Entries' title containing եմ : 4433 Results

Քերքեմ, եցի

See full entry →

va.

to drive away, to repulse.


Քերքեշեմ, եցի

See full entry →

va.

to gall, to wound.


Քեցեմ, եցի

See full entry →

va.

to detach, to separate, to extrange, to remove, to take away;
— ի ստենէ զորթն, — զմանուկն ի կաթին սովորութենէ, to wean;
— զսիրտ յաշխարհէ, ի հեշտութեանց, to wean or detach one's heart from worldly matters.


Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Պատերազմակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

fellow-soldier, comrade, companion in arms;
ally;
— լինել, to fight together.

NBHL (1)

Ա՜ռ նա ի քաղաքաց անտի արս ընտիրս՝ պատերազմակիցս իւր։ Աղաչեմ զձեզ՝ պատերազմակից լինել ինձ յաղօթս վասն իմ առ Աստուած. (Յուդթ. ՟Գ. 7։ Հռ. ՟Ժ՟Ե. 30։)


Պատերազմիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to war, to make war, to combat, to fight;
to be at war with, to be tempted;
— ի վերայ ազատութեան, to defend liberty;
զմահու պատերազմ, to wage a war of extermination;
զբարւոք պատերազմն —, to fight a good fight;
մեծապէս -զմեալք զառաքինութեան զհանդէս, fighting valiantly where virtue is at stake;
առանց զմելոյ, without firing a shot, without striking a blow.

NBHL (1)

Մարդկան իրք ամենայն՝ երբեմն պատերազմին, եւ երբեմն խաղաղանան։ Թէպէտ եւ ստէպ ստէպ պատերազմեսցին, թէպէտ եւ սաստիկ փորձեսցին. (Ածաբ. ժղ.։ Իսիւք.։)


Պատժապարտ, ից, աց

See full entry →

adj.

deserving punishment, found guilty, punishable, culpable, criminal.

NBHL (1)

Թէ եւ ի պատժապարտ եւ ի թիւր ծառայից իցեմք. (Լմբ. պտրգ.։)


Պատժաւոր

See full entry →

adj.

condemned, punished, chastised;
guilty, culpable, delinquent, villainous;
cf. Պատժական.

NBHL (1)

Տեսանեմք չորս հրեշտակըս, որ կան եւ խօսին ընդ պատժաւորին. (Ճ. ՟Ա.։)


Պատկանաւոր

See full entry →

cf. Պատշաճ.

NBHL (1)

Հայցեմք յիշատակել զմեզ ... ի պատկանաւոր խնդրուածս։ Այր երագամիտ, եւ ըստ կարգաբանութեան խօսից յոյժ պատկանաւոր. (Նար. յիշ. եւ Նար. խչ.։)


Պատկանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Պատշաճիմ.

NBHL (1)

Եթէ համբարտակն վստահութեան՝ մեղօք յատակի՜, այսու արձանօք պատկանեցելովք աջով քո պաշտպան՝ դարձեալ կառուսցի։ Այս են պատկանեալ թախծականացն կերպագրութիւնք։ Սլաքս նետից պատկանեալ դեղովք ի շտեմարանս խորութեան սրտի. (որ հայի եւ ի Պատկանդարանն)։ Օճառք անվատնելի զինուց ինձ պատկանեսցին, զչարին հալածել զգունդ. (Նար. ՟Գ. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Զ։)


Պատկառանք, նաց

See full entry →

s. adv.

respect, reverence, veneration, regard;
modesty;
bashfulness, coyness, shame, reserve, blushing, blushes;
the private parts;
—նօք, respectfully;
bashfully, blushingly;
—նս ածել, to create respect in, to inspire or impress with respect, to breathe respect.

NBHL (2)

Դու գիտես զնախատինս իմ, զամօթ իմ եւ զպատկառանս իմ։ Զգեցցին զամօթ եւ զպատկառանս։ Ոչ ամաչեցին ամօթով, եւ պատկառանս ոչ առին ի միտ. (Սղմ. ՟Կ՟Ը. 20։ եւ հ. 13։ Երեմ. ՟Ը. 12։)

Սեղան ամօթոյ՝ (ուր) պատկառանք կանացի արարեալ էր (որպէս թէ շնորհօղ տռփանաց իցէ). (Մխ. երեմ.։)


Պատկառուկ

See full entry →

s. bot.

sensitive plant, mimosa;
—ս առկանեմ, cf. Պատկառեցուցանեմ.


Պատկառումն, ման

See full entry →

s.

cf. Պատկառանք.

