Definitions containing the research կարի : 778 Results

Սուղ, սղից

See full entry →

adj. gr. s. mus.

little;
brief, short, succinct, concise;
*dear, high-priced;
short;
"an Armenian note;
— ինչ, իմն or մի, a little, cf. Փոքր ինչ, cf. Խուն մի, cf. Սակաւ մի;
— ինչ յառաջ, some time before;
— ինչ կանխագոյն, a little before;
— ինչ զկնի, some time after;
յաւելից այլ եւս — ինչ, one word more;
ի — բանս, — բանիւ, in few words;
— իշխանութիւն, իշխանք, cf. Սակաւապետութիւն."

NBHL (1)

ՍՈՒՂ. βραχύς brevis. Ըստ քերականաց եւ տաղաչափից, նուազ կամ կարճ ամանակաւ. աղօտ. (հակակայ երկարի).


Սպաս, ուց

See full entry →

s.

service, office, function, employment;
want, requisite;
furniture, ornaments, trimmings, apparel, moveables, luggage, clothes, goods, service of plate, vessels, utensils;
dinner-service;
meats, victuals, repast, dinner, treat, feast;
pomp, train, equipage;
care, earnestness, solicitude;
—ք եկեղեցւոյ, church ornaments, decorations, plate, chalice;
ի — հայրենեաց, in the public service;
— ունել, տանել, հարկանել, ի —ու կալ, to serve, to take service, to minister;
— ունել կրակի, to worship fire;
— տանել կռոց, to worship idols;
լինել ի —ու պաշտաման ուրուք, to serve, to be in service;
հարկանել, տալ ումեք զյետին —, to pay the last honours;
— տանել ախտից, to obey the passions;
աստուածական մատուցանել անձին —, to be one's own idol;
— առնել, to attend well, to care, to keep, to guard, to watch, to spy, to lie in wait for;
to eat, to dine;
— ուտել or կերակրիլ, to regale, to entertain, to give an entertainment;
— ա րկանել, դնել, to prepare the requisites for the Mass;
զբաղեալ էր ի բազում —ու, he was oppressed by a multitude of things, he was very busy.

NBHL (1)

Ոչինչ կարի ճոխութեամբ, այլ հանդարտութեամբ սպաս առնէր տաճարին. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 14։)


Սպիտակագոյն

See full entry →

adj.

white, white-coloured, whitish.

NBHL (1)

λευκότερος . Առաւել կամ կարի սպիտակ. եւ Ունօղ զգոյն սպիտակ.


Ստեմ, եցի

See full entry →

vn.

to lie, to fib, to tell untruths, stories, to impose upon;
to give the lie to, to belie;
— ուխտին, to break one's promise, word or vow.

NBHL (1)

Ոչ ստեցեր, այլ կարի զճշմարիտն ասացեր. (Եղիշ. ՟Ը։)


Ստնանեմ, եցի

See full entry →

va.

to surmount, to prevail;
to hurt, to injure, to wrong, to prejudice, to damage.

NBHL (2)

Այր դու, նոցա ինչ մեք ոչ կարեմք ստնանել։ Մարտիցեն ընդ քեզ, եւ քեզ ինչ ոչ կարիցեն ստնտնել. (՟Ա. Մակ. ՟Թ. 9։ Երեմ. ՟Ա. 19։ ՟Ժ՟Ե. 20։)

Եթէ իջեալ կայցես ընդ մանկունսն, ոչինչ այնուհետեւ ստնանիցէ քեզ հուրն։ Բամբասանքն ոչինչ կարիցեն ստնանել ձեզ։ Թէպէտեւ իրքն կարծիցին՝ թէ արդարոյն ինչ ստնանիցեն, այլ վնասն անդէի ի չարչարելիսն դառնայ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. 15. եւ Ոսկ. ես.։)


Ստորակէտ, կիտի

See full entry →

s.

comma.

NBHL (1)

Կէտք երեք. կէտ աւարտեալ (։), միջակ (), ստորակէտ(,)։ Ստորակէտ է՝ տրամախոհին չեւ եւս յանգեցելոյ, այլ՝ եւս կարօտեցելոյ նշան։ Ի՞ւ առանձնանայ կէտ ի ստորակիտէ. ամանակաւն. զի ի կիտէն կարի յոյժ մեծ է բացատն, իսկ ի ստորակիտէն ամենեւին նուազ. (Թր. քեր.։)


Ստորնագոյն

See full entry →

adj.

lower, lowest.


Չքնաղ, ից

See full entry →

adj.

rare, curious, admirable, charming, superb, excellent.

