Definitions containing the research բնակ : 1301 results

Վաճառանոց, աց

s.

market, bazaar;
mercery.

· Calfa


Վաճառաշահ

adj. s.

commercial, mercantile, trading;
opulent merchant, rich treader;
— քաղաք, mercantile city;
— լինել, to trade, to deal, to traffic, to gain.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բնակեալդ ես ի մուտս ծովուդ վաճառաշահ ազգաց ի կղզեաց բազմաց. (Եզեկ. ՟Ի՟Է. 3։)


Վայ, ի, ոյ, ից, ոց

s.

woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.

· Calfa

NBHL (1)

Վա՛յ քեզ մովաբ։ Վա՛յ մեզ։ Ու՞մ է վա՛յ։ Վա՛յ ձեզ. վա՛յ նոցա։ Վա՛յ ինձ։ Վա՛յ է ինձ։ Վա՛յ վա՛յ քեզ։ Վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, յաւուր յայնմիկ։ Վա՛յ վա՛յ, քաղաք մեծ։ Վա՛յ վա՛յ վա՛յ՝ որ բնակեալ են յերկրի. եւ այլն։


Վայ

int.

woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.

· Calfa

NBHL (1)

Վա՛յ քեզ մովաբ։ Վա՛յ մեզ։ Ու՞մ է վա՛յ։ Վա՛յ ձեզ. վա՛յ նոցա։ Վա՛յ ինձ։ Վա՛յ է ինձ։ Վա՛յ վա՛յ քեզ։ Վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, յաւուր յայնմիկ։ Վա՛յ վա՛յ, քաղաք մեծ։ Վա՛յ վա՛յ վա՛յ՝ որ բնակեալ են յերկրի. եւ այլն։


Վայելուչ

adj. adv.

convenient, suitable, proper, congruous, pertinent, decent, becoming, fit;
well made or shaped, comely, elegant, prepossessing, genteel, pretty, graceful;
enjoyable, enjoying;
—ս, elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

Սաւուղ եւ Յովնաթան սիրելիք եւ գեղեցիկք եւ վայելուչք։ Վայելուչ են երգք Իսրայէլի։ Կին քո որպէս զայգի վայելուչ։ Զի՞ բարի կամ զի՞ վայելուչ, զի բնակին եղբարք ի միասին. (՟Բ. Թագ. ՟Ա. 23։ ՟Ի՟Գ. 1։ Սղ. ՟Ճ՟Ի՟Է. 3։ ՟Ճ՟Լ՟Բ. 1։)


Վայելչանք

s.

cf. Վայելչութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որքան այլ եւս ի նմա բնական բոլորակաձեւութեամբն բարեզարդութիւն վայելչանաց. (Պիտ.։)


Վայրաբար

cf. Վայրապար.

· Calfa

NBHL (1)

Կերակրոց եւ հանդերձից պէտս ունիմք, այլ եւ բնակութեան ոչ վայրաբար՝ վասն ի գազանաց խոյս տալոյ. (Նիւս. բն. ՟Ա։)


Վայրագ, աց

adj.

ferocious, fierce, wild, savage, inhuman, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγροικός, ἅγριος agrestis, rusticus եւ ferus, immanis, asperrimus. Որ ի վայրի ագանի. բացօթեագ. վայրաբնակ. վայրենի. եւ Վիրագ. գաղանամիտ. անմարգի. խիստ. դժնդակ. լեռնցի, կոպիտ, անգութ. եապանի.


Վայրագանամ, ացայ

vn.

to become savage, wild or rude, to grow fierce, worse.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԱՅՐԱԳԱՆԱԼ. Լինել իբրեւ զվայրագս, վայրաբնակ, կամ հանգոյն վնճակի վայրագաց.

Եւ մեք անբնակ իմն վայրագացեալ (զրկեալ ի հայրապետանոցէ). (Յհ. կթ.։)


Վայրագասուն

adj.

savage.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի վայրի ագանի եւ սնանի. վայրագ. վայրաբնակ. վայրենի.


Վայրենամիտ

adj.

fierce, wild, savage, brutal, barbarous, ferocious, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրենամիտք եւ զգօնամիտք ի միասին բնակեսցեն. (Ոսկ. ես.։)


Վայրենի, նւոյ, նեաց

adj.

wild;
rustic, unmannerly, clownish, boorish, ill-bred, uncivil, savage, ferocious, fierce.

· Calfa

NBHL (1)

ἅγριος, ὀ τοῦ ἁγροῦ agrestis βάρβαρος barbarus եւ այլն. որ եւ ՎԱՅՐԵՆԱԿԱՆ, եւ ՎԱՅՐԻ ասի. Որ ինչ է ի վայրի՝ հեռի ի բարկութեանց. եւ Վայրաբնակ. վայրագ. ամեհի. կատաղի. բարբարոս. ահագին.


