Definitions containing the research անանց : 367 Results

Սատարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

help, succour, assistance, cooperation;
fellowship, admission;
woollen-trade.

NBHL (1)

Աւանդեցաք կանանց՝ իշխել ոստայնանկութեան, եւ սատարութեան. (Պղատ. օրին. ՟Է։ 1)


Սար, ից, ոց

See full entry →

s.

height, eminence, top, summit, peak;
cape, promontory, point;
սարք, furniture, moveables, equipage;
harness;
all that follows, rest.

NBHL (1)

Ասեն, արանց է այս ճանապարհ, եւ ոչ կանանց. արի մարդոց է սարս, եւ ոչ թ ուլից եւ վատաց. (Վանակ. տարեմտ.։)


Սարկաւագուհի, հւոյ, հեաց

See full entry →

s.

deaconess;
abbess.

NBHL (1)

Զայս զսարկաւագուհեաց կանանց ասէ, որք սպասաւորք (էին) եկեղեցւոյն (Ոսկ.՟ա. տիմ.։)


Սգասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immoderate love of mourning.

NBHL (1)

Ոչ կանանց եւ ոչ արանց հրամայեցաւ սգասիրութիւն, եւ բազմարտօսր լինել. (Բրս. գոհ.։)


Սերմակրեմ

See full entry →

va.

to conceive.

NBHL (1)

Աննա (մայր կուսին) զնա սերմակրեաց, որ ելոյծ զերկունս կանանց. (Հ. սեպտ. ՟Ը.։)


Սրբական, ի, աց

See full entry →

adj.

holy, pure, chaste.

NBHL (1)

Արանց սրբականաց, եւ կանանց պսակելոց. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)


Սրբափայլ

See full entry →

adj.

shining in holiness, pure, clean, holy.

NBHL (1)

Սրբափայլ միակրօնիցն (կանանց իւղաբերից) հիացմամբ եւ զարմացմամբ. (Նար. տաղ.։)


Վաղապատիր

See full entry →

adj.

easily deceived or duped.

NBHL (1)

Կանանց է վաղապատիր լինել ի մեղաց։ Ազգ անհամեստից կանանց երագալուր եւ դիւրահաւան եւ վաղապատիր. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Ը։ Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Պոռնկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Պոռնկիմ.

NBHL (1)

Զպոռնկացեալսն բառնալ ի միջոյ (այլ ձ. զպոռնկեցեալսն)։ Զօրէն պոռնկացելոց կանանց. (Պիտ.։)


Պչրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to give oneself affected ways, to simper, to be dainty, to mince, to be disdainful, overnice, to play the prude;
to adonize, to be studiously elegant, to be dandy or foppish;
to be well dressed, very spruce.

NBHL (1)

Զի՞նչ իցէ խայտալն (կանանց). յորժամ հպտիցին, յորժամ պչրիցին, զաչսն զվայրօքն յածիցեն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ծ՟Է։)


Ջայլ, ից

See full entry →

s.

multitude, crowd, quantity;
company of mourners or weepers;
repeated bursts of weeping, wailing.

NBHL (2)

Եղերականք ջայլից համօրէն բանահիւսից կանանց լալականաց. (Նար. ՟Կ՟Ը։)

Երամք կանանց ճչօղ ջայլից՝ շուրջանակի զնա պարէին. (Ուռպ. ողբ.։)


Ջատուկ, տկաց

See full entry →

s. fig.

conjurer, sorcerer, wizard;
divineress, sorceress, witch, enchantress;
vixen, scold.

NBHL (1)

Սոցին ջատուկ կանանցս եղբայր կամարար եղեալ. (Լաստ. ՟Ի՟Գ.) (գրեալ էր՝ յեր կուս եւս օրինակս՝ ջամուկ. ղի տ եւ մ շփոթին ի մատեանս)։


Ջերմագութ

See full entry →

cf. Գորովագութ.

NBHL (1)

Կանանցջերմագութ եղելոց (առ զաւակս)։ Ջերմագութ հարամբ. (Ոսկ. ՟ա. թես.։ Լաստ. ՟Ծ՟Է։)


Յիշատակարան, աց

See full entry →

s.

memory, archives, annals;
sepulchre, monument;
album;
— մատենից, գրոց, brief epilogue.

