ուսանել —աւ, to be in a boarding-school;
— յետին, վերջին, viaticum;
տալ, պաշտել ումեք զյետին —, to administer the viaticum.

· Calfa

NBHL (1)

ԹՈՇԱԿ. ὁψώνιον opsonium, stipendium Ռոճիկ զօրաց, կամ վարձ, եթէ՛ ի բանակի, եւ եթէ ի քաղաքի, տուեալ ի սահմանեալ ժամանակի. ... (եւ գաթըգ, ուտելի ինչ ընդ հացի)


Թուական, ի, աց

adj. s.

numeral, numerical;
date;
epoch;
era;
դնել զ—, to put the date, to date;
—աւ, dated;
ան-, undated;
—ն, arithmetic.

· Calfa

NBHL (1)

ԹՈՒԱԿԱՆ. ἑποχή epocha, aera, annus Չափ ժամանակի. ուրոյն հաշիւ ամաց յերեւելի անցից եւ այսր. թվական.


Թուականութիւն, ութեան

s.

ciphering;
calculation, account;
era, epoch.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որպէս Թուական ժամանակաց.


Թուլամորթութիւն, ութեան

s.

effeminacy, feebleness, delicateness, softness.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսմ ժամանակի ի թուլամորթութիւն կրթեցաք մի առ միով ի ծանծաղ եւ ի տարտամ վարս։ Որ ի թուլամորթութիւն եւ ի յոռութիւն կրթեն զբազումս. (Գր. սարկ. լուս.։)


Թուլամտութիւն, ութեան

s.

weakness of mind, want of spirit, cowardice.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսմ ժամանակի ի թուլամորթութիւն կրթեցաք մի առ միով ի ծանծաղ եւ ի տարտամ վարս։ Որ ի թուլամորթութիւն եւ ի յոռութիւն կրթեն զբազումս. (Գր. սարկ. լուս.։)


Թուլութիւն, ութեան

s.

looseness, relaxation, slackness;
weakness, feebleness, debility;
faintness, languour;
enervation, effeminacy, softness;
— առնել, to give relief, to set at liberty, to permit, to allow, cf. Թուլացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Խաբէութեամբ առ ժամանակ մի թուլութիւն արարեալ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Կարիք, րեաց

s.

passion, mental or bodily affection;
grief, sorrow, affliction, torment, trouble;
pain, illness;
necessity, want, indigence, constraint, extremity;
propinquity, nearness;
— որովայնի, մարմնոյ, excrement;
անհրաժեշտ —, pressing need, urgent necessity, utmost distress;
ելանել արտաքս վասն կարեաց, to go to the privy or to stool;
կարեօք հասանել ի վերայ, to assail, to assault or attack in force, to fall upon in crowds;
կարիս առնել, to pity, to commiserate, to compassionate, to regret, to be sorry for;
ի կարիս իմ, in my troubles, during my adversity.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վշտի եւ ի կարւոջ ժամանակին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)


Կարկառիմ, եցայ

vn.

to be presented, tendered, stretched out, to move, to bend or lean forward, to stand out, to project.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ եւս ձ. իբր Յերկարել ժամանակաւ, դեգերիլ.


Կարկատեմ, եցի

va. fig.

to mend, to darn, to patch, to piece;
to unite, to join;
to invent, to imagine, to contrive, to fabricate.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանակ պատառելոյ, եւ ժամանակ կարկատելոյ։ Կարեն կարկատեն զբարձկնեարդ։ Հողաթափք իւրեանց հնացեալք եւ կարկատեալք։ Կտրեալ օդն՝ վաղվաղակի յինքն կարկատեցաւ։ Կարկատեսցի անդրեն ջուրդ. ((յն. վերադարձիլ). Ժող. ՟Գ. 7։ Եզեկ. ՟Ժ՟Գ. 18։ Յես. ՟Թ. 5։ իմ. ՟Ե. 12։ Ել. ՟Ժ՟Դ. 26։)


Կարկտաբեր

adj.

causing, pregnant with or producing hail;
hailing, tempestuous.