NBHL (1)

Եւ զիս պատկառումն ունի յոյժ, մինչ զի ոչ կարեմ նկատել զպատկերս ձեր. (Ճ. ՟Գ.։ 10)


Պատկերագործ, աց

See full entry →

s.

painter;
sculptor.

NBHL (1)

Զպատկերագործդ ո՞չ տեսանես. զի պղինձ ոչ առնելով՝ պատկերս կազմէ։ Պարտ էր արդեօք զնոյն ինքն զկենդանագիրսն եւ պատկերագործսն առաւելութեամբ պատուոց աստուածացուցանել։ Ասեմք ի պատկերագործէ ծախել (այսինքն ծախիլ) զպղինձն ի պատկերն. (Փիլ. նխ. ՟բ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. տեսիլ աբր.։)


Պատկերակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conformity, resemblance likeness.

NBHL (1)

Չեն նման երեսք երեսաց ... ունելով ի պատկերակցութիւնն՝ զորակութեան սեռին օտարութիւն, ի խաղաղութեան եմք. (Լմբ. առակ.։)


Պատկերանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to be reflected in, to be the picture of, to take the form, to be formed, printed, impressed, represented;
to make oneself conformable, like.

NBHL (1)

Գեղեցկամասնութիւն (գիտեմ սրբոց) զպատկերանալն ի կերպարան սկզբնատպին. (Սկեւռ. լմբ.։)


Պատճառ, աց

See full entry →

s. prep.

cause, author;
occasion, matter;
principle, origin;
reason, subject, motive;
fault, offence, misdeed, crime;
pretext, excuse, subterfuge;
—աւ, ի —ս, on account of, for the sake of, for, because of, out of regard for;
under pretence of;
ի —ս քո, for your sake, for you;
— տալ, to give occasion to;
—ս առնուլ, to take as a pretext, to pretend, to allege;
— լինել, to be the cause or author of;
to dissemble;
—ս ի մէջ ածել, to allege, plead, urge or adduce reasons;
բառնալ զ—ս, to take away the motive or grounds;
պատճառել —ս մեղաց, to seek excuses for sins;
առանց իրաւա ցի —ի, without a real motive, causelessly, groundlessly, unreasonably.

NBHL (1)

Ես եւ ոչ մի ինչ պատճառս գտանեմ ի նմա։ Եւ ոչ մի ինչ պատճառ մահու գտեալ. (Յհ. ՟Ժ՟Ը. 38։ Գծ. ՟Ժ՟Գ. 27։)


Պատճառանք, նաց

See full entry →

s.

cause, motive;
pretext, excuse, cloak, colour;
—նօք, under pretence of;
վասն որո՞յ, վասն որո՞ց or յի՞նչ —նաց, why ? for what cause ?
ամբարտաւանութեան —նօք, on account of pride;
զբօսանաց —նաւ, for walking;
պէսպէս —նօք, under different pretexts;
բառնալ զ—նս, to take away the pretext.

NBHL (1)

Բայց թէ յի՞նչ պատճառանաց գալուստ նոցա այսր, ո՜չ գիտեմ. (Խոր. ՟Բ. 54։)


Պատշաճող

See full entry →

adj.

suitable, fit;
symmetrical.

NBHL (2)

σύμμετρος commensuratus, proportionatus. պատշաճ, պատշաճեալ. համեմատ. զուգաչափ.

Շինեցեր քեզ տուն պատշաճող. (Երեմ. ՟Ի՟Բ. 14։)


Պատուական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

honourable, respectable, estimable, venerable;
precious, rare, excellent, exquisite;
noble;
հայր —, Reverend Father;
—ք, noblemen, nobility, principal persons;
առ — ս ունել զոք, to hold or have in honour;
— ամենայն ժողովրդեան, respected by all people.

NBHL (1)

Քահանայիցն, եւ պատուականաց, եւ զօրագլխաց. (Նեեմ. ՟Բ. 16։)


Պատուակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

equal in honour or rank.

NBHL (1)

Մեք ի մարգարէիցն գիտեմք զքրիստոս պատուակից եւ աթոռակից հօր. (Պիտառ.։) եւ ի մարդկայինս եւ յայլ իրս՝ որպէս Հաւասարապատիւ. կցորդ պատուոյ յիմիք կարգի.


Պատուասէր

See full entry →

adj.

eager for honours, greedy of glory, ambitious, desirous of praise or distinction;
vain-glorious, vain;
generous, bounteous, obliging, officious.

