Definitions containing the research կապ : 2319 results

Բռնակալու

cf. Բռնակալ.

· Calfa

NBHL (1)

Բռնակալուք՝ պիտակապէս կոչեալ թագաւորք. (Վահր. յայտն.։)


Բրաբիոն, աց

s. bot.

recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակապետին բերեալ բրաբիոն կուսին՝ նշան յաղթութեան կրից աշխարհի. (Շ. գանձ.։)


Բրտանամ, ացայ

vn.

to become rude, rough, gross or uncivil;
to thicken.

· Calfa

NBHL (1)

σκληρύνομαι duresco, ξηραίνομαι areo, aresco, τυλοῦμαι calleo, πήγνωμαι pangor, algeo Բիրտ լինել իրաց, այսինքն խիստ եւ պինդ կամ կարծր՝ որպէս բիր կամ փայտ. խստանալ. կոշտանալ. պնդանալ. պաղիլ. չորանալ. քոս կապել. պնտանալ, պինտնալ, կարծրնալ, սառիլ, փատ կտրիլ.


Գազան, աց

s.

wild beast;
brute, animal, beast.

· Calfa

NBHL (1)

Չորից յուշկապարիկ գազանաց։ Ազգի ազգի գազանս վիշապակերպս. (Եւս. քր, ՟Ա։)


Դժուարալոյծ

adj.

difficult to be untied or explained.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարալոյծ կապանք, կնճիռն, խարդախութիւնք, հնարաւորութիւնք. (Նոննոս.։ Գէ. ես.։ Վանակ. յոբ.։ Մաքս. եկեղ.։)


Դժուարակիր, կրաց

adj.

burdensome, onerous, heavy;
difficult, painful, vexatious.

· Calfa


Դիազերծ առնեմ

sv.

to disinter, to strip dead bodies.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻԱԶԵՐԾ ԱՌՆԵԼ. ἑκδύω τὰ σκύλα exuo spolia Զերծուլ զհանդերձս դիոյ. առնուլ զկապուտ կողոպուտ դիականց.


Դիաթաղ, աց

s.

grave-digger.

· Calfa

NBHL (1)

Աւազակապետ լեալ էր յառաջ, եւ դիաթաղ հեթանոսաց. (Վրք. հց. ՟Ի։)


Դիմադարձեմ, եցի

vn.

to oppose, resist.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի կապելն զքեզ դիմադարձեցեր. (Նար. ՟Հ՟Է։)


Դիմադարձիմ, եցայ

vn.

cf. Դիմադարձեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի կապելն զքեզ դիմադարձեցեր. (Նար. ՟Հ՟Է։)


Դիւրացուցանեմ, ուցի

va.

to facilitate;
to lighten, to relieve;
to give repose;
to soften, to alleviate.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրացուցանել ումեք զդժուարինս, կամ զկարիս, զկեանս, զմիտսն ի չարչարանաց. զբազումս ի կապանաց. զայրին ողորմելի. զվիրաւոր եւ զկարօտ մարմինն. զմեղադրութեանն սաստ, ի սիրտս զսնոտի խոստմունս. (Ճ. ՟Բ.։ Պիտ.։ Նիւս. կազմ.։ Վրք. հց. ՟Բ։ Ճ. ՟Ա.։ Մաշկ.։ Լմբ. առակ.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Յհ. կթ.։)


Դղորդումն, ման

s.

cf. Դղրդիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)


Դղրդիւն

s.

shock, sion, agitation;
disturbance.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)


Դղրդումն, ման

s.

cf. Դղրդիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)


Զազրոտի, տւոյ, սւեաց

adj. s.

dirty, ugly, impure;
idol.

· Calfa

NBHL (1)

Պոռնկապատիր պատկերացն կերպարան ... ընդ զազրոտեացն կանացեաց. (Նար. կ.։)


Զայրումն, ման

s.

cf. Զայրոյթ.

· Calfa

NBHL (1)

Եդին զշամփուրս ջեռուցեալս ի վերայ ազդերացն զուարակացն, զի այրեսցին, եւ առ զայրուկսն կորուսցեն զկապեալն. (ՃՃ.։)


Զանդիկ, դկաց

s. adj. follower of Zoroaster;
manichean;
— աղանդ, manicheism.

· Calfa

NBHL (1)

պ. զէնտիյք, զընտըք. Անուն ազգի եւ աղանդոյ եւ գրոց առ նախնի պարսիկս. քաղդեայ աստղահըմայ, մոգ կամ կրակապաշտ, եւ մանիքեցի՝ իւիք իւիք խտրանօք հետեւօղ զանդ կամ զէնտ մատենի զրադաշտայ. (Եզնիկ.։ Եղիշ. ՟Գ։) (զանդ, լծ. ծնունդ, ծննդաբան ըստ ախտարաց։)


Զատուցանեմ, ուցի

va.

to separate;
to divide;
to distinguish, to discern;
to consecrate, to offer.

