cf. Քերովբիմ.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. χερούβ, χερουβείμ, -βίμ, -βεῖν, -βίμ cherub, cherubim, -bin. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
cf. Քերովբիմ.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. χερούβ, χερουβείμ, -βίμ, -βεῖν, -βίμ cherub, cherubim, -bin. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
cherub;
cherubim.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
female of domestic animals, she-cat, hitch.
Քած շուն կամ կատու. եւ այլն. քօնճիկ. (լծ. լտ. քա՛թուլուս ).
ԽԱՓԱՐԱԿԱՆ ԽԱՓԱՐԱՁԱՅՆ. (մօտ ի Խափշիկ եւ Խփտի ազգս. եւ ի հնչիւն Խաֆ տառի, եւ կամ խապա, այս ինքն թանձր) Ունօղ զհնչիւն կամ ձայն խոշոր եւ թանձր կամ դժուարալուր.
Բառ պրս. որ եւ խան. այսինքն Թագաւոր. արքայ. իշխան ինքնագլուխ։ (Խոր. ՟Բ. 84. 86. եւ աշխարհ։)
Խեղճ ունել ոչ այլում լծակից լինել յաղագս ճշմարտութեանն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
Աղբիւր լուսային ... ծով ծաւալային. (Գանձ.։)
Օտար ամլութեան ծնունդ ընդունել. (Կիւրղ. ղկ.։)
γένεσις, γέννεσις, γενετή, generatio, nativitas, origo, ortus. Ծնելութիւն. ծագումն. եղանութիւն. լինելութիւն. տօղուշ, տօղմասը, օլմասը.
Զիա՞րդ բանն՝ մտաց ծնունդ, եւ ծնանի զբանն յայլում ի միտս. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)
Առաջին մատեանն աստուածաշունչ գրոց, ուր պատմի լինելութիւն արարածոց, եւ ծնունդք նախաստեղծին։ (Ծն. մակագր։)
ԾՆՈՒՆԴ ԼՈՒՍՆԻ, է նորիլն նորա. νεομηνία, νουμηνία, νέα σελήνη, novilunium. նոր լուսին. ենի ա՛յ, մահինէվ. որ եւ ամսագլուխ հրէից, եւ այլն.
Եւ ժամ իցէ ծննդեան լուսնի. (Վրդն. պտմ.։)
Եւ անդ լուսնին իսկ հասանէ ժամ ծընընդեան. (Երզն. ոտ. երկն։)
Հայեսցո՛ւք ի զօրագլուխն հաւատոց, եւ ի կատարիչն յիսուս. (Եբր. ՟Ժ՟Բ. 2։)
Որ ունի տակաւին կեալ ի կենցաղումս. կենդանացու. ապրացու. ապրելու.
Աղբիւրդ լուսոյ մերիամ, հայցեսցե՛ս յորդւոյ քումմէ՝ պարգեւել զկեցուցաբեր փրկութիւն իւր՝ ամենայն ճշմարիտ երկրպագուաց իւրոց. (Պետր. սիւն.։)
Շնորհօք արար զկեցուցաբեր գալուստն. (Տօնակ.։)
Եգիտ սատանայ իւր զէն զորկորամոլութիւն, ապա զկնասիրութիւնն. (Վրդն. պտմ.։)
ἁνθρακία κειμένη carbonum congeries, prunae. Տեղի կրակի. եւ Կրակ լուցեալ. Խարոյկ. օճախ կամ վառած կրակ.
Բիւրաւորս հազարաւորս ճրագունս լուցեալ։ Հազարաւոր առնել զմինն. (Ոսկ. յհ.։)
Ամենասուրբ լուսովն մաքրութեան անբովանդակելի լուսոյն համեմատաբար լցեալ։ Յամենեսեան համեմատաբար ընթացեալ աստուածայնոյն լուսոյ։ Համեմատաբար ի նոցա անցեալ. (Դիոն. երկն.։)
Զի աստուած է արարիչ, հարկաւ հանդիպի, եւ ի ստեղծուածս խնամակալութիւն պահանջի. (Խոսր. պտրգ.։)
ՀԱՒԱՏՈՅ իբր արժանահաւատ. πιστός credibilis. հաւատալու արժանշ հաւատալու բան ըստ յն. եւ լտ. հաւատալի կամ հաւատարիմ չ
Ընդ հնութեամբ անկեալ. որպէս վիճակ լուսնի եւ ամենայն իրաց ի հնանալն.
Հողակոյտ բլուրս, կամ բլրոյն. (Պիտ.։ Նար. խչ.։)
Ձգական եւ կորզական ունելով զօրութիւնս։ Ազդողագոյն եւ ձգական է տեսիլ աչաց քան զլուր ականջաց. (Փիլ. իմաստն.։ Սարկ. քհ.։)
Հեծեալ յերիվար՝ ձիարձակ լինի զկնի, եւ հասեալ՝ կամէր արգելուլ զնա. (Օրբել.։)
Առ ճրագ, եւ պատրաստեաց, եւ եդեալ զնա ի ճրագարանին՝ որպէս ճրագարան լուսոյ. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)
Միոյն ի բազումս լուծանել՝ բաւականապէս մակացօղ ոչ ոք. (Պղատ. տիմ.։)
Վարժողքն պղերգագոյնք ո՛չ զքաջամիտսն ի կատարելութիւն յառաջեն. (Պիտ.։)
Յառաջես դու յերկիւղն Աստուծոյ յոյժ։ Ի ծուլութեան մնացի, եւ ոչինչ յառաջեսցի ի գործս. (Վրք. հց. ՟Ժ. ՟Ժ՟Զ։)
Չարայուշութիւն. ոխակալութիւն.
