Definitions containing the research սար : 4919 Results

Սոսկալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

horrible, terrible, dreadful, ghastly, hideous, formidable, frightful;
մեծաւ —լեօք, greatly wondering.


Սոսկամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be greatly afraid, to tremble, to shudder with horror, to dread, to fear;
սոսկացեալ դողալ, to be horror-struck, terrified, to quake with terror.

NBHL (1)

φρίσσω, -ττω horreo. Դողալ. սարսիլ. սարսափիլ. սօսափիլ. քստմնիլ. զարհուրիլ.


Սոսկումն, ման

See full entry →

s.

horror, great fear, trembling, shuddering, terror, dread, dismay, fright, apprehension;
— հերաց, bristling up of the hair;
դողումն եւ — կալաւ զբանակն, a panic spread through the army;
— պատահեաց ինձ, I was seized with horror;
— ածել, բերել, to terrify, to strike with horror, to make one's hair stand on end.

NBHL (1)

φρίξ, φρίκη, φρικασμός, θραυσμός horror περίφριξις refrixio, frigor. Սոսկալն. դողումն. սարսափումն. քստմնութիւն. ահ. ահաւիրք. եւ Սարսռումն ի ցրտոյ. ահուդող.


Սովալլուկ

See full entry →

adj.

famished, suffering from famine or hunger.


Սովամահ

See full entry →

adj.

dying of starvation;
— առնել, to starve to death;
— կորնչել, լինել, cf. Սովամահիմ.


Սովորաբար

See full entry →

adv.

habitually, as usual, customarily, ordinarily, commonly, usually, mostly, generally.

NBHL (1)

συνηθῶς pro more, pro consuetudine. Սովորակի. ըստ հասարակ կամ միշտ սովորութեան. ստէպ.


Սովորական, ի, աց

See full entry →

adj.

usual, common, ordinary, customary, habitual, familiar.

NBHL (1)

σνήθης consuetus, familiaris. որպէս սովորեալ ինչ. սովորութիւն եղեալ. հանապազորդեան, հասարակ. ընտանի.


Սովորակի

See full entry →

cf. Սովորաբար;
cf. Սովորական.


Սովորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to accustom, to habituate;
to bring up, to train, to form, to teach.


Սովորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

custom, habits, manners, usage, practice, use, bent;
արդի, նոր —, mode, new fashion;
հնացեալ —ք, ancient customs;
տարադէպ, դժպատեհ —, abuse, corrupt practice;
չար, յոռի, գարշ —, bad habit, ugly way, sad or nasty trick;
ընդ սովորութեան, according to custom, as usual;
ընդ ոչ սովորութեան, out of use or custom, unusual;
ընդ սովորութեան իւրում, as is his wont, according to his custom;
մեք չունիմք —, it is not our custom to, we are not in the habit of;
երկրորդ բնութիւն է —, use is second nature;
cf. Ունակութիւն.

NBHL (1)

ἕθος, ἑθισμός, συνήθεια consuetudo, mos եւ այլն. Սովորոյթ. սովորիլն, եւ սովորեալ իրն. բնաւորութիւն. կարգ. օրէն անդիր. աւանդութիւն. քաղաքաւարութիւն. ընթացք հանապազորդեան, տարազ եւ սարաս միօրինակ պահեալ.


Սուզանեմ, ուզի

See full entry →

va.

cf. Սուզեմ.

NBHL (1)

Յորմէ քերովբէքն թեւասքողեն, եւ սերովբէքն յինքեանս սարսեալ սուզանին (պատկառանօք). (Խոսր.։)


Սուզեմ, եցի

See full entry →

va.

to plunge, to sink, to immerge;
to cover, to hide.

NBHL (1)

Յորմէ քերովբէքն թեւասքողեն, եւ սերովբէքն յինքեանս սարսեալ սուզանին (պատկառանօք). (Խոսր.։)


Սուլեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to whistle;
to hiss, to receive with hisses.


Սուտակ, աց

See full entry →

adj.

lying.

NBHL (1)

թագաւորեսցէ ստութիւն յանպիտան, ի սուտակ. եւ ի բանսարկու մարդկանէ. (Բուզ. ՟Գ. 5։)


Սուտակ

See full entry →

cf. Սուտակն.

NBHL (1)

թագաւորեսցէ ստութիւն յանպիտան, ի սուտակ. եւ ի բանսարկու մարդկանէ. (Բուզ. ՟Գ. 5։)


Սուտակասպասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

flattery, adulation, blandishment.