Վանական, ի, աց

s. adj.

cenobite, monk;
prior, superior, abbot;
conventual, claustral, monastical, cenobitical.

· Calfa

NBHL (1)

μονάζων, μοναχός monachus, religiosus. Կրօնաւոր միանձն՝ բնակեալ ի վանս. միաբանակեաց.


Վանակից

adj.

cohabiting, dwelling in the same convent or house.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակակից ի նոյն վանս կամ ի բնակարանի. յարկակից.


Վանատու, աց

cf. Վանատուր.

· Calfa

NBHL (1)

Իւր դայեակ եւ վանատու խոստովանեսցի։ Ոչ զի միա՛յն բնակիցես, այլ զի եւ այլոց վանատու լինիցիս։ Թէ օտարին՝ լինիս վանատու, Քրիստոսի ես ասպնջական։ Տկարացն օգնական լինել, օտարացն վանատու. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 26. եւ փիլիպ. ՟Ժ։ Մանդ. ՟Ե։ Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)


Վանաւոր, աց

s.

guest or host.

· Calfa

NBHL (1)

ἕνοικος incola, habitator. Հիւր՝ իջեվանեալ. վանակից. յարկակից. ըստ յն. բնակ.


Վաներ, ոյ

cf. Վաներայք.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վաներն բնակեալքն՝ կուսութեամբ են պարկեշտացեալք. (Կանոն.։)


Վանեցի

cf. Վանական.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս ռմկ. վանքցի. այսինքն Վանական, բնակեալն ի վանս, աբեղայ.


Վանորայ, րէից, այոց

s.

cf. Վանորեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Աձ կրօնաւորս՝ որ ի վանօրեայս։ Որք ի վանորեայս եւ ի մենաստանս բնակէք. (Շ. ընդհանր.։)


Վաներ

cf. Վաներայք.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վաներն բնակեալքն՝ կուսութեամբ են պարկեշտացեալք. (Կանոն.։)


Վանք, նաց, նից, նուց

s.

convent, monastery, cloister, friary;
lodging, dwelling, home, habitation, abode;
house, mansion;
hotel;
inn, hostelry;
cabin, hut;
— կուսանաց, nunnery, convent;
վանս ունել, to stay, to lodge, to take up one's lodgings, to dwell, to stop;
փակել ի վանս, to cloister, to shut up in a convent.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԱՆՔ κατάλυμα diversorium ξενία hospitium μονή mansio σκήνωμα tabernaculum μάνδρα caula, ovile. որ եւ ՎԱՆ. Օթեվան. իջաւան. բնակարան. կայան. դադարք. վրան. հիւրանոց. փարախ. տաղաւար.

ՎԱՆՔ. μοναστήριον, -ια monasterium, -ia λαύρα եւ այլն. Մենաստան, եւ մենաստանք, վանորայք, վանօրեայք. բնակարան միաբանակեցաց. որ եւ Փարախ, Լոռա, իբր օթարան բանաւոր ոչխարաց, միանգամայն եւ հիւրանոց.


Վաչկատուն

cf. Սայլատունք.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ այլոց խառնաղանճ անթիւ անբնական վաչկատուն զօրութեանց. (Բուզ. ՟Գ. 7.) որպէս յն. ἀμαξάοικος in plaustro degens մակգիր սկիւթացւոց։

Բնակեալ որպէս թէ ի վաչեակս կամ ի վաչեայ տունս. վրանաբնակ, կամ ի սայլս զետեղեալ.


Վատախառնութիւն, ութեան

s.

bad temperament, evil disposition, ill nature;
— օդոյ, inclemency of the weather;

· Calfa

NBHL (1)

Վասն վատախառնութեան տեղւոյն չբնակէին անդ զառաջինն. (Միխ. ասոր.։)


Վատակերպ

adj.

cf. Տգեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր թէ չքնաղագեղ ընդ վատակերպոյ, եւ քաջատոհմիկ ընդ վատթարազգւոյ բնակէ. (Խոր. ՟Բ. 60։)


Վատթարազգի

cf. Վատազգի.

