Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Դրժեմ, եցի

See full entry →

va.

to fail, to infringe, to contravene.

NBHL (2)

Դրժել կենակցին եւ ծանօթին. կամ ուխտին եւ դաշանց. կամ առ միմեանս. (Բրս. հց.։ Լմբ.։)

Ոչ գազանաբար զտկարն դրժել։ Զոր ոչ կարէ հակառակամարտին դրժել թշնամութիւն։ Ոչ յարեգակնէ, եւ ո՛չ ի հողմոց սաղարթ վարուց քոց դրժեսցի։ Յամենայն իրաց դրժիմք. (Լմբ. սղ.։)


Դրժողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (3)

Դրժողութիւն բարուց։ Դաւ դրժողութեան։ Բանորսակացն դրժողութիւնք. (Խոր. ՟Բ. 23։ Յհ. կթ.։ Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ուժգին իմն դրժութեամբ խնդրէր. (Յհ. կթ.։)

Ի դրժութենէ (եղբօրն) սատակեալ լինի։ Քանզի պատրանք դրժումն է։ Կռիւք եւ դրժմունք (ազգականաց) առ միմեանս. (Փիլ.։)


Դրժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (3)

Դրժողութիւն բարուց։ Դաւ դրժողութեան։ Բանորսակացն դրժողութիւնք. (Խոր. ՟Բ. 23։ Յհ. կթ.։ Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ուժգին իմն դրժութեամբ խնդրէր. (Յհ. կթ.։)

Ի դրժութենէ (եղբօրն) սատակեալ լինի։ Քանզի պատրանք դրժումն է։ Կռիւք եւ դրժմունք (ազգականաց) առ միմեանս. (Փիլ.։)


Դրժումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (3)

Դրժողութիւն բարուց։ Դաւ դրժողութեան։ Բանորսակացն դրժողութիւնք. (Խոր. ՟Բ. 23։ Յհ. կթ.։ Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ուժգին իմն դրժութեամբ խնդրէր. (Յհ. կթ.։)

Ի դրժութենէ (եղբօրն) սատակեալ լինի։ Քանզի պատրանք դրժումն է։ Կռիւք եւ դրժմունք (ազգականաց) առ միմեանս. (Փիլ.։)


Դրոյլ

See full entry →

s.

porter, usher.

NBHL (1)

Զարքայութեան զփականս նա՛ ունի. դրոյլ է երկնից (սիմովն). ի ձեռն նորա եղիցին քեզ վայելք բարութեանցն. (Բրս. ողորմ.։)


Դրոշմեմ, եցի

See full entry →

va.

to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.

NBHL (1)

Վիմով կնքեցար, եւ դրոշմեցար. (Գանձ.։)


Դրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

NBHL (1)

Իշխանական՝ բնութեամբ, եւ ոչ դրութեամբ։ Բնութեամբ, եւ ո՛չ դրութեամբ որդի է յիսուսս քրիստոս։ Երեւիմք որդիք աստուծոյ, յա՛յտ է զի ըստ դրութեան. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դրուժան

See full entry →

cf. Դրժող.

NBHL (1)

Երկագլուխ դրուժանս այս՝ չար ցանկութիւն, եւ ագահութիւն. զայս գազան առաջինքն մամոնայ անուանեցին. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Դրօշ, ուց, ից

See full entry →

s.

banner, ensign, flag, standard;
gonfalon;
idol, statue;
—ս արձակել, to hoist a flag;
ի ջուցանել զ—, to lower the flag, to strike one's colours.

NBHL (1)

Որք զդրօշսն արարին հեռաւորքն զնոյն տեսիլ նկատեցին։ Ի կերպարանել զդրօշս նոցա. (Լմբ. իմ. ՟Ժ՟Դ. եւ ՟Ժ՟Ե։)


Դրօշեմ, եցի

See full entry →

va.

to sculpture, to make images.

NBHL (2)

Նոցա ձեռագործքն յախտէ իմեքէ սկիզբն ընկալեալ դրօշեցան. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Դրօշեալ գիրք նուիրականք աստուածայինք. յն. իմա՛ զդրոշմեալ նշանագիրս եւ զխորհրդաւոր պատկերս եգիպտական բրգանց. որպէս տառք սրբազնաքանդակք։


Եբենեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

ebon.

