Definitions containing the research ք : 10000 Results

Անվայելչութիւն, ութեան

s.

indecency, impropriety;
deformity.

NBHL (1)

Զի մի՛ երեւեսցի անվայելչութիւն մերկութեան քո. (Յայտ. ՟Գ. 18։)


Անվայրափակ

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

NBHL (5)

Անվայր քո խորան. (Նար. գանձ եկեղ.։)

ἁπερίγραφος. incircumscriptus, qui nullo spatio continetur. Որ ոչ փակի ի վայրի ուրեք. անբովանդակելի. անպարոյր. անպարագիր. անսահման. անչափ.

Որ անվայրափակդ ես յամենայն արարածոց. քր. կթ.։)

Երեւեալ զաստղն զաներեւոյթն գուշակէր, եւ զանվայրափակն՝ ի տեղւոջ ցուցանէր. (Պրոկղ. զքր.։)

Տէրութիւն անվայրափակ։ Անվայրափակ տեղի. (Նար. առաք. եւ ՟Ի՟Գ։)


Անվան

adj.

that cannot be repulsed or put to flight, invincible, impregnable.

NBHL (1)

Զխախտեալս ի հիման՝ նորոգե՛ անվան վասն քոյդ անուան. (Գանձ.։)


Անվանելի

cf. Անվան.

NBHL (2)

Ամենայնիւ կարող, եւ անվանելի։ Անվանելի արուեստից։ Հոգեղինացն եւ անվանելեացն։ Անվանելի օծութիւն։ Անվանելի փառօք պսակեալ. (Նար.։)

Ի ներքոյ դիր զքո զանվանելի զվիզդ. յն. անտիրելի. (Բրս. մկրտ.։)


Անվաստակ

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

NBHL (11)

ἁκάματος. indefessus. Որ ոչն վաստակի, այսինքն ոչ յոգնի. անաշխատ, իբր անխոնջ. անձանձրոյթ. չյոգնօղ. եօրուլմազ. իւշէնմէզ.

Որ ոչ կամի վաստակիլ, այսինքն աշխատիլ. պղերգ. անգործ. չաշխատօղ, ծոյլ. չալըշմազ.

Ժողովրդականք անվաստակք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Անվաստակքն զիա՞րդ արդիւնարարք լինիցին. (Խոսր.։)

Վա՛յ քեզ անձն իմ անվաստակ, զի մեռեալ ոչ պսակի. (Մաշկ.։)

Եթէ օրէնք մեր իցեն պատճառք անվաստակ լինելոյ առաջի քո. (Եղիշ. ՟Բ։)

Ջանան առնել զքեզ զրաջանս եւ անվաստակս ի վաստակոց արդարութեան. (Մանդ. ՟Զ։)

Ամենայն բժիշկք խափանեցան յարուեստից իւրեանց, եւ անվաստակք եւ անշահք մնացին. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։)

Մանուկն այն անվաստակ էր (ի յղութիւն կնոջն). (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

Առանց վաստակելոյ, այսինքն յոգնելոյ, կամ աշխատելոյ.

Յերկար աղօթիւք եւ անվաստակ յոտն կալով. (Փարպ.։)


Անվար

adj.

uncultivated.

NBHL (3)

Իբր Ոչ վարեալ կամ չհերկեալ եւ ոչ ցանեալ. վարուցան չեղած, չբանած. գըր. եապանի. կամ Անվայր, որպէս Անշէն, եւ որպէս Չունօղ զտեղի կամ զպէտս կարեւորս. (զի տարտամ են գրութիւնքս, եւ իմաստքս առաջիկայ.)

Զանվար եւ զապառաժուտ դաշտսն մարգաւէտ արարեալ՝ երփնատունկ ծառօք ծաղկեցուցեր. (Կեչառ. յաղեքս.։)

Իբր Ոչ բարւոք քաղաքավարեալ. անկարգ. տե՛ս եւ ԱՆՎԱՐԻՉ.


