Definitions containing the research գ : 10000 Results

Դիակոյտ, կուտի

See full entry →

s.

heap of corpses.

NBHL (1)

Ի դիակուտեալ մարմինս նոցա գթելով։ Ի փախստենէ սրոյն ի դիակուտեալ մարմինսն գլորելով. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)


Դիահանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

burial, funeral procession, obsequies.

NBHL (3)

ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.

Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)

Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)


Դիահանք, հանաց

See full entry →

s.

cf. Դիահանութիւն.

NBHL (3)

ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.

Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)

Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)


Դիանամ, ացայ

See full entry →

va. vn.

cf. Դիեմ

NBHL (1)

Ի գիրկ մօր զգուեալ, եւ ի ստեանց դիացեալ. (Գանձ.։)


Դիապատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դիազարդութիւն.

NBHL (1)

Դիապատութեանն հոգ տանէին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 38։)


Դիասնունդ՞՞՞լինիմ

See full entry →

vn.

to be nourished with a mothers milk, to suck milk from the breast.

NBHL (1)

Քարոզիւր դիասնունդ լինել. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Դիասուն՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Դիասնունդ՞՞՞լինիմ.

NBHL (1)

Քարոզիւր դիասնունդ լինել. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Դիացիկ

See full entry →

adj.

cf. Դիեցիկ.

NBHL (1)

Որթն դիացիկ. (Եփր. թագ.։)


Դիեմ, եցի

See full entry →

va.

to suck, to suck milk from the breast.

NBHL (2)

Ընդէ՞ր դիեցի ես զստինս մօր իմոյ. (Յոբ. ՟Գ. 12։ Երգ. ՟Ը. 1։)

Դիեսցես զկաթն հեթանոսաց։ Դիիցէք եւ յագիցիք ի ստեանց մխիթարութեան նորա. (Ես. ՟Կ. 16. ՟Կ՟Զ. 11։)


Դիեցիկ

See full entry →

adj.

suckling, that sucks.

NBHL (2)

θηλάζων lactens, lac sugens որ եւ ԴԻԱՑԻԿ. Ստնդիաց. ծծօղ զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի իւրոյ. կաթնկեր. մակդիր տղայոյ, եւ ձագու անասնոց. կաթ ուտօղ, ծիծ ուտօղ.

Գառն մի դիեցիկ։ Որթս դիեցիկս. (՟Ա. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 29։ Ամովս. ՟Զ. 4։)


Դիեցումն, ման

See full entry →

s.

act of sucking.

NBHL (1)

Ոչ գոյր նոցա դիեցումն ի մարց. (Յհ. կթ.։)


Դիեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to suckle, to nourish with milk, to give suck.

NBHL (2)

Յարեայ ընդ առաւօտն դիեցուցանել զորդին իմ. (՟Գ. Թագ. ՟Գ. 21։)

Զհոգեւոր կաթն դիեցուցանել մանկանցն եկեղեցւոյ. (Խոր. ՟Գ. 66։)


Դիզադէզ

See full entry →

adj. adv.

much heaped up, in a heap.

NBHL (1)

Դիզադեզ յեղյեղուկ փրփրացեալ. (Ագաթ.։)


Դիզան

See full entry →

adj.

piled, raised.

NBHL (2)

Անստոյգ բառ, իբր Դիզացեալ, բարձրացեալ. կամ բայ, որպէս Դիզեցան, դիզացան.

Պատառիչ ջուրցըն մածեալ, դիզան ալեացըն թանձրութեան. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Դիզանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.


Դիզանեմ, դիզի

See full entry →

va.

to amass, to gather, to heap up, to pile, to accumulate, to sheaf;
to pile up;
to raise, to make straight.

NBHL (1)

Եդէզ զշերտսն ի վերայ սեղանոյն. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 33։)


Դիզանիմ, դիզայ

See full entry →

vn.

cf. Դիզանամ.

NBHL (2)

Ծուխ խնկոյն ելանէր դիզանէր իբրեւ զամպ։ Ծուխն՝ որ դիզանէր, նշան լինէր գործոյն. (Եզեկ. ՟Ը. 11։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 20։)

Զմիմեամբք դիզանէր ի միմեանց վերայ (ամբոխն). (Ագաթ.։)


Դիզեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դիզանեմ.

NBHL (1)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ՝ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Դիզում, զի

See full entry →

va.

cf. Դիզեմ.