NBHL (1)

Փոխեցին զկենն առ եչ». իմա՛ ըստ յարմարութեան փափուկ տառիս յն. γ . զոր օրինակ ἄγιος որ է սուրբ, բացատրի յայլ լեզուս հնչմամբս՝ ա՛յիօս, ա՛ղիօս, ա՛կիօս, հա՛ճիօս. յորմէ եւ ἄγια σοφία , այա սօֆիա։ Որպէս եւ յայլազգականն գրեալ բառքդ էկէր, էկրի, կիւվէկիւ, առաւել հնչին էյէր, էյրի, կիւվէյի։


Եգիպտուհի, հւոյ

See full entry →

s.

egyptian woman.

NBHL (1)

Ընդդէմ եգիպտուհւոյն պատերազմ։ Լռեալ գոյ եգիպտուհին։ Յիմանալի եգիպտուհւոյն փախեար. (Ոսկ. ի կոյսն. եւ Ոսկ. լս.։)


Եդեմաբուղխ

See full entry →

adj.

that has its origin in Eden, horn or produced in Eden.

NBHL (1)

Աղբիւր եդեմաբուղխ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Եդեմական, ի, աց

See full entry →

adj.

of Eden.

NBHL (1)

Ուր ենովք եւ հեղիաս կան ծերացեալք աղաւնակերպ ի դրախտին եդեմական». իմա՛, տեղի նման վայելչութեան դրախտի՝ անծանօթ ի մարդկանէ, որպէս պատկեր արքայութեան, որ առաւել կոչի վերին երուսաղէմ, եւ բնակարան հրեշտակաց։


Եզական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

singular.

NBHL (1)

Թիւք երեք. եզական, երկական, յօգնական։ Եւ է եզականն, ո՛րզան, գանեմ ... ես, դու, նա, ... իմ, քո, նորա. (Թրակ. քեր.։)


Եզականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

singularity.

NBHL (1)

Աստուած ինքնաբուն, վսեմական գոյութիւն. նոյն եզականութիւն՝ երկրպագեալ ի բոլոր եղականաց՝ իմանալեաց եւ զգալեաց, ոչ ի բաց բարձրեալք զհայր եւ զորդի եւ զհոգին սուրբ. (Պիտառ.։)


Եզաձի

See full entry →

s. adv.

a cavalier, rider, horseman;
with a single horse;
small boat.

NBHL (1)

Յածեզաձի ասելով՝ նշանակեմք տեսակ իմն փոքու նաւի. եւ թէ զատուսցուք զմասնկունսն, եւ ասասցուք՝ եզաձի, նշանակեմք զոմն մեկնակաձի, որ ոչ երբէք կցորդութիւն ունի առ նաւ։


Եզերանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

NBHL (2)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզերեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (2)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Ելեւել՞՞՞առնել

See full entry →

sv.

to concur, to vie with, to emulate;
to surpass;
—ս զմիմեամբ առնելով, with emulation, vying with each other, in concurrence;
ճառ զճառից — արարից, I will pass from one subject to another.


Ելլենացի, ցւոյ, ցւոց

See full entry →

adj. s.

Greek.

NBHL (1)

Ո՛վ սողոն, ելլենացիքդ դուք միշտ մանկունք էք (ըստ հնախօսութեան), զի ծեր ելլենացի ոչ գոյ լսել. (Պղատ. տիմ.։)


Ելողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

proceeding, emanation.

NBHL (1)

Ծնունդն, եւ ելողութիւնն. (Լմբ. իմ.։)


Ելումն, ման

See full entry →

s.

proceeding, emanation, birth, emission.

NBHL (1)

Հօր՝ ծնօղ գոլ, որդւոյ՝ ծնունդ, իսկ հոգւոյ՝ ելումն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ելք, ելից

See full entry →

s. pl. ast.