· Calfa

NBHL (1)

Վատթարազգի (ասի առ մարդիկ), որ յաղքատ հարց, կամ վասն թշուառութեան, եւ կամ վասն հեզութեան։ Աղքա՞տ ասաց քեզ, եւ կամ թէ վատթարազգի, եւ անմիտ։ Իբր թէ քաջատոհմիկ ընդ վատթարազգւոյ բնակէ. (Առ որս. ՟Ը։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 2։ Խոր. ՟Բ. 60։)


Վատնեմ, եցի

va.

to dissipate, to consume, to use up, to lavish, to scatter, to dilapidate, to fritter away, to waste, to run through, to exhaust;
— զինչս, to waste one's substance or goods, to squander away one's fortune.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայեմ զձեզ շանց արկանել, զի վատնեսցեն զմարմինս ձեր։ Զբնակիչսն կամէր սրով վատնել. (Ճ. ՟Բ.։)


Վատութիւն, ութեան

s.

laziness, idleness;
cowardice, dastardliness, poltroonery, pusillanimity;
vileness, meanness, cringing;
worthlessness;
ingratitude;
wickedness;
վատութեամբ, cowardly, unmanly, basely, meanly;
անուն վատութեան, ignominy, shame, dishonour, stain, slur, stigma, opprobrium;
ի — հատանիլ, to give oneself up to idleness or sloth;
— յանձն առնուլ, ի — խոնարհիլ, to bow and cringe, to be guilty of meanness, to behave meanly.

· Calfa

NBHL (1)

Յախտից յանախտութիւն, եւ ի վատութեանց յառաքինութիւն փոխեալ բնակի. (Փիլ. ել. ՟Ա. 15։)


Սանդարամետական, ի, աց

cf. Սանդարամետային.

· Calfa


Սանդուղք, դղոց

s.

staircase, stairs, ladder;
երկբացիկ —, double ladder, trestles;
ծալածոյ —, folding ladder;
— չուանեայ, rope-ladder, foot-rope;
— հրդեհի, fire-ladder, fire-escape;
— պաշարման, scaling-ladder;
— շրջանակաւ, winding staircase;
ելանել ընդ —ղս, to go up stairs;
իջանել ի սանդղոց, to come down stairs;
ելանել ի վեր սանդղովք, to scale, to climb over, to escalade;
ելանել սանդղովք ի պարիսպս, to scale the walls.

· Calfa

NBHL (1)

Բարի հնազանդութիւն. եւ նա է սանդուղք արքայութեան երկնից։ Եդեալ սանդուխ՝ ելեալ բնակեցաւ անդ, եւ զսանդուխն առին. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Սառն, ռին, ռանց

s. adj.

ice, frost;
glazed frost;
crystal;
frozen;
հատոր սառանց, piece or block of ice.

· Calfa

NBHL (1)

Լերինք՝ շտեմարանք սառանց են, եւ նենգաւորք՝ բնակարանք չարեաց. (Ոսկիփոր.։)


Սատակեմ, եցի

va.

to kill, to slay, to massacre, to put to death, to take away life, to butcher, to slaughter, to exterminate, to extirpate;
to destroy, to overthrow, to make havoc of, to get rid of.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սատակէ տեառն զամենայն քաղաքսն զայնոսիկ շուրջ զբնակութեամբն։ Սատակել զամենայն տիեզերս։ Զայլ թագաւորութիւսն եւ զկղզիսն՝ որ խլրտէին, սատակեցին, եւ ի ծառայութեան կացուցին. (Ծն. ՟Ժ՟Թ. 29։ Ես. ՟Ժ՟Գ. 5։ ՟Ա. Մակ. ՟Ը. 11։)


Վարատական, ի, աց

adj. s.

sent as a colony, dispersed, scattered;
vagabond, wandering;
colonist, planter.

· Calfa

NBHL (1)

Վարատականս առաքէին աղբանացիք։ Հռոմայեցիք վարատականս այլուր բնակութիւն առաքեցին. (Եւս. քր. ՟Ա. ՟Բ։)


Վարեմ, եցի

va.

to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.

· Calfa

NBHL (2)

Բարկութեամբ վարեալ՝ կործանեաց զիս։ Չարաչար բարկութեամբ վարեցաւ ընդ իս։ Անօրէնութիւնք (վնասակար են), որոց վարին նովաւ։ Վարեսցուք արարածովքս զբաղեալք իբրեւ ի մանկութեան։ Որով (իմաստութեամբ) որք վարեցան՝ առ աստուած առաքեցին զբարեկամութիւն։ Ոչ բնակէ ի մարմնի վարեցելոյ (այսինքն վարեցելում) մեղօք։ ((Կամ ըստ Գէ.ես.))

