entwining, interweaving.
Անխառն յամենայն նիւթոյ շարամանութենէ (հոգեղէնն)։ Ձեռնկալութիւն ձիթոյ՝ շարամանութեամբ նիւթոյ պատրուկի ընդ նոյն զանգլոյ։ Հնոյ կտակին ընդ նորոյս շարամանութիւն։ Շարամանութիւն ոսկերաց (ի մարմնի)։ Չարչարելի ի տկարութենէ, այսինքն ի մարմնոյ շարամանութենէ. (Նիւս. բն.։ Նար. ղգ։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Լմբ. ժղ.։ Աթ. ՟Ա։)
stench, stink.
Հոտ շարաւոյ. եւ ամենայն ժահահոտութիւն. հոտածութիւն.
moveable.
Զհողմոց զանծանօթն մեզ եւ աներեւոյթ թաքնութիւն շարժողականացն սկզբանց եւ բովանդակութեանց։ Տունկք ամենայն զսննդականն եւ զշարժողականն ունին կենդանութիւն ի բարւոյն. (Դիոն.։)
movement;
gesture, action;
սաստիկ or տարապայման —, gesticulation;
—ս առնել ի խօսելն, to gesticulate while speaking;
սաստիկ —ս առնել ի խօսելն, to gesticulate, to be too full of action.
ասաց զամենայն գործ շարժուածոց նորա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
mobility;
motion.
Ըստ ամենայն շարժութեան անփոխադրելի եւ անշարժ գոլով, եւ միշտ շարժութեամբ մնայ յինքեան։ Ամենայն անբանութեամբ լի է սրտմտող նոցա շարժութիւնն. (Դիոն.։)
movement, motion, stir, stirring, nod, shake, toss;
fluctuation, staggering;
excitation, provocation;
agitation, motion, impulse, commotion, emotion;
gesture, action;
earthquake;
movement;
զշարժմունս երակաց զննել, to feel the pulse;
cf. Ընդոստ.
Որ նախ ի շարժումն ջուրցն իջանէր։ Տաց զնոսա ի շարժումն ամենայն թագաւորութեանց երկրի։ Գնասցէ շարժմամբ սպառնալեաց իւրոց. (Յհ. ՟Ե. 4։ Երեմ. ՟Ի՟Թ. 18։ Զաք. ՟Թ. 14։)
moveable, moving;
versatile, unsteady, unsettled;
առաջին —, the primum mobile;
— ի հողմոյ, shaken by the wind;
— եւ անշարժուն ստացուածք, personal and landed property.
usury, illegal interest.
զարծաթ քո մի՛ տացես նմա ընդ տոկոսեօք, եւ զկերակուր քո մի՛ տացես նմա ընդ շարիատիւ։ Մի՛ տացես եղբօր քում արծաթ վաշխիւ, եւ մի՛ զկերակուր շարիատիւ, եւ մի՛ տոկոսեօք զամենայն ինչ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ե. 37։ Օր. ՟Ի՟Գ. 20։)
continuous, continual, non-intermittent.
to contain, to enclose, to conserve;
to continue, to last.
Զամենայն առանձնաւորութիւնս շարունակէ։ Կաւով ակն կառուցանէր, եւ լուսով զարդարեալ շարունակէր։ Անբաւելին աստուած շարունակեալ ի մարմին պարագրելի. (Ժող. շիրակ.։)
Լուծանելով իրաւանցն այնմիկ, որ զամենայն քաղաքաւարութիւնսն ի նմին շարունակէ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
continuation, continuity, succession.
sugar;
մաքուր, սպիտակ, refined or lump -;
խակ —, moist, brown or raw -;
— վանի —, candy;
գործատուն —ի, sugar-mill;
զտարան —ի, rugar-refinery;
համեմել —աւ, to —, to sweeten, to strew or sprinkle with -.
ՇԱՔԱՐ կամ ՇԱԳԱՐ. σάκχαρ, σάκχαρον saccharum, saccarum. իտ. zuchero. (որ եւ յայլ լեզուս ասի շիքէ՛ր ... ծու՛քքէրօ ). Հոյզն հնդկային եղեգան՝ ազնիւ քան զամենայն քաղցրահամ նիւթս, անոյշ որպէս զխորիսխ մեղու (որպէս եւ լաւն սորին շաքարանայ ի յատակն բճճոյ).
cf. Շաքլիմ.
