Definitions containing the research աճառ : 718 Results

Շատաշրջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stroll, lounge, wandering.

NBHL (1)

Շատաշրջութիւն, վաճառականութիւն, եւ կրպակաց շահք փախչելի՛ է եղբայրութեանն. (Բրս. հց.։)


Շարադրութիւն, ութեան

See full entry →

s. gr.

combination, conjunction, connection;
arrangement, disposition;
construction;
syntax;
cf. Շարագրած.

NBHL (1)

Այս շարադրութիւն կանխաճառեալն բանից եւ ի վերայ եկելոցն. (Աթ. ՟Բ։)


Շչեմ, եցի

See full entry →

vn. fig.

to hiss, to whistle;
to hoot.

NBHL (1)

զարմասցի, եւ շըչեսցէ, եւ ասասցէ. ընդէ՞ր արար տէր այսպէս երկրիս այսմիկ։ Շչեսցէ, եւ շարժեսցէ զգլուխ իւր։ Տրտմեսցի, եւ շչեսցէ ի վերայ ամենայն հարուածոց նորա։ Շչէին, շարժէին զգլուխս։ Շչէին, եւ կըրճտէին զատամունս իւրեանց։ Վաճառականք ազգաց շչեցին ի վերայ քո. (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 8։ Սոփ. ՟Բ. 15։ Երեմ. ՟Ժ՟Թ. 8։ ՟Խ՟Թ. 17։ ՟Ծ. 13։ Ողբ ՟Բ. 15. 16։ Եզեկ. ՟Ի՟Է. 36։)


Շնչափող, ից, ոց

See full entry →

s.

wind-pipe, trachea, throttle;
lung.

NBHL (1)

ἁρτηρία arteria. Փող շնչոյ (իբր նէֆէս պօռուսու). խռչափող. շնչաբեր երակ. մեծ շնչերակ՝՝ ջլուտ եւ աճառապատ՝ պինդ քան զմիս, եւ կակուղ քան զոսկր. խռչակ.


Նեարդապատ

See full entry →

adj.

fibrous, stringy, muscular, brawny;
ligamentous;
tendinous, sinewy.

NBHL (1)

Խորտակեցից զբազուկս նորա հզօրս նեարդապատս եւ աճառապատս. (Եզեկ. ՟Լ. 22։)


Նեարդատեսակ

See full entry →

adj.

cartilaginous.

NBHL (1)

χονδρῶδης cartilaginosus. Աճառատեսակ. աճառուտ. նման ներդի.


Պատեհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

convenience, fitness, decency;
opportunity, seasonableness, fitness of time, of circumstances;
chance;
չկորուսանել զ—, not to lose the opportunity;
յօգուտ ի կիր արկանել զ—, to profit by the occasion, to avail oneself of the opportunity;
կորուսանել զ—, not to seize the opportunity, to let the occasion pass, to let slip the opportunity.

NBHL (1)

Կենցաղական բազմադրուագեալ պատեհութեանց, այսինքն վաճառաց տուրեւառից, եւ այլոց զբաղմանց. (Մաքս. ի դիոն.։)


Պատշաճեմ, եցի

See full entry →

va.

to render convenient, to make fit, to adapt, to adjust, to suit, to apply;
to proportion;
to appropriate.

NBHL (1)

ՊԱՏՇԱՃԵՄ ՊԱՏՇԱՃԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἀρμόζω adapto συναρμόζω coapto. Պատշաճառնել. յարմարեցուցանել. յօրինել. յարդարել.


Պատշաճեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Պատշաճեմ.

NBHL (1)

ՊԱՏՇԱՃԵՄ ՊԱՏՇԱՃԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἀρμόζω adapto συναρμόζω coapto. Պատշաճառնել. յարմարեցուցանել. յօրինել. յարդարել.