NBHL (2)

Միոյն փառաց տենչացեալ եմք՝ երկնից արքայութեան. պատուասէր եմք առ վերին պատիւ. (Բրս. ՟խ. մկ.։)

Իբրեւ զպատուասէր եւ զխոհեմ հարսն ի ներքին յանապատն փախեար յառագաստ. (Վրք. հց. ՟Ծ՟Ա։)


Պատուասիրաբար

See full entry →

adv.

ambitiously;
vainly;
honourably, generously, obligingly.

NBHL (1)

Մերձ դնեմ զբանս բարւոք ձեզ կոչեցելոցդ (ի հոգեւոր սեղան) առատապէս եւ պատուասիրաբար. (Ածաբ. ծն.։)


Պատուասիրապէս

See full entry →

adv.

cf. Պատուասիրաբար.

NBHL (1)

Եւ մանաւանդ՝ Պատուասիրաբար. սիրով. մեծարանօք. զուտրթութեմբ.


Պատուիրան, աց

See full entry →

s.

commandment, precept, law, command, order;
անցանել զ—օք, to transgress, to violate, to break, to infringe;
—աւ հրամայել, to order expressly.

NBHL (1)

ἑντολή, ἕνταλμα praeceptum, mandatum, statutum, praescriptio, edictum παραγγελία , παράγγελμα denunciatio. որ եւ պատուէր. հրաման Աստուծոյ, եւ երբեմն մարդոյ. պատգամ. օրինադրութիւն. պույուրուգ, վասըյէ, թէմպիհ, էմր.


Պատուողական, ի, աց

See full entry →

adj.

honorary.

NBHL (1)

Ոչ էր ժամանակ պատուողականն շքոց եւ պատուոց. անարգութեան էին պէտք։ Լռեաց զբնութիւն, շտեմարանեաց զպատուողոկանն, եւ քարոզեաց մեզ զչարարանսն. (Աթ. համբ. յորմէ եւ Վահր.։)


Պատսպարան, աց

See full entry →

s.

asylum, refuge, retreat, shelter, cover;
protection, patronage, defence, prop, support;
resources;
— լինել, to be the refuge of to protect, to defend, to take under one's protection.

NBHL (1)

Ընտրելագոյն կատարելութեացն շտեմարան, եւ պատկառելի ծերատածութեանն խնամոյ պատսպարան. (Պիտ.։)


Պատսպարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be enclosed, surrounded;
to take refuge, to seek shelter, to retire, to be under cover, to shelter or defend oneself;
to recover oneself, to get up;
to get heart, to regain courage;
to return, to reinhabit, to dwell in, to remain, to repose.

NBHL (1)

Զի ո՛չ ընդ գլորելն միայն նայեսցիս, այլ եւ ընդ պատսպարելն զարմանայցես։ Որպէս ի ճակատու ուրեք՝ յարեն եւ յապաժոյժ ամենեւին իրացն կայցէ, եւ պատսպարիցի վաղվաղակի, նիզակ առեալ են Եւն։ Յառնել եւ կալ ընդդեմ ճակատուն, պատրաստել, եւ ընկենուլ զախոյանն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1)


Պատրաստ, ից

See full entry →

adj. adv.

prepared, ready, disposed, in condition;
active, quick;
at hand, near at hand, disposable;
warily, softly, slowly;
— առնել, to prepare;
— լինել, to prepare oneself;
to be disposed;
to be prompt or resolute;
ի —ի ունել, to hold in readiness;
to stand in readiness, to be ready;
— կալ, cf. Պատկառ կամ.

NBHL (2)

Եւ դու լուիցես յերկնից ի պատրաստ բնակութենէ քումմէ։ Եւ էինկութք պատրաստ հնձելոյ։ Ես ի տանջանս պատրաստ եմ։ Պատրաստ է սիրտ իմ առ քեզ աստուած։ Լե՛ր պատրաստ առ վաղիւ։ Կացջիք պատրաստք ամենեքին։ Պատուէր տայր՝ կալ նոցա պատրաստ յիրս ամենայն։ Լերու՛ք կամ եղերուք պատրաստք։ Պատրաստքն մտին. (Եւն։)

Պատրաստ եմք ամենեքեան առ ամենայն մեքենայս հարուածոց. (Եղիշ. ՟Բ։)


Պատրիարգ

See full entry →

cf. Պատրիարք.