Անվարժ, ից

adj.

inexperienced, rude, unpractised, unskilled, unexercised.

NBHL (2)

Հեթանոսք անվարժք եւ անհրահանգք. (Ոսկ. ծաղկզրդ.։)

Անվարժ լեզուօքն. (Սեբեր. ՟Դ։)


Անվարժութիւն, ութեան

s.

unskilfulness, inexperience.

NBHL (1)

Անվարժութիւն՝ անբաւ աղէտ։ Ոյք անվարժութեամբ դերեւանան. (Պիտ.։)


Անվարձ

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

NBHL (4)

Սնափառի պահք անվարձ եւ աղօթք անշահք. (Կլիմաք.։)

Բժշկութիւն անվարձ եւ ինքնամատոյց. (Առ որս. ՟Է։)

Որ անվարձ վաստակին, լքանին. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)

Մի՛ ի վաստակոց ծուլասցուք, եւ անվարձս գնասցուք. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

NBHL (5)

Անվաւեր եւ փոփոխական ամենայն ինչ եղեւ։ Սոցա տառապանքն եւ հեծութիւնն անվաւեր առնէ զհեշտութիւնն. (Շ. ատեն.։) (Լմբ. սղ.։)

Փարթամութիւն մեր այսմ գործոյ է, զոր պօղոս անվաւեր առնէ. այսինքն ի դերեւ հանէ. (Ոսկ. գծ.։)

Անվաւեր պատմութիւն քաղդէացւոց. (Սամ.։)

Ի քակտումն աղանդոյ անվաւեր չարափառութեանն։ Առանց հաւատոց՝ ամենայն ինչ անվաւեր է. (Ի գիրս խոսր.։)

Պսակն անվաւեր լիցի։ Վասն իւր վկայելն՝ անվաւեր է. (Յհ. իմ. կան. ՟Գ։ Մխ. դտ.։ Կանոնդիրք. ստէպ։)


Անվաւերական, ի, աց

cf. Անվաւեր.

NBHL (2)

Վասն քաղդէական անվաւերական պատմութեանն։ Ամենեւին իսկ անվաւերական է։ Չեն անվաւերական։ Զանվաւերական բանիցն ճարտարանս. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Անվաւերական մատենագրութիւն։ Մատեանք աստուածեղէնք, կամ անվաւերականք (արտաքինք)։ Ամենայն գործառնութիւնք նոցա անվաւերականք. (Մագ. ՟Ե. ՟Ժ. լ։)


Անվեհեր

adj. adv.

intrepid, fearless, courageous, bold;
intrepidly, fearlessly, boldly.

NBHL (8)

Անվեհեր քաջութիւն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)

Անվեհեր երագութեամբ կրթեալք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Ջանայք անվեհեր մտօք. (Փարպ.։)

Անվեհեր ձեռօք զգլուխ երանելոյն ի բաց հատին. (անդ։)

Սուտ յայտնեցաւ անվեհեր եւ լրբենի աղքատս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)

Անվեհեր մատուցանէ զիւր պատուիրանապահսն յիւր բնութիւնն։ Առաջի ամենեցուն անվեհեր քարոզել. (Ագաթ.։)

Անվեհեր քաջաբար նման թռչնոց յերիվարն հեծանէր. (Փարպ.։)

Լաւ է ինձ անվեհեր գալ առ քեզ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անվերակացու

adj.

without inspector, without superintendent.

NBHL (3)

ἁπροστάτευτος. rectore et adjutore carens, desertus. Որ չունի զոք վերադիր. անհոգաբարձու. անտերունչ. անոք. անտեսուչ. անառաջնորդ. անտէր.

Զիա՞րդ իբրեւ զանվերակացու, որոյ ոչ ուրեք ոչ (ոք) գտանիցի, առնէր յանձն աշակերտին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)

Զոր եւ յանձն իսկ առնէ աշակերտին իբրեւ զանվերակացու ոք. (Իգն.։)


Անվերարկու

adj.

without cloak or mantle.