Պար, ու, ուց

See full entry →

s.

dancing, dance;
ball;
ballet;
choir, chorus;
company, assembly, circle;
troop, band;
herd, drove, flock;
— աստեղաց, chorus of the stars;
cf. Ատամն, cf. Մեղու;
— առնուլ, to dance;
to surround, to encompass, to encircle;
— առնուլ, գալ, յօրինել, խմբել, —ս բոլորել, տալ or պարել, ի — անցանել, to dance, to leap, to hop, to jump;
to caracole;
— արկանել, to surround, to environ;
—ս տալ, to gather together.

NBHL (1)

կաճառս կացուցակ պարս խմբեցաք. (Նար. մծբ.։)


Պարածածկեմ, եցի

See full entry →

va.

to cover on all sides, to envelope, to surround, to wrap up, to bury.

NBHL (1)

Անմատոյց լուսովդ պարածածկեալ։ Ճառագայթիւք ահեղ բարձրութեան պարածածկեալ զթշուառս՝ կրկին բարդաւաճառ առնես. (Նար. ՟Ծ՟Ը. եւ ՟Ղ։)


Պարանոցուտ

See full entry →

adj.

isthmus-like.

NBHL (1)

Մօտ ի մօտ շառուվիղս իմն աճառապատս յինքենէ զգայականս ի ձեռն վզին ուլուն ի պարանոցուտ գնացս, եւ որք անդ մկանունքն են, խառնեալ ունի. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Գ։)


Տուայտանք, նաց

See full entry →

cf. Տառապանք.

NBHL (1)

Բազում այն են՝ որ առ այսպիսի աղէտս տարակուսի ի վաճառականութեան արուեստս տուայտանաց անկանել յօժարեն. (Ագաթ.։)


Տուն, տան, տանց

See full entry →

s.

house, habitation, home;
house, family, race, nation;
family, household;
goods, fortune;
house, commercial house;
couplet, strophe, stanza, verse;
— ադամայ, the human race, mankind;
— թորգոմայ, the Armenian nation;
— թագաւորի or — արքայի, the king's household;
— մատենագրաց, library;
— պղատոնեայ, Plato's Academy or school;
փայտակերտ, աղիւսակերտ, քարաշէն, քարուկիր —, wooden, brick, stone house;
հանգիստ, բնակելի, լաւ, մեծ, փոքրիկ, գեղեցիկ, տձեւ or անպիտան —, commodious, inhabitable, good, large, small, fine, wretched house;
հիմունք, որմունք, տան, the foundations, the walls of a house;
վարձելի կամ վաճառելի —, house to be let or sold;
— ի տանէ, տանէ ի —, from house to house;
արտաքոյ տան, ըստ — ն, out, not at home;
ի տան, at home;
կալ ի տան, to stay, to be at home;
ելանել ի տանէ, to go out;
մեկնել ի տանէ, չուել, to remove, to move;
դառնալ, գնալ ի —, to go home again, to come home, to go home;
— վարձել, to let a house;
վարձել զ— իւր, to let his house;
— շինել, կառուցանել, քանդել, to build, to pull down a house;
ական հատանել զտան, to break into a house;
շրջել տանէ ի —, to wander from house to house.


Տուրեւառ, ից

See full entry →

s. adj.

commerce, traffic, trade;
interchange, exchange;
conference, communication, correspondence, frequentation, society;
commercial, mercantile, trading;
— շնչոյ, respiration, breath;
— ամուսնութեանց, marriages, weddings;
դադարումն —ից, stagnation of business, of affairs;
ի յետին — շնչոյն, at the last moment or gasp;
— առնել, to trade, to traffic, to negotiate;
ի — գեղարդանցն ճայթիւն որոտման ելանէր, a sound as of thunder proceeded from the clash of the spears;
cf. Թեւակոխեմ.

NBHL (5)

πραγματεία, χρηματισμός negotiatio συναλλάγματα , καταλλαγή, συμβόλεια contractus, pactum Տալն եւ առնուլն. տըւչութիւն եւ առումն փոխադարձ՝ ի վաճառել եւ ի գնել, եւ յայլեւս կցորդութիւնս կենաց. որ եւ ասի ՏՈՒՐԵՒԱՌԻԿ ՓՈՓՈԽՈՒՄՆ. եւ ՍԱԿԱՐԿՈՒԹԻՒՆ. առուտուր. ալըշվերիշ.

