Entries' title containing իմ : 2260 Results

Յայտյանդիմանակաց

See full entry →
NBHL (2)

Կացեալն յայտյանդիման. բացերեւ.

Քանզի յոյժ հաւատացեալ էր այրն, չէր ինչ պիտոյ տեսիլ երեսաց յայտյանդիմանակաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. ըստ Ճ. ՟Գ.։ Իսկ ի բուն օրինակն, յանդիմանակաց։)


Յայտյանդիմանութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

ՅԱՅՏՅԱՆԴԻՄԱՆՈՒԹԵԱՄԲ. Յայտնապէս. յայտյանդիման.

Որպէս յայտյանդիմանութեամբ ասաց Մովսէս յօրհնութեան իւրում։ Կամեցաւ Նիկանովր յայտյանդիմանութեամբ զթշնամութիւն յայտնել։ Յայտյանդիմանութեամբ չարեօքն իւրեանց հանդերձ խայտառակեցեր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 6։ ՟Ժ՟Դ. 39։ ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 3։)


Յառաջադիմանամ, ացայ

See full entry →
NBHL (5)

Կատարեալն աճէ, անփոփոխելին յառաջադիմանայ. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։)

Ծնեալն մեզ մանուկ Յիսուս՝ յընդունօղսն իւր զանազանաբար յառաջադիմանայ իմաստութեամբ եւ հասակաւ եւ շնորհօք. (Նիւս. երգ.։)

Ո՞ւր արդեօք երբէք յառաջադիմասցի Քրիստոս։ Որ զյառաջադիմանալն երբէք Քրիստոսի ի մեծութիւն կոյս անուսումնաբար կարգէք. (Կիւրղ. գանձ.։)

Նովին հոգւովն յառաջադիմանայր մանուկն. (Ճ. ՟Բ.։)

Զի մի՛ մատաղ հասակն յառաջադիմանալովն ի դատաստան անկցի սատանայի։ Անիրաւութիւնն ոչ զօրէ յառաջադիմանալ, այլ կարճի ի խնամոցն աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)


Նժդեհիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

Յիշէզնժդեհանալն իւր ի վիմամէջսն. (Արծր. ՟Ա. 10։)


Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Անվաստակ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

NBHL (1)

Վա՛յ քեզ անձն իմ անվաստակ, զի մեռեալ ոչ պսակի. (Մաշկ.։)


Անվար

See full entry →

adj.

uncultivated.

NBHL (1)

Իբր Ոչ վարեալ կամ չհերկեալ եւ ոչ ցանեալ. վարուցան չեղած, չբանած. գըր. եապանի. կամ Անվայր, որպէս Անշէն, եւ որպէս Չունօղ զտեղի կամ զպէտս կարեւորս. (զի տարտամ են գրութիւնքս, եւ իմաստքս առաջիկայ.)


Անվարձ

See full entry →

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

NBHL (2)

Սնափառի պահք անվարձ եւ աղօթք անշահք. (Կլիմաք.։)

Յամենայն կորուստ հաւատարիմ լինել եւ անվարձ։ Անվարձ եւ զայս հրամայէ. (Մխ. դտ.։)


Անվաւեր

See full entry →

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

NBHL (1)

Պսակն անվաւեր լիցի։ Վասն իւր վկայելն՝ անվաւեր է. (Յհ. իմ. կան. ՟Գ։ Մխ. դտ.։ Կանոնդիրք. ստէպ։)


Անվեհեր

See full entry →

adj. adv.

intrepid, fearless, courageous, bold;
intrepidly, fearlessly, boldly.

NBHL (2)

(լծ. հյ. անահ, անվախ. որ եւ յն. ա՛ֆօվօս. իսկ լտ. իմբիճէր անպղերգ) ἅοκνος, impiger, ἁνυπέρθετος, cunctationis nescius, ἅφοβος, intrepidus. Արի եւ փոյթ. ժիր եւ մտադիւր. աչալուրջ. որ չէ վատ եւ թոյլ. անյապաղ. անդանդաղ. անկասելի. եւ Աներկբայ. աներկիւղ. համարձակ. անպատկառ. գօրգմազ, սէրպէսթ, ճէսուր.

Անվեհեր արկից զանձն իմ ի խորս իմաստից. (Լմբ. ստիպ.։)


Անվթար

See full entry →

adj. adv.

exact, precise, perfect;
exactly, precisely.

