having but one substance;
unique of its kind.
· Calfa
Անկարօտ է այլում հուր, եւ ոչ խառնի յայտ տարր. վասն որոյ եւ ի տարերս միագո՛յ կոչեցին զնա։ Յաղագս աստուծոյ ի վեր քան զմիագոյսս գերագոյն միացելոյ. (Մաքս. ի դիոն.։)
Հոգին սուրփ մի է, միագոյ, առանց բաժանման, եւ բաժանէ զշնորհս իւրաքանչիւր՝ որպէս եւ կամի։ Ինքն մի է միագոյն, եւ բազում (ըստ զօրութեան). (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։) cf. ՄԻԱԳՈՅՆ։
assembled, crowded;
in crowds, together, in a mass.
· Calfa
Ոչ միախուռն ի միասին բնակեալք, այլ ցանեւցիր։ Միախուռն յանդուգն յարձակմամբ դիմեցին։ Միախուռն յորդորմամբ ի քոյդ հաւաքելով գաւիթ. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Բ. 6։ Անան. եկեղ։)
cf. Միակեաց;
monobious.
· Calfa
Միակենցաղ եւ զուգակցորդ ընդ քրիստոսի գոյք փառաւորեալ. (Նար. առաք.։)
Եւ Որ կեայ լոկ ի ջուր կամ լոկ ի ցամաքի.
of the same religion, coreligionary;
of similar habits;
uniform, conformable.
· Calfa
Ի հաղորդական ի կեանսն՝ իւրաքանչիւրոց առանձինն շնորհք՝ հասարակ միակրօնիցն լինիցին։ Միակրօն քրիստոնէիցն վարք՝ մի հանդէս ունին զփառսն աստուծոյ. (Բրս. հց.։)
μονότροπος unius modi, unius sensus συμπολιτευόμενος simul vivens, conversans, contubernalis. Որոց մի է կրօն՝ պաշտօն՝ կարգ՝ քաղաքավարութիւն. համակրօն, եւ կրօնակից. համաշունչ. միաբան. եւ Միօրինակ. համանման.
unanimous, of the same opinion;
unanimously.
· Calfa
Միահաւանս բարբառելով առաքելական բանիցն. (Իսիւք.։)
all together, in crowds, in troops.
· Calfa
Միահոյլ ի մի վայր ժողովել։ Միահոյլ ի չու անկեալ։ Ի միասին միահոյլ խաղան ելանեն յիւրաքանչիւր կայանից. (Վեցօր. ՟Դ. ՟Ը։)
cf. Ձայնակից լինիմ.
· Calfa
Եթէ ոչ միաձայնին վկայքն, իւրաքանչիւր կողմանցն լիցի ընտրութիւն առաջի դատաւորացն. (Մխ. դտ.։)
uniform, equal.
· Calfa
Եւ էին երկոտասան դրունք յերկոտասան մարգարտաց՝ միաձեւք. եւ իւրաքանչիւրոցն դրունքն եւ այլն։
state of an only child, or of a destitute person.
· Calfa
τὸ μονογενές կամ ըստ հասարակ յն. ἠ μονογενής unica, unigena.եւ ըստ սիմաքոսի՝ μονότης solitudo. Միամօր կամ որպէս միամօր եւ անտերունչ գոլն. միակութիւն.
united, joined, attached, chained together;
continuous, continual;
immediate;
at a single stroke, at one bout, in a moment, immediately, at the same time;
— տողել, to join together, to link, to chain.
· Calfa
Զցուցեալ նշանախեցսն հանդերձ միայարօքն ետ գրել հռուփանոսի. իմա՛, հանդերձ կարգաւորութեամբ եւ հանգամանօք՝ ըստ անսայթաքութեան տառից յունաց. ապա եթէ իմասցիս, հանդերձ բաղաձայնիւքն (որք միշտ յարին ի ձայնաւորսն), է կարծիք միխայէլի ասորւոյ փոխանցեալ առ քանի մի մատենագիրս հայոց, որպէս թէ ձայնաւորք միայն իցեն գիւտ մեսրոպայ. իսկ բաղաձայնքն գիւտ դանիէլի ասորւոյ։ Թո՛ղ զի եւ դանիէլեան նշանագիրքն չէին նորագիւտ, այլ ի հին դպրութեանց ի փոխ առեալք։
only, sole, singular;
alone, lovely;
simple, plain;
solely, singly, singularly, simply;
solitarily;
— թէ, — զի, it being well understood that, on condition that, provided that, unless;
մի —, one only;
ոչ —, not only.