NBHL (3)

Անվերարկուք, գետնիխշտիք լինէին. (Եղիշ. ՟Ը։)

Անվերարկու ի տարտարոսի։ Անվերարկու ծանակութիւնք։ Մի՛ անվերարկու առներ զսառուցեալն. (Նար. ՟Ի՟Զ.։ Նար. կ.։ Նար. ՟Ձ՟Է։)

Լուսաւորութիւն անքօղ եւ անվերարկու. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Անվէր

adj.

unwounded, invulnerable.

NBHL (1)

Զայս (խորհուրդ՝) անվէր միտք ծնան. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անվթար

adj. adv.

exact, precise, perfect;
exactly, precisely.

NBHL (6)

(լծ. յն. ա՛ֆթօրօս. եւ հյ. անվթարելի. թ. ֆէթհ օլմազ. ἅπτωτος, ἁδιάπτωτος, ἁκέραιος, ἁνέπαφος. illaesus, inconcussus, integer, intactus. Անեղծ. անվնասելի. անաղարտելի. անխախուտ. անքոյթ. աներկեւան. անվտանգ. անարատ. անվրէպ. անսայթաք. անփորձ. անսասան. պօզուլմազ, քետէրսիզ, եմին գարարլը, խադասըզ.

Անվթար նահատակութիւն. հանդէս, հանդիսութիւն. կամ կեանք, ցնծութիւն, տեսիլ. (Պիտ.։ Մագ. ՟Ի՟Ը։ Լմբ. ատ.։ ՃՃ.։)

Վերծանութիւն է՝ քերթածաց կամ շարագրաց անվթար յառաջբերութիւն. (Թր. քեր.։)

Ամենայն ոչ գողացեալք՝ տեառն կայ մնայ անվթար. (Նիւս. երգ.։)

Եւ քանի՜ վշտաց եւ ի փորձանաց հասելոց ի վերայ իմ՝ անվթար պահեցեր զիս փրկիչ. (Բենիկ.։)

Առանց վնասու. անվտանգ. քաջիկ. աջողակի. անդրէպ.


Անվթարելի

cf. Անվթար.

NBHL (2)

Զէն անվթարելի ընդ ինքեանս բարձեալ բերէին. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Զանվթարելին հաստատեալ ունի յինքեան բնութիւն. (Պիտ.։)


Անվթարութիւն, ութեան

s.

exactness.

NBHL (2)

ἁπταισία, τὸ ἁπταίστον. immunitas ab offensione. Աներկեւանութիւն. անսայթաքութիւն. անքոյթ վիճակ.

Արքունի պողոտայս առ անվթարութիւն ոգւոց բաղձացեալք (յն. բաղձացելոց) միշտ լաւագոյն գնացիցն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անվիշտ

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

NBHL (3)

Ուրախութեամբ եւ անվիշտ ելանէր ի մարմնոյն։ Ոչ կարեն ընդ եղբարսն սիրով անվիշտ կեալ. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Ե։)

ἁνωδηνής, ἁκίνδυνος. doloris expers, liber a periculis, ἁπερίσπαστος, inconcussus, ἁπαθής, impassibilis. Ազատ ի վշտաց. անցաւ. անչարչարելի. եւ Անքոյթ. անվտանգ. տէրտսիզ, գայղըսըզ, թեհլիքէսիզ.

Յարիցեն յարութիւն անվիշտ. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Անվիրաւոր

adj.

invulnerable

NBHL (1)

Փութան ճողոպրել՝ անվիրաւորելիք մնալով. (Պիտ.։)


Անվիրաւորելի

cf. Անվիրաւոր.

NBHL (1)

Փութան ճողոպրել՝ անվիրաւորելիք մնալով. (Պիտ.։)


Անվկայ

adj.

unwitnessed.

NBHL (3)

ἁμάρτυρος, ἁμαρτυρήτος. carens testibus, vel testimonio. Ուր չիք վկայ կամ վկայութիւն առ ի հաստատութիւն. անվաւեր. շահիտսիզ.