Սուտկերպարանեան

See full entry →

adj.

feigned, fictitious.

NBHL (1)

Որոյ կեղծաւորելով իբրեւ ի տեսարանի զսուտ կերպարանեան պատկերն. (Փիլ. իմաստն.։)


Սուր

See full entry →

adj. s. adv. gr.

sharp, pointed, piercing, cutting, trenchant;
penetrative, acute, perspicacious, keen, subtle, lively;
sharpness;
sharply;
acute accent;
— ձայն, sharp sound, shrill voice;
— ազք, ակն, keen sight;
— ականջ, sharp ear;
— համ, acrid savour;
— ցաւ, acute pain;
— ունկն կալջիր խրատու հօր քոյ, be most attentive to your father's advice.

NBHL (1)

Ժանտ ախտս գործեն, սուր հիւանդութիւնս (կամ սրածութիւնս) մինչեւ հարկանիլ մարդ եւ անասուն առ հասարակ. (Շիր.։)


Սպանդագործ

See full entry →

s.

butcher.


Սպանողական, ի, աց

See full entry →

adj.

sanguinary, bloody, cruel;
murderous.

NBHL (1)

Հասարակաց մարմոյ եկեղեցւոյս բերան լինելով՝ սպանողական ախտիցն զմռսով լցեալ զլսօղսն առնէին. (Նիւս. երգ.։)


Սպառ, ի Սպառ

See full entry →

s. adv.

end, term, consumption;
—, ի —, totally, entirely, quite, all, thoroughly;
մինչեւ ի —, to the last extremity, utterly;
մինչեւ ի — ազգին, արշակունեաց, till the extinction of the dynasty of the Arsacides;
մինչեւ ի — շնչոյն, to the last breath;
— եբարձ զայն ի միջոյ, he achieved its destruction;
ի սպառ, to the end;
finally, at length, at last;
fully, altogether, wholly, entirely, quite.

NBHL (1)

Մնչեւ իսպառումն. մինչ ի կատարած. ցվախճան. յաւէտ. բոլորովին. ամենայն սարօք կամ մասամբք. բնաւին. ինչուան ետքը, բոլորբոլորովին.


Սպառազինութիւն, ութեան

See full entry →

s.

complete armour, arms, accoutrements, harness, fitting out;
—ք մարտի, preparatives for war.

NBHL (1)

πανοπλία universa armatura. Զինումն եւ վառումն ի պատերազմ ամենայն սարօք. մանաւանդ ամենայն զէն եւ զարդ պատերազմողի.


Սպառնամ, ացայ, ացի

See full entry →

va.

to threaten, to menace, to utter threats against;
կործանումն —, to threaten with ruin.


Սպառուած, ի, ոյ

See full entry →

s.

end, term, extremity;
summit, top.


Սպասալարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

generalship.

NBHL (1)

Յամիր սպասալարութեանն սարգսի, եւ որդւոյ իւրոյ զաքարէի եւ իւանէի։ Յամիր սպասալարութեանն զաքարէի եւ իւանէի եղբարց հարազատաց. (Յիշատ.։)


Սպասակալ

See full entry →

adj.

waiting, attending.

NBHL (1)

ՍՊԱՍԱԿԱԼ. Որ սպաս ունի ումեք կամ իմիք. սպասարար.


Սպասաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to serve, to wait on, to assist;
to administer, to bestow, to confer;
— փառաց ուրուք, to serve to a person's glory;
— հրամանի, to fulfil, accomplish or execute an order or command.


Սպասեակ, եկաց

See full entry →

s.

cf. Սպասաւոր;
guardian;
assistant, helper, sick woman's nurse.

NBHL (1)

(յն. պէսպէս) որ եւ ՍՊԱՍԻԿ. Սպասարար. խնամակալ. հոգատար. առընթերակաց. պաշտօնեայ. դայեակ. հիւանդապահ.


Սպասկապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intendancy;
սպասկապետութեան իշխան, High Steward.

NBHL (1)

ՍՊԱՍԿԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԻՇԽԱՆ. Իշխան տոհմին աբեղենից՝ որ էին սպասեակք կամ սպասարարք թագաւորաց արշակունեաց։ (Ագաթ.։) (յն. համարելով յատուկ՝ անուն՝ դնէ, Պասկապետեանս։)


Սպիտակազգեաց, եցից

See full entry →

cf. Սպիտակազգեստ.