· Calfa
Միայն գտեր զմեզ ի բազում առաքինեացն մերոց. չե՛մք միայն. (Եղիշ. ՟Ը։)
cf. Միայնարան.
· Calfa
Զվեց աւուրսն իւրաքանչիւր ոք միայնացեալք ինքեանք առ իրեարս յասիցելում ի միայնանոցացն իմաստասիրեն. (Փիլ. տեսական.։)
Արտաքոյ քաղաքի բերեալ՝ ի միայնանոց վայրի առնեն իւր դեգերանս. (Փիլ. իմաստն.։)
solitude, hermitage, monastery.
· Calfa
Իւրաքանչիւր ումեք է տէրունեան տնակ, որ կոչի պակեշտանոց եւ միայնարան, յորում միայնանալով, եւ այլն. (Փիլ. տեսական.։)
adj. s. solitary, hermit.
· Calfa
Ընթանայ զհետ միայնաւորին, կամ մտաց միայնաւորին։ Միայնաւորաց պայծառութիւն, կամ բազմազարդ առաքինութիւնք։ Ընտիր միայնաւոր մի. (Խոր. ՟Բ. 77։ Վրք. հց. ՟Բ։ Ոսկ. լս.։)
only, indivisible;
monastic.
· Calfa
Ամենայնիւ պսակեսցի (գր. լուս) առաքելականաւ, հայրապետականաւ եւ միայնաւորականաւ. (Կիր. պտմ.։)
to be united, joined, incorporated, identified.
· Calfa
Յորժամ եկեղեցի հարսնացեալ միանայ ընդ փեսային։ Որ միացար սրբութեամբ ի լոյսն մաքուր որպէս զանմարմին. (Շար.։)
all at once, together, unitedly, all at the same time, altogether;
jointly, in concurrence, at the same time;
all, quite;
totally, entirely;
— եւ, yet, even, also;
— ասել, եւ — իսկ ասել, եւ զի — ասացից, upon the whole, after all, in a word, in short;
ոչ — առնել, to repeat several times, over and over again.
· Calfa
Խեթկեսցէ նոքօք զազգս միանգամայն մինչեւ զծագս երկրի։ Մերձեսցին խօսեսցին միանգամայն։ Զարհուրեցուցից եւ ցամաքեցուցից միանգամայն։ Ելէ՛ք միանգամայն։ Ազգաց եւ մարդկան միանգամայն։ Եւ էր ամենայն եկեղեցին միանգամայն՝ չորք բիւրք։ Ապա երեւեցաւ աւելի քան զհինգ հարիւր եղբարց միանգամայն։ Գուցէ եկեալ հարկանիցեմ զերկիր միանգամայն, եւ այլն։ Միանգամայն՝ թագաւորք տասն։ Միանգամայն ամենեքեան լինին՝ ՟Ժ թագաւորք։ Միանգամայն ամենայն ամքն, ՟Ս՟Մ՟Խ՟Բ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Եւ միանգամայն պարզաբար (ասել կամեցեալ)։ գուցէ պահօք զամենայն սուրբսն ընդ աստուծոյ քաղաքավարեալ։ Դու՝ միանգամայն պարզաբար, զամենայն ինչ ի վեհագոյնս փոխարկեցեր. (Բրս. պհ. ՟Ա։ Ոսկ. նոր կիր.։)
monachism, monastic life;
solitude.
· Calfa
Նշան մովսէսի տուաւ եւ գեդէոնի. այլ որ միանձնութեամբ տուաւ նոցա, ո՞չ ահա առ ձեզ առաքեցաւ գործն յայտնի. (Եփր. համաբ.։)
cf. Միաշաբաթի.
· Calfa
Յերեկոյի շաբաթուն, յորում լուսանայր միաշաբաթին։ Ընդ առաւօտս միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթւոյն)։ Բայց ի միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթոջն) վաղքաջ ընդ առաւօտն։ Ի միաշաբաթւոջն (կամ միաշաբաթոջն)։ Ի միաշաբաթւոջ աւուրն։ Ըստ իւրաքանչիւր միաշաբաթուցն (կամ միաշաբաթիցն). եւ այլն։
first day of the week, sunday.
