Definitions containing the research ողբ : 526 Results

Իւր, ոց

See full entry →

pron.

his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.

NBHL (1)

մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)


Իւր, եանց, եամբք

See full entry →

s.

himself.

NBHL (1)

մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)


Լալագին

See full entry →

adj. adv.

tearful, pitiful, rueful, weeping, in tears;
tearfully, all in tears.

NBHL (1)

κλαυτός flebilis δακρώδης lacrymosus. Ու իցէ լալ սաստիկ. արտասուագին. ողբագին.


Լալական, ի, աց

See full entry →

adj.

that weeps, plaintive, mournful, dreary, sad;
groaning, moaning, wailing;
—ք, female mourners, hired female weepers at funerals, mutes;
—ն, faculty of weeping.

NBHL (2)

κλαίων flens. Լացօղ եւ ողբացօղ ի վերայ մեռելոց. ողբերգակ. լացկան, լալկան.

ԼԱԼԱԿԱՆՆ. գ. Կարողութիւն լալոյ եւողբալոյ. Եթէ էր ծիծաղականն գոյեղ ի մեզ բաղկացական, ապա եւ լալականն. վասն զի եւ նա մնայնում մարդոյ գոյ։ Իսկ ծիծաղականն եւ լալականն ընդդիմակք միմեանց են. Անյաղթ պորփ.։


Լալահառաչ

See full entry →

adj.

broken by sighs and sobs, groaning, moaning, wailing.


Լալետղ, ետեղ

See full entry →

s.

place for weeping.

NBHL (1)

ԼԱԼԱՏԵՂ ԼԱԼԵՏՂ. որ եւ ԼԱԼՕՆՔ. κλαυθμών . տեղի լալեաց. ուր լեալ իցէ ողբ.


Լալատեղ, ի

See full entry →

cf. Լալետղ.

NBHL (1)

ԼԱԼԱՏԵՂ ԼԱԼԵՏՂ. որ եւ ԼԱԼՕՆՔ. κλαυθμών . տեղի լալեաց. ուր լեալ իցէ ողբ.


Լալիւն

See full entry →

s.

weeping, bewailing, tears, lamentation, mourning, groaning;
լալ ի լալիւն՝ լալիւն մեծ, to melt or burst into tears, to weep bitterly, to shed a shower of tears, to shed bitter tears;
լալիս դնել, to weep, to cry, to groan;
լալիք, mourning, time of mourning.

NBHL (1)

κλαυθμός fletus. Լալն լալումն. լաց. ողբ. ողբումն.


Լալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Լալիւն.

NBHL (4)

ԼԱԼԻՔ ԼԱԼՈՒԹԻՒՆ ԼԱԼՈՒՄՆ. cf. ԼԱԼԻՒՆ. κλαυθμός. լաց, ողբ.

ամենայնփեսայից լի էին բերանք ողբոց լալութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 28։)

Եղեւ լալումն եւ ողբումն մեծ. (Յուդթ. ՟Ե. 18։)

Յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։)


Լալումն, ման

See full entry →

s.

cf. Լալիւն.

NBHL (4)

ԼԱԼԻՔ ԼԱԼՈՒԹԻՒՆ ԼԱԼՈՒՄՆ. cf. ԼԱԼԻՒՆ. κλαυθμός. լաց, ողբ.

ամենայնփեսայից լի էին բերանք ողբոց լալութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 28։)

Եղեւ լալումն եւ ողբումն մեծ. (Յուդթ. ՟Ե. 18։)

Յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։)


Լամ, ացի, ացայ, լաց

See full entry →

vn.

to weep, to shed tears, to cry;
— դառնապէս, to weep bitterly, to shed bitter tears;
— վայրապար, զ— կեղծաւորիլ, to have tears at command;
— ի ծաղուէ, to cry with laughing;
— զմեղս իւր, to mourn for, or bewail one's sins;
— զոք or ի վերայ ուրուք, to weep, to bewail, to deplore some one;
cf. Լալիւն.

NBHL (2)

եւ չ. κλαίω fleo, ploro, lamentor. արտասուել. ողբալ. աշխարել. սգալ. կոծել.

ԶԼԱԼ ՀԱՐԿԱՆԻԼ. Ի լաց եւ յողբհարկանիլ. յարտասուս ցնդիլ.


