horrible, terrible, dreadful, ghastly, hideous, formidable, frightful;
մեծաւ —լեօք, greatly wondering.
to be greatly afraid, to tremble, to shudder with horror, to dread, to fear;
սոսկացեալ դողալ, to be horror-struck, terrified, to quake with terror.
φρίσσω, -ττω horreo. Դողալ. սարսիլ. սարսափիլ. սօսափիլ. քստմնիլ. զարհուրիլ.
horror, great fear, trembling, shuddering, terror, dread, dismay, fright, apprehension;
— հերաց, bristling up of the hair;
դողումն եւ — կալաւ զբանակն, a panic spread through the army;
— պատահեաց ինձ, I was seized with horror;
— ածել, բերել, to terrify, to strike with horror, to make one's hair stand on end.
φρίξ, φρίκη, φρικασμός, θραυσμός horror περίφριξις refrixio, frigor. Սոսկալն. դողումն. սարսափումն. քստմնութիւն. ահ. ահաւիրք. եւ Սարսռումն ի ցրտոյ. ահուդող.
famished, suffering from famine or hunger.
dying of starvation;
— առնել, to starve to death;
— կորնչել, լինել, cf. Սովամահիմ.
habitually, as usual, customarily, ordinarily, commonly, usually, mostly, generally.
συνηθῶς pro more, pro consuetudine. Սովորակի. ըստ հասարակ կամ միշտ սովորութեան. ստէպ.
usual, common, ordinary, customary, habitual, familiar.
σνήθης consuetus, familiaris. որպէս սովորեալ ինչ. սովորութիւն եղեալ. հանապազորդեան, հասարակ. ընտանի.
to accustom, to habituate;
to bring up, to train, to form, to teach.
custom, habits, manners, usage, practice, use, bent;
արդի, նոր —, mode, new fashion;
հնացեալ —ք, ancient customs;
տարադէպ, դժպատեհ —, abuse, corrupt practice;
չար, յոռի, գարշ —, bad habit, ugly way, sad or nasty trick;
ընդ սովորութեան, according to custom, as usual;
ընդ ոչ սովորութեան, out of use or custom, unusual;
ընդ սովորութեան իւրում, as is his wont, according to his custom;
մեք չունիմք —, it is not our custom to, we are not in the habit of;
երկրորդ բնութիւն է —, use is second nature;
cf. Ունակութիւն.
ἕθος, ἑθισμός, συνήθεια consuetudo, mos եւ այլն. Սովորոյթ. սովորիլն, եւ սովորեալ իրն. բնաւորութիւն. կարգ. օրէն անդիր. աւանդութիւն. քաղաքաւարութիւն. ընթացք հանապազորդեան, տարազ եւ սարաս միօրինակ պահեալ.
cf. Սուզեմ.
Յորմէ քերովբէքն թեւասքողեն, եւ սերովբէքն յինքեանս սարսեալ սուզանին (պատկառանօք). (Խոսր.։)
to plunge, to sink, to immerge;
to cover, to hide.
Յորմէ քերովբէքն թեւասքողեն, եւ սերովբէքն յինքեանս սարսեալ սուզանին (պատկառանօք). (Խոսր.։)
to whistle;
to hiss, to receive with hisses.
lying.
թագաւորեսցէ ստութիւն յանպիտան, ի սուտակ. եւ ի բանսարկու մարդկանէ. (Բուզ. ՟Գ. 5։)
cf. Սուտակն.
թագաւորեսցէ ստութիւն յանպիտան, ի սուտակ. եւ ի բանսարկու մարդկանէ. (Բուզ. ՟Գ. 5։)
flattery, adulation, blandishment.
feigned, fictitious.
Որոյ կեղծաւորելով իբրեւ ի տեսարանի զսուտ կերպարանեան պատկերն. (Փիլ. իմաստն.։)
sharp, pointed, piercing, cutting, trenchant;
penetrative, acute, perspicacious, keen, subtle, lively;
sharpness;
sharply;
acute accent;
— ձայն, sharp sound, shrill voice;
— ազք, ակն, keen sight;
— ականջ, sharp ear;
— համ, acrid savour;
— ցաւ, acute pain;
— ունկն կալջիր խրատու հօր քոյ, be most attentive to your father's advice.
Ժանտ ախտս գործեն, սուր հիւանդութիւնս (կամ սրածութիւնս) մինչեւ հարկանիլ մարդ եւ անասուն առ հասարակ. (Շիր.։)
butcher.
sanguinary, bloody, cruel;
murderous.
Հասարակաց մարմոյ եկեղեցւոյս բերան լինելով՝ սպանողական ախտիցն զմռսով լցեալ զլսօղսն առնէին. (Նիւս. երգ.։)
end, term, consumption;
—, ի —, totally, entirely, quite, all, thoroughly;
մինչեւ ի —, to the last extremity, utterly;
մինչեւ ի — ազգին, արշակունեաց, till the extinction of the dynasty of the Arsacides;
մինչեւ ի — շնչոյն, to the last breath;
— եբարձ զայն ի միջոյ, he achieved its destruction;
ի սպառ, to the end;
finally, at length, at last;
fully, altogether, wholly, entirely, quite.
Մնչեւ իսպառումն. մինչ ի կատարած. ցվախճան. յաւէտ. բոլորովին. ամենայն սարօք կամ մասամբք. բնաւին. ինչուան ետքը, բոլորբոլորովին.
complete armour, arms, accoutrements, harness, fitting out;
—ք մարտի, preparatives for war.
