Definitions containing the research աղբիւր : 313 Results

Ծարաւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be or feel thirsty, to be athirst;
— արեամբ, to be greedy of blood.

NBHL (1)

Զաղբիւր աստուածային ըմպելոյ յիս ձգելով, զորնայն ծարաւեաց. (Խոր. հռիփս.։)


Ծարաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thirst.


Ծաւալ, աց

See full entry →

s. mus. adj.

dilatation, expansion, development, diffusion;
diesis, sharp;
dilated, spread, diffused;
— առնուլ, to be dilated, diffused, expanded, spread, extended, propagated.


Ծաւալային

See full entry →

cf. Ծաւալական.


Կզակ, աց

See full entry →

s.

chin;
— կենդանեաց, snout, muzzle;
—ն (խիժ) gum damar (for varnish).

NBHL (1)

Ուստի էր ի վիմէն ջուր, եւ ի կզակէ իշորդոյն աղբիւր. (Եփր. երաշտ.։)


Կնքեմ, եցի

See full entry →

va.

to seal, to close with a seal, to affix a seal, to seal up;
to mark, to stamp, to sign;
to hide, to cover, to close, to shut up;
to confirm, to ratify, to verify;
to conclude, to decide;
to prbnounce sentence;
to seal, to complete, to terminate, to finish;
to baptize, to confer baptism;
to sign with sign of the cross, to make the sign of the cross;
դաշն հաշտութեան —, to conclude a treaty of peace.

NBHL (1)

Պարտէզ փակեալ, եւ աղբիւր կնքեալ. (Երգ. ՟Դ. 12։)


Հոգի, գւոց

See full entry →

s. adv.

soul, spirit, ghost;
the Holy Ghost, Paraclete;
spirit, angel;
soul, person, individual;
soul, breath;
soul, spirit, life, heart;
wind, breath;
sprite, fiend, goblin;
soul, essence, motive, principle, spirit;
meaning, character, spirit;
desire, genius, turn of the mind, disposition, inclination;
երկնային, աստւածային, վեհ, անմահ —, celestial or blessed, divine, sublime, immortal soul;
դիւցազնական, առաքինի, գեղեցիկ, ազնուական, դիւրազգած —, heroic, virtuous, high or elevated, noble or great, tender or sensible mind, soul or spirit;
նուաստ, անարգ, յուզեալ, մոլորեալ —, mean or grovelling, low, vile or ungenerous, troubled, erring spirit or mind;
— բանական, զգայական եւ տնկական, rational, animal and vegetable life or existence;
— իմաստութեան, intellect, spirit of knowledge;
— բանաստեղծական, poetic fire, genius or enthusiasm;
—ք հրեղինաց, heavenly spirits, spirits of light;
—ք խաւարի, spirits of darkness, devils;
հրաժարեալ —ք, the dead, the defunct, the deceased;
դատապարտեալ —ք, the damned;
խաղաղութիւն հոգւոյ, tranquillity or peace of mind, hearts ease;
վեհանձնութիւն հոգւոյ, magnanimity, generosity;
կարողութիւնք հոգւոյ, the faculties of the soul;
հոգւով, in spirit;
spiritually;
feelingly, warmly;
—ք իբր հարիւր հազար են ի քաղաքին կարնոյ, there are a hundred thousand souls or inhabitants in the city of Erzerum;
ճշմարտութիւն է պատմութեան —, truth is the soul or life of history;
մարմին ջանայ հակառակ հոգւոյ եւ — հակառակ մարմնոյ, the flesh is at war with the spirit, and the spirit with the flesh;
խաղաց — տեառն ի վերայ նորա, the spirit of God fell upon him;
սիրել ամենայն հոգւով, to love with all one's heart or soul;
աւանդել զ—ն, to render or give up the ghost, soul or spirit;
փչել, հանել զ—ն, to expire, to die;
աղօթել վասն հոգւոցն ննջեցելոց, to pray for departed souls;
հանգուսցէ տէր զ— նորա, God rest his, her soul;
cf. Ոգի;
հոգւոյ տուն, guest's house.

NBHL (1)

Մերձ յաղբիւրն հոգի առնոյր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)


Ծորան, աց

See full entry →

adj. s.

running, flowing, liquid, fluid;
flow, flowing, running out

NBHL (1)

Ծորումն. հոսնք. աղբիւր. առու. վտակ. խողովակ.


Ծործորակ, աց

See full entry →

cf. Ծործոր.

NBHL (1)

Ի ձորոյն ծործորակի մի արբցէ։ Ցամաքեցոյց աստուած զաղբիւրն ծործորակի. (Եփր. թագ.։)


Կաթնաբեր

See full entry →

adj.

lactiferous, yielding milk.