Բանքն քո աներեւոյթք են, եւ անվկայք. (Սարգ. յկ. ՟Է։)

Ասելն՝ յաստուծոյ առաքեալ, անվկայ էր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 8։)


Անվճար

adj.

invaluable;
unpaid;
infinite, endless.

NBHL (2)

ἁνήνυτος. qui perfici nequit, infectus. Որոյ չիք վճարումն կամ կատարումն. անզրաւ. անվերջ. անկատարած. անվախճան. անեզրական. դիւքէն մէզ, նիհայէթսիզ.

Անվճար աղէտք. (Պիտ.։)


Անվնաս

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

NBHL (4)

Անվնաս է Վահանն յամենայն իւր իրքս, զոր խորհեցաւ եւ գործեաց. (Փարպ.։)

ἁβλαβή. noxae expers, illaesus. Ոչ վնասեալ ուստեք. առանց կրելոյ զվնաս. անվնասելի. քէտէրսիզ.

Որոց որդիքն անվնաս պահէին. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 6։)

Անվնաս ոտից գարշապարօք խրախուսեալք. (Նար. առաք.։)


Անվնասելի, լւոյ, լեաց

adj.

not liable to injury.

NBHL (3)

Որ ոչն կրէ մւստեք զվնաս. անվտանգ. անքոյթ.

Անվնասելի կեցցէ վէմս այս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Իմ թոյլ տալով՝ ազգաց տիրեն, սակայն իմոց ծառայիցն անվնասելիք են. (Տօնակ.։)


Անվստահ

adj.

distrustful, suspicious;
— լինել, to distrust, to suspect.

NBHL (2)

Մարդիկ սուտք էք, եւ անվստահք. (Փարպ.։)

Գիտացի՝ եթէ լինի հայր, զորս ոչ ծնաւ յաղագս պատուոյ առաքինութեանն, եւ փախեայ յանվստահ որդեծնութենէն. (Եփր. յաւետ.։)


Անվտանգ

adj.

out of danger, safe;
unhurt, free from harm.

NBHL (1)

ἁκίνδυνος, periculo vacans, ἁκινδυνότερος, minus periculosus. Ազատ ի վտանգից. անվնասելի. անվնաս. թէհլիքէսիզ.


Անվրդով

adj. adv.

untroubled, tranquil;
peacefully, quietly.

NBHL (2)

Ազատ ի վրդովմանց. անխռով. անշփոթ. անքոյթ. անդրդուելի.

Հիմունք եկեղեցւոյ անվրդով մնացեալ կանգնէին. (Յհ. կթ.։)


Անվրէպ

adj. adv.

unfailing, punctual, exact, regular, correct, sure, certain;
without fail, punctually, precisely, exactly, correctly.

NBHL (8)

ἁψευδής, ἁπήραντος. infallibilis, illaesus. Ազատ ի վրիպանաց. անսխալ. անսուտ. հաւաստի. աներկբայ. ուղիղ. ողջիկ. անվնաս. անքոյթ. անվտանգ. եանզըլմազ, խադասըզ, շիւպհէսիզ, թէհլիքէսիզ.

Անվրէպ լիցին կենաց աւետիք. (Ագաթ.։)

Անվրէպ զրոյցք, կամ շաւիղք, կամ գործք. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Լ՟Բ. եւ Նար. մծբ.։)

Աղեղնաւորք անվրէպք կորովիք. (Բուզ. ՟Դ. 20։)

Անվրէպ նմանութեամբ կարպաւորուի պատշաճաբար նուիրելոցն. (Դիոն. երկն. ՟Գ։) Յորս յն. որպէս չէզոք, τὸ ἁπαράλλακτον, է անվրիպութիւն. իսկ լտ. similitudo կամ identitas նմանութիւն, կամ նոյնութիւն։

Յանվրէպ մետաղս աքսորեալ. (Անան. նին.։) իմա՛, անզերծ, կամ անհրաժեշտ։

Անվրէպ ի ձեզ յարմարի. (Նար. առաք.։)

Որք նորին են անվրէպ՝ ներգործութեանն, նորին էութեանն գոլ լինին խոստովանեալ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անտաղտուկ

cf. Անտաղտկալի.