· Calfa
Յերեկոյի շաբաթուն, յորում լուսանայր միաշաբաթին։ Ընդ առաւօտս միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթւոյն)։ Բայց ի միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթոջն) վաղքաջ ընդ առաւօտն։ Ի միաշաբաթւոջն (կամ միաշաբաթոջն)։ Ի միաշաբաթւոջ աւուրն։ Ըստ իւրաքանչիւր միաշաբաթուցն (կամ միաշաբաթիցն). եւ այլն։
continuous, uninterrupted;
strung, arranged, conjoined.
· Calfa
Երանելի առաքեալքն՝ միաշար զայս պահս քարոզեցին։ Պահէին սրբութեամբ միաշար. (Խոսրովիկ.։)
in the same chorus;
at the same ball or dancing-party.
· Calfa
Միախումբ դասակցութեամբ, միապար երգակցութեամբ, մաքուր օրհնաբանս. (Նար. խչ.։)
wearing but one tunic.
· Calfa
Մերկս առաքէ զնոսա, եւ միապարեգօտս, եւ բոկս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)
having the same definition;
having conterminous bounds of confines.
· Calfa
Յամենայն շարժմունս առ մի սահման շաղկապաւ. եւ են միասահման. ո՛րզան, հոգին սուրբ՝ քերեալ գիծ՝ յերկաքանչիւրոց եզաբար ընդ պատճառաւ. (Քեր. քերթ. այսինքն որպէս որչին ասի բան եւ սահման հօր իբր ծնունդ, նոյնպէս եւ հոգին՝ սահման հօր եւ որդւոյ՝ իբր ելումն յերկոցունց որպէս ի միոյ պատճառէ։)
equally spread or extended every where.
· Calfa
Միատարած է առաքինոյն՝ ամենեցուն ըստ իւրում զօրութեանն օգուտ առնել. (Փիլ. լին. ՟Գ. 42. թերեւս գրելի իցէ Միատարազ. որպէս եւ յայս բան Վանակ. յոբ. իսկ մարդն (կամ մարդոյս) երկդիմի եւ կրկին։)
of one kind, uniform, like, equal.
· Calfa
Որ ի բանն հայի միով միատես առաքինութեանն կենօք, միով հոգւով կեալ վկայի. (Նիւս. երգ.։)
united, joined;
one, singular;
equal, alike;
s. arith. unit;
— թիւք, the units, the simple numbers.
· Calfa
Մոնաքոսքն, որք են միաւորք. (Մխ. դտ.։)
singular;
indivisible.
· Calfa
Աստուած ըստ տեսականին, եւ մարդ ըստ պարզութեան միաւորական խառնութեան. (Նար. առաք.։)
to unite, to join, to conjoin;
to attach, to tie together, to glue together;
to mix, to combine, to annex, to incorporate, to identify;
to join together, to couple, to match, to pair;
վերստին —, to reunite, to rejoin, to tie again.
· Calfa
Հոգին սուրբ առաքեալ ի հօրէ՝ էառ մարմին յարգանդէն մարիամայ եւխառնեաց եւ միաւորեցոյց ի բանն աստուած. (Խոսր. պտրգ.։)
cf. Փառակից;
unanimous.
· Calfa
Միափառ եւ համապատիւ (երեք անձինք)։ Անվերնագոյն եւ աննուաստական, հաւասարապէս եւ միափառ. (Նար. առաք.։ Ոսկիփոր.։)
only, single, sole, simple;
solitary;
cf. Միաբան.
· Calfa
Առ իւր թաքնութեանն միեղէն անծանօթութիւնն։ Զիմանալի աչս մեր միեղինիւ եւ անծածկելի լուսով լցո՛. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)
Ոմանք միայնացեալս անուանեալ՝ յանբաժանելի եւ միեղէն կենացն։ Ի միեղինացն միայնացելոց։ Կատարեալ կարգ միեղինացն միայնացելոց։ Ձեռդ միեղէն եւ համակրօն՝ մաքուր եւ աստուածահաճոյ վարուց։ Խաչակրօն հօրդ, եւ աստուածազգեաց միեղէն սուրբ եղբարցդ. (Մագ. ՟Ե. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Զ։)
vn. va. to urine, to piss, to make water;
— անասնոց, to stale;
— ստէպ, to piss often but little;
ոչ թողուլ յամենայնէ որ զորմով միզիցէ, to destroy every male.