Ըստ շաքլել արմատոցն ի ներքս նոյնպէս գետնատթարած ոստքն յամենայն կողմանց առ երկրաւ տարածանին. (Վեցօր. ՟Բ։)
heap, mass, pile, stock, hoard, accumulation;
— ցորենոյ, stack, rick;
— խոտոյ, hay-cock, mow;
— — or —ս —ս, cf. Շեղջաշեղջ;
— կուտել, կուտել —ս —ս, to heap up, to pile up.
Զպտուղ ցորենոյ, եւ զամենայն արմտեաց, զտասնորդս զուարակացն եւ ոչխարաց. եւ բերեալ կուտեցին շեղջս շեղջս ... հարցանէէ վասն շեղջոցն։ Իբրեւ զշեղջ ցորենոյ։ Իբրեւ զշեղջ կալոյ. եւ այլն։
shrill voice;
accent, acute accent;
an Armenian note;
cf. Շեշտակի;
— ոլորիլ, to end in a point.
inhabited place;
village, hamlet;
inhabitation;
edifice;
peopled, inhabited;
in good state, prosperous;
fertile, fruitful;
happy, gay;
ոչ միայն —ս, այլեւ յանշէնս, not only in inhabited but also in desert places;
եւ որ —ն մնասցէ, and that which shall not be destroyed.
Զշէն երկիրն ամենայն թափուր եւ աւերակ թողոյր. (Ագաթ.։)
cf. Խայթեմ.
Ի ճանճոյ եւ ի պիծակաց շիթեալ։ Ժողովեցան ի վերայ նոցա ամենայն շիթող պիծակքն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Ճ. ՟Ա.։)
cf. Շինուած.
wisely governing and contenting the peasantry.
Աշխարհաշէն՝շինականաշէն ազգն գնունեաց հազարապետ ամենայն երկրին. (Բուզ. ՟Դ. 2։)
habitable place, inhabited town;
the universe, the world.
to become shortsighted;
squint-eyed;
blind;
to feel quite dazed, to be dazzled;
to grow dim, obscure;
to become blunt.
Զամենայն ինչ իբրեւ զշլացեալս գործէին. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 26։)
to make a show or parade of, to vaunt in, to boast or brag of, to plume oneself.
Աղջկանն թաքչել պարտէր. նա շկթեալ շռայլեալ (յն. մի բառ) մտեալ կաքաւէր՝ քան զամենայն պոռնիկ եւ՛սյայրատագոյն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)
tumult, trouble, discord;
tumultuous, turbulent, agitated.
Սկսկաւ շմորն եւ խռովութիւն ի մէջ թագաւորացն։ Կալաւ շմոր, եւ մաքառեցաւ ընդ պապն։ Յանկ ածեալ զամենայն շմորս եւ զկռիւս իւր. (Մարթին.։)
dog-mouthed;
biting, sarcastic, slanderous.
զայս ամենայն լուաւ ի կատաղախօս ի շնաբերանն փիսակայ. (Բուզ. ՟Գ. 20։)
dog-shaped;
like a dog.
Շիջո՛ զամենայն հուր ցանկութեան շնակերպ դիւացն ի բոլոր անձնէ իմմէ։ Ժողովեցան ի վերայ իմ տեսակք ամենայն չարեաց՝ շնակերպ դիւացն խորհրդածութեամբ եւ ձեռնարկութեամբ. (Մարաթ.։)
cf. Շնորհք.
Յօրէնս՝ միայն քահանայքն, բայց ի շնորհիս (յետ քրիստոսի) բազմութիւնս ամենայն. (Մեկն. ղեւտ.։)
produced by divine grace.
grateful, obliged, beholden.
Ամենայնիւ եւ ամենայն ուրեք շնորհակալ եմք, քա՛ջդ փելիքս, ամենայն գոհութեամբ։ Թագաւորն շնորհակալ լինէր. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 3։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 15։)
donative, gratuitous.
Շնորհականքն ամենայն նորք են, եւ առաքինութիւն նոր. (Ոսկ. ես.։)
Շնորհականքն ամենայն յաստուծոյ նորք են, ապա եւ օրհնութեանցն նոր պարտ էր լինել։
constitution by divine grace.
Քրիստոսագունդ առաքելոցն շնորհակարգութեամբ հոգւոյն սրբոյ գումարելոցն՝ ընդ ամենայն կողմանս ի ներքոյ երկնից. (Ագաթ.։)
graceless, unthankful, ungrateful.
Ետ դաւիթ սիրայի զամենայն ինչ մեմփիբոսթեայ ապախտաւորի եւ շնորհակորուսի. (Եփր. թագ.։)
granting gratuitously;
given gratis.
gracious, bestowing favours.
