Definitions containing the research աք : 8605 results

Օտարական, ի, աց

adj. s.

foreign, alien;
stranger, foreigner.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Որ ինչ օտարին է. արտաքին. ուրիշի, դրսի.


Օտարաձայն, ից

adj.

of a different language;
disagreeing, dissenting;
— ուսմունք, strange doctrines.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարաձայն այլամիտ խորհուրդս ունել նմա ընդ օրէնս արքունի։ Յուսմունս պէսպէս եւ յօտարաձայնս դանդաչէք. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 16։ Եբր. ՟Ժ՟Գ. 9։ Օտարաձայն բանից. զի՞նչ օտարաձայն ինչ է՝ զոր մեք պատմեմք։ Յաշխարհս հեռաւորս եւ օտարաձայնս առաքէի զքեզ։ Եւ ոչ այլ ումեք օտարաձայնից. Կոչ. ՟Ժ. ՟Ժ՟Բ։ Կանոն.։ Գէ. ես.։ Ոսկիփոր.։)


Օտարաձեւ

adj.

odd-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞յր աղագաւ զայս օտարաձեւ ընդունելութիւն արարեր. (Կլիմաք.։)


Օտարաշխարհացի, հեայ

adj.

exotic, foreign;
օտարաշխարհիկ երթանալ, to become a pilgrim.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. (Պիտ.։)

եթէ ո՞րչափ եւս ի քեզ յօտարաշխարհիկս։ Զայս թեկղ հալածական օտարաշխարհիկ տա՛ր առ քեզ։ Այն զի՝ մի անձն (յովնան) եմուտ ի քաղաքն՝ օտարաշխարհիկ եւ անծանօթ յամենեցունց. (Եղիշ. ՟Ը. Ճ. ՟Ա.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Օտարաշխարհիկ

cf. Օտարաշխարհացի.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. (Պիտ.։)

եթէ ո՞րչափ եւս ի քեզ յօտարաշխարհիկս։ Զայս թեկղ հալածական օտարաշխարհիկ տա՛ր առ քեզ։ Այն զի՝ մի անձն (յովնան) եմուտ ի քաղաքն՝ օտարաշխարհիկ եւ անծանօթ յամենեցունց. (Եղիշ. ՟Ը. Ճ. ՟Ա.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Օտարասիրեմ, եցի

va.

to be fond of strangers, to welcome foreigners, to be hospitable, to entertain strangers.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարասիրել բանսարկէ զձանձրացկոտսն դեւն. (Կլիմաք.։)


Օտարատեսուչ

adj.

meddling with anothers things, bearing envy, envious.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλλοτριοεπίσκοπος alienarum rerum inspector. որ եւ ՕՏԱՐԱԴԷՏ. Դիտօղ եւ տեսօղ զօտարին իրս՝ աւելորդ հետաքրքրութեամբ, կամ աշարձակութեամբ, կամ յաչաղանօք.


Օտարացեղ, ից

adj.

of another tribe, foreign, heterogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Զօտարացեղից խուժադուժ ազգացն։ Օտարացեղ ձայնից յայտնութիւնք. (Նար. կ. եւ Նար. առաք.։)


Օտարոտի, ոտւոյ, տւոց

adj.

strange foreign, alien;
new, strange, extravagant;
diverse, different.

· Calfa

NBHL (2)

Կարաս ծակ է տուն օտար, եւ ջրհոր նեղ՝ օտարոտին։ Իբրեւ օտարոտիս համարեալ եմք նմա։ Որդիք օտարոտիք։ Ոչ խոտորեսցուք ի քաղաքս օտարոտւողս։ Կանանց իւրոց օտարոտւոց.եւ այլն։

Ամենայն օտարոտին ի բնութենէ յն. արտաքոյ բնութեան՝) ցաւաբեր է. (Պղատ. տիմ.։)


Օտարութիւն, ութեան

s.

condition of a strange;
alienation, estrangement, separation;
unlikeness, difference;
strangeness, extravagancy;
elimination, proscription;
absence, pilgrimage;
abroad, foreign lands.

