Definitions containing the research էութիւն : 279 Results

Ներհակ

See full entry →

cf. Հակառակ.

NBHL (1)

Ներհակս ինձ զօրացուցի ապառումս եւ անկռուելիս։ Բազմահատուած էութիւն բնութեանս՝ ներհակք միմիեանց ի պատերազմի։ Ընդէ՞ր զինեցար ընդդէմ քո ներհակ. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Ի՟Ե. ՟Խ՟Զ։)


Ներհական

See full entry →

cf. Հակառակ.

NBHL (1)

Ոչ է ներհական էութեան էութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Նշանակական, ի, աց

See full entry →

cf. Նշանական.

NBHL (1)

Եղիցի անեղութիւն՝ գոլոյն աստուծոյ նշանակական, այլ ո՛չ նոյն էութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Նոյն, նորին, նովին, նովիմբ

See full entry →

pron. adj. adv.

himself, herself, itself;
he, she, it;
even, equal, identical;
ditto, do, idem or id;
the same, of the same kind, after the same manner, equally, conformably, identically;
մի եւ —, the same;
ի —, ի նմին, together, all at once;
ի —, — ընդ —, ընդ —ս իսկ, ի մի եւ ի —, ի նմին ժամանակի, -ժամայն, —հետայն, soon, very soon, quickly, in the same moment, immediately, directly;
— գործել, to identify.

NBHL (1)

Երկոցունց մարգարէութեանցն մի եւ նոյն դիտաւորութիւն է, եւ չիք այլ ինչ այլաբանութիւն ի միջի. քանզի ո՛չ այլ եւ այլ հոգի ետուն զմարգարէութիւն, այլ նոյն եւ մի հոգի. (Եզնիկ.։)


Նուազ, ից

See full entry →

adj. adv.

of little consequence, inconsiderable, few in number;
lesser, smaller, very slight, weak, little;
thin, slender;
base, low, vile;
not so much, less but little, not over;
ոչ ինչ —, not less, not fewer;
յաւէտ կամ —, more or less;
ոչ յաւէտ եւ ոչ —, neither more nor less;
— առնել, cf. Նուազեցուցանեմ.

NBHL (2)

Քրիստոնէութիւն նուազ եւ հալածական, նորոգ սկսեալ. (Իգն.։)

Նուազ, այսինքն նուրբ ասի ի վերայ նորա, զամենայն ծանրութեամբ եւ հեռակցութեամբ զանց արարեալ, եւ յամենայն անարգելաբար մտեալ։ Եւ ամենայնի պատճառ է նուազ. քանզի ոչ ուրեք գտցես զնուազին էութիւն անհաղորդելի. այսպէս է առնլի նուազն ի վերայ աստուծոյ, ներգործօղ եւ թափանցիկ մինչեւ ցորոշումն սրտից. (Դիոն. ածայ.։)


Ողոքանք, նաց

See full entry →

s.

supplication, humble prayer, instance;
softness, kind things, soft words, blarney;
attraction, insinuation, persuasion;
fondling, caress, cajoling, coaxing, fulsome flattery, adulation.

NBHL (1)

Դեւք ողոքանօք որսան զանուսմունս ի խաբէութիւն։ Ընկալան զգիրն խաբեբայ ողոքանաց թագաւորին։ Եւ ոչ ողոքանացն երեսս ինչ արար։ Բազում բանիւք ողոքանօք ածէր զթագաւորն ի հաւանութիւն։ Գութս ողոքանաց արկանէին առաջի բարերարին. (Եղիշ.)


Ոճ, ոյ, ով

See full entry →

s. bot. adv.

style;
phrase;
method, system, formula;
rank, order, manner, fashion, form;
behaviour, conduct;
dogma, doctrine;
culm or stalk of gramineous plants;
pannier, basket;
— լեզուաց, the character or genius of a language;
— սուրբ գրոց, language of the Scriptures;
ճեմական, բանաստեղծական, ճարտասանական, արձանական, գոթացի, լակոնական, մարոտեան, մեղրածորան ոճ, academical, poetical, oratorical, lapidary, gothic, laconic, marotic, mellifluent or honied style;
բարձր, վսեմ, վայելուչ, յարդարուն, պարզ, կորովի, քաղցր, հեշտ, բարեխառն ոճ, elevated or high, sublime, elegant, florid, simple, nervous, mellifluous, fluent or easy, temperate or moderate manner or style;
ընտանի, կատակաբան, երկայնաբան, անհարթ, խիստ, թոյլ or տկար ոճ, familiar, burlesque, prolix o diffuse, harsh or rough, hard, languishing style;
մաքրել զոճ, to purify, to refine the style;
յոճ եւ ի կարգ մուծանել, to reduce to method, to put in order;
ոճով մանր հայել, to fix, to rivet the attention;
մանգաղ արկանել յոճ ընկերին, to put a sickle unto one's neighbour's standing corn;
գարին յոճ կայր, the barley was green;
cf. Բաղշտակ;
acre (measure of lands);
ոճով, methodically;
distinctly, precisely;
continuously, in detail;
suitably, properly, to the purpose;
նովին ոճով, in the same style.