NBHL (1)

Զհարճ նորին, որ կարի չքնաղ էր գեղովն. (Խոր. ՟Բ. 48։)


Պ (bé)

See full entry →

s.

the twenty sixth letter of the alphabet and the twentieth of the consonants;
eight hundred;
eight hundredth;
It is sometimes used instead of the letters բ and փ as : ամպ — ամբ, ոսպն — ոսբն, ամպարիշտ — ամբարիշտ, սեպհական — սեփական, կարապ — կարափ.

NBHL (1)

Տառ բաղաձայն՝ անուանեալ Պէ, ի կարգէ լերկ կամ նուրբ տառից. զի նրբագոյն է քան զբ, որ արդէն նուրբ է քան զի, եւ առ կարի նրբութեանն շփոթի ընդ վ, եւ ընդ ւ, առ եբր. եւ յն։


Պակաս, ից

See full entry →

adj. adv.

defective, imperfect;
ի՞ւ իւիք — իցեմ, զի՞նչ եւս — իցեմ, what do I still want for ?
զի՞նչ — է քեզ, what do yon want for ?
— առնել, to do without, to dispense with;
to diminish;
to deprive of;
to destroy, to kill;
less;

NBHL (1)

Որում կարի անարժան հանդիպիմ, եւ պակաս ի զօրութենէ. (Վրդն. լս.։)


Պահակ, աց

See full entry →

s.

keeper, guardian, warden;
guard, garrison;
guard, sentry;
— դուռն, Gates, straits;
pass, defile;
fortress, fortified place;
— մեղաց, մահու, կորստեան, the Genius of death, Satan;
— ունել, վարել, to compel, to constrain, to task, to force to villein service.

NBHL (1)

ՊԱՀԱԿ ՈՒՆԵԼ. ՊԱՀԱԿ ՎԱՐԵԼ. Նոյն է ընդ Տարապարհակ վարել. ունել եւ վարել զոք ի գործ ինչ արտաքոյ դիտաւորութեան նորա, եւ առանց վարձուց. ἁγγαρεύω angario, adigo, impello. անկարիայի բռնել. սիւրթտիւրմէք.


Պահանջանք

See full entry →

s.

cf. Պահանջումն.

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ոք ըստ կարի իւրում ի պահանջանս կայր արծաթովն. (Եւագր. ՟Ի՟Ա։)


Չարագոյն

See full entry →

adj. adv.

very bad, worse;
more wicked;
of a bad colour;
cf. Չարաչար;
եւ որ —ն էր, and that which was most deplorable.

NBHL (1)

χείρων, -ον pejor, -jus κάκιστος pessimus. Առաւել կամ կարի չար. չար ե՛ւս. վատթարագոյն. յոռեգոյն. խիստ գէշ, շատ գէշ, գէշին գէշը.


Չարադաժան

See full entry →

adj.

very dangerous, most pernicious (serpent).

NBHL (1)

Չար եւ դաժան. կարի դաժան.


Չարադաւան

See full entry →

cf. Չարափառ.


Չարադեւ, դիւի

See full entry →

s. adj.

evil genius, devil;
possessed with a devil;
diabolical, wicked.


Չարադժնեայ

See full entry →

adj.

very ferocious.


Չարահաւ, աց

See full entry →

adj.

of evil origin, bad, wicked;
bad, unpleasant, disagreeable.


Չարաշուք

See full entry →

adj.

bad, very ignoble, vile, infamous;
wicked, ferocious, cruel;
unfortunate, miserable, pitiful.


Չարաչար

See full entry →

adj. adv.

very ill, very bad, detestable, execrable;
excessive, extreme, great, enormous;
cruel, atrocious, unmerciful, insufferable;
very bad, worse, wickedly, cruelly, unmercifully;
very, much, enormously, extremely, greatly;
basely, miserably, detestably, abominably, execrably, devilishly;
— վարել, ի կիր ածել, to misuse, to make a bad use of.


Չարավավաշ

See full entry →

adj.

very lewd, very libidinous, lecherous.


Չարավիրագ

See full entry →

adj.

very ferocious.


Չարափուշ

See full entry →

adj.

very sharp, thorn-like, acuminated.

NBHL (1)

Որ է որպէս չար փուշ. կամ կարի չար ի խայթել.


Չարիք, րեաց

See full entry →

s. adv.

ill, misfortunes, adversity, disaster, calamity, misery, tribulation, disgrace;
evil deeds, malice, iniquity, rascality;
ill-usage, violence;
— ախտից, the effects of the passions;
չարեօք, badly;
wickedly;
mischievously;
spitefully;
չարիս գործել, to do evil, ill or wrong, to injure, to harm;
— խօսել զումեքէ, to speak ill of, to slander;
cf. Չարախօսեմ;
չարեաց ի չարիս վերանալ, դիմել, to rush from bad to worse, to grow or get worse and worse;
զփոքրագոյնն ընտրեա ի չարիս, of two evils choose the less.