· Calfa

NBHL (3)

Խնդրել ի մարդկանէ փսուս՝ ցոյց է անհաւատութեան, եւ աստուածպաշտութեան օտարութիւն։ Չարութիւն են, եւ օտարութիւն ասբտուծոյ։ Ցամենայն ախտաւոր ցանկութեանց օտարութիւն։ Զքրիստոսի փոխան զինելն օտարութիւն ի նմանէ համարեցաք. (Բրս. հց.։ Սարգ. յկ. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Դ։ Լմբ. պտրգ.։)

Վասն անուանն քրիստոսի ընտծեմ գնալ յօտարութիւն։ Արտաքին տեսիլն կարի ողորմելի էր յօտարութեանն։ Շկոթակ արարի զնա յայնչափ օտարութիւն հեռաւոր։ Զի տանէն գաղութ բնակափոխութեանն, զօտարութիւնսն ստէպ բտէպ. (Փարպ.։ Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Ը։ Փիլ. իմաստն.։)

Օտարութիւն է՝ թողուլնանդարձ զորս ի հայրենականսն. (Կլիմաք.։)


Օտարուստ

adv.

from another part, elsewhere, from any other place.

· Calfa

NBHL (2)

Յօտար տեղւոջէ կամ ի վիճակէ. արտաքուստ. այլուստ.

Երբայր ոմն ճգնող եկն յօտարուստ. Յօտարուստ առնուլ ցկերակուրն։ Զաթոռն առեալ զհայրենին ... ո՛չ յօտարուստ կամ արտաքին. (Վրք. հց. ձ։ Եւագր. ՟Ի։ Յիսուս որդի.։)


Օրագնաց

s.

a day's journey.

· Calfa

NBHL (2)

Երից աւուրց ճանապարհ արար (հանդարտ քարոզութեամբ) ընդ լայնութիւն քաղաքին, որ էր օրագնաց մի. (Լմբ. յովն.։)

Երկու օրագնացս հեռացեալ ի քաղաքէն. (Ուռհ.։)


Օրեր

s.

cf. Որեար;
*days.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանե՞ս զառաքինութիւն այնր ժամանակի օրերոյ. վերծանելի՛ է ըստ ձեռագրաց՝ Որերոյ. այսինքն արանց, մարդկան։


Օրէնսդիր, դրաց

s.

law-giver, law-maker, legislator;
cf. Օրէնսդրական.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէսդրին պարտ է ջանալ քաղաքացն խոհեմութեան. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Օրէնսդրեմ, եցի

va.

cf. Օրինագրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առ սմին օրէնսդրէ հրամայելով։ Արտաքոյ քաղաքի կամեցաւ օրէնըսդրել։ Որ դէմյանդիման օրէնսդրեցան։ Օրէնսդրիլ ի նմանէ. (Փիլ.։)


Օրինագէտ

cf. Օրէնսգէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ապաքէն օրինագէտ օրինիւն օրինագէտք, եւ անօրէնքն՝ տնօրէնութեամբ անօրէնք. (Պղատ. մինովս.։)


Օրինադիր, դրաց

cf. Օրէնսդիր.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինագիրն աստուած։ Օրինագիրդ՝ ըստօրինին մտեր ընծայ ի տաճարին։ Ինքն օրինագիր, եւ ընդ օրինակաւ. (Շ. մտթ.։ Յիսուս որդի.։ Մաքս. ի դիոն.։)


Օրինադրեմ, եցի

va.

to establish, to give laws;
to ordain, to decree, to enact, to emanate, to prescribe.

· Calfa

NBHL (2)

Զգուշակի՛ր ոյժ առնել ըստ ամենայնի՝ որպէս օրինադրեսցի քեզ։ Որ յառաւել աւետիսն օրինադրեցաւ ի մարգարէիցն։ Օրինադրէ մանկանց՝ անսալ խրատուն աստուծոյ հօր։ Ի մշտնջենաւորլերանց օրինադրեցաք։ Օրինադրեցին սուրբ հարքն. (Յճխ.։ Նախ. առակ.։ Շար.։ Վրք. հց. ՟Բ։)

Զարտաքոյ բնութեանսմեզ զիա՞րդ օրինադրէր։ Օրինադրէ ոչ կեալ յայրարատ ի բնակութիւս արքայի։ Զօրինադրեալ ժամս գիշերոյն կարծէին երկայնագոյն քան զայլօրինադրեն։ (Խոր. ՟Բ. 21։ Փարպ.։ Խոսր.։)