· Calfa

NBHL (1)

Զատոյց ... զքաղս կապոյտս եւ զպիսակս. (Ծն. ՟Լ. 35։)


Զարմանալի, լւոյ, լեաց

adj. s.

admirable, astonishing, surprising, miraculous, wonderful, bewitching, incredible, extraordinary, excellent;
—ք, wouder;
miracle;
admiration;
—ք առնուլ զոք, to be astonished.

· Calfa

NBHL (1)

Արք հոյակապք եւ զարմանալիք. (Յհ. կթ.։)


Զարմանակերտ

adj.

admirably made, magnificent, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանալի կերտուածով. զարմանաշէն. հրաշակերտ. հոյակապ.


Զարտուղի

adj.

misled, led astray;
anomalous, heteroclitical;
— անկանիմ գնամ, cf. Զարտուղիմ;
— հանեմ, cf. Զարտուղեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անպատշաճականս գնացի զարտուղի սխալեալ դժնդակապէս. (Նար. ՟Ի։)


Գարշիմ, եցայ

vn.

to abhor, to abominate, to detest, to hate.

· Calfa

NBHL (1)

Գարշիմ ի սմանէ որպէս ի կապերտէ։ Գարշեցայ ի նոցանէ։ Գարշեցան յինէն։ Յամենայն կերակրոց գարշէին սիրտք նոցա, եւ այլն։


Գելարան, աց

s.

an instrument of torture, press, gag, torture, fetters.

· Calfa

NBHL (2)

Արկանել առասանս ի կապանս կրծիցն գելարանաց. (Ագաթ.։)

Չարչարանաց, գելարանաց եւ հարուածոց։ Գանից եւ գելարանաց, եւ կապանաց, եւ խոշտանգանաց. (Յհ. կթ.։)


Գելոց, աց

cf. Գելարան.

· Calfa

NBHL (1)

Գելոց կապարանաց արկեալ ի կղական եւ ի պարանոց նորա։ Ի կոճեղս պնդել, եւ գելոցօք վարակել. (Յհ. կթ.։)


Գելում, ելի, ելայ

va.

to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵԼՈՒՄ գելի, Գելանիմ, գելայ. στρεβλόω Torqueo, contorqueo, distorqueo, στρέφω flecto, σπαράσσω lactero Արգելուլ եւ գալարել ի կապանս. պրկել. ոլորել. ճնշել. ճնլել զմարմինն կամ զսիրտն։ տրորել, ճզմել, սըխմել. գըսգըվրագ պաղլամագ, սըգմագ, ինճիթմեք.


Գեղազարդեմ, եցի

va.

to ornament, to embellish.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակապաճոյճ գեղազարդելոց։ Ընդ նմին պատկանութեան գեղազարդեցին. (Նար. ՟Լ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)


Գեղարդնաւոր

s.

lancer.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ գուցէ կարծեսցուք ... գեղարդնաւորս հրեշտակապետս. (Շ. հրեշտ.։)


Գեղեցկօրէն

adv.

cf. Գեղեցկապէս.

· Calfa


Գեղձ, ից

s. bot. yew;
cartilage, kernel, gland;
cf. Գեղձումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ատամն, աճառք, գեղձք, շաղկապք։ Գեղձքն՝ որ ի խինձսն մարմնոյն։ Գեղձքն հաստատումն են ամանիցն, զի մի՛ խորտակեսցին ի բռնի շարժութեանցն. (Նիւս. բն. Դ. եւ ԻԵ։)


Գերադրեմ, եցի

va.

to elevate, to prefer;
to augment, to benefit.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորոց մեղաց ի վեր հանեալ՝ իսկապէս առ ինքն գերադրէ. (Վրք. հց. ՟Ա։)


Երկնագոյն

adj.

blue, sky-blue, darkblue.

· Calfa

NBHL (2)

οὑρανοχρώματος, κυάνεος caeruleus, caeli colorem habens Կապոյտ, կապուտակ, որպէս երեւին մեզ երկինք.

Երկնագոյն դաշտաց ... կապոյտ կուտակաց (ծովու). (Նար. խչ.։)


Երկնակերպ

adj.

cf. Երկնահանգէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զանազան թելոց գունելոց երկնակերպ կապուտակատիպ. (Նար. խչ.։)


Երկուորեակ, եկաց

adj. s.

that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.

· Calfa


Երկրական, ի, աց

adj.

terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրական զբօսանք, կամ զբազմունք, կապանք, շահք, անդամք. (Յհ. իմ. ատ.։ Ճ. ՟Գ.։ Նեղոս.։ Սարգ.։ Գանձ.։)


Երկրաւոր, աց

cf. Երկրային.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπίγειος, γεϊνός, γεώδης terrenus, terrestris κοσμικός mundanus Երկրային. երկրական. հողեղէն. աշխարհային. աշխարհական. որ է յերկրի կամ յերկրէ, կամ կապեալ ընդ երկիր.