NBHL (1)

Սպիտակազգեստ երիտասարդ տեսին։ Արս սպիտակազգեստ։ Ի կերպարանս առն սպիտակազգեստի։ Ի մի վայր եկեալ ժողովեսցին սպիտակազգեստք։ Սպիտակազգեստ լինէր. (Սկեւռ. յար.։ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Զ.։ Փիլ. տեսական.։ Վրք. սեղբ.։)


Սպիտակազգեստ, ից

See full entry →

adj.

dressed in white;
— քորք, Nuns consecrated to the Holy Virgin.

NBHL (1)

Սպիտակազգեստ երիտասարդ տեսին։ Արս սպիտակազգեստ։ Ի կերպարանս առն սպիտակազգեստի։ Ի մի վայր եկեալ ժողովեսցին սպիտակազգեստք։ Սպիտակազգեստ լինէր. (Սկեւռ. յար.։ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Զ.։ Փիլ. տեսական.։ Վրք. սեղբ.։)


Սպիտակացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to whiten, to render white, to bleach, to blanch.


Սռինչք

See full entry →

cf. Սռիչք.


Սռիչք

See full entry →

s.

blast, hiss, whistle, sound, song.


Ստակարծ

See full entry →

cf. Ստակարծող.


Ստակարծող

See full entry →

adj.

thinking falsely or erroneously.


Ստահակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to grow insolent, to become a rascal, to disobey, to revolt, to plague, to behave badly.

NBHL (1)

Որ ստահակեն, եւ մոլին ի չարիս։ Երիտասարդն ի գաւազանէ ամայացեալ՝ ստահակէ. (Յճխ. ՟Ե։ Լմբ. առակ.։)


Ստայօդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fiction, feint, dissimulation, falsity.


Ստացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to possess or acquire;
cf. Սըտացուցանեմ.

NBHL (1)

Զմարդոյս տիրական իշխանութիւն զուգահաւասար ստացուցանէ ի ծովու եւ ի ցամաքի. (Պիտ.։)


Ստգիւտ

See full entry →

cf. Ըստգիւտ.


Ստեղծագործեմ, եցի

See full entry →

va.

to create.


Ստեղծադիր

See full entry →

adj.

innate, inborn.

NBHL (1)

Ծառայս զմեզ ունէր բանսարկուն ... կայր չարաչար ախտիցն ստեղծադիր. (Պրոկղ. կուս.։) (Նոյն իմաստ ելանէ, եթէ ընթերցցիս ստեղծադիր, որպէս արուեստակօղ։)


Ստէպ, սպիպոյ, ով, աւ

See full entry →

s. adj. adv.

speed, haste, alacrity, diligence;
frequent, instant;
frequently, often, instantly;
— —, quickly, hastily;
very often, continually, incessantly;
ստիպաւ or —պով, in haste, in a hurry, quick, fast, with great speed or alacrity;
eagerly, hotly;
— կալ, to persevere in, to be assiduous, steadfast in, constant in, to apply or addict oneself to, cf. Հանապազորդեմ


Ստին, ստեան, ի ստենէ

See full entry →

s. fig.

breast, bosom;
teat;
source, spring;
ի ստեան, at the breast;
մանուկ ի ստեան, sucking-child;
գօտեւորեալ առ ստեամբ, girt about the paps;
կերակրել ստեամբ, to suckle, to give suck, to give the breast to;
դիել զ—ս, to suck, to draw the breast;
cf. Հատուցանեմ;
անկանիլ ստեանցն, forming or rounding of the breasts in adolescence;
եռալ ստեանց, to give milk;
ի ծուծ ստեանցն կախեալ, hanging to her breast;
—ք անկան քեզ, thy breast are fashioned;
յոյս իմ ի ստեանց մօր իմոյ, my hope from my mother's womb.


Ստնանեմ, եցի

See full entry →

va.

to surmount, to prevail;
to hurt, to injure, to wrong, to prejudice, to damage.


Ստնդեայ

See full entry →

adj.

cf. Ստնդիաց.

NBHL (1)

յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)


Ստնդեաց

See full entry →

adj.

cf. Ստնդիաց.

NBHL (1)

յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)


Ստնդի, ոյ

See full entry →

adj.

cf. Ստնդիաց.

NBHL (1)

յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)


Ստնդիացեալ

See full entry →

adj.

cf. Ստնդիաց.

NBHL (1)

յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)


Ստնդիացի

See full entry →

adj.

cf. Ստնդիաց.

NBHL (1)

յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)