Definitions containing the research գան : 3048 Results

Պատրաստաբար

See full entry →

adj.

promptly, readily, eagerly, with great alacrity.

NBHL (1)

Պատրաստաբար եւ մեծայորդոր փութով գանձեցէ՛ք անձանց զփրկութիւն. (Արիստակ. մկրտ.)


Պատրիարգարան

See full entry →

s.

patriarchate, patriarch's residence or see.

NBHL (2)

իսկ զանդրոնիկէ տարաւ ընդ ինքն պատրիարգն ի պատրիարգանոցն։ Իսկ երանելին յովհան նստէր ի պատրիարգանոցն հանդերձ քառասուն եպիսկոպոսօք. (Վրք. հց. ՟Ը։ Վրք. ոսկ.։)

ՊԱՏՐԻԱՐԳԱՐԱՆ ասի եւ աթոռն կամ քաղաք պատրիարգանիստ. կաթողիկոսարան, եւ այլն.


Պատրիկ, րկաց

See full entry →

s.

patrician, noble.

NBHL (1)

Բառ յն. եւ լտ. բադրի՛գիոս, բադրի՛չիուս . πατρίκιος, εὑπατρίδης patricius. Մի յաւագանւոյ՝ իբրեւ հայր հայրենեաց՝ զկնի ծերակուտի. բդեաշխ. նախարար. պարետ. եպարքոս.


Պատրուակեմ, եցի

See full entry →

va.

to cover, to veil, to mask, to palliate;
to pretend.

NBHL (1)

Զպատրուակ հայկին ... զտնօրէնութիւն որդւոյ ասէ, որ պատրուակեցաւ յարգանդի կուսին. (Ոսկիփոր.։)


Պարագայ, ից

See full entry →

adj. s.

circumjacent;
circumstance;
particular, detail;
turn, revolution;
—ց ամօք, for many or long years.


Պարագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to circumscribe, to confine, to limit;
to comprehend, to contain;
to describe;
to trace or draw the first strokes, to sketch the outline of;
to rough-draw.

NBHL (1)

Ընդ հարկաւ եւ ընդ սկզբամբ պարագրեն զգերագոյնն քան զհարկ եւ զսկիզբն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Պարանոց, աց

See full entry →

s.

neck;
throat;
— ծովու, isthmus;
strait;
— սրուակաց, neck;
cf. Զոյգ;
անականել զ—աւ or ի վերայ —ի ուրուք, to fall upon the neck of;
գնալ ի բարձր —, to walk proudly or majestically, to strut;
կորացուցանել, դարձուցանել զ—, to take to flight, to flee, to run away.

NBHL (1)

Եւրոպէ ... արձագանքն հերակլեայ, եւ խորքն պոնտոսի, եւ ծովն իւռկանեայ. յորմէ նեզագոյն պոնտոսի, եւ ծովն իւռկանայ. յորմէ նեզագոյն պարանոց ինչ ի պոնտոս անցանի։ իսկ ասիա է յասացեալ պարանոցէդ պանտոսի եւ իւռկանայ ծովուն մինչեւ ցմիւս պարանոցն, Եւն. (Արիստ. աշխ.։)


Պարապեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Պարապիմ;
cf. Պարապեցուցանեմ.

NBHL (1)

Մեծամեծք աւագանւոյն՝ ձորոց եւ լերանց եւ ամրոցաց պարապէին. իմա՛ դադարէին ի նոսա ամրացեալք։


Պարապետ

See full entry →

s.

cf. Պարագլուխ;
dancing-master.


Պարապումն, ման

See full entry →

s.

cf. Պարապութիւն ;
scholium, commentary;
— առնուլ, to take time or leisure.

NBHL (1)

Պարապումն յաղագս մարմնաւորութեան, եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Պարաւանդ, ից, աց

See full entry →

s.

tie, rope, cord, bonds, iron, fetters.

NBHL (2)

κλοιός, -όν, σειρά ligamen, vinculum. Կապ, եւ կապանք՝ ոտից, եւ պարանոցի. շղթայ, եւ տոռն. պարան. սիրայ. (որպէս թէ շուրջ պնդիչ՝ կապիչ՝ կամ վանդիչ պարանաւ. որպէս եւ գանգանաւանդ՝ է ատամնակապ, բերանակապ).

Տարկինոս սիւպերբոս եգիտ կապանս, գանս, կոճեղս, բանաս, պահս, պարաւանդս, անուրս. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Տոմար, աց

See full entry →

s.

tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.

NBHL (1)

Տումար տենչալի՝ անսխալ դրոշմեալ։ տումար անճառ անքնին։ Դուռն աղխեալ, եւ տումար անլուծանելի. (Նար. կուս.։ Շար.։ Շ. գանձ վերափոխ.։)


Տոչոր

See full entry →

cf. Տոչորումն.


Տոչորիչ

See full entry →

adj.

burning, devouring.