Տուրեւառ վաճառաց։ Տուեւառ առնել, գնել, վաճառել։ Որ ի կըշիռ տուրեւառին՝ վաճառականքըն խաբեցին. (Պիտ.։ Լմբ. պտրգ.։ Յիսուս որդի.։)

Վաշ տուրեւառին՝ շահավաճառին բնութեանս մարդկային. (Գանձ.։)

Գալով ի վաճառուց տուրեւառից։ Մարդկան սովորութիւն է ի տուրեւառն ընդ միմեանս հաշիւ առնել. (Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ.։)

Որպէս եւ սաղոմովն ասէ, թէ ի մէջ տուրեւառ վաճառացն մխի առակն մեղաց։ Շրթամբք ասես (զաղօթս), եւ միտքդ թուեն զվաշխս եւ զհանգանակս, զտուրեւառ վաճառումն. (Ոսկ. ապաշխ. եւ Ոսկ. ի քանան.։)


Վերագլխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

epilogue;
conclusion.

NBHL (1)

ՎԵՐԱԳԼԽՈՒԹԻՒՆՔ. ἁνακεφαλαίωσις summaria repetitio, summa. Բովանդակութիւն բանից նախաճառելոց.


Վերակտրեմ, եցի

See full entry →

va.

to cut off, to retrench.

NBHL (1)

Զմոլեգնաճառ բանսարկուին զգլուխ ի յուսոցն արմատոց հարեալ վերակտրեցին. (Նար. առաք.։)


Վերարկու, աց

See full entry →

s.

over-coat, mantle, cloak;
coverlet, quilt;
— ձիոյ, horse-cloth;
caparison.

NBHL (1)

Որ զանմաքուրսն ի գազանաց եւ յանասնոց զենցեն, եւ զվերարկուս նոցա վաճառեսցեն. (Կանոն.։)


Վերջեմ, եցի

See full entry →

va.

to hold back, to deter, to withhold, to cause to loiter or while away.

NBHL (1)

Բառ անյայտ. որպէս Ժամավաճառ լինել բանիւք, կամ փորձել.


Վիճաբան, ից

See full entry →

adj. s.

contentious, quarrelsome, disputatious, wrangling;
litigant, controvertist.

NBHL (1)

διαλεκτικός argutator. Որ վիճի բանիւ կամ տրամաբանելով. ձեռնարկու. հակաճառօղ. դիմախօս. բանակռիւ.


Վիճաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Վիճեմ.

NBHL (1)

Յաղագս հօր ոչ ոք վիճաբանի։ Արդ կաճառք բանիցն յուզեալ՝ դարձեալ վիճաբանին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։ Թէոդոր. մայրագ.։)


Վիճաբանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Վիճեմ.

NBHL (1)

Յաղագս հօր ոչ ոք վիճաբանի։ Արդ կաճառք բանիցն յուզեալ՝ դարձեալ վիճաբանին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։ Թէոդոր. մայրագ.։)


Վիճիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dispute, to argue, to contest, to squabble, to wrangle, to discuss, to debate, to brawl, to quarrel, to attack, to fight.

NBHL (1)

διαλέγομαι dissero, discepto, disputo συζητέω (պ. սիդիզիտէն ). mutuo quaero, altercor, litigo προβάλλω propono, repono, oppono διακρίνω dijudico φιλονεικέω rixor, contendo. Վէճ եւ խնդիր յարուցանել. ի վէգ գալ. ի պայքար մտանել. հակառակիլ բանիւ. դիմախօսել. պնդել. հակաճառիլ.


Փափագեմ, եցի

See full entry →

vn.

to desire, to wish, to long for, to want;
—է տեսանել զքեզ, he desires to see you.

NBHL (1)

Որում ցուցեր այսօր փափաքողին զվէրս մարմնոյդ։ Մայրն գոլով նորա, վայելչաբար յանձնէր զնա փափագողին։ Եւ ոչ շահավաճառ եղելոյ հանդիպել կարող է փափաքեցելումդ. (Շար.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 39։ Ածաբ. մկրտ.։)


Փափկասուն

See full entry →

adj.

brought up delicately, petted, delicate, nice;
— մանուկ, petted, spoilt child, child cockered too much, brought np in lavender;
— կեանք, softness.