Շնորհատու բարեաց՝ յամենայնի առատ։ Շնորհատու հոգւոյն ընդունարան. (Ժմ։ Թէոդոր. կուս։)
"to give as a present or favour, to make a present of, to grant, to accord, to concede, to gratify;
to grant pardon, to pardon, to forgive, to remit;
cf. Շնորհուկս առնել;
չ-, to refuse, not to grant, to withhold, to deny;
դու ինձ շնորհեցեր կեանս, I owe you my life."
Խնդրել ի բարձրելոյն՝ գոնէ զշունչն շնորհել նմա։ Վասն նորա քեզ տէր ի ձեռն նորա զոգիսն շնորհեաց։ Ոչ եսինչ զոգիսդ կամ զկեանսդ ձեզ շնորհեցի։ կուրաց բազմաց շնորհեաց տեսանել։ Աբրահամու աւետեօք շնորհեաց աստուած։ Եւ այդ յաստուծոյ է, որ ձեզ շնորհեցաւ վասն քրիստոսի։ Շնորհեաց զմարմինն յովսեփայ։ Զայր մի մահապարտ շնորհել ձեզ։ Չէ՛ օրէն հռովմայեցւոց՝ շնորհել ումեք զոք. (որ հային եւ ի բ. նշ)։ Որպէս ամենայն ինչ մեզ իւրոյ աստուածեղէն զօրութեանն առ ի կեանս եւ յաստուածպաշտութիւն շնորհեալ. եւ այլն։
thanks.
Զկրեալ զլանան զշնորհութիւնն աստուծոյ արարչի ամենայնի. յն. ապաշնորհեալք. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 25. կամ 29։)
vegetable;
cf. Կենդանաբոյս.
Մակդիր ամենայնբուսոց եւ տնկոց, ըստ որում ունին զնշանակ իբրու անզգայ շնչաւորի՝ ներքնաշարժ աճմամբ, այլ անկենդան.
shadow, shade;
veil, head-cover;
honour, respect, consideration;
splendour, brilliancy, lustre, glory, magnificence;
pomp, parade;
protection;
— եւ ձեւք, ceremonial, etiquette;
— դնել, to honour, to pay honour, to respect, to consider, to compliment, to pay court to, to court;
զամենայն — եւ զպատիւ ունել, to give all the respect and honour due;
ի շքի եւ ի պատուի ունել, to hold in respect;
զանձն ծանր եւ ի շքի ունել, to be rave or serious;
— առնուլ, to be honoured or glorified;
շքով, with honour, gloriously, magnificently, pompously.
to hiss, to whistle;
to hoot.
զարմասցի, եւ շըչեսցէ, եւ ասասցէ. ընդէ՞ր արար տէր այսպէս երկրիս այսմիկ։ Շչեսցէ, եւ շարժեսցէ զգլուխ իւր։ Տրտմեսցի, եւ շչեսցէ ի վերայ ամենայն հարուածոց նորա։ Շչէին, շարժէին զգլուխս։ Շչէին, եւ կըրճտէին զատամունս իւրեանց։ Վաճառականք ազգաց շչեցին ի վերայ քո. (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 8։ Սոփ. ՟Բ. 15։ Երեմ. ՟Ժ՟Թ. 8։ ՟Խ՟Թ. 17։ ՟Ծ. 13։ Ողբ ՟Բ. 15. 16։ Եզեկ. ՟Ի՟Է. 36։)
prodigality, profusion, luxe, waste, dissipation;
debauchery, disorder, extravagance, luxury, excess.
Մի՛ այլայլութեամբ շռայլութեամբ յաղթել փութասցուք. վասն զի շռայլութիւն է ինձ ամենայն աւելորդն, եւ առաւելն քան զպէտսն. (Ածաբ. ծն.։)
diligence, haste, hurry, promptitude, urgency;
urgent, pressing;
— տագնապի, too great haste, hurry, great urgency, hasty eagerness, precipitation;
constraint, imperious or urgent obligation;
pain, anguish, affliction, trouble;
—, — —, առ —, —աւ, hastily, in haste, expeditiously, speedily, diligently;
— տագնապաւ, with all possible speed or despatch, in a hurry, precipitately, post-haste;
առանց —ոյ, without hurry;
— տագնապի հասուցանել, ի վերայ դնել or ի վերայ հասուցանել, to urge, to press, to force, to compel, to oblige, to constrain;
to grieve, to pain, to agonize, to harass;
— քան զասելն, no sooner said than done.
Մեկնեալ եւ պարզեալ յամենայն շտապ տագնապէ. յն. յամենայն հարկէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
magazine, storehouse;
butler's pantry;
larder, buttery, pantry, store-room, cellar;
secret chamber;
treasury;
bottom;
heart, the secrets of the heart, the affections;
— ցորենոյ, granary, loft;
— գինւոյ, wine-cellar, wine-vault;
— փայտից, wood-house.