· Calfa

NBHL (1)

Կարկտաբեր ամպք, կամ որոտմունք, ճայթիւնք, ժամանակ. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. խչ.։ Շ. եդես.։ Եփր. պհ.։ Ուռհ.։ Արծր. ՟Գ. 11. 15։)


Կարճ, ոյ

adj. adv.

short;
little;
short, brief, curt, concise, succinct, laconic;
— հասակաւ, short in stature;
—ոյ ճանապարհ, the shortest way;
ընդ —ոյ գնալ, to take the shortest or nearest way, to take a short cut;
ի —ոյ or — ի —ոյ, short, brief, abridged, summary;
in short, briefly, in a few words, laconically, succinctly, summarily;
ի —ոյ, in a short time, quickly;
ի —ոյ հատանել, to cut short, to state in few words.

· Calfa

NBHL (3)

Ի ԿԱՐՃՈՅ. եւ ԿԱՐՃ Ի ԿԱՐՃՈՅ. συντόμως breviter, concise, compendiose κεφαλαιωδῶς capitulatim. Համառօտիւ, կարճառօտիւ. ի սուղ ժամանակի, փութով. եւ սուղ բանիւ. կա՛րճ, կարճառօտ, քիչ խօսքով, քիչ ատենէն, շուտով.

κολοβός currus βραχύς brevis μικρός parvus. Նուազ ըստ երկարութեան կամ ըստ բարձրութեան. հակիրճ. համառօտ. կարճառօտ. կարճիկ. կարճահասակ. եւ Սուղ ըստ ժամանակին. ... պ. խօրա. լտ. գու՛րդուս. իտ. գու՛րդօ, սքա՛րձօ. դաղմ. քռա՛թքի. Իբր հակառակ երկայն գոլոյ՝ ասի.

Կարճ ժամանակ, կարճ կեանք, կարճ (տառ կամ վանկ). (Ոսկ. մտթ.։ Լմբ. ժող.։ Կորիւն.։)


Կարճակեաց

adj.

short-lived, ephemeral.

· Calfa

NBHL (1)

βραχύβιος qui brevis est vitae. Որոյ կեանքն է կարճ. սակաւակեաց. սակաւժամանակեայ. որ եւ ԿԱՐՃԱԺԱՄԱՆԱԿ. կեանքը կարճ, քիչ ապրօղ.


Կարճատեմ, եցի

va. vn.

to shorten, to make short, to abridge, to abbreviate;
to grow shorter;
կարճատեն աւուրք, the days are growing shorter;
կարճատէ օրն՝ տիւն, day-light fades, the day wanes or is going down.

· Calfa

NBHL (1)

Կարճատեաց ձեզ կենացդ ժամանակ՝ ամենեցուն տէր. (Փիլ. յովն.։)


Կարճեմ, եցի

va.

to shorten, to cut short, to abridge, to abbreviate;
to lessen, to make short, to render shorter;
to mutilate, to lop;
to retrench, to curtail;
to leave out, to suppress;
to hold back, to withhold;
to hinder, to prevent, to impede, to debar;
to interrupt;
to stop;
to exhaust, to tire or wear out;
— ի կենաց, to put to death, to kill;
— զանձն ի կենաց, to kill oneself, to make away with oneself, to commit suicide;
— զբարբառ ուրուք, to interrupt, to break in upon.

· Calfa

NBHL (1)

Կարճել զաւուրս։ Կարճիլ աւուրց, կամ ժամանակի. (Մտթ. ՟Ի՟Դ. 22։ ՟Ա. Կոր. ՟Է. 29։)


Կարճութիւն, ութեան

s.

brevity, shortness, conciseness

· Calfa

NBHL (1)

Կարճութիւն ժամանակի, կամ աւուրց. (Խոր. ՟Գ. 1. 51։ Յհ. իմ. ատ.։)


Կարօտանամ, ացայ

vn.

cf. Կարօտիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկայնութեան ժամանակի ոչ կարօտացեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Կեամ, կեցի, կեաց

vn.

to live, to be alive, to breathe;
to exist, to subsist;
to be;
կելով կեալ, to be saved, to enjoy eternal life;
բարւոք —, to be well, to be in good health;
— բարեբաստիկ, առատութեամբ —, to live happily;
to be comfortable, at one's ease, to have a competency;
— ի ստացուածոց իւրոց, to live or subsist on one's property, or on one's income;
— յնչից այլոց, to live at the expense of another;
— անառակութեամբ, to lead a dissolute life;
աշխարանաց արժանի կեանս —, to lead a sad life;
զարժանի քահանայութեան զճշմարիտ կեանս —, to live like a true priest;
կեցցե՜ս, hail! God save you, good morning;
good bye;
զիա՞րդ կեաս, how do you do ? how are you ? ո՞պէս կեայ նա, how does he do? կեցցէ արքայ, long live the king;
յաւիտեան կեաց, may you live for ever;
cf. Կեցցես.