Երկրմայր

s.

earth-worm.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրմայր՝ խոտ է երկու ազգ. միոյն ծաղիկն կարմիր, եւ միւսոյն ծիրանի զետ կապոյտ»։


Երջանկաբար

adv.

happily.

· Calfa


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՒՍ. իբր անուն հոլովական՝ նշանակութեամբ շաղկապի.


Գահոյք, հոյից

s. pl. throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ κλίνη lectum Գահաւորակ. տախտ. անկողին. մահիճք. մահճակալ. սրսկապան. տէօշէկ, քիրէվէտ, ճիպինլիք.


Գաղտագողօնք

s. pl. theft;
ի գաղտադողօնս անկանիմ, to conceal one's self, to hide.

· Calfa

NBHL (1)

Գաղտ գողութիւն. որպէս յն. սեղանակապտութիւն.


Գամ, մոյ, մու

s. adv.

means, resources, remedy;
hold, crack, opening;
time, retaking;
ոչ կարել —ս գտանել, not to know where to put the hands or feet, to be without remedely;
—ս եւ հնարս գտանել, to find the way to do a thing;
ոչ կարացին — եւ մուտ գտանել, they could not do more;
— մի, once;
—ու, —ու, many times, successively, always;
— քան զ—, little at a time, more and more.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միայն զառողջութիւնն տայր մարմնոյ, այլ որ գամ մի ի սուրբ ձեռսն մերձենային՝ զերծանէին ի հոգւոցն կապանաց. (Ոսկ. ես.։)


Գանեմ, եցի

va.

to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.

· Calfa

NBHL (1)

Զայրացեալ գանէ զնա սաստկապէս. (Խոր. ՟Բ. 60։)


Գանձարան, աց

cf. Գանձատուն.

· Calfa

NBHL (1)

Գանձ եւ կարասի բազում ի գանձարանս ամրոցին պահիւր։ Զգաղթ ընտանեաց իւրայոցն եւ զկապուտն գանձարանաց. (Յհ. կթ.։)


Գառագեղեմ, եցի

va.

to imprison.

· Calfa

NBHL (1)

Զբելիար կապեալ, եւ գառագեղեղեալ. (Գանձ.։)


Երկաթագամ

adj.

furnished with iron;
fastened with iron, nailed.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր որձաքար եւ կոփածոյ վիմօք, երկաթագամ եւ կապարով մածուցեալ. (Խոր. ՟Բ. 87։)


Երկաթագործ, աց

s.

blacksmith, forger;
cf. Երկաթագամ.

· Calfa

NBHL (1)

Սանձեալ թիակօքն զերիվարս տախտակագործացն՝ բեւեռակապ երկաթագործացն. (Ագաթ.։)


Երկաթապատ

adj.

bound, furnished with iron.

· Calfa

NBHL (1)

Զշառաւիղ արմատոյ դորա թողէ՛ք յերկրի՝ երկաթապատ, եւ պղնձապատ». յն. երկաթի կապանօք. (Դան. ՟Դ. 12. եւ 20։)


Երկաթապինդ

adj.

closed with iron;
chained.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿԱԹԱՊԻՆԴ ԼԻՆԵԼ. Պնդիլ ի կապանս երկաթիս.

Կաշկանդեալ ... երկաթապինդ լինէր կապանօք. (Պիտ.։)


Երկաթեղէն, ղինի, նաց

adj.

of iron;
— գործիք, tool, instrument of iron.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայեաց հանել յերկաթեղէն տապակ։ Զոր կալեալ արշակայ՝ տարաւ ի պարթեւս երկաթեղէն կապանօք։ Կապէ զոտս արշակայ երկաթեղէն շղթայիւք. (Խոր. ՟Բ. 2. 12։ ՟Գ. 35։)


Երկաթի, թեայ

cf. Երկաթեղէն.

· Calfa

NBHL (3)

Անուր երկաթի։ Կառք երկաթիք։ Գրչաւ երկաթեաւ։ Գաւազանաւ երկաթեաւ։ Ձեռակապօք երկաթեօք։ Սղոցօք երկաթեօք։ Տապակ երկաթի.եւ այլն։

Ի կապանաց երկաթեաց. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Հրաման ետ կապել երկաթեաւ։ Ի կապանաց երկաթոցդ։ Մերձեալ ի կապանս երկաթեաց իմոց։ Վարոցօք երկաթիւք (այսինքն երկաթեօք). (ՃՃ.։ եւ Վրք. հց. ՟Դ։)