NBHL (1)

Անխափան կացցէ մեծ յիշատակարանս այս (պահոց) ընդ աստուածային անանց տօնին։ Գրեցաւ յիշատակարանս այս վասն նորա (չարին Վասակայ՝) առ ի կշտամբութիւն յանդիմանութեան մեղաց նորա. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)


Յողդողդ, աց

See full entry →

adj.

not firm, weak, tottering, unstable, unsteady;
inconstant, mutable, vacillating, wavering, versatile, fickle, volatile.

NBHL (1)

Զի այնպէս իմն յողդողդ է ազգ կանանց. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Յօշեմ, եցի

See full entry →

va.

to cut to pieces, to cut up, to tear in pieces;
անդամ անդամ —, to dismember, to tear limb from limb, to pull to pieces, to dilaniate;
— ընդ մէջ, to divide in halves;
to cut or break asunder.

NBHL (1)

Ձեռք բազմագութ կանանց ո՛չ կերակուրս կարկառեցին մանկանց ի զօրանալ պաշարմանն, այլ ի կերակուր զնոսա յօշեցին, եւ սովոյ դեղ զիւրեանցն արարին սիրելիս. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Նախահրաւէր

See full entry →

adj.

invited beforehand.

NBHL (1)

Նախահրաւէր կարապետ փառաց (ստեփաննոս)։ Բարեխօսութեամբ մեծին ի ծնունդս կանանց՝ նախահրաւէր այսմ շնորհի՝ մկրտչին յովհաննու։ Եղիցի սա նշան ի ճակատ նախահրաւէր կոչեցելոցն յարքայութիւնդ երկնից. (Գանձ.։)


Նախապետ

See full entry →

cf. Նահապետ.

NBHL (1)

Անուանք կանանց նախապետացն (այս ինքն նախահարց). (Ոսկիփոր.։)


Նախընթաց, ից

See full entry →

cf. Նախընթացիկ.

NBHL (1)

Նախընթաց կարապետն, մեծն ի ծնունդս կանանց. (Զքր. կթ.։)


Նամակագիր, գրի

See full entry →

s.

letter-writer;
— լինել, to write a letter.

NBHL (1)

Ամբաստանօղ նամակագիրն։ Որ գանձին եւ գաւառին նամակագիր էր։ Նամակագիր եղեն զերկուց կանանց վասն զորդիս իւրեանց թլփատելոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 11։ ՟Դ. 1։ ՟Զ. 10։)


Յարիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to be joined, united, attached to, to adhere;
to adhere, to be attached to;
— յոք, to take the part of, to follow, to keep company with, to stand by the flag of;
— ի կարծիս, ի կողմն, to embrace an opinion, to go over to the opinion, to adopt, to side with, to join a party;
— ի սէր կանանց, to abandon oneself to lasciviousness.


Յաւէժ, ւեժի, ժաց

See full entry →

adj. adv.

perpetual, eternal, immortal;
always, without end, perpetually, eternally.

NBHL (1)

ՅԱՒԷԺ, եժ, ի, աւ. ա. Յաւեժական. յաւիտենական, մշտնջենաւոր. անանց. անսպառ. անեզրական. անշարժ. անփոփոխ.


Յաւիտենից

See full entry →

adj.

eternal, perpetual;
անանց —ք, eternity.


Յաւիտենական, ի, աց

See full entry →

adj.

eternal, perpetual, uncreate, immortal, without end;
— կեանք, immortal life;
— թշնամութիւն, bitter, irreconcilable, implacable or eternal enmity;
—ն, the Eternal, the Everlasting One.


Մկան, ի

See full entry →

s.

reins, loin, haunch, flank.

NBHL (6)

Մկանունք ազգաց բազմաց, իբրեւ զջուր գոչեսցեն։ Ի վերայ ջուրցն մկանանց. (Ես. ՟Ժ՟Է. 12. (յն. թիկունք) եւ ՟Ժ՟Ը. 2. (յն. ի վերայ։) Սոյնպէս եւ յայլ գիրս՝ ըստ ՟Ա առման.)