NBHL (1)

Արգք, կամ արգունք, գաց. s. ՊԱՏՐԻԱՐԳ գրի երբեմն եւ ՊԱՏՐԻԱՐՔ, որ ուղղագոյն է. Բառ յն. բադրիարխիս. πατριάρχης patriarcha. որ ի սուրբ գիրս թարգմանի Հայրապետ, եւ Նահապետ։ Եկեղեցական գիրս վարի որպէս Եպիսկոսապետ երեւելի նահանգի, եւ կաթողիկոս ազգի. մանաւանդ իբրեւ նախագահ միոյ ի չորից աթոռոց յանուն չորից աւետարանչաց, որպէս հռովմայն, աղեքսանդրիոյ, անտիոքայ եւ ՟Եէմի. յորս յաւելաւ յետոյ կոստանդինուպօլսին. փաթրիք.


Պատրիարք, աց

See full entry →

s.

patriarch;
— հայոց, patriarch of the Armenians, Catholicos.

NBHL (1)

ՊԱՏՐԻԱՐԳ գրի երբեմն եւ ՊԱՏՐԻԱՐՔ, որ ուղղագոյն է. Բառ յն. բադրիարխիս . πατριάρχης patriarcha. որ ի սուրբ գիրս թարգմանի Հայրապետ, եւ Նահապետ։ Եկեղեցական գիրս վարի որպէս Եպիսկոսապետ երեւելի նահանգի, եւ կաթողիկոս ազգի. մանաւանդ իբրեւ նախագահ միոյ ի չորից աթոռոց յանուն չորից աւետարանչաց, որպէս հռովմայն, աղեքսանդրիոյ, անտիոքայ եւ ՟Եէմի. յորս յաւելաւ յետոյ կոստանդինուպօլսին. փաթրիք.


Պատրիարգանոց

See full entry →

cf. Պատրիարգարան.

NBHL (1)

Ել ի գիշերի ի պատրիարգարանէ անտի, եւ եմուտ ի նաեւ լռելեայն. (Ճ. ՟Բ.։)


Պատրիարգարան

See full entry →

s.

patriarchate, patriarch's residence or see.

NBHL (1)

Ել ի գիշերի ի պատրիարգարանէ անտի, եւ եմուտ ի նաեւ լռելեայն. (Ճ. ՟Բ.։)


Պատրիչ, չի, չաց

See full entry →

s. adj.

deceiver, imposter;
seducer;
cf. Պատրող.

NBHL (1)

Թէպէտ եւ մարմնով հեռի եմ, սակայն դիտեմ զպատրիչսն. (Ոսկ. կողոս.։)


Պարագայ, ից

See full entry →

adj. s.

circumjacent;
circumstance;
particular, detail;
turn, revolution;
—ց ամօք, for many or long years.

NBHL (1)

Բագձաձականն՝ պարագայ շրջաւորութեմբն ներբակ առեալ ըստ իրին. (Անան. եկեղ։)


Պարագայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

turn, revolution, period.

NBHL (1)

Յազնիւն ե բարի անդադար պարագայութեմբՄ. (իմա՛ դառնալով. յն. շրջապարել.)


Պարակից, կցի, կցաց

See full entry →

s. adj.

partner, fellow-dancer;
of the same company.

NBHL (1)

Պարակից լինել. cf. պարակցեմ.


Պարան, աց

See full entry →

s. mar.

cord, rope, cable;
—ք, cordage, ropes;
— կտաւուց, clothesline;
— նաւու, shrouds, ship's cable.

NBHL (1)

Հանեալ զորկէօղ շիկափոկ պարանն։ Հանեալ յասազինէն զներդեայ քեմխտապատ պարանն։ (Խոր.՟Բ. 47. եւ 82 ։)


Պարանոց, աց

See full entry →

s.

neck;
throat;
— ծովու, isthmus;
strait;
— սրուակաց, neck;
cf. Զոյգ;
անականել զ—աւ or ի վերայ —ի ուրուք, to fall upon the neck of;
գնալ ի բարձր —, to walk proudly or majestically, to strut;
կորացուցանել, դարձուցանել զ—, to take to flight, to flee, to run away.

NBHL (1)

Գիտեմ զհեստութիւն քո, եւ զխիստ պարանոց քո. (Օր. ՟Լ՟Ա. 27։)


Պարապիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be occupied, employed, busy, to apply oneself to, to attend to, to devote oneself to, to study, to be steady, assiduous;
to rest, to take repose;
to be vacant, void;
եկեսցէ յորժամ եւ պարապեսցէ, he will come when convenient to him.

NBHL (1)

cf. պարապեմ։


Պարապութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inactivity, idleness, disoccupation;
occupation, application, exercise, study;
leisure, opportunity, ease.