Օրինակ, աց

s. gr. prep. adv.

example, model, exemplar, original;
transcript, copy;
idea, shadow, image;
drawing, design, plan, project, representation;
form, manner, way, sort, figure;
sample, pattern, specimen;
paradigm;
as, in imitation of, after the fashion of, by way of, like...;
զայս —, զայս ձեւ օրինակի, զ— զայս, ըստ սմին օրինակի, — զայս, պէս զայս —, in this manner or way, thus, so;
զայն —, զնոյն —, ըստ նմին օրինակի, in that way, in the same way, likewise;
զոր —, օրինակի աղագաւ, — իմն, for example, for instance;
— իմն, let us say, we will suppose;
ըստ —ի, after the manner of, according to the example of, in imitation of, like;
սովին օրինակաւ, like that, in that way;
աստուածահրաշ օրինակաւ, in a divine way;
որով օրինակալ եւ է or իցէ, in whatever way it may be;
բարի՝ չար՝ քնաղ՝ գեղեցիկ —, good, bad, rare, fine example;
— տալ, to give or set the example;
— առաջի ընծայել, to indicate as an example;
— առնուլ, to take for example or for model, to follow;
— զանձն ընծայեցուցանել, կացուցանել, to shew or set oneself an example of;
—աւ իւրով քաջալերել, to encourage by one's example;
— եկաց թագաւորաց, he was the model of kings.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ բարոյական օրինակաւ՝ հարիւր ամաւն զկատարեալ առաքինութիւնն յայտնէ. (Գէ. ես.։)


Օրինակագիր, գրաց

s.

writer, author, historian.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստոյգ օրինակագիր գրչեաց զայս ոչ ընկալաք. (Իգն.։)


Օրինական, ի, աց

cf. Օրինաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞չ ապաքէն զայն իսկ՝ որ ուղիղն իցէ, օրինական զսա ասասցուք գոլ. (Պղատ. մինովս.։)


Օրինապատում

s.

interpreter of the laws, legist.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն կանոն եւ առաքելովք պաշտեցաւ. քանզի միոյ աստուծոյ օրէնք եւ օրինապատումք առաջին եւ երկրորդն ճանաչէր. (Ագաթ.։)


Օրինապէս

adv.

cf. Օրինաբար;
according to the ancient law.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինապէս ճգնեալք արժանայաղթիցն արքայութեան արժանասցուք պսակաց. (Մաքս. եկեղ.։)


Օրինաւոր, աց

adj. s.

legal, legitimate, lawful, permitted, conformable to the law or to custom;
legal, juridical, canonical;
valid, efficacious, in due form;
legist, doctor in law;
— ցուցանել, կացուցանել, to legitimate, to authorize, to sanction.

· Calfa

NBHL (4)

Ոչ այլ ինչ է մաքսաւորութիւնն, ոչ եթէ ամօթ լրբութիւն. օրինաւոր (կարծեցեալ) մեղք, դէմք ագահութեան. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)

Մաքրոց եւ աղտեղեացն, օրինաւորաց եւ անօրինաց. (Փիլ. քհ. ՟Զ։)

Յետ օրինաւոր թլփատութեանն։ Հրէական ժողովուրդն՝ օրինաւոր առաքնութեամբն յայտնէր. (Շ. մտթ.։)

νόμιμος, νομικός legalis. Օրինական. օրինագետ. օրինապահ առ եբրայեցիս. կրօնասէր. առաքինի.


Օրինաւորութիւն, ութեան

s.

legality, legitimity;
legalization, authentication.

· Calfa

NBHL (1)

Զքաղաքն կորուսեալ զտաճար եւ զօրինաւորութիւն եւ զգաւառ։ Ուտի բարիօք օրինաւորութիւն, եւ ոչ մի ինչ չար։ Աթ. (՟Թ։ Նիւս. ի սքանչ.։)


Օրինող

s.

aedile;
agrinomist

· Calfa

NBHL (2)

Ճանահպարհաց եւ շինութեանց եւ զարդուց (վերակացուս՝) օրինողս քաղաքի մականունելով։ Եգարակաց օրնօղք, եւ ազգապատք Օրինօղս ատարակացն ընտրել։ Զագարակաց օրինօղս զայս. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Որպէս Վերակացու եւոստիկան քաղաքի, կամ ագարակաց. ἁστυνόμος aedilis ἁγρόνομος agrorum curator.