NBHL (1)

Կաթնաբեր աղբիւրք ստեանցն տարաժամ ցամաքէին. (Ոսկ. մտթ.։)


Համագոյական, ի, աց

See full entry →

cf. Համագոյակից.

NBHL (1)

Բաժակ մի ջուր տալ, եւ ի համագոյական աղբիւրէն ըմպել. իմա՛ յանսպառ աղբերէ աստուածութեան։


Կրկնավտակ

See full entry →

adj.

having two springs;
ուղխք — աղի արտասուաց իջանէին յաչաց նորա, two torrents of bitter tears;
աչք նորա — աղբիւրք արտասուաց, her eyes had became two fountains of tears.


Ճանաչիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Ճանաչող.

NBHL (1)

Իւրոց ճանաչչացն ծագեալ եւ աղբիւրքն իմաստութեան. (Ագաթ.։)


Կողածին, ծնի

See full entry →

adj.

produced from a rib (Eve).


Կողահոս

See full entry →

adj.

flowing or issuing from one side.

NBHL (1)

Ի կողահոս արեան աղբերէն։ Բանայր զկողահոս աղբիւրն. (Շար.։)


Միածին, ծնի, ծնաւ

See full entry →

adj.

Only Begotten;
— որդի, only son.

NBHL (1)

Գոյ ի նմա հոգի մտաւոր, սուրբ, միածին, բազմաբաշխ՝ (որպէս աղբիւր բազմավտակ) (Իմ. ՟Է. 22։)


Պարզորոտ

See full entry →

adj.

thundering in a clear sky.


Պարտէզ, տիզաց

See full entry →

s.

garden;
— բանջարոյ, kitchen garden;
— պտղոց, fruit —, orchard;
տնկաբանական —, botanical -;
գծել զձեւ պարտիզի, to lay out a -;
մշակել զ —, to garden;
cf. Թի.


Պղպջակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to bubble up, to boil fast, to froth;
to simmer, to be in ebullition.

NBHL (1)

Յորում բղխէ ականակիտ աղբիւր պղպջակեալ ընդ քարածերպս վիմարդ քարանցն. (Յհ. կթ.։)


Պղտորական, ի, աց

See full entry →

adj. fig.

not clear or pure;
(ջուր) turbid, troubled, muddy;
(գինի) thick;
(օդ) obscure, misty, foggy, gloomy;
erroneous, perverse;
— հայելի, dim looking-glass.

NBHL (1)

Ծանրաբուղխ աղբիւրք, եւ կամ պղտորական վտակք. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Է։)


Հայրաշարժ

See full entry →

cf. Հայրաբուղխ.

NBHL (1)

ՀԱՅՐԱՇԱՐԺ որ եւ ՀԱՐԱՇԱՐԺ. Ի հօրէն երկնաւորէ շարժեալ, այսինքն յառաջագայեալ, ծագեալ, ծննդեամբ կամ բղխմամբ. ուստի որդին ասի ի հօրէ իբրեւ յականէ աղբիւր հայրաշարժ, եւ Հոգին վտակ կամ գետ կամ ծով եւ այլն.


Հանապազաբուղխ

See full entry →

adj.

flowing continually.

NBHL (1)

Որպէս աղբիւրն միշտ բղխէ, նոյնպէս եւ արդար ի հաւատս եւ ի գործս հանապազաբուղխ է. (Լմբ. առակ.։)


Հանդարտագնաց

See full entry →

cf. Հանդարտահետ.

NBHL (1)

Բղխեն աղբիւրք, եւ հանդարտագնաց յառաջանան. (Ասող. ՟Բ։)


Չորսակնեան

See full entry →

adj.

having four springs or sources.

NBHL (1)

(Գետ կամ աղբիւր)՝ որոյ ակն է քառեակ.


Սառն, ռին, ռանց

See full entry →

s. adj.

ice, frost;
glazed frost;
crystal;
frozen;
հատոր սառանց, piece or block of ice.

NBHL (1)

Արծուին իջեալ ի սառն աղբիւր՝ մկրտին։ Աղբիւրք սառն եւ ցուրտ բխեն. (Ոսկիփոր.։ Երզն. երկն.։)


Սաստկաբար

See full entry →

adv.

cf. Սաստիկ.

NBHL (1)

Արիւնն հոսէր սաստկաբար իբրեւ զյորդահոս աղբիւր. (Սիսիան.։)


Սփոփեմ, եցի

See full entry →

va.

to relieve, to allay, to ease, to soothe, to assuage, to console, to comfort, to soften, to appease;
to rejoice, to divert, to recreate;
— զվիշտս, to calm, to assuage, to charm away, to beguile one's sorrow or grief.