NBHL (1)

Խաղ ինչ եւ խաբէութիւն զմեր ոճս (յն. զմերսն) համարեսցի. (Ոսկ. եբր.։)


Ոսոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

enmity;
rivality;
opposition.

NBHL (1)

Ոսոխութիւն եւ նենգութիւնք եւ չարարուեստ խաբէութիւնք սատանայի. (Մաշտ.։)


Ոստանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to branch out, to ramify, to shoot out;
to become invigorated, ramified.

NBHL (1)

Ի վերայ հաս պօղոս, թէ ոստացաւ խաբէութիւնն ի ձեռն այնոցիկ. (Եփր. ՟բ. թես.։)


Մտախոհ

See full entry →

cf. Մտախորհ.

NBHL (1)

Խռովէր, մտախոհ լինէր, գուցէ խաբէութիւն ինչ իցէ. (Բուզ. ՟Դ. 8։)


Յանգակից

See full entry →

adj.

well suited to one another, having affinity with, analogous, similar.

NBHL (1)

Մի՛ մերժեր եւ զոր կոչեցեր քեզ պատկեր՝ զյանգակից եւ զնմանաւոր քեզ էութիւն. (Սարկ. աղ.։)


Յանդիմանակաց, աց

See full entry →

adj. s.

present, assisting, in the presence of;
assistant.

NBHL (1)

Որ ինչ բանիւք է, խաբէութիւն է, եթէ զգործն յանդիմանակաց իւր ոչ ունի. (Սարգ. յկ. ՟Է։)


Ուղղակի

See full entry →

adj. adv.

right;
rightly, directly;
correctly.

NBHL (1)

Ոչ ուղղակի մեկնես զմարգարէութիւնդ։ Ուղղակի կա՛ց ի վերայ մտացն, զի մի՛ մոլորեսցիս ի ճշմարտութենէն. (Սարգ. յկ. ՟Զ։)


Շամրտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

samaritanism, Samaritan sect.

NBHL (1)

Զգո՛յշ լի նիջիր, գուցէ երբէք ի շամրտութիւն, կամ ի հրէութիւն կործանեսցիս. (Կոչ. ՟Դ։)


Շարադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to put together, in order, to arrange, to re-unite, to connect, to join, to combine;
to construct, to make, to form;
cf. Շարագրեմ.

NBHL (1)

Ի զանազան տառից (տարերաց) շարադրեալ բանկանիս էութիւն. (Նար. խչ.։)


Շարախառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Շարախառնումն.

NBHL (1)

Հրեշտակք աննիւթ եւ անշարադիր էութիւնք են ամենայն իրօք, ոչ գոլով խառնումն եւ ի շարախառնութեանց տարերց. (Մաքս. ի դիոն.։)


Շարունակեմ, եցի

See full entry →

va.

to contain, to enclose, to conserve;
to continue, to last.

NBHL (1)

Շարունակիմ աստ, եւ անդ ի ստորեւս հոսիմ։ Որպէս զէութիւն երկուց տարազուց ի մի կերպարան շարունակեցան. (Նար. ՟Հ՟Ա. եւ Նար. խչ.։)


Շիջանիմ, ջայ, ջիր

See full entry →

vn. fig.

to go out, to be extinguished or quenched;
to be dimmed, obscure;
to pass away, to cease, to be buried in oblivion;
to cool, to grow cool, to be quenched, to become extinct;
to die peaceably.

NBHL (1)

Շիջաւ դարձեալ մարգարէութիւն, որպէս այլ բարիքն։ նշանքն շիջան, զի մի՛ հաւատքն ապականեսցի. (Մխ. երեմ.։)


Շղաշ, ից

See full entry →

cf. Շղարշ.

NBHL (1)

Յօրինեաց զգլուխ իւր զարդու իւրով, եւ առ շղարշատեռն ի խաբէութիւն նորա. (Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 10։)


Շղաշատեռ

See full entry →

cf. Շղարշ.

NBHL (1)

Յօրինեաց զգլուխ իւր զարդու իւրով, եւ առ շղարշատեռն ի խաբէութիւն նորա. (Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 10։)


Շղարշ, ից

See full entry →

s.

very transparent veil, gauze;
crape.