elevation, ascension;
act of going up;
gushing out;
issue, exit;
proceeding, emanation, birth, production;
end, term;
effect, event, success;
resort, resource;
the east, sun-rise;
disbursement, current expenses;
death, decease;
opening, aperture, market;
excrement;
— հնարից, means, expedient;
— ճանապարհի, the turning of the street;
— ի կենաց, յաշխարհէ, decease;
— ձախողակ, յաջողակ, disaster;
success;
—, Գիրք ելից, Exodus;
զելս իրացն գտանել՝ իմանալ՝ հնարել, to devise, to find means, to remedy;
յելս արեւու, առաւօտու, at sun-rise, at day-break, at dawn;
յելս գարնայնոյ, towards the end of spring;
ելս ի մտի դնել, to bethink one's self, to reflect, to exercise one's ingenuity, to find a means;
առ ելիւք սահմանաց նոցա, at their bounds, limits, confines;
յարեւմտից ի յելս արեւու, յելից մինչեւ ի մուտս, from east to West;
եկաց նա զհազար ամաց ելս, he lived a thousand years;
յելս պիտոյըցն է, he is in the privy;
ուղիղ —, right ascension.


Եկաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to come.

NBHL (1)

Հաճեալ եմ ընդ տանջանս ... եւ յայս եկաւորիմ. (Ճ. ՟Ա.։)


Եղագ, աց

See full entry →

s.

way;
means.

NBHL (2)

Շաւիղք իմ ... եղագք իմ. այսինքն է ամենայն կեանք. (Ոսկ. ես.։)

Եղագ ներքսանկութեան նմա (դիւին) յանշնորհակալուս բազմերախտութեանն աստուծոյ ներհորդեսցի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Եղաման, ի

See full entry →

s.

cruet, vial for oil.

NBHL (1)

Եւ եղամ (կամ էղամ) դէմ յանդիման տանն. (՟Բ. Մնաց. ՟Գ. 4. (որ ի ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 3. դնի՝ կամարակապ)։)


Եղանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

creation;
being, creature.

NBHL (1)

Ամենահնար արուեստաւորիդ իմս եղանութեան. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Եղբայր, բօր, բարց

See full entry →

s.

brother;
մեծ, աւագ, երէց —, eldest -;
կրտսեր —, youngest -;
— հօր or մօր, uncle;
աշխատաւոր —, lay -;
— ի Քրիստոս, — in Christ-Jesus.

NBHL (2)

Ի ձեռաց առն զշունչ արեան եղբօր իւրոյ խնդրեցից։ Արք եղբարք եմք մեք։ Ամենեքին դուք եղբարք էք։ Միում յեղբարցս այսոցիկ փոքրկանց։ Ասացէ՛ք եղբարցն իմոց։ Մարեմաւ մարդն յիսուսի, եւ եղբարբք նորա». այսինքն ազգականօք. (եւ այլն։)

Որ առ լեզուովն են տտիպ տեսակաւն, եւ որչափ ջերմացուցիչքն են, կծուք կոչեցաք, եղբարք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Եղբայրաբար

See full entry →

adv.

fraternally, brotherly;
— կեալ ընդ միմեանս, to live together like brothers.


Եղբայրասպան

See full entry →

adj.

fratricide, that deceives his brother.


Եղբայրասպանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fratricide, murder of a brother.

NBHL (1)

Եղբայրասպանութիւն ցեղին ղեւեայ. (Լմբ. իմ.։)


Եղբայրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraternity;
brotherhood

NBHL (1)

Կենահաղորդս լինել ընդ միմեանս աննախանձ եղբայրութեամբ։ Վայելչաբար ի միասին կապակցիլ հասարակ եղբայրութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Եղբայրսիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

charity, brotherly love.

NBHL (1)

Զեղբայրսիրութիւն եւ այսու ծանիցես, յորժամ զքեզ սգաւոր ի վերայ եղբօրն յանցանացն տեսցես. (Կլիմաք.։)


Եղելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Եղանութիւն.

NBHL (1)

Նայեցեալ խորհրդով մտաց ի սկզբնաւորն իմ եղելութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Եղեռն, եռան, երունք, եղերք

See full entry →

s.

rascality, offence, misdeed, malice, crime, wickedness, fatality;
catastrophe;
յ— անկղիտանալ, to commit a crime;
— գտանել, to experience misfortune, losses;
to risk, to be in danger.

NBHL (1)

Որ լինելոց էր առ եղեռանէ նմա եւ արարածոցն իւրոց։ Եւ զայն ո՛չ եթէ առ եղեռանէ ինչ լեալ ասեմք մարդոյն, այլ վասն լաւութեանց։ Ընդ աւազակուտ տեղիս դիմել զընկերն ոք տեսանիցէ, եւ ասիցէ, թէ եղեռն գտանէ. (Եզնիկ.։)


Եղեռնական, ի, աց

See full entry →

adj.

flagitious, wicked, rascally;
bad, malicious;
enormous, atrocious.