Հոգին սուրբ ոչ բնակէ ի մարմին վարեցեալ մեղօք)։ Զի մի՛ յորժամ եկից, սաստկութեամբ վարեցայց։ Բազում համարձակութեամբ վարեսցուք. եւ այլն։


Սովորական, ի, աց

adj.

usual, common, ordinary, customary, habitual, familiar.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ տայր ըստ սովորականին արագախաղացն լինել հոլովմամբ։ Զանբնական իւս՝ բնականս կացուցանէ, եւ զանսովորս՝ սովորականս. (Պիտ.։)


Սոր, ոց

s. mech.

hole, bore, opening, orifice, mouth;
den, lair, cave, cavern;
mill-trough;
*mill-hopper;
*boulders, large pebbles.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն երամոց թռչնոց բնակեալ էին սոքա ի ծակս վիմաց, ի սորս քարանձաւաց. (Բուզ. ՟Զ. 15։)


Շնաբարոյ, ից

adj.

dog-hearted, churlish, evil, biting;
cynic.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդ անզգամ եւ ընդ շնաբարոյ կնոջ բնակեսցէ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)


Շնավանք

s.

house of Thondracian sectarians, (Paulicians).

· Calfa


Շնորհ, ի, աց

cf. Շնորհք.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՆՈՐՀ χάρις, χάρισμα gratia, beneficium եւ venustas, jucunditas. (գրի եւ ՇՆՈՀ. որպէս եւ Աշխարհն՝ Աշխարհ։ Արմատն է ի մեզ Շէ՛ն. իբր շէ՛ն օր, կամ շէն պահօղ՝ արարօղ. շէ՛ն օրհնութիւն. կամ շէնուոր, շինարար. շինօղ զտեսօղս. եւ այլն. ուստի ռմկ. շէ՛նք շնորհ՛ք. եւ եբր. խէն, է շնորհ) Ձիր. պարգեւ. ձրի տուրք. բարերարութիւն յառանձին եւ ի պարզ սիրոյ. երախտիք աստուծոյ, մանաւանդ գերբնական ձիրք՝ որ հաճոյ առնեն զմեզ աստուծոյ.


Տաճկաստանեայք

s. pl. Arabs;
Turks.

· Calfa


Տամալ, ոյ

s.

cf. Տամալի.

· Calfa

NBHL (1)

Լա՛ւ է բնակեալ առ անկեան տամալոջ. (Առակ. ՟Ի՟Ե. 25։)


Տամալի, լւոյ, լոջ

s.

house-top, terrace.

· Calfa

NBHL (1)

Լա՛ւ է բնակեալ առ անկեան տամալոջ. (Առակ. ՟Ի՟Ե. 25։)


Տանջանաւոր, աց

adj. s.

tortures, in torment;
tormenting;
torturer, executioner.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ պատժական տանջանաւոր խոշտանգանօք արկանելն զմեզ։ Եւ մի ի ձեռն տանջանաւոր մահու ելանիցէք ի բնակութենէ ձերմէ. (Արծր. ՟Գ. 5։)

Կորզեաց զոգիս տանջանաւորացն յինքն, տեսեալ զոգիս տանջանաւորաց նեղեալս ի դժոխս։ Ի խաւարի է բնակութիւն տանջանաւորացն. ոչ նուազեսցի (հուրն) ի չարչարելոյ զտանջանաւորսն՝ զոր տանջիցէ. (Եզնիկ.։ Վեցօր. ՟Զ։)


Դատարկասուն

cf. Դատարկապորտ.

· Calfa

NBHL (1)

Դատարկասունքն եւ անասնաբարոյ աշխարհաբնակքն. (Ագաթ.։)


Դարափոս

s.

cavern, cave, hollow.

· Calfa


Դարափոր, ից

cf. Դարափոս.

· Calfa

NBHL (1)

Էր դարափոր արարեալ բնակութիւն. (Բուզ. ՟Գ. 14։)


Դարբնութիւն, ութեան

s.

lock-smiths trade or work, ironmongers trade, ironware, smithcraft.

· Calfa

NBHL (1)

χαλκευτική Արհեստ դարբնաց. երկաթագործութիւն. պղնձագործութիւն. դարբնականն (ըստ յն. ոճոյ).


Դարեմ, եցի

vn.

to roost, to perch;
to remain, to stay.

· Calfa

NBHL (1)

Դարեալ դադարեալ բնակէ ի դաշտի։ Անդ դարեալ դադարէր. (Յհ. կթ.։)


Դեղեմ, եցի

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

· Calfa

NBHL (1)

Մտամոլորն չարութիւն զանզգամացն դեղելով զբնական բարսն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Դեն, ից

s.

religion, faith, sect, belief (of infidels).

· Calfa

NBHL (1)

Դենի ձեր մասամբ։ Հեռացեալ յինէն դենիւ եւ բնակութեամբ. (Խոր. ՟Գ. 34։)


Դեւ, դիւաց

s.

demon, devil, evil spirit;
gnome, spirit, genius.

· Calfa

NBHL (1)

Սա ուրեմն աստուած՝ դեւ իւրաքանչիւր (մարդոյ) պարգեւեաց. զայս արդեօք, զոր ասեմք բնակիչ իսկ ծայրաբար ի մերում մարմնի. (Պղատ. տիմ.։)