NBHL (1)

Յօրինեաց զգլուխ իւր զարդու իւրով, եւ առ շղարշատեռն ի խաբէութիւն նորա. (Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 10։)


Շրջանակեայ

See full entry →

adj.

furnished with a circle or frame;
round, circular.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր շրջանակեայ ծնօտք շուրջ զսեղանովն. (վասն զի) մարմնական ամենեցուն էութիւնն յեղյեղումն եւ փոփխութիւն ընդունի. (Փիլ. ել. ՟Բ. 70։)


Պատրանք, նաց

See full entry →

s.

deceit, cheat, fraud, imposition, seduction, trick, imposture;
mistake, error;
illusion, deception;
աստղ —նաց, erratic star, planet;
ի —նս արկանել, —նս մատուցանել, to deceive, to cheat, to seduce, to induce or lead into error;
cf. Ըմբռնիմ.

NBHL (1)

ἁπάτη deceptio, fraus μεθοδεία circumventio, insidiae, dolus. Պատրել, եւ իլն, պատրիք. խաբէութիւն. նենգ. դաւ. ալ.


Պատրողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

deceit, cheat, imposition, fraud, trick.

NBHL (1)

Պատրանք. խաբէութիւն.


Պարաբառնամ, բարձի

See full entry →

vn.

to raise around;
to sustain, to support, to take away, to suppress.

NBHL (1)

Պարաբառնան՝ ի նմանէ զհայրականն էութիւն եւ զանուն. (Լմբ. հանգ.։)


Պարագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to circumscribe, to confine, to limit;
to comprehend, to contain;
to describe;
to trace or draw the first strokes, to sketch the outline of;
to rough-draw.

NBHL (1)

Սրբազան աստուածաբանքն զգերագոյ եւ անկերպ էութիւն յոլովակի ամենայն ուրեք հրեղէն պարագրեն. (Դիոն. երկն.։)


Տրամատեմ, եցի

See full entry →

va.

to divide equally.


Ցանկորդեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to frequent, to haunt;
to continue, to persevere, to perpetuate, to last.

NBHL (1)

(Մարդն) որպէս օրէնս ինչ հաստատունս եւ հաճոյս զխաբէութիւնն ցանկորդելով յինքեան։ (Աղաւնին առ մարդիկ) ցանկորդեալ առ նոսա ունել միաբանութիւն. (Պիտ.։)


Վիճակեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Վիճակեցուցանեմ.

NBHL (1)

Մատաթեայ զառաքելութիւն վիճակեաց, եւ ագաբեայ եւ տիմոթեայ զմարգարէութիւն։ Վիճակեցին զքաղաքն, եւ անկաւ վիճակն կուռնելիոսի։ Զպատմուճանն վիճակեցին՝ ու՛մ եւ ելցէ։ Վիճակեալ երկոցունց (թագաւորաց՝ պրս. եւ յն) զմեծ զաշխարհս հայոց բաժանեալ ծառայեցուցին։ Տեսանես զհանդերձսն մերկացեալ, զպատմուճանն վիճակեալ. (Լմբ. ստիպ.։ Տէր Իսրայէլ. փետր. ՟Ի՟Բ.։ Երզն. մտթ.։ Փարպ.։ Եղիշ. խաչել.։)


Փորձիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be tried, tempted;
to try, to endeavour, to seek;
to be purified, refined.

NBHL (1)

Այժմ զմերս քահանայապետութեան սկիզբն եւ էութիւն ասել փորձեցայց. (Լմբ. պտրգ.։)


Տասնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ten, the number ten.

NBHL (1)

Զքառակին, որ է էութիւն տասնութեան. (Փիլ. ել. ՟Է. 27։)


Տարածանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Տարածեմ.

NBHL (1)

Ի տարածանելն ազգի մարդկան ընդ լայնութիւն ամենայնի երկրի։ Ամենեցուն հասարակաց հնարէր զխնամոցն իւրոց ի վերայ տարածանել (կամ տարածել) զգեստս։ Քրիստոնէութիւնն տարածանէր ընդ ամենայն կողմանս։ Չեւ եւս սփռեալ տարածանէր համբաւս այս ի դվին։ Ուստի՞ բան հրամանացն ընդ աշխարհ տարածեալ իցէ. (Խոր. Եղիշ.։ Փարպ.։ Եզնիկ.։)


Տարրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to element, to compound of elements, to constitute, to produce, to form, to give being to;
to incorporate, to attach together, to mix, to unite;
to inculcate, to impress.

NBHL (1)

Ի մի էութիւն զիւրաքանչիւրոցն նուէր տարրացոյց։ Տարրացուցանէ զնոսա մի աստուած եւ մարմին աստուծոյ։ Հոգին տարրացուցանէ զմեզ ի քրիստոս իբր զկենդանութիւն։ Հանդերձն՝ զոր տարրացոյց անկողին ի խորափտին. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Տարրեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

cf. Տարրաւոր.


Սաբէականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Սաբէութիւն.


Սաղմն, մին

See full entry →

s.

embryon, foetus;
— առնուլ, cf. Սաղմնառեմ.