NBHL (1)

Եղեռնական չարիք, եւ սովորական յանցանք իմ. (Մարաթ.։)


Եղերամայր

See full entry →

s.

weeper, mourner.

NBHL (1)

Որ թէ ամենայն բանակք անմահից եղերամայրս լինիցին, չեն բաւական իմ անբաւանդակելի կորստեանս. (Բենիկ.։)


Եղէգ, եղեգի

See full entry →

s.

endive, succory.

NBHL (1)

ԵՂԷԳ πικρίς (որպէս եւ եբր. մէրօրիմ. այսինքն դառն ինչ) amarigo, herba vel lactuca amara, cichorium sylvestre գրի եւ ԵՂԷԳՆ. Դառնիճ. դառն հազար. նոյն ընդ Եղերդ կամ ընդ եղերդակ վայրի.


Եղէգն, ղեգանց

See full entry →

s.

reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.

NBHL (1)

Այսպիսի իմաստք զօրաւորք ... ո՛չ արուեստին են, եւ ո՛չ եղեգանն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Բ։)


Եղիցի

See full entry →

cf. Եղանիմ;
— թէ, suppose, supposing that, that being supposed.


Եղծագործ

See full entry →

adj.

ruinous, corruptive, destructive, noxious.

NBHL (1)

Եղծագործ սովորութեանց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Եղծական, ի, աց

See full entry →

adj.

corruptible;
fragile;
that may be effaced.

NBHL (1)

Մահու վայր՝ ի քեզ ինքեան ի բնութեանդ բունեալ, ի ձեռն երծական կերակրոյդ ընդ քեզ սնեալ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Եղծանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Եղծական.


Եղծանեմ, եղծի

See full entry →

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

NBHL (2)

Գուցէ եղծանիցեմ զժառանգութիւն իմ։ Մի՛ եղծցես զանուն իմ ի տանէ հօր իմոյ։ Կազմելով կամէր տէր եղծանել զնոսա։ Եղծանելով եղծցես զնոսա։ Յո՛ր կողմ եւ դարձցի ամպարիշտն, եղծանի։ Եղծաւ գեղ կանանց։ Գոյն երեսաց քոց մի՛ եղծցի։ Մի՛ եղծանիցի հրաման մարաց եւ պարսից.եւ այլն։

Ոչ եղծանես, այլ գրես։ Գրիմ, եւ իսկոյն եղծանիմ։ Զգրեալս եղծի։ Զգովեստն առ աստուած եղծի։ Եղծայ, զեղծայ. (Նար.։)


Եղծումն, ման

See full entry →

s.

cf. Եղծուած.

NBHL (2)

Նորոգօղն զմեզ ի մեղացն եղծմանէ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Զեղծմունս նոցա արասցուք, յայտնապէս զանմտութիւն նոցա յանդիմանելով. (Սահմ. ՟Ա։)


Եղկելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

lamentable, deplorable, unfortunate, miserable.

NBHL (1)

Ոչ երջանկանամ եղկելիս։ Եղկելի զանձն իմ ցուցանէ։ Իմոյ եղկելւոյս անձին։ Եղկելոյս. (կամ եղկելւոյս։ Եղկելի դէմք։ Յեղկելի մարմնոյս։ Ես եղկելիս. Նար.։)


Եղձանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to implore, to beseech, to conjure.

NBHL (1)

Աղերս վասն մեղաց արկանել, ընդ յանցանացն եղձանալ, ի հաշտութիւն ածել զտէրն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Եղուտ, ի

See full entry →

adj.

substantial.

NBHL (1)

Առանց եղուտ եւ արարչագործ բանին եւ հոգւոյն իմանայք զաստուածութիւնն իբրեւ զհրէայս. (Ղեւոնդ.։)


Եղջերեայ, եաւ, եայց

See full entry →

adj. s.

horny, corneous;
trumpet, horn.

NBHL (1)

Կռածոյ փող, եւ եղջիւրէ փող». իմա՛ իբր ռմկ. կամ որպէս բարդ՝ եղջիւրեփող։