Կոկորդիլոսի մկանանցն թեփ անարգել աղխեալք եւ կապեալք։ Դելփիսի զմանուկն բազում անգամ ի ծովեզերէն ի ներքս ի խորս ի վերայ բառնալով մկանանցն՝ վերամբարձ բերէր ի վերայ ալեացն. (Փիլ. լիւս.։)

Մի՛ բեռինս անձանց մերոց կուտեսցուք, զոր բառնալն ծանր է, եւ ունելն զողորմելի, եւ թողուլն ի վերայ մկանանց՝ երիցս եղկելի. (Իսիւք.։)

Ի վերայ մկանանց ծովուն բարձրացեալ՝ վերամբարձ շրջէի. (Փիլ. ի յովն.։)

Թռուցեալ ի վերայ ծովուն մկանաց (կամ մկանց ջուրցն) ալեաց կուտակելոց։ Ի վերայ մկանանցն (կամ մկանաց) ի լիւղ անցանէր ընդ գետն եփրատ. (Ագաթ.։)

Ի վերայ մկանաց կոհակալիր կուտակմանցն։ Ի վերայ անհաստատ մկանաց հոսանուտ ջուրց։ Պետրոս ի վերայ խոնաւական մկանանցն գնաց. (Արծր. ՟Դ. 11։ Իգն.։ Ոսկ. մտթ.։)


Մկանք, նաց

See full entry →

s. fig.

the back;
swell, waves, billows;
հարկանել ընդ —նս, to beat, to flog, to flagellate, to scourge;
բառնալ ի վերայ մկանանց, to load, to put a load on the back.


Մնացական, ի, աց

See full entry →

adj.

permanent, stable, lasting, durable, solid.

NBHL (1)

μένων, ἑπιμένων, -ον, μόνιμος, παράμονος manens, permanens, stabilis, constans. Մնացօղ. կայուն. որ կայ եւ մնայ. հաստատուն. տեւողական. մշտնջենաւոր. անանց. անապական.


Մոխրացան

See full entry →

adj.

sprinkled with ashes.

NBHL (1)

Կանանցն հերարձակաց՝ արիւնաշաղախ խզելոցն, եւ մոխրացանացն։ Հալածեցէ՛ք զարիւնահանսն եւ զմոխրացանսն. (Մանդ. ՟Ը։)


Մաշական, ի, աց

See full entry →

adj.

consumable, corruptible;
—կան լուսին, waning moon.

NBHL (1)

Գուշակէ մաշականն (լուսին) զյաւիտենականէդ, անցականն զանանցէդ, հնականն զնորոգչէդ իւրմէ. (Ագաթ.։)


Մատուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to draw or bring near, to advance, to put forward;
to present, to offer, to dedicate;
to sacrifice;
ի մէջ —, to relate, to report.

NBHL (1)

Աւետիս մատուցանէին կանանցն, եւ կանայք առաքելոցն. (Նար. յովէդ.։)


Մարգարէուհի, հւոյ, հեաց

See full entry →

s.

prophetess.

NBHL (1)

Էր կաղնի մի սրբազանեալ զեւսի, եւ ի նմա էր դիւթարան կանանց մարգարէուհեաց ... փչումն ընկալեալ մարգարէուհեացն ի շնչմանէ դիւացն. (Նոննոս.։)


Մարդպետ, աց

See full entry →

s.

chief guardian of the harem, chief of the eunuchs, kislar agasi.

NBHL (1)

Պետ կնոջ մարդոյ, կամ մարց պետ, կամ մարզպետ՝ վարժապետ կանանց. այն է Ներքինապետ. որ եւ հայր կոչի կանանց յարքունիս.


Մացառք, ռաց

See full entry →

s.

thicket, covert, copse, wood;
brushwood, underwood, bush, tuft;
—ք աչաց, thick eye-lashes;
սեւացուցանել թխացուցանել զ—ռսն առ բբօքն՝ ծարրօքն, to paint one's eye-lashes.

NBHL (2)

Նմանութեամբ՝ Թաւ եւ հոծ մազք արտեւանանց, եւ այլն։

Յեզաբէլ պաճուճեաց զանտառս արտեւանանցն, եւ սեւացոյց թխացոյց զմացառսն առ բբօքն։ Պառաւն սեւացուցանէր զմացառս աչացն առ բբօքն ծարրօքն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Եփր. թագ.։)


Մեծազգի, զգւոյ, զգեաց

See full entry →

adj.

of illustrious family or descent.

NBHL (1)

Եւ մեծազգի կանանց գուշակ՝ պճնողական (արուսեակն, որ է որպէս թէ հարսն). (Երզն. ոտ. երկն.։)


Մեծարեմ, եցի

See full entry →

va.

to respect, to honour, to reverence, to venerate, to treat with distinction, to compliment, to pay respect to.