Սքանչելապէս

See full entry →

adv.

admirably, delightfully, astonishingly, marvelously, wonderfully, divinely, excellently, pre-eminently, to admiration;
by a miracle, miraculously, prodigiously.

NBHL (1)

Առանց իրիք կապելոյ՝ սքանչելապէս կապեալ լինէին։ Շտեմարանք աղբիւրացեալ սքանչելապէս։ Սքանչելապէս մտանելովն առ նոսա հրաշափառ երեւմամբ. (Բուզ. ՟Գ. 3։ Խոր. ՟Գ. 31։ Նանայ.։)


Պրակ, աց

See full entry →

s.

wood, thicket, grove, bush;
work, writing;
chapter, paragraph or article;
— թղթոյ, ream of paper;
— կտաւոց, չուխայից, entire piece of linen or woollen cloth, bale, pack;
—ք ուսման, lesson;
acts;
—ք առաքելոց, the Acts of the Apostles.

NBHL (1)

Յաղբիւրս եւ ի պրակս, եւ ի ցամաք տերեւակոյտս. (Փիլ. լիւս.։)


Ջերմային

See full entry →

adj.

warm.


Ջրաբուղխ

See full entry →

adj.

springing, gushing or spouting out water, watery.


Յոռի, ռւոյ, ռեաց

See full entry →

adj.

wicked, bad, defective, paltry, wretched, low, vile, sorry;
unseemly, detestable.

NBHL (1)

Ի ձեռն կնոջ հոսեցան ի մեզ յոռիքն. ի ձեռն կնոջ աղբիւրանայ ի մեզ լաւագոյնքն. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Յորդ

See full entry →

adj.

abundant, copious;
plentiful, overflowing, superabundant.

NBHL (1)

Առատ եւ յորդ աղբիւր. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 3։)


Յորդաբուղխ

See full entry →

adj.

flowing abundantly, copious, abundant.

NBHL (2)

Յորդաբուղխ աղբիւր. (Փարպ.։ Արշ.։ Ճ. ՟Բ.։)

Ո՞ր աղբիւրք այնպէս յորդաբուղխ բղխեցին, որպէս նորա աչքն զարտասուսն. (Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։)


Յորդախաղաց

See full entry →

cf. Յորդագնաց.

NBHL (1)

Ի յորդախաղաց ջուրն՝ որ իջանէ ի լերանցն։ Բղխեցոյց աղբիւր յորդախաղաց ուղխիւք. (Լաստ. ՟Ժ. ՟Ի՟Բ։)


Յորդահոս

See full entry →

cf. Յորդաբուղխ.

NBHL (1)

Յորդահոս անձրեւ, անձրեւք. աղբիւր. վտակ. գետ։ Գետն Աստուծոյ յերկնից յորդահոս իջիւք զտիեզերս արբուցանէ։ Յորդահոս արտասուօք. (Կոչ. ՟Դ։ Մամբր.։ Արծր. ՟Ա. 1։ Գանձրն.։ Պետր. սիւն.։ Շար.։ եւ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Յորդահոսան

See full entry →

cf. Յորդաբուղխ;
—հոսանք or —հոսք, flood or overflow of waters, torrent.

NBHL (1)

Յորդահոս անձրեւ, անձրեւք. աղբիւր. վտակ. գետ։ Գետն Աստուծոյ յերկնից յորդահոս իջիւք զտիեզերս արբուցանէ։ Յորդահոս արտասուօք. (Կոչ. ՟Դ։ Մամբր.։ Արծր. ՟Ա. 1։ Գանձրն.։ Պետր. սիւն.։ Շար.։ եւ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Յստակ, աց

See full entry →

adj. fig. adv.

clear, clean, pure, limpid;
pure, sincere, candid;
manifest, evident, distinct;
clearly, cleanly, purely;
distinctly, evidently, manifestly.

NBHL (1)

Յստակ ջուրք գետոյն յարիւն դառնային։ Յստակ լոյս, կամ ճառագայթք։ Յստակ հաւատք։ Յստակ եւ սուրբ սիրովն՝ որ առ Աստուած։ Հեզութիւն աղբիւր յստակ է. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ե։ Սեբեր. ՟Դ. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 34։ Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Յստակագոյն

See full entry →

adv.

very clearly, very distinctly;
precisely.


Յստակաջուր

See full entry →

adj.

of clear or limpid water;
— աղբիւր, clear, limpid, crystal, pellucid fountain or spring.