· Calfa

NBHL (1)

Կեցցուք, եւ մի մեռցուք։ Կելով կեցցես։ Ամենայն աւուրք, զորս եկեաց։ Ընդէ՞ր իցէ ինձ կեալ։ Մի՛ կեցջիր։ Կեցցէ՛ արքայ։ Հայէր ընդ օձն պղնձի, եւ կայր։ Մխիթարեցայ, եւ կեցի։ Կէին վտարանդեալք։ Կեայր անառակութեամբ։ Յանմտութեան կեանս կէին։ Բազում ժամանակս կեցից։ Զօրհասաւ անցեալ հրէայքն՝ եւ զա՛յս օր կեցեալ գտանին։ եւ այլն։


Կեանք, կենաց

s.

life;
being, days, existence;
health;
conduct, behaviour, manners, habits;
subsistence, living, nourishment;
means, circumstances, property, substance, goods, patrimony, inheritance, wealth, possessions, fortune;
the world;
ցկեանս, for -;
ի կեանս իմ, in all my -;
երբէք ի կեանս իմ, never in my -;
զամենայն աւուրս կենաց իմոց, formy whole lifetime;
յաւիտենական, հանդերձեալ —, eternal —, the — to come, the next world;
ընթացք՝ վախճան՝ երկարութիւն կենաց, the course, the duration & the end of -;
մեկին or ամփոփ, անշուք or աննշան —, a. retired -;
obscure —, — of obscurity;
խստամբեր դժոխըմբեր՝ վտանգալից՝ բազմավրդով՝ վատ՝ չարակեաց՝ անգործ՝ ունայն —, an austere, frightful or insupportable, perilous or hazardous, checkered, base, wretched, unoccupied or idle, useless -;
— զերծ ի հոգոց եւ ի կրից, a — free from passion, uneasiness or anxieties;
անպաճոյճ՝ սակաւապետ՝ շինական՝ վաստակասէր՝ ժիր՝ զգաստ —, a simple, frugal, rural, laborious, active, sober -;
անարատ՝ բարեկարգ՝ չափաւոր՝ տեսական՝ անհոգ —, a pure, regular, moderate, contemplative, careless —;
անդորրաւէտ՝ խաղաղաւէտ՝ փափկասուն՝ հեշտալի՝ զուարճալից —, a quiet or tranquil, peaceful, delectable, effeminate or luxurious, agreeable —;
սոսկական՝ անզբօս՝ հովուական վարել կեանս, to lead a private, serious, pastoral -;
վարել, անցուցանել զկեանս, to pass one's life;
հասարակաց վարել կեանս, to live in common;
բելրկրալից վարել կեանս, to lead a happy, comfortable —;
դողալ ի վերայ կենաց ուրուք, to tremble for another's — or days;
կեանս պարգեւել, to grant — to;
շահել զկեանս, to gain one's living;
ի վտանգ արկանել զկեանս, to imperil, to hazard or expose one's — to danger;
ազատել կամ կորուսանել զկեանս, to save or lose the —;
ի կենաց արկանել՝ զրաւել՝ կարճել՝ լուծանել՝ բառնալ, to deprive of —, to put to death, to kill;
ընդ մէջ կենաց եւ մահու լինել, to be a question of — or death;
ի կենաց անկանել՝ պակասել, to lose one' s life, to die;
հրաժարել ի կենաց, to renounce -;
փոխիլ ի կենաց աստի, to make one's exit from this world;
ելանել ի կենաց, to depart this -;
սուղ են —, — is short;
ի վտանգի կան — նորա, his — is in danger;
ընդ կեանս եւ ընդ մահ, half alive & half dead;
տալ տաց զկեանս իմ վասն նորա, I would lay down my — for him or her;
ի կեանս եւ ի մահու, in — & — death;
ժամանակն է ոստայն կենաց or որ հինու զկեանս, time is the stuff that — is made of;
ընդ կենաց եւ վախճանն, people die as they live.