NBHL (1)

Մեծարեն արք զկանանց խրատս. (Նար. երգ.։)


Մեկնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

explication, explanation, interpretation, commentary;
separation, removal, retirement.

NBHL (1)

Մեկնութիւն, որ է հեռանալ ի կանանց եւ ի խօսից նոցա. ((մանաւանդ յաշխարհէ) Կիր. ՟ը. խհ.։)


Մեկուսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Մեկուսիմ.

NBHL (1)

Մեկուսանալն ի կանանց. (Կամրջ.։)


Մեկուսիմ

See full entry →

vn.

to remove, to go away, to retire, to stand aloof, to withdraw to a lonely place.

NBHL (1)

Զգաստ մեկուսեալ ի կանանց. (Վրք. հց. ձ։)


Մեկուսի

See full entry →

prep. adv.

apart, aside, separately, in private, singly;
— առնել, to remove, to alienate;
— կալ, լինել, to remain aloof, to withdraw, to retire, to stand in dispart.

NBHL (1)

Անցեալ մեկուսի ի նոցանէ՝ ելաց յովսէփ։ Առեալ զնա մեկուսի պետրոսի։ Ի կանանց մեկուսի եմք յերիկէ եւ յեռանդէ. (Ծն. ՟Խ՟Բ. 24։ Մտթ. ՟Ժ՟Զ. 22։ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ա. 25։)


Հպաւոր

See full entry →

adj.

cf. Հուպ.

NBHL (1)

Պարտ է մեզ յիշել վասն սրբոցն (կանանց), մանաւանդ առաւել վասն հպաւորացս. (Ոսկ. յհ. մկ.։)


Հտպտանք

See full entry →

s.

cf. Հպտանք;
harlequinade, buffoonery.

NBHL (1)

Զամենայն ախտաւոր հտպտանսն կանանց. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Է։)


Ձորաբաժին

See full entry →

adj.

traversing a valley (river).

NBHL (1)

Ի վերայ մկանանց կոհակալիր ձորաբաժին կուտակմանց. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Մաղթողական, ի, աց

See full entry →

adj.

suppliant, entreating;
deprecative;
deprecatory.

NBHL (1)

Մաղթողական աղերսարկութեամբ մեծին ի ծնունդս կանանց. (Նար. գանձ հոգ.։)


Մայրպետ, աց

See full entry →

s.

abbess, superior.

NBHL (1)

ἁρχιμανδρῖτις abbatissa. Մայրապետ. պետ մայր, եւ պետ մարց, այսինքն հաւատաւոր կանանց. մայր վանից կուսանաց. աբբասուհի.


Մանկակեր, աց

See full entry →

adj.

eating one's own children.

NBHL (1)

Իրք մանկակեր կանանցն ի սովի. (Նախ. ՟դ. թագ.։)


Մանկամոլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

pederasty, sodomy.

NBHL (1)

Դառնային յանմաքուր խառնակութիւն կանանց, եւ մանկամոլութեանց. (Նոննոս.։)


Մանոց

See full entry →

s.

distaff;
spindle.

NBHL (1)

Մանոցն թել մի ձգէ, եւ տայ զայլն զիլկաւ. (Կանոն.։ (Իսկ մանիչ, ռմկ. է ունիելիք փայտին, զոր կալեալ կանանց՝ մանեն կամ ոլորեն զճախարակս։))


Ներ, ի, ոյ

See full entry →

s. prep.

sister-in-law;
—ք, period or cycle of six hundred years, or months;
in, into;
within;
ի — անձինդ, in thyself;
— արհեստին, skilled in art.

NBHL (1)

Հռեբեկա երեւեցաւ տհաճ լինել վասն առաջնոցն կանանց (եսաւայ), զի էին նախանձողք ընդ ներս (այսինքն ընդ միմեանս). (Փիլ. լին. ՟Դ. 241։)


Ներքինի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

eunuch;
ձայն —նւոյ, shrill voice;
— առնել, —ս խզել, cf. Ներքինացուցանեմ;
անմորուս են —, eunuchs have no beard.

NBHL (1)

εὑνούχος eunuchus σπάδων spado, castratus, eviratus. Ներքին պաշտօնեայ արքունի պալատան, մանաւանդ կուռտ՝ ի ծառայել կանանց արքունեաց. կռտած մարդ, սարայի մարդը.


Ներքնակ, աց

See full entry →

s.

under-coat, under-waistcoat;
shirt-front;
— կանանց, chemisette, habit-shirt, under-petticoat.