Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Լեռնաբերձ

See full entry →

adj.

high, very high, as high as a mountain.

NBHL (1)

Ձկունք անարիք ծովականք, զորոյ ասեն, թէ լեռնաբերձք եւ մեծամեծք են. (Եզնիկ.։)


Լեռնադաշտ

See full entry →

s.

mounplain table-land.

NBHL (1)

Անուանէ զանուն լեռնադաշտակին՝ հարք. (Խոր. ՟Ա.)


Լեռնադաշտակ, աց

See full entry →

cf. Լեռնադաշտ.

NBHL (1)

Անուանէ զանուն լեռնադաշտակին՝ հարք. (Խոր. ՟Ա.)


Լեռնակողմն, կողմանց

See full entry →

s.

mountainside, highland, mountainous country, region or place.

NBHL (1)

Առ լեռնակողմունս եւ առ ծովն բնակութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Լեռնաձեւ

See full entry →

adj.

mountain like, very high;
— կուտակիլ, to be heaped up;
— կոհակք, waves like mountains, enormous billows.

NBHL (1)

Որ ունի զձեւ եւ զնմանութիւն լերին. լեառնահանգէտ. լեռնանման. լեռնաբերձ.


Լեռնանման

See full entry →

cf. Լեռնաձեւ.

NBHL (1)

Լեռնանման կոհակն ամեհի ծովուն. (Բենիկ.։)


Լեռնասէր

See full entry →

adj.

that loves the mountains, fond of mountainous country.

NBHL (1)

Են թռչունք որ լեռնասէրք. (Վեցօր. ՟Ը։)


Լեսան, ի

See full entry →

s.

slab used by painters for grinding and mixing paints.

NBHL (2)

Քար կամ յեսան, յորոյ վերայ լեսուն ինչ ներկարք նկարիչք՝ ականագործք եւ այլն.

Յորժամ լեսու ոք զտպազիոնն ի լեսանի, ոչ կարմիր իջուցանէ զջուրն ըստ իւրում գունոյն։ Ի վերայ լեսանի սրբեն զորձաքարն. (Լեհ. իբրեւ ի գրոց Եպիփ. յղ. ականց.։ Առաք. ՟Ծ՟Գ։)


Լերդաբոյթ, բութի

See full entry →

s.

lobe (of the lungs).

NBHL (1)

λοβός (լծ. ռմկ. լօբ ). λοβός τοῦ ἤπατος ima pars hepatis. Ստորին ծայր լերդին՝ որպէս զբլթակ ունկան. Տե՛ս (Ել. ՟Ի՟Թ. 13. 22։ Ղեւտ. ՟Գ. 4. 10. 15։ ՟Դ. 1ր։ ՟Է. 4։ ՟Ը. 16։ ՟Թ. 10. 19։)


Լերդախոտ, ոյ

See full entry →

s. bot.

germander.

NBHL (1)

χαμαίδρυς trixago. որ եւ ԶԱՐՕՇ. Խոտ՝ որ ունի տերեւս նման տերեւոց կաղնեաց. վասն որոյ ըստ յն. ասի խամէ՛տրիս, իբրու գետնակաղին. ռմկ. կենարար.


Լերդորակ քար

See full entry →

cf. Լերդաքար.

NBHL (1)

Առ եզերբ ծովուն առեալ ձկանն քար լերդորակ՝ փոխանակ հացի քար տայր նմա. (Մագ. ՟Ժ։)


Թեւաթափ

See full entry →

adj.

plucked, without feathers, clipped;
— առնեմ, to pluck, to clip, to crop.

NBHL (1)

Զմահացան թռչունս թեւաթափ առնեմք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)


Թեւաթափիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to be plucked;
to be put to shame.

NBHL (1)

Թռչունք թեւաթափեալք անկանին յերկիր. (Վրդն. ծն.։)


Թեւակիզիմ

See full entry →

vn.

to burn ones feathers

NBHL (1)

Յոր թռչուն ոչ վերանայ. եւ թէ ձկտի, թեւակիզեալ անկանի. (Վրդն. պտմ.։)


Թեւակից

See full entry →

adj.

of the same party;
allied;
— լինել, to take wing;
առնուլ զոք իւր —, to take aid.

