contrary, opposed;
opposite, mimical;
unfortunate;
— պատասխանի, an adeguate or prompt reply;
against, on the contrary, the wrong side, outward, the wrong way;
before, in face;
— դառնալ, կալ, գտանիլ, հարկանիլ, to oppose, to resist, to counteract, to make head against, to cope with;
— յառնել, to rise up against;
to combat;
— գանձանակին, opposite the money-box;
վէմ — դնել դրամ, to place a stone against the door;
զդուրս — դնել, to close the doors;
բանիցն — բերել, to reply opportunely, to respond;
— եղեւ նոցա իրն, they succeeded badly in that affair;
յետս — ընթեռնուլ, to cavil, to sophisticate;
instead otherwise, on the contrary;
— հակառակութիւն, cf. Ընդդէմդարձութիւն.
cf. Երկնահայեաց.
Որ պշուցեալ հայի ընդ երկինս. եւ որ ինչ տայ այնպէս պշնուլ.
sensible, perceptible, palpable;
—ք, the senses;
intellectual faculties;
ընդ զգալիս պշնուլ, to abandon one's self to passions;
really, truly.
ground, earth, soil, land, place;
զգետնի, ընդ —, ի գետնի, ի —, on the ground, in the earth;
կորացեալ մտանել or պշնուլ ընդ —, covered with confusion to look on the ground;
անկեալ ի — երկիր պագանել, prostrated to worship;
հարկանել զգլուխն ի —, to knock one's head on the ground;
զարկանիլ, հարկանիլ զգետնի, to throw one's self violently on the ground;
զարկուցանել, հարկանել զգետնի, cf. Զգետնեմ;
գետնի աղիք or պտուղ, earth-worm.
cf. Անթարթ.
Անթարթափ բացութիւն աչաց։ Զանթարթափ պշնուլն աչօք. (Նար. ՟Ձ՟Ե։ Լմբ. համբ.։)
to attract all eyes;
— ինչ չառնեմ, to refuse to look at.
ՄԻԱՊԻՇ ԱՌՆԵԼ. Տալ պշնուլ առհասարակ։ Իսկ Միապիշ ինչ առնել՝ է Պշնուլ իւիք.
cf. Պշնում.
ՊԻՇ ՈՒՆԵՆԱԼ. cf. պշնուլ. որ եւ պշել. (լծ. ընդ Ապշիլ. ապուշ. ռմկ. պուշ, որ յառեալ հայի կկոցեալ աչօք)
cf. Պշնեմ.
to gaze, to stare, to look at fixedly, to fasten or fix one's eyes upon, to look upon attentively, to consider, to observe, to contemplate;
cf. Հայիմ.
Եթէ ի ճառագայթս արեգականն ոք պշնուցու, ոչ միայն չհասանէ նայել հաւաստեաւ, այլ եւ վրիպի՝ եւ կարի իսկ վնասի. որչափ եւս առաւել որ ընդ անմատոյց լոյսն կամիցի պշնուլ մտացն աչօք. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Բ։)
Զի՞նչ էր պշնուլն ընդ գեղ պոռնկին, եւ զի՞նչ ողբումն. (Մաշկ.։)
fixed gaze, stare.
to cause to look at fixedly or attentively, to cause to rivet one's gaze on.
Տալ պշնուլ. եւ յառել.
to bewilder, to dazzle.
Սոցա գեղն զքեզ պակշեցուցանէ ի պշնուլ. (Լմբ. իմ.։)
to lie down negligently, to throw oneself down heedlessly, to sleep, to stretch oneself down, to repose;
to observe, to watch, to spy, to be on the watch for, to waylay, to lie in wait for, to lay snares or ambushes.
Չէ՛ պարտ վայրապար յողալ եւ պշնուլ աւելի։ Ընդ օտար գեղ կնոջ պշուցեալ յողայցես։ Արծաթասէրն իբրեւ զդժոխս՝ զբոլորս կլանէ, հասարակաց թշնամի է, սահեալ յողայ զամենայն ազգաւ մարդկան։ Քանդակս ի նկար կօշկացն հանդերձեալ յողայցէ։ Անմտաց եւ իգացեալ ոգւոյ են իրքն. յողալեաց եւ զրաջանից. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ ՟Բ. 3. 24։)
continually to fix one's eyes upon, to look at steadfastly or intently, to gaze at.
ՄՇՏԱՊԻՇ ԼԻՆԵԼ. Միշտ կամ յերկար պշնուլ, պշուցեալ հայել.
combination, conjunction, connection;
arrangement, disposition;
construction;
syntax;
cf. Շարագրած.
Շարադրութիւն է պշնուլն հեշտասէր անձինն առ երեւեալն. (Կլիմաք.։)
stupid, dull, heavy, foolish, silly;
astonished, surprised, amazed;
յ— կրթել, հարկանել, արկանել, դարձուցանել, to strike with astonishment, to surprise, to amaze, cf. Ապշեցուցանեմ;
յ— կրթիլ, հարկանիլ, դառնալ, լինել, to be struck with astonishment, to be surprised, amazed, to wonder, cf. Ապշիմ.
• ՆՀԲ ուռիղ է մեկնում, բայց միաժամա-նակ լծորդ է դնում նաև հյ. յափշտա-կութիւն (տե՛ս ափշութիւն բառի տակ)։ Չուբինով մեր բառից փոխառեալ է դը-նում վրաց. աբուչի, աբուղալակի «ան-կոչ հիւր, հացկատակ», որ սակայն ո՛չ ձևով է նման մեր բառին և ոչ էլ նշանա-կութեամբ։ Հ. Ք. 3, ՀԱ. 1901, 240 հա-նում է գւռ. պուշ «կարճատես» բառից, ինչպէս և պշնուլ։