Տոռն, ռին, ռան, ռունք, ռանց

See full entry →

s. fig.

rope, cord, string, twine;
tie, band, bond, link;
— շան, leash.

NBHL (1)

Ելանես ունայն (յընչիցդ) ի միջոյ հանգանակացն, որպէս տոռն ի սանդէն, որ ոչինչ վերացուցանէ (կամ վերացուսցէ) ընդ իւր՝ յորոց մանրէն. (Լմբ. առակ.։)


Տուգատ

See full entry →

cf. Տուկատ.

NBHL (1)

Միում եղեգան, որով տուգատ զօրութիւն դադարեաց. (ա՛յլ ձ. տոկս. նորա) (Առ որս. ՟Ը։)


Տուժապարտ

See full entry →

adj.

amenable to fine.

NBHL (1)

Տուժից կամ տուգանաց պարտական. վնասապարտ. վրիժապարտ.


Տուժեմ, եցի

See full entry →

va.

to amerce, to fine, to mulct, to punish with a fine.

NBHL (1)

ζημιόω, -ομαι mulcto, punio, -or ἁποτίω, ἑκτίω , ἁποτινύω, δίδωμι solvo, exsolvo, repenso, rependo, do. Տուգանել. տոյժս՝ վրէժս պահանջել. վնասել. պատժել. զրկել. ճերիմէի տակ ձգել, վճարել տալ, կլկլցնել, թագլաթամագ.


Տուժիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to pay a fine, to indemnify, to make amends, to recompense.

NBHL (2)

կ. եւ հ. Տուգանիլ. կրել վնաս իբր ի պատիժ. կորուսանել. վճարել զտոյժս. ճէրիմէն քաղել.

Զաշխարհս ամենայն շահեսցի, եւ զանձն իւրոյ տուժեսցի։ Որ ինչ իցէ մարդոյ, ընդ անձին իւրոյ տուժեսցի։ Զգազանաբեկ ես յանձնէ տուժէի։ Ինչ՝ զոր ոչ յափշտակեալն էր (իմ) տուժէի նոցա։ Զամենայն պատմուճան տուգանօք տուժեսցին։ Զխափանածոյ նորա եւ զբժշկութեանն տուժեսցի։ Տէր հորոյն տուժեսցի արծաթ։ Տուժելով տուժեսցի ցուլ ընդ ցլուն։ Տուժելով տուժեսցի.եւ այլն։


Տուրեւառ, ից

See full entry →

s. adj.

commerce, traffic, trade;
interchange, exchange;
conference, communication, correspondence, frequentation, society;
commercial, mercantile, trading;
— շնչոյ, respiration, breath;
— ամուսնութեանց, marriages, weddings;
դադարումն —ից, stagnation of business, of affairs;
ի յետին — շնչոյն, at the last moment or gasp;
— առնել, to trade, to traffic, to negotiate;
ի — գեղարդանցն ճայթիւն որոտման ելանէր, a sound as of thunder proceeded from the clash of the spears;
cf. Թեւակոխեմ.

NBHL (1)

Որպէս եւ սաղոմովն ասէ, թէ ի մէջ տուրեւառ վաճառացն մխի առակն մեղաց։ Շրթամբք ասես (զաղօթս), եւ միտքդ թուեն զվաշխս եւ զհանգանակս, զտուրեւառ վաճառումն. (Ոսկ. ապաշխ. եւ Ոսկ. ի քանան.։)


Տուրժիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Տուժիմ.

NBHL (1)

Տուրժիցի ընչիւք եւ անարգանօք։ Տուրժեցի ամի ամի այսչափ։ Տուրժեցի աւուր աւուր դամ մի. (Պղատ. օրին. ՟Դ. ՟Զ։)


Տուփ, տփոց

See full entry →

s. arith. phys.

box, case, chest;
cf. Խնկաման. book-case;
small square;
— սահուն, movable, running or drop-box;
չքնաղագիւտք ի յակունս՝ պահին ի —ս մանունս, precious things are packed in small parcels.


Տոփան, աց

See full entry →

s.

batlet, rammer;
beetle, ram;
tewing-beetle.


Տպազիոն, աց, ից

See full entry →

cf. Տպազիովն.


Տպանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be printed, stamped or impressed.

NBHL (1)

Սահմանեալ է, եւ տպացեալ։ Առ մարգարէսն տպացաւ խորհուրդ օտարանալոյն որդւոցն իսրայէլի, եւ հաւատոցն հեթանոսաց ... եւ այս եւս տպացաւ առ նահապետաւն. (Կիւրղ. գանձ.։ Իգն.։)


Տպաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.

NBHL (1)

Յորժամ նստէր արքայ նոր, նոյնժամայն փոխէին զդրամ գտեալ ի գանձս արքունի, զնորայն տպաւորեալ պատկեր. (Խոր. ՟Գ. 5։)


Տրակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

granting or according together.