πανοπλία universa armatura. Զինումն եւ վառումն ի պատերազմ ամենայն սարօք. մանաւանդ ամենայն զէն եւ զարդ պատերազմողի.
to threaten, to menace, to utter threats against;
կործանումն —, to threaten with ruin.
end, term, extremity;
summit, top.
generalship.
Յամիր սպասալարութեանն սարգսի, եւ որդւոյ իւրոյ զաքարէի եւ իւանէի։ Յամիր սպասալարութեանն զաքարէի եւ իւանէի եղբարց հարազատաց. (Յիշատ.։)
waiting, attending.
ՍՊԱՍԱԿԱԼ. Որ սպաս ունի ումեք կամ իմիք. սպասարար.
to serve, to wait on, to assist;
to administer, to bestow, to confer;
— փառաց ուրուք, to serve to a person's glory;
— հրամանի, to fulfil, accomplish or execute an order or command.
cf. Սպասաւոր;
guardian;
assistant, helper, sick woman's nurse.
(յն. պէսպէս) որ եւ ՍՊԱՍԻԿ. Սպասարար. խնամակալ. հոգատար. առընթերակաց. պաշտօնեայ. դայեակ. հիւանդապահ.
intendancy;
սպասկապետութեան իշխան, High Steward.
ՍՊԱՍԿԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԻՇԽԱՆ. Իշխան տոհմին աբեղենից՝ որ էին սպասեակք կամ սպասարարք թագաւորաց արշակունեաց։ (Ագաթ.։) (յն. համարելով յատուկ՝ անուն՝ դնէ, Պասկապետեանս։)
cf. Սպիտակազգեստ.
Սպիտակազգեստ երիտասարդ տեսին։ Արս սպիտակազգեստ։ Ի կերպարանս առն սպիտակազգեստի։ Ի մի վայր եկեալ ժողովեսցին սպիտակազգեստք։ Սպիտակազգեստ լինէր. (Սկեւռ. յար.։ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Զ.։ Փիլ. տեսական.։ Վրք. սեղբ.։)
dressed in white;
— քորք, Nuns consecrated to the Holy Virgin.
Սպիտակազգեստ երիտասարդ տեսին։ Արս սպիտակազգեստ։ Ի կերպարանս առն սպիտակազգեստի։ Ի մի վայր եկեալ ժողովեսցին սպիտակազգեստք։ Սպիտակազգեստ լինէր. (Սկեւռ. յար.։ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Զ.։ Փիլ. տեսական.։ Վրք. սեղբ.։)
to whiten, to render white, to bleach, to blanch.
cf. Սռիչք.
blast, hiss, whistle, sound, song.
cf. Ստակարծող.
thinking falsely or erroneously.
to grow insolent, to become a rascal, to disobey, to revolt, to plague, to behave badly.
Որ ստահակեն, եւ մոլին ի չարիս։ Երիտասարդն ի գաւազանէ ամայացեալ՝ ստահակէ. (Յճխ. ՟Ե։ Լմբ. առակ.։)
fiction, feint, dissimulation, falsity.
to cause to possess or acquire;
cf. Սըտացուցանեմ.
Զմարդոյս տիրական իշխանութիւն զուգահաւասար ստացուցանէ ի ծովու եւ ի ցամաքի. (Պիտ.։)
cf. Ըստգիւտ.
to create.
innate, inborn.
Ծառայս զմեզ ունէր բանսարկուն ... կայր չարաչար ախտիցն ստեղծադիր. (Պրոկղ. կուս.։) (Նոյն իմաստ ելանէ, եթէ ընթերցցիս ստեղծադիր, որպէս արուեստակօղ։)
speed, haste, alacrity, diligence;
frequent, instant;
frequently, often, instantly;
— —, quickly, hastily;
very often, continually, incessantly;
ստիպաւ or —պով, in haste, in a hurry, quick, fast, with great speed or alacrity;
eagerly, hotly;
— կալ, to persevere in, to be assiduous, steadfast in, constant in, to apply or addict oneself to, cf. Հանապազորդեմ
breast, bosom;
teat;
source, spring;
ի ստեան, at the breast;
մանուկ ի ստեան, sucking-child;
գօտեւորեալ առ ստեամբ, girt about the paps;
կերակրել ստեամբ, to suckle, to give suck, to give the breast to;
դիել զ—ս, to suck, to draw the breast;
cf. Հատուցանեմ;
անկանիլ ստեանցն, forming or rounding of the breasts in adolescence;
եռալ ստեանց, to give milk;
ի ծուծ ստեանցն կախեալ, hanging to her breast;
—ք անկան քեզ, thy breast are fashioned;
յոյս իմ ի ստեանց մօր իմոյ, my hope from my mother's womb.
to surmount, to prevail;
to hurt, to injure, to wrong, to prejudice, to damage.
cf. Ստնդիաց.
յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)
cf. Ստնդիաց.
յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)
cf. Ստնդիաց.
յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)
cf. Ստնդիաց.
յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)
cf. Ստնդիաց.
յերիտասարդաց մինչեւ յստնդիայսն։ Բայց ի տղայոցն ստնդիացեաց. (Խոր. ՟Բ. 70։ ՟Գ. 27։)