Definitions containing the research որդի : 2244 Results

Մեծապատիւ

See full entry →

adj. adv.

very honorable, very glorious;
honorably, splendidly, with great honour;
— մեծարել, առնել, to load with honours;
to welcome, to receive with honor, with open arms, to treat with great honour, to feast, to entertain.

NBHL (1)

Մեծապատիւ իշխանն մագիստրոս որդի վասակայ մարտիրոսի. (Երզն. քեր.։)


Մեծատուն, տանց

See full entry →

adj. s.

rich, wealthy, opulent;
the wealthy, rich people, the rich.

NBHL (1)

Կոչի հայր մեծատուն, կոչի եւ որդի մեծատուն, մեծատուն ի մեծատնոյ. (Սեբեր. ՟Բ։)


Մեծափառ

See full entry →

adj.

majestic, glorious, august, illustrious.

NBHL (1)

Արտեմեայ եւ աթենայ մեծափառիցն։ Սուրբ եւ մեծափառ վկային դիոմեդեայ։ Հեղարիոն որդի հիպասայ քահանայի մեծափառի եւ պատուաւորի. (Ճ. ՟Ա. Ճ. ՟Բ. Ճ. ՟Գ.։)


Մեկուսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Մեկուսիմ.

NBHL (1)

Ի չար ի վարուցն մեկուսացեալք։ Մի՛ ի մեկուսանալ առաջնորդին՝ անառաջնորդութեան ձեւ առցէ զեղբայրութիւնն։ Մեկուսանալ ուրեք. (Բրս. հց.։)


Մեկուսի

See full entry →

prep. adv.

apart, aside, separately, in private, singly;
— առնել, to remove, to alienate;
— կալ, լինել, to remain aloof, to withdraw, to retire, to stand in dispart.

NBHL (1)

Եւ աստ զորդի մեկուսի քեցեսցես. (Սեբեր. ՟Է։)


Մեհենաշէն

See full entry →

adj.

temple building.

NBHL (1)

Շինել շինէին (զաշտարակն) ի պաշտօն դից անձանց իմն՝ անուն մեհենաշէն կապեալ դիւաց առ իւրեանց որդիսն թողուլ. (Ագաթ.։)


Մեղացածին

See full entry →

adj.

produced by sin.

NBHL (1)

Զերծուսցէ ի մեղացածին ծննդոց ... եւ աստուածորդիս կոչեսցէ. (Ագաթ.։)


Մեղկանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to soften, to become loose, to slacken, to mollify, to loosen;
to become effeminate, to give oneself up to softness or effeminacy.

NBHL (1)

Այլ մեղկացաւ կամաւ յախտին, մատնեաց ի ձեռս աւազակին. (Յիսուս որդի.։)


Մեղմագոյնս

See full entry →

adv.

cf. Մեղմ.

NBHL (1)

Փոխարկեցեր զբնութիւն հրային՝ ի մեղմագոյն ցօղ երկնային. (Յիսուս որդի.։)


Մեղմեխանք, նաց

See full entry →

s.

dissimulation, affectation;
enticing ways, mincing air or manner, smirking, wheedling, incitement;
guile, deceit, fraud, wickedness, malice;
— աչաց, leer, sheep's eye, ogling;
— ձայնից, affected, wheedling voice.

NBHL (1)

Եթէ որդի ես աստուծոյ, մեղմեխանօք իմն զպատուոյն եւեթ ճառէ։ Մեղմեխանօք ծածկէր։ Ասէր ցնա՝ վարդապետ բարի, եւ կարծէր՝ թէ մեղմեխանօք կարիցէ ածել զնա զիւրեւ։ Մեղմեխանօք եւ նենգաւ կամէին քակել զգունդս աշակերտացն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13։ ՟Բ. 2. 5։)


Մեղսածին

See full entry →

adj.

born in sin.

NBHL (1)

Յորմէ խաւարըն մեղսածին՝ հալածական անհետ լինին. (Յիսուս որդի.։)


Մեղսասէր

See full entry →

adj.

inclined to transgress, delighting in sin, wicked, criminal.

NBHL (1)

Հանցես եւ զիս՝ յորոց նեղիմ ... եւ ի բանտից մեղսասիրին. (Յիսուս որդի.։)


Մենամարտ, ից

See full entry →

adj. s.

gladiatorial;
relating to duels;
gladiator;
duelist;
cf. Մենամարտութիւն.

NBHL (2)

Զիս փրկեսցես հայցմամբ նոցին՝ յաջակողմեան մենամարտին. (Յիսուս որդի.։)

Եւ կարծեցի զիս ընդ նոսին՝ յաղթել կռուոյ մենամարտին. (Յիսուս որդի.։)


Մեռելոտի, տւոց

See full entry →

adj. s. fig.

dead;
carcass;
idols, image.