· Calfa


Կեղակարծ

adj. adv.

doubtful, uncertain, ambiguous;
undecided, wavering, pusillanimous, irresolute;
suspicious, distrustful;
— լինել, to be suspected, doubted;
— թուիլ, to seem doubtful;
cf. Կեղածաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Քանզի զեղիային, գիտեմ զի որպէս զհին ժամանակի բան՝ կեղակարծաբար ընդունիս. (անդ։)


Հաղորդականութիւն, ութեան

s.

conductibility.

· Calfa

NBHL (1)

Հաղ քան զհաղ յաւել լինել պատերազմ։ Թագաւորութիւնն հաղ քան զհաղ նորոգէր, եւ իրք ժամանակին հաղ քան զհաղ յառաջադէմ յաջողէին. (Բուզ. ՟Դ. 20։ ՟Ե. 1։)


Հաճոյական, ի, աց

adj.

agreeable, pleasing.

· Calfa

NBHL (1)

Վարս ունէիր աստուծոյ հաճոյական։ Խօսել բանս հաճոյականս ըստ ժամանակի։ Ողջակէզ կամ պատարագ հաճոյական։ Հաճոյական ծառայութիւն, կամ աղօթք, մաղթանք, խունկ. (Շար.։ Շ. բարձր.։ Մաշտ.։ Ճ. ՟Բ.։ Խոսր.։ Նար.)


Համազոյգ

adj.

equal, even, alike, similar.

· Calfa

NBHL (1)

Համազոյգ ժամանակաւ. (Աթ. առ եպիկտ.։)


Համակործան

adj.

utterly destroying, exterminating;
— քանդումն, utter ruin, extermination;
— կորուստ, total loss;
— պատուհաս, exterminator.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ժամանակս համակործան պատուհասին. (Երզն. քեր.։)


Համահասակ

cf. Հասակակից.

· Calfa

NBHL (2)

ὀμῆλιξ ejusdem aetatis, aequalis Հասակակից։ հաւասար տիօք. ժամանակակից. տարեկից.

Յակոբոս երէց էր քան զքրիստոս ըստ ժամանակաց մարմնոյ, կամ համահասակ։ Ի համահասակ մանկունսն։ Առ համահասակն եւ առ համագործն ի տենչանաց սրտին վերագրի. (Լմբ. էր ընդ եղբ. Լմբ. առակ. Լմբ. սղ.։)


Համահաւաքեմ, եցի

va.

cf. Համախմբեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Դասք առաքելոցն սրբոց համահաւաքեալ ի վայրկեան ժամանակի առ ի բոլոր ազգաց, ուր էին վիճակեալք. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա։)

Համահաւաքեալ ի բովանդակութիւն լրման ժամանակաց. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Համանգամայն

adj. adv.

whole, universal;
all, all together, generally;
even, yet, still.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս համանգամայնց։ Համանգամայնք են, որոց լինելութիւն ի նմին ամանակի։ Իսկ բնութեամբ համանգամայնք, որք միանգամ հակադարձին ըստ գոլոյն հետեւութեան. (Արիստ. ստորոգ.։)


Համառօտ, ից

adj. adv. s.

brief, short, abridged, concise, succinct, summary;
peremptory;
—, —ս, —աբար, succinctly, briefly, summarily, precisely;
peremptorily;
compendium, abridgement;
final or irrevocable sentence;
— հատանել, to cut short;
— ասել, ասացից, եւ — իսկ ասացեալ, in short, in a word.

· Calfa

NBHL (2)

Համառօտ ասէ, քանզի ոչ ըստ օրինի մարմնաւոր դատաւորաց ի դատել յերկարի ժամանակն կամ քննութիւնն, այլ համառօտ եւ կարճ բանիւ ունի լուծանել զսահման դատաստանին։

Վկայէ սոցին եւ ժամանակագիրն կաստովր, յորում համառօտս զժամանակացն հատանէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Կրտսեր, աց

cf. Կրսեր.

· Calfa

NBHL (1)

Երկերիւր եւ հինգ միջոցաւ յատ նեէմեայ կրցեր է ժամանակն անտիոքայ եպիփանեայ. (Նախ. ՟ա. մակ.։)


Կրտսերագոյն

adj.

younger;
— յոյժ քան զժամանակս նորա, much prior to his time.