ἁποθήκη (իբր գրարան). repositorium, reconditorium, promptuarium ταμεῖον , ταμιεῖον, ταμία (որ եւ սենեակ). cella penuaria, subterranea եւ այլն. Մառան ստորին՝ ի պահել զցորեան եւ զամենայն պարէնս. (որպէս եւ յն. սի՛դօս լծ. ընդ շտեմ". է ցորեան, պարէն) ամբարանոց. մթերանոց. սենեակ պահեստի ամենայն իրաց ի ներքսագոյն կամ ի խորագոյն վայրս. խորշք. յարկք. ամպար, քիլար, մահզէն ... տե՛ս (Օր. ՟Ի՟Ը. 5. 17։ Երեմ. ՟Ծ. 26։ Եզեկ. ՟Ի՟Ը. 13։ Յոբ. ՟Թ. 9։ Մտթ. ՟Դ. 26։ Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 3. եւ այլն։ Իսկ Սղ. ՟Ճ՟Գ. 13.) ըստ յն. ὐπερῷον , վերնայարկ։ Եւ (Յովէլ. ՟Ա. 17.) ληνός , հնձան։
Ո՛վ շտեմարան չարութեան՝ արիոս, եւ ամենայն պղծութեան աղբիւր. (Սարկ. հանգ.։)
cf. Շտեմարանապետ.
Առցեն զամենայն պիտոյս ի շտեմարանապահէն. (Լմբ. կան. բենեդ.։)
warehouse-keeper, store-keeper;
butler;
cellarman;
the Supreme Master.
Իբրու եթէ ինքեանք իցեն տէր եւ շտեմարանապետ վախճանին։ Ինքն է թողութեանն շտեմարանապետ։ Որ շտեմարանապետն է ամենայն բարեաց, եւ զամենեցուն կամի զկեալն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։ Իգն.։ Գր. հր.։)
Ինքեամբ (քրիստոս) որպէս ամենայն տնօրինականացն՝ եւ այսմ (մկրտութեան) շտեմարանապետ էր. (Լծ. ածաբ.։)
encyclical, circular;
periodical;
vagabond.
ՇՐՋԱԲԵՐԱԿԱՆ. ἑγκυκλικός, -λος, -λιος encyclicus, -ca, circularis. Որպէս Թուղթ՝ հրովարտակ կամ կոնդակ շուրջ յածեալ կամ յածելի ընդ ամենայն կողմանս. ուղղեալ առ ամենեսին. ընդհանրական.
Շրջաբերական թղթովք նզովեալ զամենայն հերձուածս։ Ձեռնամուխ եղեւ զընդ նովաւ հնազանդեալս ի բաց կորզել շրջաբերական թղթովք. (Կանոն.։ Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Դ. 2։)
circuit, territory;
neighbouring towns or districts.
Տեսանե՞ս զտէրն մեր եւստռատիոս՝ զիշխանն ամենայն շրջաբնակութեանս մերոյ. (Ճ. ՟Ա.։)
wandering, strolling, itinerant, prowling, vagabond;
turn, circumvolution;
circumference, periphery;
հազար ամաց —ս անցուցանել զինքեամբ, to live for a thousand years.
Բազում ամաց շրջագայս խաղաղականաց (ժամանակօք) պահեսցէ ամենայն տամբ ողջ զքեզ. (Կիւրղ. եէմի առ կոստանդ.։)
turn, walk, circulation;
turn, rotation, revolution.
Ըստ ամենայն ամի շրջագայութեան. (Պիտառ.։)
Բաժանեցին զամենայն արարածս շրջագայութեամբ (ի քարոզութիւն) աւետարանին. (Զենոբ.։)
observation, attention, exploring, spying out;
circumspection, caution, prudence, consideration, discretion.
Գէտն ամենայն շրջահայեցութեամբ դիտեալ զկողմանս առանց քնոյ եւ հեղգութեան. (Սարկ. քհ.։)
surrounding, ambient;
turn, round, circumference, compass, outline, circuit, fence, wall, enclosure;
periphery, circumference.
Շրջապատիւ սահմանէ զվայրն ամենայն. (Ուռպ.։)
to surround, to compass, to encircle;
to envelop;
շրջապատիմ.
Պարիսպ ամուր ապաստանի ամենայն առաքինութեամբք շրջապատեալ է. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)
Զամենայն երկիրն եւիլատայ շրջապատէ փիսոն. (Շիր.։)