NBHL (1)

Խնայելով, եւ անտաղտուկ խօսի ընդ նոսա։ Հեզ կոչի նա, զի զօրէնս հեզութեան անտաղտուկ եդ, եւ ասաց, ուսարո՛ւք յինէն. (Տօնակ.։)


Անտանելի, լւոյ, լեաց

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (8)

Լցաւ երուսաղէմ անտանելի ամբոխիւ. (Զաք. կթ.։)

ἁφόρητος. importabilis. Զոր չկարէ ոք տանել. իբր Անբառնալի առ ծանրութեան.

intolerabilis, molestus. Անբերելի, այսինքն անըմբռնելի. անկարելի. ծանր. եւ Դժուարին. անհնարին. չէքիլմէզ. թէհամմիւշ օլունմազ. գապիլսիզ.

Անտանելի թշուառութիւնք, կամ պատրանք, վնասակարութիւն. (Պիտ.։)

Անտանելի չարչարանք. (Շար.։)

Անտանելի տուգանք, կամ վտանգք, տարակուսանք. (Յհ. կթ.։)

Սակս անտանելի գոլով յաղագս մարդոյ իմանալ ումեք օտար բնութիւն զբազուկն կամ զաջն եւ զմատն. (Աթ. ՟Ը։)

Անմարթ ի տանել ուրեք, կամ դժպատեհ ի տանել մատուցանել.


Անտամուկ

adj.

without moisture, dry.

NBHL (1)

Բերանք (ըմպողաց զգինի) զի իմն է եւ խոնաւագոյն. փոքր ինչ անցեալ՝ ցամաք եւ անտամուկ յանդիմանին. (Բրս. արբեց.։)


Անտաշ, ի, ից

adj.

rough, unpolished;
hard.

NBHL (2)

Քարինս անտաշս։ Քարամբք անտաշիւք։ Շինեաց յանտաշից։ Եբեր փայտ անտաշ. (՟Գ. Թագ. ՟Ե. ՟Զ. ՟Է. ՟Ժ։)

Անտաշ ի մարդկային հնարից արձանօքն հոգւեոր վիմաց։ Միոյ տաճարին քարինք առ իւրաքանչիւր յօդ անտաշ դարձան. (Լմբ. ատ.։)


Անտառախիտ

s. adj.

strong, tough;
thick;
bushy;
woody.

NBHL (6)

Ամենայն բլուրք անտառախիտք եղիցին. (Ամովս. ՟Թ. 13։)

Յանտառախիտ լեռնէ. (Ամբակ. ՟Գ. 3։ Զաք. ՟Ա. 8։)

Ի ներքոյ անտառախիտ ծառոց. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Զ. 4։ ՟Ժ՟Է. 10։ Ես. ՟Ծ՟Է. 5։ Երեմ. ՟Գ. 6. եւ 13։)

Յանտառախիտ լեռնէ, այսինքն ի կուսէն՝ որ է յանտառախիտ բնութենէ մարդկութեանս. (Ճ. ՟Ժ.։)

Մի՛ ոք ի ձէնջ ճանապարհ, մի՛ ոք ի ձէնջ անտառախիտ փշոց. յն. փշովք լցեալ. (Ոսկ. յհ. նախերգ.։)

Անտառախիտ նիզակօք. թանձր եւ ստուար մկնդօք. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Անտառակ, ի

s.

grove, thicket.

NBHL (1)

Անտառ փոքրիկ. անտառիկ. օրմանճըգ.


Անտառամոլ

adj.

become a forest, overgrown with wood.

NBHL (3)

ὐλομανοῦσα. frondibus luxurians. Մոլեալ, այսինքն յանչափս ուռճացեալ ոստովք (փշոց), կամ մոլախոտիւք իբրեւ զանտառ.