Դուք լուսազգեստքդ ընդէ՞ր յղարկեցայք ընդ նոսա ի նոյն խաւարն. (Եղիշ. ՟Գ։)
Հիւրոց ընդ առաջ՝ ե՛ւ ընդունելութիւն, ե՛ւ յղարկումն. (Նար. երգ.։)
ՅՈՐՍԱՅՍ ՅՈՐՍԱՅՍԵԱԼ (լծ. Երես. թ. եիւզ ). ὔπτιος supinus . Յերեսս ի վեր. ի վերայ թիկանց. տապաստ անկեալ՝ երես ի վեր. գետնատարած՝ ի վեր հայելով. պրկեալ կաշկանդեալ, անշարժ. անհոգ. յուլութեամբ. երեսն ի վեր՝ կռնըկի վրայ պառկած.
Իսկ նա՛ արդ ոչ իւրեանց ակնուէին թագաւորելոյ, այլ այլում օտար ազգի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։)
Զայս ամենայն նախաձայնութեամբ ի մարգարէիցն լուեալ։ Ձգեցին յինքեանս մարգարէքն զնախաձայնութեանցն մեկնիչ. (Սկեւռ. ես. եւ Սկեւռ. լմբ.։)
Ի դասս հայրապետաց նախամեծարեցար. (Ոսկ. լուս.։)
Գրիգորիոս նախապետութեան շնորհի արժանացեալ. (Ոսկ. լուս.։)
Զուղտն՝ մալուխ կոչէ արաբացին (այսինքն կամալ, ճամալ, կիմմէլ). եւ այլք զնաւատորմիլ նաւու ասեն մալուխ (Երզն. մտթ.։)
Նենգաւորութեամբ զմերոյ կորստեան խորհուրդ ի միտ արկանել՝ տարաւ ի գլուխ։ Բանսարկուն ի վար արկեալ զնենգաւուրութիւն իւր։ Նենգաւորութեամբն իւրեանց տարցան ի յօտար երկիր. (Փարպ.։ Սարգ. յկ. ՟Գ։ Ուռհ.։)
Յաղագս ներընդունականին, եւ ոչ ընդունականին. եւ յաղագս անկարին, եւ հարկաւորի։ Հակադարձէ կարելումն ոչ գոլ, եւ ներընդունելումն ոչ գոլ՝ ոչն հարկաւոր ոչ գոլն, եւ հթարկաւոր ոչ գոլ. իսկ ոչն կարելում գոլ, եւ ոչ ընդունականումն ոչ գոլ՝ անկարելին ոչ գոլ, եւ հարկաւոր գոլ. (Պերիարմ.։)
Նհանջէ ստէպ յայնմ ակնկալութենէ. (Ճ. ՟Գ.։)
Միւս եւս այլ ամիս յաւելումք ի վերայ երկոտասան ամսոյն, որ կոչի նհանջեալ. զի յայն ամս քանզի պակաս գտանի թիւք ընթացից լուսնի քան զթիւս արեգական, այս այսպէս կազմեցաւ, զի նհանջեալ ամօք լիցի ... Նհանջեալ ամիսքն ձգեսցեն ածցեն զմեզ. (Շիր. զատիկ.։)
Զբիծ մեղաց լուծանէ զնորա ծնելոցս աւազանաւ ի հոգւոյն. (Յճխ. ՟Բ։)
Բազում սգաւորաց զակնկալութիւն՝ յուսոյն նօթճեաց. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)
Բալ է, որ լինի ի նօսրութենէ ամպոց։ Խտութիւն հողմոյ ոչ տայ լուծանել ի նօսրութիւն ջուրց. (Ոսկիփոր.։)
Գալուստ յողջոյն. ողջոյն տալն. ասելն ո՞ղջ իցես.
Զմերն լուսաւորիչ ընտրեալ, որդեգրական անուամբ եւս գերազանցեալ քան զբազումս. (Խոսր.։)
Ի պղնձահատսն՝ հատան գլուխք նոցա։ Սով եւ պղնձահատք եւ կապանք. (Եւս. պտմ. ՟Ղ. 13. 15։)
Պրրին օգտակար է լուծման փորոյն. (Բժշկըն։ Եւ յօրինակս ինչ Գաղիան.։)
Պայծառ որպէս զջահ, լուսապայծառ.
Որպէս զջահ վառել. լուսազարդել. պայծառացուցանել. կր. պայծառանալ.
cf. լուսատու.
Գուշակեալ զքեզ ի վաղուեան ազգին ջահատու, առաջնորդ լուսափայլ ահարկու. (Գանձ.։)
Պայծառ. լուսաւոր. յայտնի.