NBHL (1)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ՝ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Դիկլիկոն

See full entry →

s.

omentum.

NBHL (1)

ԴԻԿԼԻԿՈՆ լաւ եւս՝ ԴԻԿԼԻԴՈՆ. յն. տի՛գլիտօն. ի ձայնէս. δικλίς, δίκλιδος իբր Երկփակ. երկբացիկ, եւ այլն. ... պէսպէս առմամբ. եւ առանձինն՝ Թաղանթ որ պատէ ի ներքուստ իբրեւ պարկ զախոնդանս.


Դիմաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ընդդիմաբանեմ.

NBHL (1)

Իսկ նա դիմաբանէր, եթէ ոչ արարեալ է իմ զայդ։ Ոչ դիմաբանել աւագացն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Զ։)


Դիմաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ընդդիմաբանութիւն.

NBHL (1)

Այս տարակուսանս ոչ իրաւացի մեզ կարասցէ առնուլ դիմաբանութիւն. (Մագ. ՟Ծ։)


Դիմաբար

See full entry →

adv.

on the contrary.

NBHL (1)

Ո՛չ հուր արկանի եւ բորբոքի, այլ դիմաբար՝ յառաջագոյն ծախիմք եւ հատանիմք. (Առ որս. ՟Բ։)


Դիմադարձ, աց

See full entry →

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

NBHL (4)

Որ միանգամ դիմադարձ (կամ ընդդիմադարձ) լինէին հրէիցն. (Եսթ. ՟Թ. 1։)

Յերկոսին (առ երկոսին) կողմանս շահիցն դեղոց գտանէին դիմադարձք. (Ոսկ. ես.։)

Ամենայն դիմադարձաց. (Ագաթ.։ Մովս. քերթ. կարգ.։ Մաշկ.։)

Աստուծոյ դիմադարձ լինիս։ Ընդ բարեգործսն նայեա՛ց, եւ մի ընդ դիմադարձսն։ Որ քեզ դիմադարձիդ ետ, ո՞չ ապաքէն եւս առաւել պօղոսի տայր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)


Դիմադարձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opposition, resistance, contrariety.

NBHL (3)

Հակառակութիւն՝ բանիւ կամ գործով։ (Առակ. ՟Ի՟Դ. 26։ Փիլ. իմաստն.։ Պիտ.։ Երզն. մտթ.։ Բենիկ.։)

Կամ Խոչ եւ խութ. ընդդիմութիւն. արգելք.

Քանի՞ հոգք, քանի՞ դիմադարձութիւք, ո՞րքան վիշտք (վաճառականաց). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 13։)


Դիմադրական, ի, աց

See full entry →

adj.

opponent, contrary.

NBHL (1)

Յայլոց դիմադրական գրողացն. (Վրք. ոսկ.։)


Դիմադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

antiperistasis;
cf. Դիմադարձութիւն.

NBHL (3)

Տնապանութիւնն ըստ ընտանութեան դիմադրութիւն վայրագութեան է. (Փիլ. լին.։)

Ասիցէ ասէ ոք ի ձէնջ. իբրու դիմադրութեամբ իմն զբանս ի կիր արկանէ. (Սարգ. յկ. ՟Է։)

Դիմադրութիւն յեւնոմիոսէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դիմակալեմ, եցի

See full entry →

vn.

to oppose, to resist, to abide by.

NBHL (2)

Մեք ոչ կարեմք լինել դիմակալ նմա։ Դիմակալ եղեւ թշնամեաց ազգի նոցա. (՟Ա. Մակ. ՟Ե. 40։ ՟Ժ՟Դ. 29։)

Աննահանջ արութեամբ դիմակայեալ. (Մագ. ՟Ի՟Է։)


Դիմակաց

See full entry →

cf. Դիմադարձ.

NBHL (2)

Մի՛ ոք գտցի դիմակաց այնց հրամանաց. (Եսթ. ՟Ը. 8։)

Սատակեսցի ամենայն մարդ դիմակացք (կամ դիմադարձք) թագաւորի. (Յուդթ. ՟Բ. 4։)


Դիմակերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

resemblance.

NBHL (1)

Վեհագոյն մեծութեան խորհրդոյ դիմակերպութիւն. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Դիմակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դիմադարձիմ.

