Definitions containing the research սար : 4919 Results

Մարմնազգած, ից

See full entry →

adj.

clothed with flesh, incarnate;
corporeal, bodily, mortal.


Մարմնազգեաց, եցից

See full entry →

adj.

cf. Մարմնազգած.


Մարմնազգեստ, ից

See full entry →

adj.

cf. Մարմնազգած.


Մարմնազգեցիկ

See full entry →

adj.

cf. Մարմնազգած.


Մարմնահար, աց

See full entry →

adj.

impotent, unhealthy, apoplectic, disabled, crippled.

NBHL (1)

Սրով մաշեցաք առ հասարակ, եւ մարմնահարք եղաք. (Համամ առակ.։)


Մարմնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become incarnate;
to take the human body or nature.


Մարմնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to change into flesh;
to embody, to incarnate;
to figure, to impress with a form.


Մարմնոյք

See full entry →

s.

bodily things, things appertaining to the flesh;
cf. Մարմնեղ.


Մարտադիր, դրաց

See full entry →

s.

agonotheta, athlotheta.


Մաքրագործ, աց

See full entry →

adj.

purifying, purificative.


Մաքրապէս

See full entry →

adv.

purely, neatly;
chastely, modestly;
merely, simply.


Մաքրափայլ

See full entry →

adj.

shining, bright with cleanliness, candid, clear, pure, clean;
glorious, virtuous.

NBHL (1)

Մաքրափայլ՝ քրիստոսազգեաց՝ ճշմարիտ որդւոյ մերոյ՝ սարկաւագի. (Ածազգ. ՟Ժ՟Բ.) յն. σεμνότατος , պարկեխտ եւ նազելի. լտ. ornatissimus, բարեզարդ։


Մաքրողական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

purificative, depurative, purgative;
detersive, abstersive;
expiatory;
depurative;
purgative, purge;
— առնուլ, to purge, to take a purge.

NBHL (1)

Որք մաքրողականքն են՝ նուաստագոյնքն են. իսկ լուսաւորիչքն վերագոյն՝ վարդապետութեամբ, որպէս քահանայք եւ սարկաւագունք. (Մաքս. ի դիոն.։)


Մեծ, աց

See full entry →

adj. adv.

great;
large, big;
strong, powerful, mighty;
rich, opulent;
important, serious, considerable, momentous;
—, — իմն, —ս, —աւ, —ու, greatly, highly, much, very much, too much, excessively;
— օր, feast day, high-day;
— դաշտ, vast, spacious field or plain;
— ժամս, ժամանակս, during many hours;
for a long time;
զ— ժամս գիշերոյ, a great part of the night;
ո՞չ է քեզ —, is it not important?.

NBHL (1)

Բացագոյն էր իբր մեծօր հասարակօրոյ միոյ հետեւակագնացի առնն ճանապարհի. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Մեծաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

big words, exaggeration, bombast, boasting, bragging, rodomontade, fustian, gasconade.

NBHL (1)

Զայնքան լսելով ի մեզ մեծաբանութիւնս եւ բասրանս՝ ոչ զհաւասարն ախորժեմք դարձուցանել փոխարէնս. (Սարկ. հանգ.։)


Մեծակական, ի, աց

See full entry →

adj.

very plaintive, uttering loud lamentations.


Մեծամեծ, աց

See full entry →

adj. s. adv.

very great, grand, important, considerable;
— վարուք զարդարեալ, virtuous;
egregious, eminent;
—ք, the great;
high life, fashionable society;
great deeds, great things, great enterprises;
—, —ս, greatly, extremely, very much, excessively;
—ս գործել, to perform great actions;
—ս վազել, to run swiftly;
to gallop;
—ս խօսել, բարբառել, կոտորել, cf. Մեծաբանեմ.

NBHL (1)

Մեծամեծք նորա։ Մեծամեծք չուառացան։ Ինեւ մեծամեծք մեծանան։ Զսեդեկիա արքայ յուդայ, եւ զմեծամեծս նորա։ Բաղտասար արքայ արար ընթրիս մեծամեծաց իւրոց։ Եհար զամենայն մեծամեծս նորա։ Ընկճեսցին մեծամեծք։ Նստի դարանեալ ընդ մեծամեծս.եւ այլն։


Մեծամիտ

See full entry →

adj.

high-minded, conceited, proud, lofty, presumptuous.


Մեծաչեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

large-eyed;
keen or piercing-eyed.


Մեծապանծ

See full entry →

adj.

boastful, bragging;
superb, eminent, excellent, glorious;
— յաղթութիւն, signal victory;
— լինել, to praise or vaunt oneself too much, to pretend to, to boast.


Մեծապատիւ

See full entry →

adj. adv.

very honorable, very glorious;
honorably, splendidly, with great honour;
— մեծարել, առնել, to load with honours;
to welcome, to receive with honor, with open arms, to treat with great honour, to feast, to entertain.


Մեծապարգեւ

See full entry →

adj.

very magnificent, very liberal, generous;
— առնել, մեծարել, to load with precious gifts;
— լինել յումեքէ, to receive magnificent presents.


Մեծավերջ, ից

See full entry →

s. gr. adj.

iambus;
iambic.

NBHL (2)

ἵαμβος jambus. որ եւ ՄԵԾԱՎԵՐՋԱԿԱՆ. որ եւ ԱՄԲԻԿՈՒՆ. իբր ἱαμβικός jambicus. Որոյ վերջն է մեծ. ըստ քերթողաց՝ Բառ երկավանկ, որոյ վերջին վանկն է երկար, եւ առաջինն սուղ. (հակակայ Մեծասարի)

Մեծավերջ կոչէ, որոյ վերջն երկայն լինի, ի վերջն երկբարբառ. որով իմանի՝ թէ ընդդէմ է մեծասարին. (Երզն. քեր.։)


Մեծարանք, նաց

See full entry →

s. adv.

respect, honour, veneration, reverence, deference, homage, distinction;
ceremony, compliments, respects;
kind reception, welcome;
— հասարակաց, universal esteem;
—նօք, respectfully, honorably, with regard;
առնել —նս երեսաց ուրուք, to have regard for;
to hearken favourably to;
—նս դնել, առնել, ցուցանել, cf. Մեծարեմ.