NBHL (1)

Եւ քանի՜ վշտաց եւ ի փորձանաց հասելոց ի վերայ իմ՝ անվթար պահեցեր զիս փրկիչ. (Բենիկ.։)


Անվթարելի

See full entry →

cf. Անվթար.

NBHL (1)

Զէն անվթարելի ընդ ինքեանս բարձեալ բերէին. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Անվկանդ

See full entry →

adj.

firm, determined, steady, resolute, invincible, inexpugnable.


Անվնաս

See full entry →

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

NBHL (1)

Անվնաս աղաւնի, կամ բան. (Ագաթ.։ Յհ. իմ. ատ. ՟Ա։)


Անվնասելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not liable to injury.

NBHL (1)

Իմ թոյլ տալով՝ ազգաց տիրեն, սակայն իմոց ծառայիցն անվնասելիք են. (Տօնակ.։)


Անվրդով

See full entry →

adj. adv.

untroubled, tranquil;
peacefully, quietly.

NBHL (2)

Քաջ լինել, եւ անվրդով հասանել ի կատարեալ իմաստս. (Իգն.։)

Հիմունք եկեղեցւոյ անվրդով մնացեալ կանգնէին. (Յհ. կթ.։)


Անվրէպ

See full entry →

adj. adv.

unfailing, punctual, exact, regular, correct, sure, certain;
without fail, punctually, precisely, exactly, correctly.

NBHL (1)

Յանվրէպ մետաղս աքսորեալ. (Անան. նին.։) իմա՛, անզերծ, կամ անհրաժեշտ։


Անտանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (1)

Սակս անտանելի գոլով յաղագս մարդոյ իմանալ ումեք օտար բնութիւն զբազուկն կամ զաջն եւ զմատն. (Աթ. ՟Ը։)


Անտամուկ

See full entry →

adj.

without moisture, dry.

NBHL (1)

Բերանք (ըմպողաց զգինի) զի իմն է եւ խոնաւագոյն. փոքր ինչ անցեալ՝ ցամաք եւ անտամուկ յանդիմանին. (Բրս. արբեց.։)


Անտաշ, ի, ից

See full entry →

adj.

rough, unpolished;
hard.

NBHL (1)

Անտաշ ի մարդկային հնարից արձանօքն հոգւեոր վիմաց։ Միոյ տաճարին քարինք առ իւրաքանչիւր յօդ անտաշ դարձան. (Լմբ. ատ.։)


Անտառ, աց

See full entry →

s.

forest, wood;
— փոքր, grove, copse, thicket;
— թաւ, thickest part of a forest;
վերակացու անտառի, ranger of a forest, forester.

NBHL (1)

Անտառ մեղուաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 25.) իմա՛ զանտառն՝ ուր ի խորշս ծառոց մեղուք կազմեն զմեղր։


Անտառանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a forest.

NBHL (1)

Անտառացեալ չարութիւն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Անտեղագոյն

See full entry →

adj.

more or very absurd, more or very extravagant.

NBHL (1)

Քան որ զի՞նչ արդեօք իցէ անտեղագոյն յիմարութիւն. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անտեղեակ, ղեկաց

See full entry →

adj.

ignorant, unlearned, unskilful.

NBHL (2)

Ոչ մոլորիմք իբրեւ զանտեղեակս. (Եղիշ. ՟Գ։)

Անտեղեակ զանբան ժուժկալութիւնն ստացան. (Կլիմաք.։)


Անտեղի, ղեաց

See full entry →

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

NBHL (6)

Հուպ միմեանց, անտեղի թողլով ի նմա մինչեւ ցմիոյ նշմարելոյ ծայրի ասղան. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)

Զնիւթական արարածս (արար) էական գիտութեամբն իւրով յանտեղիս. (Ագաթ.) իմա՛ ի մէջ ոչնչի, ուր ոչ գոյր տեղի։

Անտեղի յիմարութեամբ գրգռեալ. (Պիտ.։)

Եւ զի՞նչ ինձ առ այս բիւրապատիկս ածել ի դիմի անտեղի. (Մագ. ՟Ժ՟Ե.) իբր մ. յաւելորդս, կամ արտաքոյ տեղւոյս։

Անտեղութիւն, անպատեհութիւն, յոր լինի ձգել զդիմախօսն. εἱς ἅτοπον ἁπαγωγή. reductio ad absurdum.

Հասեալ ի սահմանս իմաստութեան, եւ ոչ անտեղի գոլով ամենայն բժշկական արհեստիցն. (Ճ. ՟Ա.։)


Անտեղիտալի

See full entry →

adj.

hard, inflexible.