Լաց

See full entry →

s.

tears, weeping;
cf. Լալիւն.

NBHL (1)

(ի հրամ. Լալ բային). κλαίη, κλαύμα ploratus, -tio;
fletus. Լալիւն. լալումն. ողբ. ողբումն.


Թխանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become brown;
to grow gloomy, to darken;
to be brown.


Թշուառական, ի, աց

See full entry →

adj.

unfortunate, melancholy, miserable.

NBHL (1)

Կամ իբրեւ Աղէտաւոր. աւաղելի. ողբալի. աշխարելի.


Թշուառանամ, ացայ

See full entry →

va.

to become miserable;
to be miserable.


Թողում, ղի, ղայ

See full entry →

va. vp.

to let, to permit, to allow;
to commit, to abandon, to resign, to yield, to give up, to forsake, to cast off, to leave, to desert, to get rid of;
to deliver, to free, to pardon, to remit, to release, to acquit, to forego, to pass over, to tolerate;
to repudiate;
to renounce;
— ասել, to omit, to leave out, to pass over in silence;
— զմեղս, to pardon, to absolve, to remit;
to expiate;
— զիմն ի գլուխ ուրուք, to let one go one's own way;
ձայն —, to cry out;
— առնել, to permit, to allow;
— առ ժամանակ մի, to suspend;
— զոք ի մահուանէ, to free from death;
չ-, to refuse, to hinder, not to allow;
սիրտ իմ եթող զիս, my heart failed me;
ի բաց թողցուք զայս, let us leave that aside;
-, թողանիմ, ղայ, to be left, abandoned.

NBHL (1)

Թո՛ղ լան եւ ողբան զմեր կործանումն։ Թո՛ղ համարձակ գայ նստի թագաւոր. (Լաստ. ՟Ժ՟Է. ՟Ժ՟Ը։)


Թոնիր, նրի, նրոյ

See full entry →

s.

eastern stove and oven, (tandoor).


Խամրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to wither, to cause to shrink, to weaken, to stunt, to kill;
to tarnish, to spoil.

NBHL (1)

Խաւարանհնարին խամրեաց զիմ ստացիկս բարութիւն։ Ո՛վ լիրբ եւ կատաղի գազանք, որ խամրէք չարաշւէր արկածիւք զժեռաբողբոջս զարմ. (Պիտ.։)


Խամրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խամրացուցանեմ.

NBHL (1)

Խաւարանհնարին խամրեաց զիմ ստացիկս բարութիւն։ Ո՛վ լիրբ եւ կատաղի գազանք, որ խամրէք չարաշւէր արկածիւք զժեռաբողբոջս զարմ. (Պիտ.։)


Խամրեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խամրացուցանեմ.

NBHL (1)

Խաւարանհնարին խամրեաց զիմ ստացիկս բարութիւն։ Ո՛վ լիրբ եւ կատաղի գազանք, որ խամրէք չարաշւէր արկածիւք զժեռաբողբոջս զարմ. (Պիտ.։)


Խանդաղատագին

See full entry →

adj.

tender, fond, loving, affectionate;
moving, melting, affecting, pathetic.

NBHL (1)

եւ ոչ որպէս պոռնիկն խանդաղատագին ողբաս. (Եփր. խոստ.։)


Խաւարծի

See full entry →

s.

tendril;
shoot, offshoot, bud, sprout, germ.

NBHL (1)

Փափուկ եւ թաւ բոյս մատաղ. բողբոջ. ընձիւղ. որպէս թէ խաւարտ տնկոյ. cf. Խորձուիլ, որ է ծիլ որթոյ.


Առատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to abound, to increase, to augment;
to overflow;
to run over;
to be bountiful, generous;
to be proud;
to be angry, to be in a passion.

NBHL (1)

Զբնութիւնն բռնադատէին առատանալ ողբովք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Առեղծուած, ոց

See full entry →

s.

dissolution;
explication;
enigma, proverb;
— **** ***, to propose an enigma or charade, to tell a parable, to proverb.


Առնում, առի

See full entry →

va.

to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !

NBHL (1)

Ձայն կամ երգ կամ ողբս առնուլ։ հ առցէ (այսինքն կալցի)։ Առնուլ զձեռանէ, զոտից, զվարսից։ Որոգայթ առցէ զոտս նոցա։ Յորժամ ժամ առից։ Կարծիս առնուլ։ Կին առնուլ, կամ առնուլ կնութեան, ի կնութեան։ Առնլոց էին զդստերս նորա։ Ոգի առնուլ։ Զկայ առնուլ։ Կատարումն առնուլ։ Սկիզբն առնուլ։ Կերակուր առնուլ։ Առնուլ ըստ անձին (այսինքն ստանձնել)։ Յանձն առնուլ։ Ի վեր առնուլ։ Ի մէջ առնուլ։ Ի բաց առնուլ. եւ այլն. զորոց տե՛ս առընթեր իւրաքանչիւր անուանց։


Զղջական, ի, աց

See full entry →

adj.

plaintive;
penitent.


Զղջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Զղջամ.

NBHL (1)

ԶՂՋԱՆԱԼ. հյց. խնդ. իբր Աւաղել, ողբալ. եւ այլն.


Զղջասիրտ

See full entry →

adj.

tender, affeeted, plaintive, moaning.

NBHL (1)

Եղիցի զղջասիրտ եւ ողբական. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Զուարթագին

See full entry →

adv.

cf. Զուարթ;
joyfully, gaily;
— են աչք նորա ի գինւոյ, his eyes are merry with wine.

NBHL (1)

Զուարթագին իրօք ի վերայ ելանել ողբալեացն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուարճալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

pleasing, recrea, tive, delectable, delicious, diverting, mild, agreeable;
jocose, merry, pleasant, jovial, smiling;
—ք, pleasures, enjoyments of this world.

NBHL (1)

Զողբալին, եւ զզուարճալին ազդեսցէ, թէ պահէ տէր զամենեսեան՝ որ սիրեն զնա, եւ զամենայն մեղաւորս սատակէ Տէր. (Նար. ՟Կ՟Ա։)


Զուարճանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

pleasing, enjoyable, fo be enjoyed;
cf. Զուարճալի.

NBHL (1)

Զողբալին, եւ զզուարճալին ազդեսցէ, թէ պահէ տէր զամենեսեան՝ որ սիրեն զնա, եւ զամենայն մեղաւորս սատակէ Տէր. (Նար. ՟Կ՟Ա։)


Զտեմ, եցի

See full entry →

va.

to clear, to cleanse, to fine, to refine;
to clarify, to filter, to purify;
to rectify;
to revive.


Զրկանք, նաց

See full entry →

s. pl.

extortion, exaction, encroachment, injustice, insult, rapine;
breach, diminution, loss, grief, wrong, injury, hardship;
despoiling, privation, degradation, exclusion, dispossession.

NBHL (1)

Ջերմեռանդ արտասուօք ողբասցեն զզրկանս, զի ի հոգեւոր հարսանեացն արտաքս վարեցան. (Խոսր. պտրգ.։)


Զօր, ու, աց

See full entry →

s.

army, host, soldiery, militia, soldiers, forces, troops;
հետեւակ —ք, infantry, foot-soldier;
— առնել, հատանել, cf. Զօրաժողով լինել;
ընտիր ընտիր —ուց, the flower of the troops, the best troops in an army;
— ծանր, սաուար, բազմաձեռն, great army, numerous troops, overwhelming forces;
քաջակիրթ, պատերազմափորձ, մարզիկ —, disciplined, experienced, troops inured to war;
—ք երկնից, երկնաւոր —ք, the host of angels;
—, strength, vigour, force;
մինչդեռ —ն եւ սգիքն անդէն կային, and still breathing, giving signs of life.


Էրան

See full entry →

s.

gentle breeze, pleasant wind, zephyr;
քեզ շունչ համայն պախըրցի, ինձ — շունչ փոթորկի, each breeze for you is a furious blast, while to me the blast is a gentle breeze.

NBHL (2)

Ոչ ի ծայրս կաղնեաց բողբոջ, եւ ո՛չ էրան ցօղախառն. (Ոսկ. հերոդ.։)

Ոչ ի ծայրս կաղնեաց բողբոջ, եւ ոչ էրան ցօղախառն. (Ոսկ. ի յհ. մկ. եւ Ոսկ. հերոդ.։)


Ընդերկնահաջ

See full entry →

adj.

baying the moon;
barking at in vain.