NBHL (1)

Գուցէ հասանիցեն ինձ չարիքն։ Զի մի՛ տեսից զչարիսն՝ որ գտանիցեն զհայրն իմ։ Հրեշտակն որ փրկեաց զիս յամենայն չարեաց։ Զիա՞րդ կարիցեմ տեսանել զչարիս ժողովրդեան իմոյ։ Փրկելով ոչ փրկեսցեն զնոսա ի ժամանակի չարեաց իւրեանց.եւ այլն։


Չարչարակից, կցի, կցաց

See full entry →

s. adj.

fellow-sufferer;
compassionate.

NBHL (1)

Կամեցան չարչարակից լինել սրբոցն։ Մահկանացու մարմնովս կարիցեմք չարչարակից լինել անմահ աստուածութեանն. (Եղիշ. ՟Է. ՟Ը։)


Չկենդանի

See full entry →

adj.

lifeless;
cf. Անկենդան.

NBHL (1)

Չկենդանիքն զիա՞րդ կարիցեն կենդանեացն պատճառ ծննդեան լինել. (Եզնիկ.։)


Չմիաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disunion, disagreement, variance.

NBHL (1)

Եւ ի մէջ եբրայեցւոց բազում ինչ չմիաբանութիւն կրի։ Ի ժամանակագրութեանն կարի իսկ չմիաբանութիւն գտանի ի մէջ երկոցունց կողմանց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Չնաշխարհիկ

See full entry →

adj. s.

celestial, divine, superhuman, supernatural;
excellent, extraordinary, matchless, rare, singular;
phoenix.


Չնչին, չենոյ, չենոց

See full entry →

adj.

of nothing, of little value, puny, light, feeble, low, despicable, frivolous, futile, vain;
very little, small.

NBHL (1)

εὑτελής (դիւրածախ, դիւրագին) εὑτελέστατος , ἑλάχιστος, σμικρότατος tenuis, vilis, frivolus, vilissius, exiguus, minimus οὑδαμός nihil. (ի բառէս Չինչ, այսինքն ոչինչ) Համարեալն իբրու ոչինչ, դոյզն. կարի փոքրիկ, տկար. անպիտան. սին. սնոտի, եւ այլն. փուճ, ցած, պզտըտիկ.


Սառնահար

See full entry →

adj.

frost-bitten.

NBHL (1)

Զբտղանիսն մերձ կացուցեալ, որ էր կարի ախորժելի սառնահար անդամոց։ Մի յոստոցն ցամաքեալ՝ սառնահար օդիւք չորացեալ ի բաց հատաւ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Սաստիկ, տկաց

See full entry →

adj.

excessive, extreme, great, grievous, enormous;
intense, violent, vehement, impetuous, strong, lively, ardent, fiery;
rigid, rigorous, rude, severe, austere, insupportable;
— տգէտ, downright or perfectly ignorant person.

NBHL (2)

ἱσχυρός fortis, robustus κραταιός, βίαιος , δεινός, ἁπότομος, θρασύς violenter, gravis, acer, audax եւ այլն. Իբրու սաստիւ լի, կամ զայրագին. Ուժգին. հզօր. ահագին. բուռն. դժնդակ. խիստ. եւ քաջ. մեծ. շատ. կարի. կտրուկ.

ՍԱՍՏԻԿ. մ. σφοδρῶς vehementer Յոյժ. կարի. սաստկապէս. ուժգին. բռնութեամբ.


Սաստիկ, սաստիկս

See full entry →

adv.

vehemently, vigorously, impetuously, strongly, with all one's force, power or strength;
greatly, excessively, extremely, grievously, violently, sharply, harshly, rigidly, severely, rigorously.

NBHL (2)

ἱσχυρός fortis, robustus κραταιός, βίαιος , δεινός, ἁπότομος, θρασύς violenter, gravis, acer, audax եւ այլն. Իբրու սաստիւ լի, կամ զայրագին. Ուժգին. հզօր. ահագին. բուռն. դժնդակ. խիստ. եւ քաջ. մեծ. շատ. կարի. կտրուկ.

ՍԱՍՏԻԿ. մ. σφοδρῶς vehementer Յոյժ. կարի. սաստկապէս. ուժգին. բռնութեամբ.


Սաստկագոյն

See full entry →

adv.

cf. Սաստիկ.

NBHL (1)

σφοδρότερος, -ον vehementior, -tius ἱσχυρότερος fortior. կարի կամ առաւել սաստիկ.


Սեաւ, սեւոյ

See full entry →

adj. fig. s.

black;
sad, gloomy;
ink;
negro;
black;
— փայտ, cf. Եբենոս.

NBHL (1)

Ի սեւէ սպիտակ առնել կարի ոչ սպիտակ է, սեւի ելոյ. (Փիլ. իմաստն.։)


Ստուգիւ

See full entry →

cf. Ստուգապէս.