NBHL (1)

Հակառակաբանութիւն, կամ գրգռութիւն առ ի հատուցմունս դիմակցողին. (Նեղոս.։)


Դիմահար

See full entry →

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

NBHL (3)

Ոչ կողոպտէ միւսանգամ դիմահարն. (Ճ. ՟Գ.։)

Դիմահար արկեալ զմեօք զմաշկեղէն պատմուճանն. (Վրդն. երգ.։)

Ի դիմահարէ անբաւութեանն արգելեալ՝ ոչ կարաց անցանել, եւ անսկիզբն անուանեաց. (Լծ. ածաբ.։)


Դիմամարտ

See full entry →

adj. s.

opponent, contrary, enemy, adversary.

NBHL (3)

Զնիւթն գոյացոյց ի հակառակացն եւ ի դիմամարտացն. (Զքր. կթ.։)

Դիմամարտ գոլով սրբոցն ընդ կռապարիշտ պաշտամունս. (Շար.։)

Դիմամա՛րտ են բանք գրոց ամենայն խարդախութեանց դիւացն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Դիմամարտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to oppose, to resist.


Դիմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ընդդիմանամ.

NBHL (2)

Եօթն անգամ նեղեալ ի խորհրդոյն՝ կամէր գնալ եւ ննջել. եւ դիմացաւ, եւ ոչ գնաց. (Վրք. հց. ձ։)

Գտեալ օգնութիւն ի կայսերէ՝ դիմացաւ պարսից. (Պտմ. վր.։)


Դիմառական, ի, աց

See full entry →

adj.

of prosopopoeia, that partakes of prosopopoeia;
allegorical, metaphorical.

NBHL (1)

Զբան եւ ըզգործ համանգամայն առ իս փոխեալ դիմառական. (Յիսուս որդի.։)


Դիմառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prosopopoeia.

NBHL (1)

Եւ դիմառնութիւն, ուրանօր զբարսն՝ միանգամայն զդէմսն ստեղծանեմք, որպիսի. զի՞նչ արդեօք ասիցէ բանս ծով՝ ծովակալ եղելոց լակեդմոնացւոց. (Պիտ.։)


Դիմառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

metaphor, allegory.


Դիմաւոր

See full entry →

adj.

personal, having the person.

NBHL (2)

Հոգի կերպաւոր, անձն դիմաւոր. (Նար. գանձ.։)

Սիոն հոգեւոր, դիմաւոր անձնաւոր, յայտ առնէ զեկեղեցին մտածեալ իբրեւ մայր ոք։ (Նար. մծբ.)


Դիմեմ, եցի

See full entry →

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

NBHL (6)

ὀρμάω, ἁναπηδάω եւ այլն. peto, proficiscor, irruo, impetum facuio Դէմ եդեալ գնալ. յառաջ խաղալ. ընթանալ. յարձակիլ.

Անց ընդ գետն, եւ դիմեաց ի լեառն։ Դիմեաց ջուրն ի տեղի իւր։ Դիմեսցեն ի հեռաստանէ։ Դիմեցին ի վերայ գորգեայ։ Դիմեցին առ հասարակ ի վերայ նոցա։ Իբրեւ զարծուի դիմեսցէ։ Դիմեաց ջորեակ։ Դիմեաց ամենայն երամակն ի դարէ անտի ի ծով.եւ այլն։

Դիմեաց յօգնականութիւն արտաւանայ։ Անցեալ ընդ փիւնիկէ՝ ի սամոս դիմէ. (Խոր. ՟Բ. 68։ ՟Գ. 53։)

Ի կարգն երկրորդ դիմեցից։ Դիմելով ի յաղն բուժիչ։ Ի խնդիր իմաստից դիմեալ. (Նար.։)

Առ քեզ դիմեցից, կամ դիմելոյս առ քեզ։ Յոտս քո դիմեցեալ։ Ի տէրունի ոտսն դիմելոց։ Առ մարգարէիցն գունդ ոչ էր դիմել. (Նար.։)

Ոմանք առ այդոսիկ դիմեցան ոչ հեռագոյն յեկեղեցական աւանդէ. (Բրս. թղթ.։)


Դիմեցումն, ման

See full entry →

s.

tendency, decline;
ejaculation;
recourse.

NBHL (1)

Տեսանէ զյօժարութիւնն եւ զդիմեցումն։ Զամենեցունց յօժարութեամբ դիմեցումն ի բարիսն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)


Դիմեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make run or to rush on.