Մեծարգի

See full entry →

cf. Մեծարգոյ.


Մեծարոյ

See full entry →

cf. Մեծարգի.

NBHL (1)

Մեծարոյ՝ հասարակաց հօրս վարդապետութիւն։ Մեծարոյքն եւ պատուականքն ընդ առաջ ելանեն (թագաւորին). (Սեբեր. ՟Դ. ՟Զ։)


Մեծօր

See full entry →

s.

long day.

NBHL (1)

Բացագոյն էր իբր մեծօր հասարակօրոյ միոյ հետեւակագնացի առնն ճանապարհի. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Մեկնաբար

See full entry →

adv.

cf. Մեկին.


Մեկնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to retire, to go away, to remove to a distance.


Մեկնօրէն

See full entry →

adv.

in explaining.


Մեկուսի

See full entry →

prep. adv.

apart, aside, separately, in private, singly;
— առնել, to remove, to alienate;
— կալ, լինել, to remain aloof, to withdraw, to retire, to stand in dispart.


Մեկուսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

separation;
retirement.

NBHL (1)

Հաւասար շուրջանակի զմեկուսութիւնն ունի. (Պիսիդ.։)


Մեղ

See full entry →

s.

fault;
sin;
— դնել, cf. Մեղադրեմ;
— ինչ առնել ումեք, to wrong or do evil to;
քո է —ն, it is all owing to you, it is your fault, you are wrong;
ոչ իմ է —ն, I am not to blame, it is not my fault;
իւրք — ինչ ոչ արար ինձ, he did not offend me in any way;
— ինչ ոչ գոյր նոցա, they would be without fault;
այս կայ — եւ մեզ, this is also partly our fault.


Մեղանչական, ի, աց

See full entry →

adj.

subject to sin, peccant, sinful;
peccable;
hurtful, detrimental, mischievous, pernicious, noxious.


Մեղապարտ, աց, ից

See full entry →

adj.

guilty.

NBHL (1)

Ողորմեա՛ մեղապարտ ծառայի քոյ սարգսի կրսերոյ եւ ողորմելւոյ. (Սարգ. յիշատ.։)


Մեղապարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

quilt, culpability, guiltiness.


Մեղսասէր

See full entry →

adj.

inclined to transgress, delighting in sin, wicked, criminal.

NBHL (1)

Մեղսասէր սատանայ, կամ իշխան աշխարհիս. մարդիկ, երիտասարդք։ Մեղսասիրացն անձինք. (Յճխ. ՟Թ. ՟Ժ՟Թ։ Փիլ. սամփս.։ Վրք. հց. ՟Դ։ Շ. ընդհ.։)


Մեռելոտի, տւոց

See full entry →

adj. s. fig.

dead;
carcass;
idols, image.


Մեռելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

deadness, want of animation, privation of life;
mortality;
mortification;
— արգանդի, the being past bearing, impotence, sterility.


Մեռոնեմ, եցի

See full entry →

va.

to confirm, to anoint with holy oil.


Մեռուցումն, ման

See full entry →

s.

mortification.


Մետաղ, ի

See full entry →

s. fig.

metal, mineral;
—ք, mine;
exile, banishment;
դնել, արտասահմանել ի —ս, to banish, to exile, to send into banishment;
արկանել ի —ս, to arrest, to imprison.


Մետասանեքեան

See full entry →

adj. s.

cf. Մետասանեքին.

NBHL (1)

ՄԵՏԱՍԱՆԵՔԵԱՆ կամ ՄԵՏԱՍԱՆԵՔԻՆ. (ըստ յն. մետասան ասի) Իւրաքանչիւրն իսկ ի մետասանից. մետասանքն առ հասարակ։


Մետասանեքին, եցունց

See full entry →

adj. s.

all the eleven.

NBHL (1)

ՄԵՏԱՍԱՆԵՔԵԱՆ կամ ՄԵՏԱՍԱՆԵՔԻՆ. (ըստ յն. մետասան ասի) Իւրաքանչիւրն իսկ ի մետասանից. մետասանքն առ հասարակ։


Մետրապօլիտ, լտաց

See full entry →

s.

metropolitan.

NBHL (1)

Ղեւոնդիոս արքեպիսկոպոս մետրապօլիտ մեգաղէ՛ կեսարու. (Ագաթ.։)


Մերազնեայ

See full entry →

adj.

of our nation, national.


Մերկ, ոյ, ոց, ի, աց

See full entry →

adj. fig. prep. adv.

naked, bare;
unadorned, plain, simple, evident;
impudent, brazen-faced;
without;
evidently, obviously, palpably;
— ընդ — մարտընչել, to wrestle naked.


Մերկացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Մերկանամ.


Հոռի

See full entry →

s.

the second month of the ancient Armenian calendar.

NBHL (1)

Երկրորդ ամիս հայոց զկնի Նաւասարդի. ըստ շարժական տոմարի այլեւայլ ամսոց հռովմայեցւոց ի դէպ եկեալ յայլեւայլ դարս. (Ագաթ.։ Արծր. եւ այլն։)


Հոսանուտ

See full entry →

adj. fig. s.

flowing, running, fluid;
transitory, transient;
fluid;
ելեկտրական — electric fluid.