NBHL (1)

Փափկասուն վաճառաշահն քաղաք Տփխիս. (Կաղանկտ.։)


Փոխ, ոց, ից

See full entry →

s.

loan, borrowing;
anthem, response, antistrophe, antiphon;
— առ —, —ն ի —, by turns, reciprocally, alternatively, mutually;
խնդրել —, to ask in loan;
— տալ, to lend, to make a loan;
— առնուլ, to receive as a loan, to borrow;
ընդ —ս մտանել, to be overburdened by loans, to be obliged to beg;
—ով կեալ, to live upon trust, or upon credit.

NBHL (1)

Վայ որք փոխի շահ. տան։ Ի փոխիցն, եւ ի վաճառոց. (Գանձ.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)


Փոխատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

loan.

NBHL (1)

Որք գիտեն զփոխատուութիւնն.. . Ապա թէ փոխատուութիւն իրաւամբք վաճառոյ եղեւ. (Մխ. դտ.։)


Փոխելանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to go mad.

NBHL (1)

Մի փոխելանար ո՛վ մարդ, եւ վաճառական լինիր անմիտ, ընդ առօրեայ հեշտութեանս զփափկութիւն դրախտին վաճառել. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Է. ձ։)


Փողահար, աց

See full entry →

s.

trumpeter, hornblower, cornetter.

NBHL (1)

Ի տուն փողահարի մի։ Վաճառեաց զինքն երկու փողահար հեթանոսաց. (ՃՃ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Փորագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

engraving;
— լուսագրական, heliographic engraving;
պողպատային —, steel engraving;
փայտեղէն —, wood engraving, wood-cut;
— ժանտաջրային, etching;
վաճառական փորագրութեանց, print-seller.


Տառեխ, աց

See full entry →

s.

herring.

NBHL (1)

ՏԱՌԵԽ կամ ՏԱՐԵԽ. Ազգ ձկուն՝ առաւել ի ծովն վանայ, թզաչափ, սպիտակագոյն, եւ ձեւով նման քէֆալի. որ եւ ապխտեալ վաճառի. տառեխ, տառըգ, տեօռ ձուկ, իբր չոր՝ կամ նման չըրօզի որ է յն. քսիրօ՛ս.


Տարուբեր, աց

See full entry →

adj. s.

agitated, tossed about, driven here and there;
carrying or bringing merchandise;
agitation;
— բանից, messenger.

NBHL (1)

ՏԱՐՈՒԲԵՐ. գ. Որպէս ստուգաբանութիւն անուանս Կիտացի, կամ կիպրացի, եւս եւ մակեդոնացի. որպէս նաւ վաճառաց, կամ վաճառական.


Տեառնաժողով

See full entry →

adj.

assembled together in God's name.

NBHL (1)

Յայսմ աւուրս սրբութեան պահոց ամենաժողով տեառնաժողով շահավաճառք մարգարտին լուսոյ եւ ականցն պատուականաց. (Եփր. պհ.։)


Տեառնորդի, դւոյ

See full entry →

s.

Son of God;
son of a freeman or noble;
—ք, sons of illustrious families.

NBHL (2)

Յորում մտանէ եւ բնակեսցէ աստուածն եւ տեառնորդին։ Ծնաւ զանդրանիկն եւ զսիրելին եւ զտեառնորդին։ Վաճառեսցի տեառնորդինլ ի սպանդ. (Սեբեր. ՟Ժ՟Գ։ Ճ. ՟Գ.։)

Ո՛վ ծառայք, որ վաճառէին զտեառնորդին իւրեանց. (Եփր. ծն.։)


Սիմոնացի

See full entry →

s.

Simonian.

NBHL (1)

Սիմոնական ախտ, այսինքն ցանկութիւն ունել վաճառել զհոգեւոր իրքն. (Կիր. երզն. խր.։)


Սիմոնեան ախտ

See full entry →

sn.