NBHL (2)

Որ որպէս թէ թեւակցի այլում, այսինքն մօտ է ի թեւ զօրուն, կամ քերեալ անցանէ.

Երթայր այնուհետեւ անհոգս՝ որպէս թեւակից զօրուն պարսից. (Փարպ.։)


Թեւակոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

effort, eagerness, alacrity, earnestness, assiduity;
inclination;
application;
occupation, study.

NBHL (2)

Անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Նա մատուցանէ բազմուսմանց զհանճարս ըստ իւրաքանչիւր ոք թեւակոխութեանց. (Փիլ. լին.։)

Թեւակոխումն է ներշրջանական հանճարոյ խրատուն բազումուսումնութիւն սիրեցեալ։ Որ չարութեանցն է թեւակոխումն կամաց. (Փիլ. լին.։)


Թեւակոխումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թեւակոխութիւն.

NBHL (2)

Անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Նա մատուցանէ բազմուսմանց զհանճարս ըստ իւրաքանչիւր ոք թեւակոխութեանց. (Փիլ. լին.։)

Թեւակոխումն է ներշրջանական հանճարոյ խրատուն բազումուսումնութիւն սիրեցեալ։ Որ չարութեանցն է թեւակոխումն կամաց. (Փիլ. լին.։)


Թեւակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to join, to unite wings;
to assist each other.

NBHL (1)

Թեւք չորեցունցն ընդ միմեանս թեւակցէին. (Եզեկ. ՟Ա. 9։ յն. ունէին զմիմեանց։)


Թեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to fly.

NBHL (3)

Ոչ անբան թռչունք, այլ բանակք հրեշտակացեալք, եւ թեւացեալք հոգւովն սրբով. (Տօնակ.։)

Ոչ ընդունայն թեւօք կիտոսին թեւացայ. (Փիլ. յովն.։)

Տեսեալ (Նեստորի) զկոմսունս պաշտպանս եղեալ իւր, ի սոսա քաջալերեալ թեւացաւ. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Թեւապարփակ

See full entry →

adj.

that keeps under the wings;
kept under the wings;
that protects;
protected.

NBHL (1)

Թեւապարփակ պաշտպանողօրէն գթասիրեալ ի ծնունդս նորոգս. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Թեւապետ

See full entry →

s.

the commander of one wing of an army, brigadier.

NBHL (1)

Զօրապետ միոյ կողման զօրուն, որ կոչի թեւ.


Թեւասքօղեմ, եցի

See full entry →

va.

to shelter with the wings, to cover.

NBHL (1)

Սրովբէագունդ ջոկք աթոռոյն թեւասքօղելով ծածկեն զերեսս իւրեանց։ Յորմէ սրովբէն թեւասքօղէր. (Շար.։)


Թեւատարած

See full entry →

adj.

with spread wings;
— ընդունել զոք, to receive with open arms or wings.


Թեւատեալ

See full entry →

adj.

cf. Թեւաթափ.

NBHL (1)

Նենգաւոր աղուեսուն, եւ թեւատեալ ամբարտաւան թռչնոյն սատանայի. (Վրդն. աւետար.։)


Թեւարկումն, ման

See full entry →

s.

manner of working or managing a rudder or oar, act of steering or rowing.

NBHL (1)

Դարձցին ... ղեկացն թեւարկմունք յանքոյթ նաւահանգիստն. (Նար. ՟Լ՟Բ։)


Թեւաւոր, աց

See full entry →

adj.

winged, that has wings.

NBHL (3)

πτερωτός, ὐποπτέρος, πετόμενος, πετάμενος alatus, pennatus Ունակ թեւոց. թռչուն, եւ թռչողական.

Զամենայն թռչունս թեւաւորս. (Ծն. ՟Ա. 20. 21։ Սղ. ՟Հ՟Է. 27։ ՟Ճ՟Խ՟Ը. 10։)

Ապարանս թեւաւորս զվերնատունսն կոչէ։


Թեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to fly.