NBHL (1)

Որպէս թէ ստուգիւ ինչ հասու ժամանակացն կարիցէ ոք լինել։ Չունին ստուգիւ զհամար զհնոցն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ստուերագիր, գրաց

See full entry →

s.

sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.

NBHL (1)

Ստուերագիր նկարիչքն զպատկերս թագաւորաց նախ յոտիցն ձեռնարկեն. (Մամբր.։)


Սրտակիզեմ, եցի

See full entry →

va.

to grieve deeply, to break one's heart;
to rend the heart, to harrow.

NBHL (1)

Զի եւ այն եւս կարի՛ սրտակիզէր զնոսա, զի մինչ էր ընդ նոսա, որպէս պարտն է գիտել՝ ոչ գիտէին զնա. (Իգն.։)


Սքանչելապէս

See full entry →

adv.

admirably, delightfully, astonishingly, marvelously, wonderfully, divinely, excellently, pre-eminently, to admiration;
by a miracle, miraculously, prodigiously.


Վախեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Երկեցուցանեմ.

NBHL (1)

Զի մի առաւելաւն վախեցուցանիցէ զաշակերտսն ի կարի սաստկացուցանել զվշտագին տրտմութիւն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Վաղագոյն

See full entry →

adj.

sooner;
prior, before;
քան զբանն — եղեւ գործն, no sooner said than done.

NBHL (1)

Պարտ է ջանալ փախչել աստուստ անդր զվաղագոյնս (իմա՛ որպէս յն. ὀτέ τάχιστα այսինքն վաղագոյն ըստ կարի). (Սահմ. ՟Ժ։ ի Պղատոնէ.)


Պտղաբեր, աց

See full entry →

adj.

bearing or producing fruit, fructiferous;
productive, fruitful, fructuous, fertile;
offering;
— ծառ, fruit-tree.


Պտղաբերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fructification;
fertility;
offering, oblation.

NBHL (1)

Երթային ի տօնն յօժարութեամբ սրտիւ մատուցանել ըստ կարի պտղաբերութիւն. (Ճ. ՟Գ.։)


Պտուկ, տկոց

See full entry →

s.

button, bud, eye;
nipple;
cf. Պուտուկ;
պտկունք կովու, ոչխարի, udder, dug, teat.

NBHL (1)

Կթեա՛ կաթն, եւ եղիցի իւղ. ապա թէ կարի ճմլեսցես զպտկունսն, ելանէ արիւն. (Առակ. լ. 33.)


Պրտու, ոյ

See full entry →

s.

rush, bulrush;
papyrus.

NBHL (1)

պտրիխք են ի դուզնաքեայ նիւթոյ, յորոց կարի գձուձ գետնաստորս՝ ի գաւառին պրտուոյն. (Փիլ. տեսական.։)


Ջալոտ, ից

See full entry →

s.

cudgel, club;
whip-thong;
kerbatch, knout.

NBHL (1)

(լծ. հյ. ջլուտ, եւ ջայլ՝ իբր խուրձ կամ բազմութիւնն գաւազանաց ի մի տրցակ. եւ թ. ջալը ). Բիր. քուք. կարիճ. արջառաջիլ, եւ գաւազան դանից.


Ջախջախեմ, եցի

See full entry →

va.

to crush or breakup totally, to pound, to triturate.

NBHL (1)

Պահել ոչ կարես. իսկ ջաղջախել զմարմինս քո ծանրութեամբ կերակրոցն կարիցե՞ս. (Բրս. պհ. ՟Ա։)


Ջանոտ

See full entry →

cf. Ջանասէր.

NBHL (1)

Ոչ եթէ արշաւողաց եւ փութագնացին ունիմք կարիս, այլ՝ դադարողաց եւ ջանոտից (կամ ջանոտաց՝ հանդերձ խելօք). (Ոսկիփոր.։)


Ջեռուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to warm, to heat, to make hot or warm;
to boil;
կարի իմն —, to overheat;
— զանկողին, to warm a bed.


Ջերմագոյն

See full entry →

adj. adv.

very hot;
impassioned, ardent, fervent;
warmly, eagerly, fervently, passionately.

NBHL (1)

θερμότερος, θερμότατος calidior διάπυρος fervidissimus, fervidior, fervens, ardens. Առաւել կամ կարի ջերմ. եւ ջերմեռանդն.


Ջերմակիծ

See full entry →

adj.

burning, ardent;
— առնել, to burn, cf. Կիզում, cf. Տոչորեմ.

NBHL (1)

Լոյսն ցանկալի է յաչս մեր, այլ յորժամ կարի ջերմակիծն առնիցէ, վնասէ. (Ագաթ.։)