· Calfa
οὑρέω urinam reddo, mingo, mejo. Արտաքսել բնութեան զմէզն. ջրվաթել, ջրվըթել.
to each other, to one another;
զ—նս, one another, each other;
ի —, from one another, one from another;
ընդ —նս, with one another;
զկնի —, one after another;
— դէմ ընդդէմ, face to face, fronting, opposite;
սէր առ —նս, mutual affection;
յեղբայրսիրութեան առ —նս գթացք, kindly affectioned one to another with brotherly love;
զբեռն բարձէք, bear ye one another's burdens;
սիրել զ—նս, to love one another, to love reciprocally;
վնասել —, to injure one another;
զ—նս գովել, to praise one another;
ի —նս ածել ըզդրունս, to shut the doors;
բախել զ—նս, to smite one another;
ի թիկունս հասանել —, to help each other, to render mutual assistance;
ի պատիւ զ—ամբք ելանել, in honour preferring one another;
—ամբք վասն — պաղատել, to pray for one another.
· Calfa
տր ի միմեանս - (տր. ներգոյ) զմիմեանս. ի միմեանց. միմեամբք) ἁλλήλων, -λοις, -λους, -λα invicem, se invicem, mutuo, alius alterius, alter alterum եւ այլն. որ եւ ԻՐԵՐԱՑ. Մի մի. զմի մի. այս եւ այն. ընկեր զընկեր. երկաքանչիւրոց փոխանակաւ. մէկմէկու, իրարու, իրար զիրար.
till, until, up to;
to, as far as;
when, at the time that;
while, whilst;
— or — զի, so that, in such a manner that;
այնպէս — զի, so that;
— այս — այն, mean time, meanwhile, in the mean time, whilst these things were doing, during that time, in the interim.
· Calfa
ՄԻՆՉ ՉԵՒ. մ. πρίν, πρίν ἥ, πρὸ τοῦ priusquam, antequam. Է կրկին բառ, մինչ՝ չեւ. մինչ դեռ ոչ եւս. այն ինչ տակաւին ոչ. չեւ. դեռ չ, ըլլալէն առաջ .... ի յն. եւ լտ. ասի՝ նախ քան. յառաջ քան թէ. զոր եւ յետինք յումպէտս վարեցին արտաքոյ հայկաբանութեան. թէ
prep. adv. until, till, as far as, to;
even to;
that;
— ցայժմ, till now, up to the present, up to this time, hitherto;
— ցայդ վայր, so far, as far as, to that place;
— ցայդր, so far, as far as that, to there;
— ցայս վայր, thus far, as far as this, to here;
— ուրանօ՞ր, how far?
— ցամպս, even to the clouds;
գայ ընդ իս — ի կարս, he goes with me as far as Kars;
կաց or մնա — եկեսցէ, wait till he comes;
— ցե՞րբ, how long?
ոչ ելից — դարձցիս, I will not go out until you return;
— ցբազում ամս, during many years;
— զի, so that, insomuch that;
այնպէս or այնչափ՝ զի, so that;
as well as;
— բազմաց իսկ ասել, so that several people said.
· Calfa
Մինչեւ ի գաղա, կամ ի քաղաքն, ի տուն։ Մինչեւ ցանդր։ Ի ծովէ մինչեւ ի ծով։ Ի ծագաց մինչեւ կամ մինչ ի ծագս. եւ այլն։
Մինչեւ մեք ազյլս կամէաք հնազանդել, մեր՝ որ վարդապետք օրինացդ էին, զկնի նոցա մոլորութեանն խստորեցան. (Եղիշ. ՟Ը։)
ՄԻՆՉ ՉԵՒ. մ. Է կրկին բառ, մինչ՝ չեւ. մինչ դեռ ոչ եւս. այն ինչ տակաւին ոչ. չեւ. դեռ չ, ըլլալէն առաջ. ի յն. եւ լտ. ասի՝ նախ քան. յառաջ քան թէ. զոր եւ յետինք յումպէտս վարեցին արտաքոյ հայկաբանութեան.
before, ere;
not yet;
— ծագեալ արեգական, before day, before sunrise;
— աւարտեալ ամին, within the year;
before a twelvemonth;
— եկեալ էր նորա, he had not yet come;
— մեռեալ իցեմ, before I die.