NBHL (1)

Բազում աղօթից պետք լինիցին, բազում ժուժկալութեան, բազում պարապութեան, զի կարիսցեմք հասանել խոստացելոց բարութեանցն։ Ի սակաւ ժամու մեծամեծ չարիս գործէ բարկութիւնն. չկարոտանայ բազում պարապութեան. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. մտթ.։)


Պարապումն, ման

See full entry →

s.

cf. Պարապութիւն ;
scholium, commentary;
— առնուլ, to take time or leisure.

NBHL (1)

Պարապմամբ արդ վայելեմբք, եւ ոչինչ է որ փութացուցանէ զմեզ. (Պղատ. օրին. ՟Ղ։)


Պարարակ, աց

See full entry →

adj. s.

cf. Պարար;
fatling.

NBHL (1)

Եզինք պարարակք։ Ածէ՛ք զեզն պարարակ։ Զուրակք իմ եւ պարարակք (այսինքն պարարակ կենդանիք) զենեալ են. (Երեմ. ՟Ծ՟Զ. 21։ Ղկ. ՟Ծ՟Է. 23. 27. 30։ Մտթ. ՟Ի՟Բ. 4։)


Պարարումն, ման

See full entry →

s.

fattening.

NBHL (1)

Առ ժամայն զնա որովայնի պարարմամբ պատրուակեմ, եւ յետ այսր ի մտաւորական ճգնութիւն փոփոխիմ. (Կլիմաք.։)


Պարարտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to fatten, to grow fat, to become fat and plump.

NBHL (1)

Պարարտասացին գեղեցկութիւնք անապատի։ Գիրացան եւ պարարտացան. (Սղ. ՟Կ՟Դ. 13։ Երեմ. ՟Է. 28։)


Տողք, ղից

See full entry →

s.

saliva, spittle, slaver, drivel, pituite, phlegm.

NBHL (2)

Ցաւովք կլանիցեմք զտողիս։ Կլից զտողիս իմ։ Ասեն՝ թէ կըսնեն զտողիս իւրեանց. (Իսիւք. յոբ.։)

Մինչեւ ցաւոք կլանիցեմ զտողուկս (կամ զտողուս, կամ զտողունս) իմ. (Յոբ. ՟Է. 19։)


Տոմարական, ի, աց

See full entry →

adj.

relating to the calendar.

NBHL (1)

Այս է նահանջն, որով տոմարական արուեստն յառաջանայ ի ժողովումն. (Վանակ. տարեմտ.։)


Տոմս, ից

See full entry →

cf. Տոմսակ.

NBHL (1)

Տոմսի նոր, որ է թուղթ մեծ. զի եւ զթուղթ տոմար ասեմք. (Գէ. ես.։)


Տոչորիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to be burning on fire, in a glow, to glow;
to be fired, to long, to burn, to be eager or impatient;
—եցայ յառ քեզ տռփանացդ, thy love burned in my heart.


Տոռոմ, ոյ

See full entry →

s.

handle.

NBHL (1)

իբր տոռն կամ ունելիք եւ բառնալիք (տապանակին). Ելեալ երթայր չորս տոռոմով. զերդ զօձ խաղայր հանց տահելով. եմուտ ի տուն (ի տաճարն) չորս անկիւնով, յայն տունըն կայր բազում ժողով. (Շ. առակք.։)


Տուայտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Տառապիմ.


Տուարածական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

pastoral, bucolic;
pastor;
eclogue.

NBHL (1)

Որ հոսեացն զիսրայէլ, ժողովեսցէ զնա իբրեւ տուարածական զհօտ իւր։ Եթող զոչխարսն ի տուարածականս. (Երեմ. ՟Լ՟Ա։ 10։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է։ 10։)


Տուբիղ

See full entry →

s.

Tobe or Tybi (the fifth month of the ancient Egyptian solar year).

NBHL (2)

ՏՈՒԲԻՂ կամ ՏՈՒԲԻ. Ամիս եգիպտացւոց՝ համեմատ դեկտեմբերի եւ յունվարի։ (Պտմ. աղեքս. յորմէ եւ Խոր. ՟Գ. 62։)

ՏՈՒԲԻՂ կամ ՏՈՒԲԻ. Ամիս եգիպտացւոց՝ համեմատ դեկտեմբերի եւ յունվարի։ (Պտմ. աղեքս. յորմէ եւ Խոր. ՟Գ. 62։)


Տուժապարտ

See full entry →

adj.

amenable to fine.

NBHL (1)

Արդ ե՞ս միայն տուժապարտ եմ իսրայէլի. (Եփր. թագ.։)