· Calfa


Կցորդիմ, եցայ

vn. mus.

to partake, to participate, to share in, to have a share or hand in;
to join in, to associate, to be connected with, in communication or connexion with;
to have an understanding together, to agree, to be agreed;
կցորդէին միմեանց ի վտանգ եւ ի փառս, they shared the perils the glory;
to accompany

· Calfa

NBHL (1)

Կցորդեցաւ ընդ նմա ժամանակս բազումս. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 9։)


Հագագ, աց

s.

breath, respiration;
throat, gullet, larynx;
aspiration;
pronunciation.

· Calfa

NBHL (1)

Առոգանութիւնք տեսականք երեք. ոլորակ, ամանակ, հագագ։ Հագագ երկու թաւ, սոսկ. (Թր. քեր.։)


Հագներգութիւն, ութեան

s.

rhapsody;
passage or extract from, part of a poem, canto;
book, chapter.

· Calfa

NBHL (1)

Ընթեռնուլ արժանաւորեցաք ի չորս հագներգութիւնս։ Գտցես յառաջին հագներգութեանն (պատմութեան եւսեբի) յերեքտասաներորդ թուին (այսնքն դպր. ՟Ա. գլ. ՟Ժ՟Զ)։ Պատմութեանց, եւ գովեստից է ժամանակս. մանաւանդ զի եւ հագներգութիւնս ըստ իւրաքանչիւր պատմագրաց արտասանութեանց, եւ ոչ յատուկ միայն շարադրեցաւ. (Խոր. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 9. եւ 89։)


Հազար, աց

adj. adv.

thousand;
immense, innumerable;
—, —ս, thousand times;
—ք —աց, million;
—ս հինգ արանց, five thousand men;
զօրութեամբ —օք, with an army a million strong;
քոյր մեր, եղիցես ի —ս եւ ի բիւրս, o sister! may your posterity be as the sand of the sea-shore;
— եւ բիւր դէպ եթէ գտցի ոք, if by chance, it happens;
ամն արժանի յիշատակաց — ութ հարիւր եօթանասուն եւ ութ, the memorable year one thousand eight hundred and seventy eight.

· Calfa

NBHL (1)

Զհազար եթէ ի տօթ ժամանակին ուտիցէ ոք, եւ այլն. (Եզնիկ.։)


Հազար, ոյ

s. bot. cos lettuce;
վայրի —, lettuce.

· Calfa

NBHL (1)

Զհազար եթէ ի տօթ ժամանակին ուտիցէ ոք, եւ այլն. (Եզնիկ.։)


Հազարամեայ, մէից, եայց

adj.

cf. Հազարամեան.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱԶԱՐԱՄԵԱՅ ՀԱԶԱՐԱՄԵԱՆ χιλιόετης, χιλιετής qui vel quod est mille annorum. Ունօղ զժամանակ հազար ամաց. որ ինչ հայի ի միջոց հազար ամաց. հազար տարուան կամ տարու.

Հազարամեայ ժամանակ։ Ժամանակ հազարամեան. (Եւս. քր. ՟Ա։ Լմբ. սղ.։ Շ. ՟բ. պետ. ՟Խ՟Գ։)


Հազիւ, հազիւ թէ, — իմն, հազիւ հազ, — ուրեմն, — ուրեք

adv.

hardly, scarcely, barely.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ի բազում ժամանակաց հազիւ ուրեմն կարացին շինել. (Եղիշ. ՟Է։)


Հալածիչ, չի, չաց

s.

persecutor.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ գուցէ հալածիչ ժամանակաւն վտանգեսցիս. այսինքն ի ժամանակի հալածանաց. (Ածաբ. մկրտ.։)


Կեղծաւորեմ, եցի

va.

cf. Կեղծաւորանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ եթէ կեղծաւորէք զժամանակն, ի բաց եդեալ զստութիւն՝ խօսեցարո՛ւք զճշմարտութիւն. (Ճ. ՟Բ.) է հելլենաբանութիւն, որպէս յն. ὐποκρίνομαι , որ ըստ ձայնին է ենթադատել, փորձել, եւ կեղծաւորիլ։