Օրհասական, ի, աց

adj.

in the pangs of death, at the last gasp, dying, expiring;
cf. Օրհասաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Լուաւ յոգւոց բժշկէ, թէ քաղաքն յօրհասական վախճան հասեալ է. (Ոսկ. ես.։)


Օրհնաբանութիւն, ութեան

s.

benediction, praise, canticle, hymn.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ զգերագոյնս օրհնաբանութիւնս երկնայնոցն իմացութենց, յորում յաղագս աստուածայնոցն օրհնաբանութեանց ... ցուցաք. (Դիոն. եկեղ.։)


Օրհնեմ, եցի

va.

to bless, to shower down or bestow blessings on;
to bless, to consecrate, to offer;
to bless, to glorify, to sing hymns, to praise;
to bless, to prosper, to speed;
to salute, to greet;
to curse, to blaspheme;
— զսեղան, to say grace, to ask a blessing;
— զոք յերեսս, to curse a person to his face;
ո՞չ օրհնեցի զքեզ, didnt I curse you nicely ?

· Calfa

NBHL (1)

Կերայց. եւ օրհնեսցէ զքեզանձն իմ։ Օրհնեցից զքեզ առաջի տեառն։ Օրհնեաց զնա, եւ ասէ, ահա հոտ որդւոյ իմոյ իբրեւ զհոտ անդոյ, զոր օրհնեաց տէր. եւ այլն։ Եւ ոչ քառասուն լեզու բաւական էր. զայնչափ արանց առաքինութիւն օրհնել. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Ֆրեր

s.

brother;
—ք, Crusaders;
Templars, Knights templars.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաքն աքայ, զոր ունէին ազգը Ֆրերացն՝ տունն դամբլուն եւ ոսպեթալին. այսինքն տաճարական եւ ասպնջական կոչեցեալքն։


Ազգակցապէս

NBHL (2)

Քեւ զանծանօթն հօր տէրութիւն ազգակցապէս օրհնաբանեցաք. (Նար. կուս.։)

Վկայք լինելով յարմարութեանն միմեանց հանգիտաբար եւ ազգակցապէս։ Նմանաբար եւ ազգակցապէս ի ձեզ յարմարի. (Յհ. իմ. ատ.։ Նար. առաք.։)


Ազգաւորութիւն, ութեան

NBHL (1)

Տուն եւ ազգաւորութիւն եւ գաւառ ո՛չ էր ընտանի իմաստնոյ, բայց առաքինութիւնք։ Տոհմքն մեծ իմն են ազգաւորութիւն եւ բազմամարդիկ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)


Ազնուապէս

NBHL (1)

Ազնուապէս տեսանել (մտօք)։ Ազնուապէս քաղաքավարեալ. (Մաքս. եկեղ.։)


Ախտաբիծ

NBHL (2)

Ուր իցէ բիծ եւ արատ ախտից հոգւոյ. անմաքուր. աղտեղի. փիս. լէքէլի.

Յախտաբիծ ցանկութեանց արտաքոյ լինել։ Հրեշտակք յամենայն ախտաբիծ կրից յստա՛կ են եւ մաքուրք. (Շ. մտթ.։) (Տօնակ.։)


Ախտաժետութիւն, ութեան

NBHL (1)

Ի մարմնանալն զամենայն հիւանդութիւնս եւ ախտաժետութիւնս ելոյծ։ Իբրեւ ախտաժետութիւնք իմն հասարակաց։ Ցաւս անբժշկելիս, եւ պէսպէս ախտաժետութիւնս։ Խորշակասուն պտղովք մատուցանեն ախտաժետութիւն ճաշակողացն ... Բերեն ախտաժետութիւնս։ Զախտաժետութիւնս հոգւոյ եւ մարմնոյ։ Կշռով բաժանէ իւրաքանչիւրումն զօգտակարն, զառողջութիւն եւ զախտաժետութիւն. (Աստուած ազգ. ՟Ժ՟Գ։ Ածաբ. աղքատ.։ Մանդ. ՟Ի՟Ա։ Պիտ.։ Շ. թղթ.։)