Յօրինեմ, եցի

See full entry →

va.

to fashion, to adapt, to fit to, to adjust;
to arrange, to dispose, to organize;
to get ready, to prepare, to provide with, to furnish, to order;
to form, to trim, to adorn, to embellish;
to compose, to write;
to make, to construct, to build;
— պարս, to dance;
— երգս, նուագս, to sing, to modulate, to tune;
թատրոնական քերթուածս —, to write a dramatic composition.

NBHL (1)

(Աղբերացն) զյորդութիւն բղխմանցն յօրինեաց, որ աղբիւրն է բարութեան. (Եզնիկ.։)


Նամակ, աց

See full entry →

s.

letter, writing, missive, despatch, epistle;
ցանկալի, երկայն, սիրալիր —, a pleasant, long or chatty, charming letter;
երկտող —, a few lines, a note;
քառիջեան —, a letter of four pages;
թուղթ —ի, letterpaper;
կշիռ —աց, letter-balance;
տուն —աց, post-office;
— կանխավճար, postpaid;
— գրել, ընդունել, to write, to receive a letter;
տալ զ— to send a letter;
փրկանաւորել զ—, to frank, to prepay, to pay the postage of a letter;
թելադրել, ստորագրել, կնքել զ—, to dictate, to sign or subscribe, to seal a letter.

NBHL (1)

Զաղբիւրն նամակաց. ((եբր. աղբիւր գրոց. յատուկ անուն է քաղաքի). Յես. ՟Ի՟Ա. 29։)


Նաւթ, ից

See full entry →

s.

naphtha.

NBHL (1)

Յոլով աղբիւրք բացան ջրոյ, եւ կպրոյ եւ նաւթոյ. (Սամ. երէց.։)


Յառաջ

See full entry →

cf. Յառաջս.

NBHL (1)

Որ ի հարաշարժ ի յաղբերէն յառաջ բղխեալ անհատաբար ի յորդւոյ տիրապէս սուրբ հոգին։ Որ ի հայրական իսկութենէն յառաջ բղխեալ աղբիւր լուսոյ։ Որ հրաբորբոք ծաւալմամբ յառաջ խաղացեալ. (Շար.։)


Յաւէտախաղաց

See full entry →

cf. Մշտախաղաց.

NBHL (1)

Ոգի մշտաշարժ եւ յաւէտախաղաց։ Յաւէտախաղաց աղբիւրք, կամ շնորհք, կամ իմաստութիւն. (Փիլ.։)


Մկրտեմ, եցի

See full entry →

va.

to christen, to baptize;
to wash, to purify by ablution;
to bathe;
— զկաթն, զգինի, to put water into milk, wine;
վերստին —, to rebaptize.

NBHL (1)

Ե՛րթ լուա՛. եւ էջ նէեման, եւ մկրտեցաւ ի յորդանան եօթն անգամ ընդ բանին եղիսէի։ Մկրտէր ի բանակի անդ յաղբիւրս ջուրցն ըստ օրինի հրէիցն (յուդիթ), եւ իբրեւ մկրտէր, կայր յաղօթս։ Եթէ ոչ բռնալիր լուանան զձեռս, հաց ոչ ուտեն. եթէ ոչ նախ մկրտին, ոչ ուտեն։ Զարմացաւ, զի նախ ոչ մկրտեցաւ յառաջ քան զճաշ։ Ամենեքին ի մովսէս մկրտեցան՝ յամպն եւ ի ծովն։ Մկրտին վասն մեռելոց. եւ այլն։


Մշտաբուխ

See full entry →

cf. Մշտաբուղխ.

NBHL (2)

Եդեմածին աղբիւրն մշտաբուղխ եռացեալ զուարժանայ. (Զքր. կթ.։)

Փիւթագորեանք ասէին, երդուեալ յաւանդօղն մել զքառեակն՝ զմշտաբուղխ աղբիւրն բնութեան։ Մշտաբուղխ կոչէին զչորս զթիւսդ վասն չորից տարերցդ. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)


Մշտաբուղխ

See full entry →

adj.

flowing, gushing out continually, never failing, perennial.

NBHL (2)

Եդեմածին աղբիւրն մշտաբուղխ եռացեալ զուարժանայ. (Զքր. կթ.։)

Փիւթագորեանք ասէին, երդուեալ յաւանդօղն մել զքառեակն՝ զմշտաբուղխ աղբիւրն բնութեան։ Մշտաբուղխ կոչէին զչորս զթիւսդ վասն չորից տարերցդ. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)


Մշտագնաց

See full entry →

adj.

going or flowing continually.

NBHL (1)

Սահմանեաց զաղբիւրս, եւ զգետս մշտագնացս. (Մխ. այրիվ.։)


Մշտակն

See full entry →

s.

never failing spring.

NBHL (1)

Ակն (այսինքն աչք, կամ աղբիւրակն) մշտնջենաւոր.