Ապառաժուտ ոք իցէ, եւ փշօք անտառամոլ։ Որ զզանազան տեսակ ախտիցն անտառամոլ առնէ. (Նիւս. երգ.։)

Անդն քաջաբեր՝ անտառամոլ (եղեալ) ի չգոյէ մշակողի. (Սկեւռ. լմբ.։)


Անտառանամ, ացայ

vn.

to become a forest.

NBHL (4)

ὐλημανέω, ὐλομανέω. silvesco, frondibus ac sarmentis luxurio. Իսկ ԱՆՏԱՌԱՑԵԱԼ, ἁλσώδης. nemorosus, sylvestris. Իբրեւ զանտառ կամ անտառամոլ լինել. ուռճանալ. եւ ծաւալիլ, ոստախիտ կամ տերեւաթափ գտանիլ՝ իրօք կամ նմանութեամբ.

Ծառքն յայնպիսի դաշտն անտառանան։ Զանտառացեալ բազմութիւն խորհրդոցն յայտնէ. (Լմբ. սղ.։)

Որպէս հուր զի այրէ զանտառացեալսն մեղօք. (Արշ.։)

Որ անտառացեալ են մեղօք մարդիկ. (Նար. երգ.։)


Անտառասնունդ

cf. Անտառաբոյծ.

NBHL (1)

Անտառասնունդ կենդանիք. (Պտմ. աղեքս.։)


Անտարակոյս

adj. adv.

indubitable, certain;
without doubt, without difficulty.

NBHL (2)

Եւ Անվտանգ. անքոյթ. ապահով. անկասկած. էմին, թէսքին.

Յանտարակոյսն յարկ հրաւիրեաց։ Անտարակոյս ճանապարհորդութեամբ անարատ առ քեզ հետեւել. (Նար. մծբ.։)


Անտարբեր

adj.

indifferent.

NBHL (2)

ἁφόρητος. intolerabilis. Որ ոչն տարեալ լինի. անտանելի. անըմբռնելի. անհնարին. չէքիլմէզ.

Մարմնաւորք էք, եւ կատարելագոյն ուսմանց անտարք. (Նիւս. կազմ. ՟Թ։)


Անտարտամ

adj.

resolute, determined.

NBHL (1)

Ուր չիք տարտամութիւն եւ տատանումն. անտարակոյս կամ անփոփոխ.


Անտարր, ի, ից

adj.

immaterial, incorporeal.

NBHL (3)

ἅνυλιος. expersmateriae, incorporeus, ἁσύνθετος, compositine carens. Ոյր չիք տարր կամ նիւթ երկրաւոր. աննիւթ. անմարմին. պարզ. ոչ բաղադրեալ.

Անտարր (կոչէ) նախ զլուսաւորսն, զի ոչ են յայսոցիկ չորից տարերց. եւ դարձեալ անտարր ասէ զդեւս, որք անմարմինք են. (Շ. անդ։)

Տարակուսին հրեշտակք՝ անտանելի զայս բնութիւնս գիտելով այնմ անտարր տարողութեան. այսինքն աննիւթական աստուածութեանն, որ կրէ զամենայն եւ այլն. (Նար. երգ.։)


Անտարրական, ի, աց

cf. Անտարր.

NBHL (1)

Անտարրական սրով կրտէին զնա ընդ մէջ. այսինքն նզովիւք. (Կանոն.։)


Անտեղագոյն

adj.

more or very absurd, more or very extravagant.

NBHL (1)

Քան որ զի՞նչ արդեօք իցէ անտեղագոյն յիմարութիւն. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անտեղեակ, ղեկաց

adj.

ignorant, unlearned, unskilful.