NBHL (1)

Որ չձեւ էր բնաւ ի լոյս եկեալ սաղմնն, անդէն խլրտեալ յորովայնի մօրն՝ մարգարէութիւն խօսէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)


Տողեմ, եցի

See full entry →

va.

to thread, to string;
to arrange, to place or put in order, to classify;
to draw up, to range, to marshal, to array;
to write, to compose.

NBHL (1)

Միայար տողեն ղաղօթսն։ Ոչ միաշար տողեալ ասացին մարգարէքն զմարգարէութիւն. (Խոր.։ Գէ. ես.։)


Տեսակաւոր

See full entry →

adj. gr.

specified.

NBHL (1)

Ունօղ զտեսակ որոշեալ, մասնաւորեալ, յատկացեալ. այսինքն տեսակաւոր անուն որ զհասարակական ինչ էութիւն ասէ ՛Ըստ ինքեան). (Երզն. քեր.։)


Տեսանողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

vision, sight;
prophecy.

NBHL (1)

Կամ Մարգարէութիւն. հոգետեսութիւն.


Տեսողութիւն, ութեան

See full entry →

s. ast.

cf. Տեսանողութիւն;
theorem;
vision, visibility.

NBHL (1)

ՏԵՍՈՂՈՒԹԻՒՆ. θεωρία contemplatio ὄραμα visio. եւ προφητεία prophetia. Խորհրդաւոր տեսութիւն, կամ Տեսանողութիւն. մարգարէութիւն. գուշակութիւն.


Տեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

NBHL (1)

ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ. որպէս Տեսանողութիւն. մարգարէութիւն.


Վաճառախաբութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cheat, swindlery.

NBHL (1)

Խաբէութիւն՝ խարդախութիւն ի վաճառս.


Վայելուչ

See full entry →

adj. adv.

convenient, suitable, proper, congruous, pertinent, decent, becoming, fit;
well made or shaped, comely, elegant, prepossessing, genteel, pretty, graceful;
enjoyable, enjoying;
—ս, elegantly.

NBHL (1)

Ոչ արդար եւ պատշաճ եւ վայելուչ ասի ի վերայ յովբայ, բայց ի վերայ Քրիստոսի յայտնապէս է մարգարէութիւնս. (Իսիւք.։)


Փաղանունաբար

See full entry →

adv.

cf. Փաղանունապէս.


Փաղանունակի

See full entry →

cf. Փաղանունապէս.


Փաղանունապէս

See full entry →

adv.

univocally;
synonymously.


Փառատրեմ, եցի

See full entry →

va.

to praise, to laud, to glorify.


Օն

See full entry →

s. int.

cheer, shout of encouragement;
— առնում, to cheer up, to pluck up courage;
Օ՛ն առ, Օ՛ն առեալ, now! come! cheer up! courage! bravo! օ՛ն անդր, oh fie! for shame! pshaw! avaunt! back ! stand back ! off or away with you! օ՛ն անդր, իբաց կաց, be off! go away! begone! get you gone! օ՛ն արի, rise up! come! օ՜ն եկայք, come along ! օ՜ն եկայք եւ մեք, let us go too;
օ՜ն արիք, arise! get up! օ՜ն եւ օն, so, in this or that way, thus, such;
certainly, to be sure, assuredly;
օ՛ն եւ օն արասցէ ինձ Աստուած եւ օ՛ն եւ օն յաւելցէ եթէ ոչ մահու մեռանիցիս, may God strike me if you die not ! օ՛ն եւ օն արասցեն դիք աստուածք եւ օ՛ն եւ օն յաւելցեն եթէ, the gods do so unto me, more also, if...;
օ՛ն եւ օն արասցէ ինձ Աստուած եւ օ՛ն եւ օն յաւելցէ եթէ, may the gods load or afflict you withevery evil if ...;
օն իբաց թողցուք, oh too much! leave off ! have done !

NBHL (1)

Ո՛չ եթէ մատեանք ինչ են իրաց անցելոց, այլ՝ մարգարէութիւն իրաց լինելոց (այսինքն լինելւոց), եւ եթէ՛ օ՛ն թէ՛ օ՛ն՝ գալոց իրացն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)


Օրինական, ի, աց

See full entry →

cf. Օրինաւոր.

NBHL (1)

Իբրեւ մկրտեաց յիսուս զյովհաննէս, ի նա կացոյց զամենայն օրինականսն, զքահանայութիւն. զթագաւորութիւն, եւ զմարգարէութիւն. նաեւ զամենայն հօտս առ նա դարձոյց. (Անան. ի յհ. մկ.։)


Քնէած, ից, աց

See full entry →

adj.

sleepy, drowsy;
lethargic.

NBHL (1)

Ի շունչ քնէածաց ժողովեալ է խաբէութիւն մոլորութեան տեսլեանց. (անդ։)