NBHL (1)

Տրակից եւ բաշխողակից բնաւորապէս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Տրամաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

logic;
սուտ —, paralogy.

NBHL (1)

Անյայտք են՝ եթէ կատարելանան, զի հազիւ սպիքն գան, ըստ որումն սրբազանի տրամաբանութեան. (Արծր. ՟Գ. 17։)


Տրեխաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to put on sandals.

NBHL (1)

Տրեխս ագանիլ. կօշկաւորիլ. չարըխ հագնիլ.


Տրիտուր

See full entry →

s.

reward, recompense, retribution, requital.

NBHL (1)

Հատուցանել զտրիտուր փոխարինին։ Տեսե՞ր զահագին տոկոսիս տուգանացն, եւ զփոխարէն տրիտուր հատուցմանցն. (Ճ. ՟Բ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա։)


Տրտմաբար

See full entry →

adv.

sadly, sorrowfully.


Տրտնջական, ի, աց

See full entry →

adj.

grumbling, complaining.

NBHL (1)

Որոյ նախերգանն՝ տրտնջական զտեղւոյ հարկի գործոյն. (Արշ.։)


Տրտնջեմ, եցի

See full entry →

vn.

to grumble, to murmur, to complain, to cry out, to quarrel.

NBHL (1)

γογγύζω (լծ. գանգատել) murmuro, mussito, musso, obmurmuro καταλαλέω obloquor. որ եւ ՏՐՏՆՋԱԼ. Տրտունջ առնել. (իբր ընդ ունչս տրտմել կամ տռտռալ) քրթմնջել. շշնջել. մրմնջել տժգոհութեամբ. գանգատ ունել. բողոքել. չարախօսել զանձանց եւ զիրաց՝ որ չիցեն ըստ հաճոյս անձին. տռտռալ. մրմռալ. գանկըտիլ.


Տրտնջողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Տրտունջ.


Տրտնջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Տրտունջ.


Տրտնջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Տրտունջ.


Տրցակ, աց

See full entry →

s.

bundle, bunch;
— խոտոյ, truss, bottle;
— փայտի, faggot, bundle of wood;
— մագնիտական, pencil of magnetic rays;
առնել տրցակ or տրցակեմ, to truss, to tie in a bundle, to bottle, to bind up in faggots.

NBHL (1)

Խուրձ. կապոց խոտոց՝ եղեգանց՝ գաւազանաց եւ այլոց իրաց. իբր δέσμα, σύνδεσμος, φάκελλος, φακελλίδιον fasciculus.


Տօնանամակ

See full entry →

cf. Տօնապատճառ.

NBHL (1)

Ցանկացօղ եղեալ իմ այս տօնանամակացս՝ լցեալ հոգեւոր գանձիւք եւ երկնային մանանային. (Տօնակ. յիշատ.։)


Տօնապետ, աց

See full entry →

s.

chief of a feast or solemnity;
chairman of a banquet, host, inviter.

NBHL (1)

Այլ ուրուք եկելոյ, որում ի յառաջնումն տեղւոջ բազմել (առ) տօնապետին պարտ երեւի. (Կիւրղ. գանձ. ՟Ի՟Զ։)


Րաբուն, ից

See full entry →

s.

my master, my lord;
master, doctor.

NBHL (1)

Րաբուն հանճարոյ՝ տեսութեան մերոյ՝ անթարգմանելի խորոցդ աստուծոյ. (Նար. գանձ հոգ.։)


Րաբունաբար

See full entry →

adv.

masterly, doctorally, like a master.


Րաբունեմ, եցի

See full entry →

va.

to teach, to instruct, to give precepts.


Րաբունի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

rabbi, master, doctor, instructor;
—նեաց պետ, chief-rabbi.

NBHL (1)

Րաբունւոյդ բարւոյ։ Րաբունւոյն ի քեզ բնակեալ։ Րաբունեացն պետ, եւ ձիր իմաստից՝ տէր յիսուս քրիստոս. (Ժմ.։ Մագ. խլ։ Նար. գանձ խաչի.։ Րաբունին էից ի քէն ծնանի. Գանձ.։)


Րախճան

See full entry →

cf. Խրախճան.

NBHL (1)

Րախճան՝ պատճառ հաշտութեան տեառն անսկզբան ընդ ծառայն սխալական՝ նշանդ խաղաղութեան։ Րախճան պերճալի, կոչումն ընտանի. (Նար. խչ. եւ Նար. գանձ եկեղ.։)


Րահետ

See full entry →

cf. Արահետ.


Րամ, ի, ից

See full entry →

s.

cf. Երամ.


Րամեմ

See full entry →

va.

cf. Երամեմ.


Րամկական, ի, աց

See full entry →

adj.

whole, total, all together.


Րենական, ի, աց

See full entry →

adj.

divine.


Րոպէ, ից

See full entry →

s.

second;
instant, moment;
the world, the universe;
Europe.