NBHL (1)

Թռչունք լողան խաղան յօդս, եւ այսր անդր թեւեն պատառեն զլոյծ եւ զտարած բնութիւնն. (Վեցօր. ՟Ը։)


Թեփոտ

See full entry →

s.

scaly, squamous, covered with scales.

NBHL (1)

ԹԵՓՈՏ ԹԵՓՈՏԵԱԼ. Որոյ են թեփք. (Ձկունք) թեփոտք եւ թեւաւորք. (Վրդն. ծն.։)


Թեքեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to edge, to sharpen, to point, to grind;
to forge, to fashion, to fabbricate;
to twist, to warp;
to bend, to incline;
to exercise, to instruct, to inform;
— զլեզու, to become biting or sarcastic.

NBHL (1)

Յորժամ կարէին ի միտ առնուլ, յայնժամ թեքեաց զլեզուն, եւ աճեցոյց զամբաստանութիւն. (Ոսկ. գծ.։)


Թզաչափ

See full entry →

s. adj. adv.

span, palm, hand;
a palm long.

NBHL (1)

Այնչափ գանեցին, որ թիկունքն թզաչափ մի վերացան. (Հ=Յ. մայ. ՟Ա.։)


Թզենի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

fig-tree;
—ք, orchard of fig-trees.

NBHL (1)

Տերեւ թզենւոյն կարմրագոյն է (շառագունեալ յօդոց). (Զքր. կթ.։)


Թզուկ, թզկաց

See full entry →

s.

pigmy, dwarf, shrimp.

NBHL (2)

Լինի եւ թզուկ մօտ յովկիանոս ի սպիտակ լերինսն։ Կղզի մի է հանդէպ արեաց ի հնդկաց ծովուն, յորում թզուկք լինին երեքթզեան հասակաւ. որք եւ պատերազմին ընդ խորդուց հաւուց՝ վասն ճարակելոյ նոցա զանդաստանս թզկաց. (Խոր. աշխարհ.։)

Հասաք ի յերկիրն թզկաց, որ երկայնութիւն մարդոյն կանգուն մի էր միայն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Թէ

See full entry →

conj.

if;
that;
whether;
perhaps;
— առնէք զայդ, if you do it;
ոչ գիտեմ — արարից զայդ եթէ ոչ, I do not know whether I shall do it or not;
կարծեմ — եկեսցէ, I think that he will come;
— արասցէ եւ եթէ ոչ, whether he do it or no.

NBHL (1)

Յանուն արա՞նցն ... թէ յանուն գաւառացն. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Թէպէտ

See full entry →

conj.

even if, although, though;
whether;
-..., -..., whether ... or ...;
either ..., or ...;
թէպէտեւ իցէ, however, whatever.

NBHL (3)

Բայց սակայն՝ թէպէտեւ նոքա յոյժ զուարթութեամբ խնդային ըստ ներքին մարդոյն, արտաքին տեսիլն կարի ողորմելի էր։ Թէպէտեւ փակեաց եւ կնքեաց զդրունս եկեղեցեաց, նոքա զամենայն տուն եկեղեցի արարին։ Թէպէտեւ հայեսցուք ի ստորին կողմն երկրիս, տեսանեմք զսա լի ամենայն ապականութեամբ. (Եղիշ.։)

Զայսոսիկ թէպէտ առասպելս ոք, թէպէտ ճշմարտութիւն հաշուել համարեսցի։ Թափեմք զձեզ ի գործակալացն յունաց, թէպէտ պատերազմաւ ընդ կայսեր, թէպէտ խաղաղութեամբ. (Խոր. ՟Ա. 5։ ՟Գ. 48։)

Եւ զայլ ամէն թշնամիսն ետուն ի ձեռս նորա, եւ հրամայեցին թէպէտ պահել, թէպէտ սպանանել. (Մաղաք. աբեղ.։) (զոր մարթ է գրել եւ տրոհաբար, թէ պէ՛տ։)


Թթենի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

mulberry-tree.

NBHL (1)

ԹԹԵՆԻ կամ ԹԸԹԵՆԻ μόρον morum, -us (որպէս թէ մորենի) Տունկ՝ որ բերէ զթութ (անոյշ կամ թթուաշ) թութ ալաճը Գաղիան.։ Կամ συκάμινος sycomorus Մոլաթզենի.