NBHL (2)

ԱՆՏԵՂԻՏԱԼԻ կամ ԱՆ՝ՏԵՂԻ ՏԱԼԻ. ἁνένδοτος. non remissius, rigidus, inexorabilis. Որ ոչ տայ այլում տեղի. դիմակաց. անմեղկելի. խիստ. կարծր. պինդ.

Անտեղիտալի բարուք, եւ անմիտելի. (Փիլ. իմաստն.։)


Անտես, ից

See full entry →

adj.

invisible;
incomprehensible;
— առնել, to neglect, to take no care of, to despise, to quit, to abandon, cf. Անտեսել.

NBHL (9)

որ եւ ԱՆՏԵՍԱՆԵԼԻ. ἁόρατος, ἁθέατος, ἁθεώρητος. invisibilis, inconspicabilis, incomprehensibilis. Աներեւոյթ. որ ոչն տեսանի զգալի աչօք, կամ ոչ բովանդակի մտօք. անհասանելի. իմանալի, ւե անպարիմանալի. եւ ըստ այսմ ասի զաստուծոյ, զհոգեղինաց, եւ զթաքուն իրաց կամ զխորհրդոց, ըստ այլ եւ այլ տեսութեան. կէօզե կէօրիւնմէզ, ֆեհմ օլունմազ.

Անտես է աստուած, զի մարմնաւորս ունիմք աչս. (Նար. երգ.։)

Մնաս եւ ի հասանելն անհաս, եւ յիմանալն անճառ, ի յեւս տեսանելն՝ եւս առաւել գիտել, թէ անտես է. (Լմբ. սղ. ՟Հ՟Զ։)

Անտես եւ անլուր ճշմարտութեանն սիրէ լինել. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ի հանդերձեալ կեանքն տեսանեն զաստուած դէմ յանդիման, յոր անտես հաւատացեալ էին. (Ոսկիփոր.։)

Ահաւասիկ եւ մեք զանձինս անտես առնեմք զտկարութիւն. (Կլիմաք.։)

Ի՞մ իմիք արժանի լինիցիմք, թէ յինչս զընդայցեմք, եւ զոգիս անտես առնիցեմք։ Չէ՛ պարտ եւ ոչ զմի ժամ՝ անտես առնել զվաճառաշահութիւնս զայս. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)

Ի յոլովից իմն անտես լեալ. (Յհ. կթ.։)

Անտես լինիմք մեք եւ աղաչանք մեր. (Լմբ. պտրգ.։)


Անտեսաբար

See full entry →

adv.

invisibly.


Անտեսակ

See full entry →

adj.

formless, shapeless.

NBHL (1)

Անկերպարան, իբր անձեւ, տգեղ, անշուք. պիչիմսիզ.


Անտեսական, ի, աց

See full entry →

adj.

invisible;
incomprehensible.

NBHL (3)

Անտես. անտեսանելի. աներեւոյթ. իմանալի.

Անտեսական իմն քրայս։ Ծածկեցեալ կամ անտեսական. (Նար. ՟Ի՟Զ. ՟Ղ՟Գ։)

Հիանալով ընդ անտեսական (կամ անտեսակն) խորս իմաստութեան. (Լծ. կոչ.։)


Անտեսանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անտեսական.

NBHL (2)

Անտեսանելին եւ անմարմինն ցոյց օրինակի է։ Զանտեսանելւոյն եւ զիմանալւոյն ոչ ընկալեալ մտածութիւն։ Միտք անտեսանելիք։ Եթէ անտեսանելի է թագաւորն (աստուած), մի՛ զարմանար. քանզի եւ ոչ որ ի մեզ միտքդ են՝ տեսանելի է. (Փիլ.։)

Զքեզ ո՞ ի մէնջ թշնամանեաց եւ ամաչեցոյց, մինչեւ անտեսանելեացն (կամ յանտեսանելիս) եւ ամբարշտաց դիմաց առաջի եդ տեսութիւն ողորմելի. (Առ որս. ՟Ը։)


Անտեսեմ, եցի

See full entry →

va.

to neglect, to abandon, to slight;
to connive at.

NBHL (1)

Զփոքումբքն զանց առնել եւ անտեսել. (Յհ. իմ. ատ.։)


Անտեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

invisibility;
incomprehensibility;
blindness;
connivance.