Simony.

NBHL (1)

Սիմոնական ախտ, այսինքն ցանկութիւն ունել վաճառել զհոգեւոր իրքն. (Կիր. երզն. խր.։)


Ջրաղաց, աց

See full entry →

s.

water-mill.

NBHL (1)

Ջրաղաց, եւ տուն։ Յաղագս դատաստանի ջրաղացաց։ Յաղագս աղքատութեան վաճառեալ ջրաղացք։ Ըստ գլխոյ հատուցմանց ջրաղացեաց։ Զքար ջրաղացին. (Մխ. դտ.։)


Ջրտուն

See full entry →

s.

privy furnished with water, water-closet.

NBHL (1)

Էր ջրտուն մի մերձ ի վաճառսն. եմուտ ի ջրտունն ի վճարել զպէտս մարմնոյ. (Ոսկիփոր.։)


Ռիշտ, ռշտաց

See full entry →

adj.

niggardly, penurious, sordid, parsimonious, mean.

NBHL (1)

Պատճառանօք յ՛ռիժդ եւ ի տժգին վաճառականութիւնն հատեալ եմք։ Զռիժդ վաճառականութիւնս, զոր նոքօք ածեն յաճախութեամբ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 3. 8։)


Ռշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

penuriousness, niggardness, stinginess, avariciousness.

NBHL (1)

Վաճառաց ռըժդութիւն. (Գէ. ես.։)


Ռոճիկ, ճկաց

See full entry →

s.

appointment, salary, pension, pay, hire, wages;
maintenance.

NBHL (1)

Համբարել ի ներքս ռոճիկս եւ ըմպելիս։ Վաճառել յռոճիկացն գրիւ մի ՟Ի՟Է դենարի եւ կիսոյ. (Եւս. քր.։)


Սակ, աց

See full entry →

s.

reckoning, measure, account, number;
condition, position, state, manner;
— արկանել ընդ ումեք, to come to terms about the price, to bargain for, to contract, to strike a bargain for, to stipulate, to come to an agreement, to settle;
եւ որ ի սոցին —ի, and of other similar ones;
եւ որ այլ եւս սոցին —ի իրք, and of other like things;
որոց —ի են, among whom are;
եւ որ սոցին —ի են, and so forth, and so on, et caetera;
ո՞չ դահեկանի միոջ — արկեր ընդ իս, didst not thou agree with me for a penny ?
impost, rate, duty, tax, imposition, tribute;
order;
convention, contract, agreement;
budget;
tariff.

NBHL (1)

Եղիցին տալ նմա սակ յայտնի ... ամսոյ ամսոյ հարիւր եւ հիսուն դահեկան։ Թեթեւացուցիչ ի ձէնջ զամենայն սակս հարկաց։ Վասն մտից եւ սակից։ Զմտից եւ զսակից, եւ որ այլ եւս հարկք աշխարհին։ Ի նա հաւատալով զսակս հայոց։ Ստկ, եւ վաճառաշահ իցէ։ Ծանր հարկս եւ անհնարին սակս ի վերայ դնեն։ Եթէ տայցեն անդք տոհմականս, եւ եթէ չտայցեն, նոքա զնոյն սակս պահանջեն։ Ոչ յընչից զրկեալ՝ չընդունելով յառաջագոյն զբժշկութեանն վարձուց սակ. (եւս. պտմ. ՟Է. 28։ Ճ. ՟Ա.։ Եղիշ. ՟Բ։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։ ՟Գ. 8։ Պիտ.։)


Տիրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to make oneself master of, to become master, to rule, to dominate, to govern, to have dominion over, to sway;
to pass under the dominion.

NBHL (1)

Տարերք վաճառեցան, ջուրք տիրանան. (Ոսկ. սղ.։)


Տնանկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to lose wealth, to decay, to go to ruin, to become poor, needy or necessitous;
to be expelled, driven out or deprived of one's house, to be forsaken, abandoned;
to fail, to become a bankrupt.