Թթուահամ

See full entry →

adj.

sour-tasted.


Թթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Թթուութիւն.

NBHL (1)

Կէսքն ի ծառոց, որ ի բնէ զթթուութիւն եւ զդաժանութիւն ունիցին, (ի մշակիլն) հալի եւ կորնչի ի նոցանէ դառնութիւն եւ թթութիւն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Թթուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

acidity, sourness.

NBHL (1)

Կէսքն ի ծառոց, որ ի բնէ զթթուութիւն եւ զդաժանութիւն ունիցին, (ի մշակիլն) հալի եւ կորնչի ի նոցանէ դառնութիւն եւ թթութիւն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Թիակ, աց

See full entry →

cf. Թի.

NBHL (1)

Ինքն ունէր զթիակ նաւի. մա՛րթ է իմանալ եւ ղեկ։


Թիթեղն, թղան

See full entry →

s.

plated metal, plate, lamina;
tin, tin-plate.

NBHL (2)

πέταλον lamina, bractea Փայլուն թերթ տափարակ եւ բարակ. թիզ.

Թիթեղն յոսկւոյ սրբոյ։ Հատանէին թիթղունս ոսկիս։ Թիթղունս թռուցեալս. (Ել. ՟Ի՟Ը. 36։ ՟Ի՟Թ. 6։ ՟Լ՟Թ. 3։ Ղեւտ. ՟Ը. 9։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 22. 31. 34։)


Թիկն

See full entry →

cf. Թեկն.


Թիկնաթոռ, ոց

See full entry →

s.

elbow-chair, armchair.

NBHL (1)

Աթոռ՝ որ ունի զյենարան թիկանց նստողին. կռնակով աթոռ.


Թիկնախիլ

See full entry →

adj.

having one's back injured, or one's shoulders out of joint.

NBHL (1)

Ոյր թիկունք են խլեալ, մաշեալ, տեռեալ. կռնակը քեղրթած.


Թիկնակից

See full entry →

adj.

who suceours, supports, takes the part of, *backs up.

NBHL (1)

Օգնական. թիկունք. արգա.


Թիկնաւէտ

See full entry →

adj.

strong-backed, broad-shouldered.

NBHL (1)

ԹԻԿՆԱՒԷՏ ԹԻԿՆԵՂ. Ունօղ զլայն եւ զբարձր թիկունս եւ զուսս.


Թիկնեղ

See full entry →

cf. Թիկնաւէտ.

NBHL (1)

ԹԻԿՆԱՒԷՏ ԹԻԿՆԵՂ. Ունօղ զլայն եւ զբարձր թիկունս եւ զուսս.


Թիւրախ

See full entry →

s.

butt, mark, aim, target.

NBHL (1)

Ամենեցուն առաջի իբրեւ զթիրախ կանգնեալ կայր՝ հակառակամարտ թշնամեացն լինել նետաձիգ. (Պիտ.։)


Թիւրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be sprained, wrung;
to turn aside, to err;
— զիրաւունս, to give unjust judgments;
— զճանապարհս խոնարհաց, to cause the steps of the weak to err;
— զնաւն, to run aground, to run on the rocks;
— զհետ զօշաքաղութեան, to run after error for reward, to become corrupt through avarice.


Թխագոյն

See full entry →

adj.

of a dark colour, browu, dusky, dun.

NBHL (2)

Առաւել թուխ, կամ ի գոյն թուխ. մթագոյն. մութ գունով.

Թանձր կտաւով թխագունիւ. (Ճ. Բ. Տեսիլ Սհկ.։)


Թխեմ, եցի

See full entry →

va.

to sit on eggs, to sit brooding, to hatch, to brood;
to bake.

NBHL (2)

ԹԽԵՄ ἑπωάζω ovis incubo κλοίζω glocio որ եւ իբր ռմկ. ԹԽՍԵԼ ասի. (ի բառէս Թուխ. Թուխս) Ջեռուցանել եւ հասունացուցանել, որպէս հաւու զձուս. թուխս նստիլ.

Թխէր իբրեւ հաւ զձագս իւր ի վերայ բունոյ. (Ճ. ՟Թ.։)