NBHL (1)

Եւ մաշկեկաւ մեռելոտին (այսինքն մեռելոտեաւ), անցո՛ ընդ կեանս այս երկրային. (Յիսուս որդի.։)


Մեռելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

deadness, want of animation, privation of life;
mortality;
mortification;
— արգանդի, the being past bearing, impotence, sterility.


Մեռուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause the death of, to put to death, to kill;
to mortify.

NBHL (1)

Տէր մեռուցանէ, եւ կեցուցանէ։ Դու չարչարեցեր զորդի նորա՝ մեռուցանել. (՟Ա. Թագ. ՟Բ. 6։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 20։)


Մետասան, ից

See full entry →

adj. s.

eleven.

NBHL (1)

Զմետաստան որդիս իւր։ Մետաստան աստեղք երկիրպագանէին ինձ։ Մետաստան աշակերտք։ Յարուցեալ պետրոս հանդերձ մետաստանիւքն.եւ այլն։


Մետասաներորդ, աց

See full entry →

adj. s.

eleventh.

NBHL (1)

Յաւուրն մետասաներորդի։ Յամսեանն մետասաներորդում։ Յամին մետասաներորդի. (Թուոց. ՟Է. 72։ Օր. ՟Ա. 3։ Եզեկ. ՟Ի՟Զ. 1։)


Հոսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to shed, to spill, to pour out;
to flow, to fall, to drop;
to gush, to stream, to run;
to scatter, to disperse;
to winnow, to fan;
to precipitate;
— յորդաբուխ արտօսր, — իբրեւ զհեղեղ զարտասուս, to shed tears abundantly, in torrents;
— հողմոյ, to cast to or throw to the winds;
cf. Հոսիմ.

NBHL (2)

Ընդ քեզ եւ զօրք վերին հոսին, մինչ զի թափուր մնալ երկին. (Յիսուս որդի.։)

Որ ոչ թողեր հոսել վիմին՝ ի խոր մեղաց անդնդային։ Զոր պահեցեր ի հոսելոյ, եւ կանգնեցեր ի գլորելոյ. (Յիսուս որդի.։ Շար.։)


Հովուական, ի, աց

See full entry →

adj.

pastoral, pastorly, shepherdly;
— գաւազան, shepherd's crook;
crosier;
— թուղթ, կոնդակ, pastoral letter;
— կեանք, կենցաղ, pastoral life;
— մախաղ, շուն, shepherd's bag, scrip;
shepherd's dog.

NBHL (1)

Քանզի պարսիւ հովուականին (այսինքն հովուութեան, կամ հովուականաւ), դոյզն քարիւ հեղեղատին. (Յիսուս որդի.։)


Հոր, ոյ, ոց

See full entry →

s.

well, cistern, tank;
ditch-gully.

NBHL (1)

ի, ից. γαμβρός gener. Փեսայ՝ ըստ որում առնչակից աներոյ իւրում. (որպէս թէ հիւր եկեալ որդի, որ եւ ի տեղի հօր ունի զաներ իւր)


Հորդան տամ

See full entry →

va. vn.

to cause to advance, to lead on, to conduct, to drive forward;
to flock in crowds, to fall upon, to rush impetuously on, to overspread.

NBHL (1)

Իսկ քո ընտրեալ եւ սուրբ հօտին ... հորդան ետուր յանապատին. (Յիսուս որդի.։)


Հուժկու

See full entry →

adj.

strong, vigorous, robust;
powerful, potent, mighty.

NBHL (1)

Երկու որդիք հուժկուք էին դաւթի. (Սեբեր. ՟Զ։)


Հուպ, հպոյ, հպի, ից

See full entry →

adj. prep. adv.

near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.


Հուսկ

See full entry →

adj. adv.

last;
— յետին, վերջին, the last, the last of all, the hindmost;
— յետոյ, — ուրեմն, after all, at last, lastly, finally.

NBHL (2)

Արար զերկուս աղախնայսն եւ զորդիս նոցա առաջի ... եւ զհռաքէլ եւ զյովսէփ հուսկ յետոյ. յն. յետինս. (Ծն. ՟Լ՟Գ. 2։)

Թէպէտեւ ոչ առ առաջինսն, այլ հուսկ յետոյ՝ վերջնոցն յետին. (Յիսուս որդի.։)


Հպումն, ման

See full entry →

s.

cf. Հպաւորութիւն.

NBHL (1)

Հպութեամբ եւ առաջնապէս։ Երեւեցուցանելով զորդի առ հպութիւն հօր. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Բ։ Կիւրղ. գանձ.։)


Հռնչիւն

See full entry →

s.

snorting or rattling in the throat;
— մահուան, death-rattle.