· Calfa
ՄԻՆՉ ՉԵՒ. πρίν, πρίν ἥ, πρὸ τοῦ priusquam, antequam. Է կրկին բառ, մինչ՝ չեւ. մինչ դեռ ոչ եւս. այն ինչ տակաւին ոչ. չեւ. դեռ չ, ըլլալէն առաջ .... ի յն. եւ լտ. ասի՝ նախ քան. յառաջ քան թէ. զոր եւ յետինք յումպէտս վարեցին արտաքոյ հայկաբանութեան. թէ
broken-backed;
hipshot;
disheartened, discouraged;
— լինել, to break one's back;
to become hipshot;
to be disheartened, to lose one's courage.
· Calfa
Որպէս Միաբեկեալ. կորաքամակ. մանաւանդ՝ Սրտիւ բեկեալ.
Mesopotamia.
· Calfa
Գնաց ի միջագետս ի քաղաքն նաքովրայ։ Որ էր ի միջագետաց ասորւոց.եւ այլն։
middle-aged man.
· Calfa
Քաջածեր առաքինին ել ասի ... այրն, վասն զի արութեան վարժող է, եւ աթոռակցաց նորա առաքինութեանցն՝ միջածերն արժանապատիւ. (Փիլ. լին. ՟Դ։)
middle, mean, middling;
middle, centre.
· Calfa
Ամենայն առաքինութիւն՝ երկուց չարեաց է միջակ. (Նիւս. երգ.։)
Սկիզբն մաքրութեան ... միջակ մաքրութիւն ... կատարումն. (Կլիմաք.։)
mediocrity.
· Calfa
Սահման արդարութեան է միջակութիւն. (Մաքս. ի դիոն.։)
entered, introduced;
well versed in, initiated, instructed, intelligent, expert;
free, frank, bold, daring;
meddlesome;
enterprising, adventurous, venturous;
— լինել, to enter, to push in, to introduce oneself, to go forward or before;
to intrude into, to thrust oneself forward, to intermeddle or interfere;
to penetrate deeply, to pierce to the inmost parts, to dive into, to explore, to sift;
to undertake, to have a hand in, *to have a finger in every body's pie;
— ձեռամբ գործել, to act freely.
· Calfa
Ի քրտունս առաքինութեանն միջամո՛ւխ լիցուք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։ եւ Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ։)
middling, intermediate;
middle, centre.
· Calfa
Զբարեխառնն՝ սոցին միջասահման։ Ի միջասահմանին կալով վայրի։ Ի միջասահման ծովու եւ ցամաքի բաժին. (Պիտ.։)
Չեւ եւս առողջացեալ են, այլ կազդուրեալ՝ միջասահման դեռեւս ունին զառողջութեան եւ զհիւանդութեան։ Փախի՛ր ի միջագետս, ի միջասահմանս առաքինութեան եւ չարութեան. (Փիլ.։)
moderate, temperate.
· Calfa
Զհիւանդն ի միջավար բաղանիս տա՛ր, որ ոչ տաք լինի, եւ ոչ հով. (Մխ. բժիշկ.։)
midland;
—ք, the midland provinces.
· Calfa
Ոմանք ի քաղաքացն միջերկրայք են։ Գերազանցեցին զմիջերկրեայ քաղաքօքն։ Ի լեռնայինս եւ ի միջերկրայս։ Զո՞րս արդեօք ասիցէ բանս՝ միջերկրեայ (ոք), առաջին զծով տեսանելով. (Պիտ.։)
that is in the middle;
middle;
middling;
intermediate;
—ք, midlent;
middle terms.
· Calfa
Յերկաքանչիւրոց ծայրագունից զմիջինն կալաւ իւր վայր բնակութեան. (Պիտ.։)
main mast.
· Calfa
Զերկոցունց զանչափութեանցն զմիջնակ՝ առաքինութիւն անուանեն. (Նիւս. երգ.։ Որպէս եւ Նիւս. կազմ. գրի Միջնակ կամ Միջակ։)