Ակն, ական, կունք, կանք

NBHL (4)

Զսպասաւորն յուղի առաքելով՝ նեղիմ յոյժ՝ ակն ի ճանապարհ. (Վրք. հց. ձ։)

Զի ի նմա պահելով զակն՝ անմոռաց ընդ բնաւն անցանէաք. (Խոր. Գ. 1։)

Ձեզ ընդ ակամբ էաք. (իբր խիթալի կամ ատելի։)

Քար՝ մարգարիտն, քար՝ ականքն իւրաքանչիւր ոք. (բրս. առ ընչեղս։)


Ակօսաձեւ

NBHL (2)

Ունօղ զձեւ ակօսի, որպիսի են փողոցք քաղաքի.

Քաղաքս ակօսաձեւս հրապարակօքն եւ փողոցօք. (Վեցօր. ՟Զ։)


Ահեկիք, կեաց

NBHL (1)

ԱՀԵԿԵԱՅ ԱՀԵԿԻՆ ԱՀԵԿԻՔ. Ձախակողմեան. ահեկան. ձախինը. սօլտաքի. εὑώνυμος sinister, tra, laevus


Աղախնեմ, եցի

NBHL (1)

Մի՛ ասեր ի սրտի քում, ի տոհմէ թագաւորաց եմ, աղախնել պարտին ինձ, եւ ոչ ես նոցա։ Զի՞նչ մեղաւ քեզ Եպրաքսէս, որ կամաւ աղախնէս ստոյգ աղախնոյդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Աղբասէր

NBHL (1)

Աղբասէր որկրամոլութեան դեւքն. (Կլիմաք.։)


Աղբասնունդ

NBHL (1)

Բարիատեաց բանսարկուն զմեզ խոզանման աղբասնունդ մեղացն քաղաքակիցս արար. (Լծ. կոչ.։)


Աղբիս

NBHL (2)

Յաղբիս ամենայն չարեաց օթագանեցաք. (Լծ. կոչ.։)

Իբր զքրթաքաղս յաղբիւսաց։ Ժողովեալ յաղբիւսաց եւ ի փողոցաց զանկեալ հնոտիսն. (Ուռպ. ՟Կ՟Ը։ Վրք. հց. ՟Է։)


Աղերսահայց

NBHL (1)

Գագիկ Արծրունի աղերսահայց յարքայէ Սմպատայ լեալ՝ առ ինքն զքաղաքն Նախջուան խոկայր դարձուցանել. (Յհ. կթ.։)


Աղիկամի

NBHL (1)

Զմակեդոնացիս հռովմայեցիք ինքնօրէնս աղիկամիս թողին։ Առեալ կարասի յանտիոքացւոց՝ ինքնօրէն աղիկամի զքաղաքն թողոյր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Աղիւսադուռն

NBHL (2)

Թաղեա՛ զնոսա յաղիւսադրան թաքստեան ի մուտս ապարանիցն փարաւոնի. (Երեմ. ՟Խ՟Գ. 9։)

Ըստ յն. Նախադուռն. πρόθυρον vestibulum Դուռն շինեալ յաղիւսոց, որպիսի է արտաքին դուռն տան կամ ապարանից.


Աղօթակից, կցի, կցաց

NBHL (1)

Եւ ի վերայ մերձաւորին՝ աղօթակից մաքսաւորին. (Յիսուս որդի.։)


Աճիւնանամ, ացայ

NBHL (1)

τεφρόομαι, ἁποτεφρόομαι in cinerem redigor Յաճիւն կամ ի մոխիր դառնալ. մոխիր կտրիլ. քիւլ քէսիլմէք. խաքիսթէր օլմագ. որ եւ ՄՈԽՐԻԼ.


Ամբաստանական, ի, աց

NBHL (1)

Յամբաստանական ձայն նախագրեալ յԱստուծոյ. (Նար. առաք.։)


Ամբարհաւաճիմ, եցայ

NBHL (1)

Յատուկ է փոքրահոգութեան փոքր ինչ բարեբախտեալ ամբարհաւաճիլն. (Արիստ. առաք.։)


Ամբծանամ, ացայ

NBHL (1)

Ամբիծ լինել. մաքրիլ. սրբիլ. արդարանալ.