NBHL (6)

Չեմք ինչ անտեղեակ խորհրդոցն նորա. (՟Բ. Կոր. ՟Բ. 11։)

Ոչ մոլորիմք իբրեւ զանտեղեակս. (Եղիշ. ՟Գ։)

Յորում լինին անտեղեկացն պատրանք. (Նիւս. երգ.։)

Որ յետոյ բանքն ասի, թուի անտեղեկաց՝ եթէ բարեաց ինչ աւետիք իցեն. (Ոսկ. ես.։)

Զգազանս զայս ոմանք զսուտ քրիստոսն ասացին, եւ ոմանք զսուտ մարգարէն. զոր ոչ անտեղեակ համարեցաք. (Լմբ. յայտն.։)

Անտեղեակ զանբան ժուժկալութիւնն ստացան. (Կլիմաք.։)


Անտեղեկութիւն, ութեան

s.

unskilfubiess, ignorance.

NBHL (2)

ἅγνοια. ignorantia, ἁπειρία, imperitia. Անտեղեակն գոլ. անգիտութիւն. անհմտութիւն. նատանլըգ, աճէմիլիք.

Վասն անտեղեկութեան արտաքին իրաց. (Փիլ. լին.։)


Անտեղի, ղեաց

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

NBHL (11)

որ եւ ԱՆՏԵՂ.(ἅτοπος q.d. loco carens) Անկարօտ տեղւոյ. անուր. անուրեք. ոչ պարագրեալ տեղեաւ. անսահման. անչափ.

Անտեղւոյն էացեալ՝ զամենայն էակս պարունակեալ լնու. (Քեր. քերթ.։)

Անտեղեօք եւ անչափական վայրօք. (Ագաթ.։)

Չունօղ զտեղի. կարօտ տեղւոյ. թափառական. մէքեանսըզ, տէտիրկին.

Ուր չիք տեղի. անմտանելի. անկոխ. ἅβατος եւ Ոչ տուօղ տեղի. լի. եւ Տեղի մտածեալ անգոյ.

Անտեղի՛ է մեզ ի մեհենիդ ի ներքս լինել՝ վասն ի ներքս ի դմա գրիգորի սքանչելագործի օթելոյ. (Նիւս. ի սքանչ.։)

Անունդ (որպէս եւ դերանունն) անըմբռնելի է, եւ անտեղի, եւ անժամանակ. (Երզն. քեր.։)

Եթէ ասեմք, ոչինչ անտեղի է. (Սահմ. ՟Բ։)

Թոյլ տայ անտեղի ինչ գործել։ Ուրեմն անտեղիք են օրէնք, աւելորդ դատաստանք. (Նիւս. բն.։)

Եւ զի՞նչ ինձ առ այս բիւրապատիկս ածել ի դիմի անտեղի. (Մագ. ՟Ժ՟Ե.) իբր մ. յաւելորդս, կամ արտաքոյ տեղւոյս։

Ոչ եւ զմի յայսցանէ կարասցես ինձ յանտեղեաց տալ. այսինքն անտեղի ցուցանել. (Սարկ. հանգ.։)


Անտեղիտալի

adj.

hard, inflexible.

NBHL (3)

Աննշան առ տիպս է անտեղի տալի. այսինքն կարծրն անգծելի. (Նիւս. կազմ.։)

(Երկինք) մարմին անտեղիտալի. (Շիր.։)

Անտեղիտալի բարուք, եւ անմիտելի. (Փիլ. իմաստն.։)


Անտեղութիւն, ութեան

s.

absurdity, extravagance, incongruity, unsuitableness, unfitness, impropriety.

NBHL (2)

Պատկերացոյց ինքեան զեղեալն անտեղութեամբն, (զի) ո՛չ է ի տեղւոջ վերայ, որպէս ինքն աստուած է. (Վրդն. պտմ.։)

Արդարեւ անտեղութեամբ, եւ բազում խառնակմամբ լի էր իրն։ (Այլաբանութիւնք գրոց) չարաչար անտեղութիւն ընձեռեն անկատարից անձանց. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. թղթ.։)


Անտենչիկ

adj.

who does not aspire, unaspiring, unambitious;
— աւագութեան, not desiring honour.

NBHL (1)

Զանտենչիկն փառաց գովեմք ամենեքեան. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)