NBHL (1)

Շունք տիրասէրք ի տեղւոջ սպանմանն հոլովեալք, եւ գիշերապահ վառմամբ կատաղեալք. ընդերկնահաջ ողբովք հալածականս առնէին զգազանս անապատի. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Ընձիւղ, ոյ

See full entry →

s.

sucker, bud, shoot, spring, button, gem.

NBHL (1)

ԸՆՁԻՒՂ կամ ԸՆԾԻՒՂ ԸՆՁԻՂ ԸՆԾԻՂ. Ի ձայնէս ծիղ, ծիլ. այսինքն Ճիւղ. բողբոջ. բոյս. շառաւիղ.


Ընձիւղեմ, եցի

See full entry →

va.

to bud, to shoot, to put forth, to sprout, to germinate, to blossom.

NBHL (2)

ԸՆՁԻՒՂԵՄ կամ ԸՆԾԻՒՂԵՄ ԸՆԾԻՂԵՄ ԸՆՁԵՂԵՄ. ἑξάγω , ἑξανατέλλω produco, pullulo եւ այլն. Արձակել ծիղս, ճիւղս, ոստս, շառաւիղս, բողբոջս. բուսուցանել. կր. բուսանիլ, բողբոջիլ. բուսցընել. կր. ծլիլ, բուսնիլ.

Թզենի ընծիղեաց (կամ արձակեաց) զբողբոջ իւր. (Երգ. ՟Բ. 13։)


Ըստ

See full entry →

prep.

according to, in relation to, as for, conformably with, agreeably to;
proportionably, at the rate of;
after;
near, relatively;
for, as for;
on;
of;
out;
— իս, — իմումս կարծեաց, according to me, in my opinion;
— իւրում կարի, according to capacity, to the best of one's ability;
այր — սրտին Աստուածոյ, a man after Gods own heart;
կին իցէ քո — միտս, if thou hast a wife after thine own heart;
— բախտի եղեալ նորա, fortunately;
— պատկերի մերում եւ — նմանութեան, in our image and likeness;
— հիւսիսոյ Կխրնոյ, north of Erzeroum;
— անձին, upon one's back;
wearing upon, — the shoulders, — the body;
— ճանապարհին, about the streets;
— հրապարակս գնալ, to pass through, or to wander about the public places;
— բնութեան բարի, naturally or essentially good;
ի չափու կալայց զանձն — օրինակի նորա, I shall be governed by his example;
ելանել — քաղաքն, to go out of town;
այր — առնէ, one after the other;
ամ — ամէ, annually, every year;
օր — օրէ, daily, every day;
— նախահօրն յանցանաց, for the sin of the first father;
— չափու եկամտիցն, in proportion to his income;
— աչս դատել, to judge from the appearance;
— իրետրս պատշաճեալ, well proportioned, symmetrical;
— տեղիս տեղիս եւ — աշխարհս աշխարհս, according to the various places, and different provinces;
— տունս ազգացն՝ ոչխար — երդ, a lamb for every family and every house;
հրաժարել — նմանութիւն, to have no equal, unique;
անցանել — ասհմանս քո, to pass through your confines;
— բանս անցանել, to be inexpressible;
— միտս անցանել, to be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible;
անցանել — չափ, to go beyond;
— ակն լինել յումեքէ, to be far from the sight of, alienated;
— ինքեան, of one's self;
naturally, essentially;
— ամենայնի, totally, in all, entirely;
— այնմ, as is said;
as they say;
— իրիք, — իմիք, in some part, in a certain sense, in some way, or manner;
in part;
— որում, as;
since;
therefore;
— որում..., — նմին, or նոյնպէս, or այսպէս, as..., as;
so..., as;
— օրէն, like, after the fashion of;
— նմանէ, after him;
— այսմանէ, like this, similarly, equally;
եւ որ — այսմանէ.


Թագաւորազն, զին, զանց

See full entry →

cf. Թագաւորազարմ.

NBHL (2)

Յոր նախ չոգայն ի թագաւորազանց բողբոջն յԱշոտ. (Յհ. կթ.։)

Թագաւորազուն մանուկ։ Իբրեւ զթագաւորազուն բողբոջ. (Յհ. կթ.։)


Թագաւորազուն, ազանց

See full entry →

cf. Թագաւորազարմ.