NBHL (2)

Խռնչիւն. ձայն կոկորդի աննշան. խռլտոց, խշռտոց.

Առ ի գոչիւն հեղման արեանն, եւ ի հռնչիւն կոկորդին (ի խողխողիլն). (Եղիշ. դտ.։)


Հսկեցող

See full entry →

adj.

cf. Հսկող.

NBHL (1)

Արթուն մտօք ըստ հըսկողին. (Յիսուս որդի.։)


Հսկող

See full entry →

adj.

watchful, vigilant.

NBHL (1)

Արթուն մտօք ըստ հըսկողին. (Յիսուս որդի.։)


Հրաժարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to renounce or abdicate;
to dismiss, to discharge;
to forbid, to prohibit, to interdict;
to renounce, to abstain, to deprive oneself of, to forego, to forbear, to refrain, to desist, to resign;
to deny, to disown, to refuse;
to take leave of, to bid farewell to;
to die, to decease;
— յաղանդոյ, to abjure, to recant, to renounce;
— յաշխարհէ, to renounce the world;
to enter a convent;
— յիշխնանութենէ, to abdicate, to resign, to tender, to lay down or throw up one's commission;
— ի թագաւորութէնէ, to abdicate the crown;
աղաչեմ զքեզ կալ զիս հրաժարեալ, I pray thee have me excused, I beg you excuse me, I pray you to be kindly indulgent towards me.

NBHL (1)

Հրաժարեաց զձեզ յաւուր շաբաթու գործել ինչ։ Հրաժարեաց զնոսա յորդիութեան պայմանէն. (Նանայ.։)


Հրային, այնոց

See full entry →

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.

NBHL (1)

Փոխարկեցեր զբնութիւն հրային՝ ի մեղմագոյն ցօղ անձրեւին. (Յիսուս որդի.։)


Հրապարակաբան

See full entry →

s.

public orator, haranguer, preacher;
tax-collector, tax-gatherer.

NBHL (1)

Տասանորդիչք, եւ հրապարակաբանք զքաղաքս ունին. (Ոսկ. սղ.։)


Հրատ, ից

See full entry →

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

NBHL (1)

Զսրտին հրատս։ Հրատ տենդին։ Եւ ի հրատից բնութեանց ախտին. (Նիւս. կազմ.։ Վրք. հց. ՟Ը։ Յիսուս որդի.։)


Հրաւիրեմ, եցի

See full entry →

va.

to invite, to desire, to invite to a feast or assembly;
to convoke, to convene;
յառաջագոյն —, to predestine;
— ի ճաշ, to ask or invite to dinner.

NBHL (1)

Հրաւիրեալք ի սկզբանէ։ Որ ընտրեցեր յորովայնէ զհրաւիրեալսն ի սկզբանէ։ Որ հրաւիրեցեր զյառաջագոյն ընտրեալսն, կամ զորդիս մարդկան յորդեգրութիւն։ Ի մայրութիւն քո հրաւիրեալ. (եւ այլն. Շար. եւ յայլ գիրս։)


Ձագթոռնեայ

See full entry →

s.

great-great-grandnephew or niece.

NBHL (1)

ՁԱԳԹՈՌԱՅ կամ ՁԱԳԹՈՌՆԻԱՅ, կամ ՁԱԳԹՈՌԱՅԻՆ ՁԱԳԹՈՌՆԵԱՅ. Թոռին թոռն, որ եւ Զաւակ թոռայնոյ, կամ թոռնեայի որդին. (Կանոն.։)


Ձանձրանալի

See full entry →

adj.

tiresome, tedious, fastidious, troublesome;
disgusting, cloying.

NBHL (1)

Քանզի բնութիւն մեր է յայտնի, արագայագ եւ ձանձրալի. (Յս. որդի.։)


Ձեռնադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to lay hands on the head of;
to ordain, to confer the orders of the church;
to consecrate;
to anoint, to crown.

NBHL (1)

Զսորին որդիս կնքեալ ձեռնադրէ։ Զահեակն հեթանոսաց աջ ձեռնադրեցին. (Նար. ՟Հ՟Ե. եւ Նար. առաք.։)


Ձեռնաձիգ լինիմ

See full entry →

sv.

to stretch out the hand;
to make an attempt on, to encroach.

NBHL (1)

Ձեռնաձիգ եղեն մեզ որդիք օտարաց. (Ճ. ՟Ը.։)


Ձկնահան

See full entry →

cf. Ձկնորս.

NBHL (1)

Ոչ հաւորսք անդ, եւ ոչ ձկնահանք։ Ձկնահան, եւ որդի ձկնահանի։ Ձկնահան ի ձկնահանաց էր, այլովք ձկնահանօք հանդերձ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 17. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Ճչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cry, to scream, to squall, to shriek, to screech;
to bawl, to groan, to complain, to lament.