NBHL (3)

Թէպէտ եւ անտես է աստուած, զի մարմնաւորս ունիմք աչս, անտեսութեամբ օրհնեսցուք զնա. (Նար. երգ.։)

Խաւարեալք անգիտութեամբ տգիտանան զբարւոյն ծանօթութիւն՝ որպէս յանտեսութենէ զլոյս։ Ոչ ի հակառակէն լուսոյ հարկանիմ անտեսութեամբ. (Պիտ.։)

Կամ իբրեւ թանձրացեալ, Աներեւոյթ եւ իմանալի իրք.


Անտեւական, ի, աց

See full entry →

adj.

which does not last, inconstant.

NBHL (1)

Որ ոչ տեւէ. անցաւոր. չդիմացօղ. տայանմազ.


Անտէր

See full entry →

adj.

free, independent;
cf. Անտերունչ.

NBHL (1)

Զի մի՛ անտէր թողեալ՝ առ անտեղի յիմարութիւն ոստիցէ. (Փիլ. լին.։)


Անտիական, ի, աց

See full entry →

adj.

young;
childish.

NBHL (6)

Յիմար կուսանքն անտի եւեթ կորեան, զի զիւղն ողորմութեան ընդ իւրեանս ոչ բարձին. (Սարգ. յկ. Զ։)

Երկրաւս զերկինս գործեցեր, եւ շահեցար զաստիսս եւ զանտիսն։ Զիա՞րդ ակն ունիմք զաստիս վայելել, եւ զանտիսն առնուլ. (Խոսր.։)

Զանտիսն իմաստասիրեաց. (Մագ. ԿԶ։)

Արտասուելովն փրկիմք յանտիցն. (Վրդն. սղ.։) Ստէպ եւս ասի.

Յանդին իմոց բարեաց մի՛ ճաշակեսցես. (Վրք. հց. Թ։) Մերթ՝ Որ ինչ է անդ կամ յայնմ տեղւոջ.

Տակաւին յիմումն անտիականն ելով տիս։ Անտիական մտածութիւն. Յանտիական խակութեանն. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Ե։)


Բազմագանձ

See full entry →

adj.

wealthy, opulent, very rich;
precious, very dear.

NBHL (1)

Տեսանէ իմաստունն ի միտս իւր զբազմագանձ աշխարհն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Բազմագէտ

See full entry →

adj.

very learned.

NBHL (2)

Չզօրեմ ուսանել զիմաստս նոցա, վասն զի եւս հին են քան զիս, եւ բազումք, եւ բազմագէտք. (Ոսկիփոր.։)

Կամ Ու՞ր բովանդակի գիտութիւն բազում բազմիմաստ տեսութեամբ.


Բազմագիր

See full entry →

adj.

written in many manners;
polygraph.

NBHL (1)

Առակս խորիմացս, դիւալուրս, բազմագիրս, շնորհագիրս. (Ագաթ.։ Կորիւն դնէ՝ բազմադիմիս։)


Բազմագով

See full entry →

adj.

very celebrated;
very praiseworthy;
that praises or is praised much.

NBHL (1)

Զբազմագով զիմաստութիւն (կամ զիմաստասիրութիւն). (Առ որս. ԺԳ. Ի բազմադով կեանսն ուրախանան. Յճխ. ՟Ժ՟Ա.)


Բազմագութ

See full entry →

adj.

very mild, merciful, full of fondness, compassionate.

NBHL (2)

Յաղագս այսպիսի բազմագութ մարդասիրութեանդ։ Յհ. (իմ. եկեղ.։)

Բազմագութ խնամով սնուցանէին (տարերք բանիւ տեառն) զիմաստիցն զարմն. (Պիտ.։)


Բազմադէմ

See full entry →

adj. adv.

polyedrical;
equivocal;
multiform, diverse, manifold, multifarious;
of many different manners.

NBHL (1)

Փակումն եւ բացումն ասել՝ բազմադիմօք երեւի յաստուածայինս մատեան. (Տօնակ.։)


Բազմադուռն

See full entry →

adj.

of many doors.

NBHL (1)

πολύπυλος multas portas habens Ունօղ դուռն բազում. որոյ են բազում մուտք կամ առաջք. բազմիմաստ. շատ դռներով.


Բազմազան

See full entry →

adj.

very various, of many kinds.

NBHL (2)

πολυποίκιλος, ποικίλος multiformis, varius Զանազան. պէսպէս. բազմապիսի. բազմադիմի. ազգի ազգի. բազմապատիկ. շատ կերպ.