NBHL (1)

Եթէ տնանկասցի եղբայր քո ... եւ վաճառեսցի քեզ. յն. խոնարհեսցի. (որ եւ մերձի ի յաջորդ նշ)։


Տնկիչ

See full entry →

s.

planter.

NBHL (1)

Մշակ՝ առանց ծովու վաճառական, ծառոց տնկիչ, բժիշկ հողմոց. (Պիտառ.։)


Տոկոսիք, սեաց

See full entry →

s. fig. adv.

birth;
illegal profit, usury, exorbitant interest;
—սեօք, with usury.

NBHL (1)

Եթէ արծաթ փոխ տայցես, եղբօր քում արծաթ վաշխիւ, եւ մի՛ զկերակուր շարտատիւ, եւ մի՛ տոկոսեօք զամենայն ինչ։ Լնու զտուն իւր ի տոկոսեաց եւ ի վաշխից։ Վաշխս եւ տոկոսիս ոչ առ։ Վաշխս եւ տոկոսիս առնուին ի միջի քում։ Տոկոսեօք անդրէն ոչ պահանջիցէ։ Տոկոսեօք (կամ տոկոսիւք) պահանջէի զիմն։ Երթ վաճառեա՛ զիւղն, եւ հատուցես զտոկոսիսն քո (այսինքն զպարտս տոկոսաւորս). (եւ այլն.)


Վնաս, ուց

See full entry →

s.

wrong, prejudice, injury, detriment;
damage, harm, hurt, loss, grievance;
ill, fault, sin, injustice, mischief;
հասուցանել, տալ, գործել, cf. Վնասեմ;
—ուք վաճառել, to sell at a loss;
ի — ուրուք, at the peril, at the loss, at the detriment, at the expense of a person;
ոչ մեծ ինչ է —ն, there is no great harm done;
ի — իւր շրջեցաւ իրն, the affair turned out to his disadvantage;
էր գիր —ու նորա գրեալ, his accusation was written above;
զի՞նչ — է իմ, what fault have I ?
— է քեզ գինին, wine is bad for your health;
որ — գործէ նոյն եւ հատուսցէ, he that does the damage must answer for it.


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

See full entry →

cf. Վտարանդիկ.

NBHL (1)

Եթէ զարտաւազդ եւ զտիրան վտարանդիս ոչ արասցես։ Վտարանդի (որպէս պատանդ) երթալոյ պապայ ի բիւզանդիոն։ Սրոյ զամենայն վտարանդիսն մատնել. (Խոր. ՟Բ. 52։ ՟Գ. 29։ Զվիճակս ժառանգութեան հարցն մերոց վտարանդի լեալ (յն. բռնի կալեալ) յանպարտ թշնամեաց։ Վտարանդի (այսինքն գերի ) եղէք ազգաց բազմաց։ Արարին զերկիրն իմ իւրեանց ի վտարանդի (յն. ձերբակալ)։ Եղիջիք յանապատ, եւ վտարանդիք։ Առնիցեն զձեզ վտարանդիս (յն։ ի վաճառ հանեալ). ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Է. 33։ Եզեկ. ՟Լ՟Զ. 3. 5։ Երեմ. ՟Խ՟Բ. 18։ ՟Բ. Պետ. ՟Բ. 3։)


Տակ, ի, ից, աց, ուց

See full entry →

s. bot.

bottom, under part or side;
root;
beet;
— առնուլ, to take root, to be rooted;
մամլոյ —, in the press;
race, row, range, string;
խոտս —աւ մեծաւ, great provision.

NBHL (1)

Ես աշխարհական եմ բանջարավաճառ. լուծանեմ զտակն, եւ առնեմ երկուս. եւ գնեմ սակաւոյ, եւ վաճառեմ շատի. (Վրք. հց. ձ։)


Տաղաւար, աց

See full entry →

s.

tabernacle, tent, booth;
hut, lodging, cabin, vine-arbour;
scene, stage;
— մրգապահաց, fruit-house.

NBHL (1)

Տաղաւարս կառուցանելով ըստ վաճառականին. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)