NBHL (2)

Յոր նախ չոգայն ի թագաւորազանց բողբոջն յԱշոտ. (Յհ. կթ.։)

Թագաւորազուն մանուկ։ Իբրեւ զթագաւորազուն բողբոջ. (Յհ. կթ.։)


Թաթաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to plunge, to immerse, to soak, to steep, to drench, to imbue.


Թախիծ, խծի

See full entry →

s. adj.

affliction;
grief;
grievous, afflicting, disconsolate, forlorn;
—ք դժնդակք, black bile, deep sadness;
—ք մտաց, compunction, regret, remorse;
ընկենուլ զ— սրտի, to console, to cheer up;
—ս արկանել առաջի ուրուք, to supplicate, to beseech, to implore.

NBHL (1)

Թախիծք անզրաւք՝ քան թէ խնդութեանց աճեն բողբոջք. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Թախծագին

See full entry →

adj. adv.

sorrowful, mournful;
sorrowfuily, mournfully.

NBHL (1)

Ողորմաղերս թախծագին ձայնի ողբերգարկութեան. (Նար. ՟Հ՟Ա։)


Թախծիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grieve, to be afflicted, to mourn.


Թառամեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to fade, to wither, to tarnish.

NBHL (1)

Զբողբոջ նորա թառամեցուսցէ հողմ. (Յոբ. ՟Ժ՟Բ. 30։)


Թարշամեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Թառամեցուցանեմ.

NBHL (1)

Զբողբոջ աստուածային ցանկութեանցն թարշամեցուցանէ։ Զբոյսս բարեացն թարշամեցուցանել. (Լմբ. սղ.։)


Թափեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to overturn, to cast down, to fling or throw down;
to spill;
to empty, to exhaust;
to take away, to take by force, to possess one's self of;
to cast off;
to disengage, to deliver, to release, to relieve;
թափել զատամն, to extract, to pull out, to draw a tooth;
թափել զդրունս, to unhinge the doors;
բեւեռովք զբեւեռ թափել, one nail drives out another (new things or persons make old ones forgotten);
cf. Բեւեռ;
թափել կապուտ, աւար բազում, զկապուտ սաստիկ, to make a great booty, to pillage, to sack;
թափել զոք յիմեքէ, to despoil, to deprive of;
թափել զոգի ուրուք, to harass, to hold in suspense;
թափել զքուն, to rouse one's self, to awaken;
թափել զգինի, to get sober again, to sleep off drunkenness or debauch, cf. Աթափեմ, cf. Զգաստանամ;
թափել զոք ի ձեռաց ուրուք, to save one from the hands of another, to liberate, to rescue;
թափել զբարկութիւն յումեքէ, to free from the effects of another's resentment, to pardon;
թափել ի բաց զոգի, to die, to perish;
թափել զցասումն, զոխս ի վերայ ուրուք, to vent one's anger, to wreak one's vengeance;
թափել զթոյնս յոք, to give vent to one's angry passions;
թափել զմաղձն, to discharge ones bile, to vent one's spleen;
ածել —, to add, to subjoin;
to conclude;
թափել զտունն, to remove, to change habitation, to empty a house of its furniture;
թափել զսուր իւր յոք, to draw the sword against, to brandish the sword;
թափել զբաժակ, to drink off the cup to its dregs;
to drink up;
թափել զանձն, to escape, to disengage one's self, to get rid off, to abscond, cf. Նուաստանամ;
to humiliate, to abase, to lower one's self to;
թափել զինքն ի գրաստէն, to dismount, to leap from horseback;
թափել զինչս, to spend, to dissipate, to waste, to squander;
թափել զոյժ եւ զզօրութիւն, to make great efforts, to employ all one's energy, to do any thing in the world;
to strive with all one's heart, to sharpen one's tools, to prepare one's self;
թափել ի լծոյ, to throw off the yoke;
թափել զոք ի կենաց, to deprive of life, to massacre;
թափել ի միմեանց (զարս ի կռուի), to separate the combatants;
թափել զբանն յումեքէ, to interrupt a discourse;
թափեաց նաւն զբեռն, the ship is unloaded.


Երկայնաձիգ

See full entry →

adj.

very long, elongated;
that lasts long;
far.


Երկար

See full entry →

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.