Պարզն եւ բազմազան իմաստութիւն։ Զի ծանիցի ի ձեռն եկեղեցւոյ բազմազանս իմաստութիւնն Աստուծոյ. (Դիոն. երկն.։ Աթ. ՟Ա։)


Բազմազանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

great variety, diversity.

NBHL (1)

Զի մի՛ ոք բազմազանութեամբ ընդ իմանալւոյն խառնեսցի. (Նիւս. կազմ.։)


Բազմազարդ

See full entry →

adj.

tbat is adorned magnificently;
that has many ornaments.

NBHL (1)

Զիմաստութիւն զգեցիր քեզ զարդ, մի՛ զարդ, մի՛ զպատմուճանըս բազմազարդ. (Շ. այբուբ.։)


Բազմազգի

See full entry →

adj.

of several species, sorts or kinds, diverse, manifold.

NBHL (1)

Թէպէտեւ հոգին մի է, սակայն բազմազգի մերում ըստ փրկութեանն՝ բազմօրինակ եւ խորհուրդ փրկութեանն հրաշագործի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Բազմազեղ

See full entry →

adj.

copious, abundant.

NBHL (1)

Ամենիմաստ ամենից հայր՝ բազմազեղ՝ խնամող։ Որ զբազմազեղ ներողութիւնդ քո ցուցեր. (Շար.։)


Բազմաթիւ

See full entry →

adj.

very numerous.

NBHL (1)

Եւ ոչ զառ ի նմանէ չարեացն սահման կարօղ եմք գիտել՝ բազմաթիւ լինելովս. (Լմբ. պտրգ.) իմա՛ զբազումս ի չարեացն թուելով. կամ վասն բազմաթիւ լինելոյ սոցա։


Բազմաթիւր

See full entry →

adj.

very wrong;
perverse.

NBHL (1)

Կեցո՛ եւ զի՛ս դարձուցանելով ի չար եւ ի բազմաթիւր իմոց ընթացից. (Սարկ. աղ.։)


Բազմաժամանակ

See full entry →

adj.

long since, old, ancient, antique.

NBHL (2)

Առաջին մարդիկ էին բազմաժամանակք ... իսկ որ զկնի՝ սակաւօրեայք. (Լմբ. իմ.։)

Մոռացմամբ բազմաժամանակաւ միտք անգերելի գործեսցի. (Կլիմաք.։)


Բազմաժամանակեայ

See full entry →

cf. Բազմաժամանակ.

NBHL (3)

ԲԱԶՄԱԺԱՄԱՆԱԿԵԱՅ որ եւ ԲԱԶՄԱԺԱՄԱՆԱԿ. πολυχρόνιος longaevus, longum tempus durans, diuturnus Որ կեայ կամ կայ տեւէ ընդ ժամանակս բազումս. երկայնակեաց, եւ յերկարատեւ. շատ տարեր, շատ ատեուան, հին, երկան ապրօղ կամ դիմացօղ.

Ոչ բազմաժամակեայքն են իմաստունք. (Յոբ. ՟Լ՟Բ. 9։)

Քանզի զայնս՝ որոց բազում յաւիտեան վարեցեալս հանդերձ մարմնովն կեանս առանց քաջալաւութեան, բազմաժամանակեայ մանկունս ասելի է. (Փիլ. իմաստն.։)


Բազմաժողով

See full entry →

adj. s.

populous, numerous;
great assembly, meeting, party;
crowd, multitude.

NBHL (1)

Զի թէ նախ միտքն եւ բանն ընդ միմեանս ոչ միաբանին, ընդ բազմաժողով խորհուրդ գոռոզին պատերազմել ոչ կարեն. (Լծ. կոչ.։)


Բազմալի, լիք, լեաց

See full entry →

adj.

surgy, billowy, tempestuous, agitated.

NBHL (1)

Առ Աստուած բանիւք ելանել՝ մոլորեցուցիչ եւ բազմալիք առնէ զմիտս. (Կլիմաք.։)


Բազմախաբ

See full entry →

adj.

that deceives or that is much or often deceived.

NBHL (1)

Հրաժարեալք նայապէս ի մարմնական բազմախաբ զբօսանաց։ Շնչաւոր իմաստութիւն, որ խարդախն է եւ բազմախաբ։ Տեսութիւն բազմախաբ է, ի վերին երեսն հայցելով՝ զգունաւորութիւնն տեսանէ։ Բազմախաբ մեքենայիւքն ծառայեցոյց զմարդիկ. (Սարգ.։)