NBHL (1)

Եւ ես տըկար որպէս ծիծառ ... տեսեալ ճըչեմ առ թշնամին. (Յիսուս որդի.։)


Մագիստրոս, աց

See full entry →

s.

master;
master of the horse;
chief, magistrate.

NBHL (1)

Յորմէ գրիգոր որդի ծընեալ, մագիստըրոս վերապատուեալ. (Շ. վիպ.։)


Մակագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to inscribe, to write upon, to entitle;
to ascribe;
to compose.

NBHL (1)

Մակագրէ մեծն ղուկաս, ի հնգետասաներորդի ամի եւ այլն. (Զքր. կթ.։)


Մակադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imposition, superposition;
surname.

NBHL (1)

Ի մակադրութեան անուան ... փոխեալ յորդիսն որոտման. (Շ. տաղ. (ա՛յլ ձ. ի մակադրական)։)


Մակալեզու

See full entry →

adj.

epiglottis.

NBHL (1)

ἑπιγλωττός, σσός lingula, lingua minor, membrana gutturis. որ եւ ԶԱՆԳԻԿ. Վերագիր լեզուակ ի ներքսակողմն առաստաղի բերանոյն՝ իբրեւ բացարան եւ փակարան կոկորդի. լեզուակ. տիլճիք.


Մականուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to surname, to entitle.

NBHL (2)

Բան մականուանէ զորդի։ Լոյս զնա մականուանէ. (Նանայ.։)

Յովհաննէս՝ մականուանեալ ի փրկչէն որդի որոտման. (Ոսկ. յհ. յիշատ.։)


Մակեռակ

See full entry →

cf. Մակեռորդ.

NBHL (1)

Ունի յինքեան տասնեակն ... ի մակեռորդի բանի չորիւքն առ երիս. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Մակեռորդ, աց

See full entry →

adj. s. gr.

sesquitertian;
triphthong.

NBHL (1)

Ունի յինքեան տասնեակն ... ի մակեռորդի բանի չորիւքն առ երիս. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Մահ, ու, ուան, ուց

See full entry →

s.

death, decease, departure from this life;
massacre, slaughter, carnage, butchery;
plague;
— անասնոց, epizooty, murrain, rot;
—ունք, mortality;
արհաւիրք —ու, pangs, terrors of death;
վճիռ —ու, sentence, decree of death;
—ու չափ, mortally, to death;
at the cost of one's life;
մեղք —ու չափ, deadly or mortal sin;
այն հիւանդութիւն չէ ի —, that illness is not to death, not mortal, or fatal;
քեւ մազապուր եղէ ի —ուանէ, I owe you my life;
բնական, երջանիկ, փառաւոր, յաւերժական —, natural, happy, glorious, eternal death;
յանկարծական, անճողոպրելի, բռնական, տարաժամ, եղեռնական, աղետալի, ողբալի, ցաւագին, ամօթապարտ, խայտառակ —, sudden, certain, violent or unnatural, untimely, tragical, sad, deplorable, painful, shameful, ignominious death;
մերձ ի — լինել, to be dying, near one's last moment, to breathe one's last, to be at the point of death, at the last gasp;
ի դրունս —ու հասանել, to be at death's door;
հիւանդանալ ի —, to be deadly sick;
բնական —ուամբ մեռանել, to die a natural death;
ընդ —ուամբ արկանել, —ու պարտ առնել, to sentence, to condemn to death;
ի — մատնել, տալ ի —, —ու սպանանել, to deliver to death, to put to death;
երթալ ի —, to go in search of death;
to rush on death;
դիմագրաւ լինել, խիզախել ի —, to face, to dare death;
խնդրել — անձին, to desire, to wish for death;
երկնչել ի —ուանէ, to dread, to fear death;
—ու հասանել, to meet death;
խոցիլ առ ի —, to be mortally wounded;
զ—ու գան հարկանել, to beat to death;
—ու վախճանիլ, ճաշակել զ—, to die, to depart from this life;
ածել —ունս, to carry or bring death.


Մահածին

See full entry →

adj. s. chem.

death bearing, mortiferous, mortal;
azote.

NBHL (1)

Յայնժամ ծածկեալ զեգիպտացին, եւ աստ զիշխանըն մահածին։ Ձեռն իմ ձգեալ յուղէշ ծառին, կթել պըտուղ ինձ մահածին. (Յիսուս որդի.։)


Մահապարտ, աց

See full entry →

adj.

worthy of death, deserving death;
condemned to death;
— առնել, առ —ս ունել, to condemn to death.