NBHL (1)

Զուռուցիկ տիկսն (ի վերայ գետոց) ... ընդ պարիսպն դիմեցուցանէին. (Կաղանկտ.։)


Դիմումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դիմեցումն.

NBHL (2)

Դիմումն երագման ընթացից. (Նար. խչ.։)

Զդիմմունսն էր արգելեալ (ամբոխին)։ Անիրաւագոյնս առնէր զհակառակսն նորա դիմմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 13։)


Դիպակակիտուած

See full entry →

adj.

embroidered on a stuff;
furnished with embroidered stuff.

NBHL (1)

Ի պատուական հիւթ պայծառ պաստառաց՝ եգիպտացի դիպակակիտուած. (Նար. խչ.։)


Դիպական

See full entry →

cf. Դիպաւոր.

NBHL (1)

Դիպական ճահաւորութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Թ։)


Դիպաւոր

See full entry →

adj.

suitable, proper, fit.

NBHL (1)

Այս դիպաւոր պատասխանի՝ անզգամացն. (Համամ առակ.։)


Դիպաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fitness, convenience.

NBHL (1)

Զեկուցումն ասեն գոլ դիպաւորութեանն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)


Դիպեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to touch or strike.

NBHL (4)

Դիպեցուցանէ զերեքթեւեանն կրծից տախտակին։ Դիպեցուցանէ աղեղամբ ընդ մէջ թիկանցն։ Որ զդաւթեան պարսաքարն դիպեցուցեր ճակատու այլազգւոյ. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Բ. 81։ ՟Գ. 9։)

Յոր դիպեցուցեալ զհայեցած։ Ի նետաձգութեանն դիպեցուցողք. (Փարպ.։)

Զագուցեալ գլխանոցն երկաթի վաղերբ դիպեցուցեալ. (Յհ. կթ.։)

Դիպեցոյց զանձն իւր կուրի միոյ, որ յորովայնէ մօր իւրոյ կոյր էր։ Ի ժամ մահուան ղազարու ոչ դիպեցոյց տէր մեր զանձն իւր ի գեօղ անդր. (Եփր. համաբ.։)


Դիպիմ, եցայ, այ

See full entry →

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

NBHL (6)

ἁναβαίνω, συμβαίνω, ἁκμάζω evenio, accido, contingo Դէպ լինել. ի դէպ գալ. դիպուածով ընդ առաջ ելանել. հանդիպել. պատահել. անցանել անցից. յաջողել. վիճակիլ. հասանել. գտանիլ. լինել. հանդըպիլ.

Դիպեսցիս պարու մարգարէից։ Ոգւոյ բարւոյ դիպեցայ։ Դիպեսցի մեզ պատերազմ։ Գուժկան գուժկանի դիպեսցի։ Կին ատելի եթէ դիպեսցի առն բարւոյ։ Փորձութեամբք՝ որ դիպեցան ինձ ի նենգութեանց հրէից։ Դիպեսցին նմա սնոտիք։ Լոյսն քո քեզ խաւար դիպեցաւ։ Դիպեսցին պերճութիւնքդ ձեր հանգոյն մոխրոյ։ Եւ այն դիպեսցի ինձ ի փրկութիւն.եւ այլն։

Ողորմութեան դիպիմք բազումքս։ Խոնարհեալ դիպէաք առ միմեանս։ Դիպել երեւելի փառաց։ Դժուար ինչ ի թագաւորէն դիպի արանց։ Դիպեալ գիւտի։ Դիպեսցի մեզ թողուլ զաշխարհ. (Փարպ.։)

Ոչ համագունդ ի միոջ վայրի դիպեցան։ Ի տեղւոջն անդր պատրաստական դիպեցաւ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)

Որ դիպի ի գլուխ ելեալ յերկրորդ ամին դարեհի։ Պինդարոս ընդ այն ժամանակս դիպէր։ Եւ այն այնպէս նոցա դիպէր ի կանանց գերեաց. (Եւս. քր.։)

Հրամայեաց գաւազանօք հարկանել զնա, եւ իբրեւ զպրտու կակղագոյն դիպէր ի նա. (Հ. կիլիկ.։)


Դիպող

See full entry →

cf. Դիպան.

NBHL (1)

Չեն ինչ դիպող կարգիս, որ առաջի կայ։ Դիպող է ասել. (Եւս. քր.։)