cf. Քաղցրաշունչ.
Կարօտի տկար մակոյկ բանիս մեր քաղցրասիք հողմոց։ Չեմ արժանի շնչման հողմոց, եւ ոչ քաղցրասիգ օդոց. (Ոսկիփոր.։ Վրք. հց. ձ։)
to press, to squeeze, to extract, to wring;
to strain, to filter;
to drain, to cause to flow;
to exhaust, to drain, to use up, to empty;
— զբաժակ, to swallow up, to drain, the cup;
— զբաժակ մինչեւ ցմրուր, to drink the cup to the dregs, to swallow the pill;
— զամենայն մրուրս դառնութեան, բաղդին, to drain or exhaust the rigours of fate;
յինքն —, to suck, to imbibe, to draw in;
արտասուք յաչաց նորա քամէին, he wept bitterly;
հողմով —, to winnow.
Ծծելով յինքն քամեաց զանճառելի բանիցն ասացուածս (իբր սպունգաւ). (Ոսկիփոր.) (որ միացուցանէ զկրկին նշանակութիւնս)։ քամել. որպէս Քամիով՝ այսինքն հողմով հոսել, եւ Ուռուցանել.
wind;
flatulency;
cf. Հողմ.
Խորշ քամի. որպէս խորշակ. (Ոսկիփոր.։)
cf. Քամուք.
Ի ձեռն քացախոյն՝ քամուք մահաբեր պտղոյն վերացաւ։ Առ եզերբ գետոյն փորեցին, եւ քամուքք ելանէր, լինէր եւ նա արիւն։ Զմնացեալ քամուքն առաքէ ընդ վեց աղիս արտաքս ... առնեն յարենէն զքամոքն. (Բրսղ. մրկ.։ Վրդն. ել.։ Ոսկիփոր.։)
pressing, ooze, residue;
residuum.
Ի ձեռն քացախոյն՝ քամուք մահաբեր պտղոյն վերացաւ։ Առ եզերբ գետոյն փորեցին, եւ քամուքք ելանէր, լինէր եւ նա արիւն։ Զմնացեալ քամուքն առաքէ ընդ վեց աղիս արտաքս ... առնեն յարենէն զքամոքն. (Բրսղ. մրկ.։ Վրդն. ել.։ Ոսկիփոր.։)
to sculpture, to carve, to chisel;
to notch, to cut.
γλύφω, διαγλύφω, ἑγγλύφω sculpo, insculpo, caelo, incido . (լծ. պ. քէնտէն ). Քանդիւ կամ քանդակաւ գործել, դրօշել. գրուագրել. գրել ի խորս. որ եւ ՔԵՐԵԼ. փորել, բանիլ փայտի՝ քարի՝ պղնձի՝ ոսկիի՝ ճեվահիրի վրայ.
to demolish, to destroy, to beat, to knock or pull down, to subvert, to overturn, to ruin, to dismantle, to rase;
to ravage, to devastate, to desolate;
cf. Քանդակեմ.
κατασκάπτω effodio, everto, diruo λύω solvo, dissolvo προνομεύω diripio, pascor. (լծ. եւ Քանցել) քակտել. աւերել. կործանել. քայքայել. փլուզանել. տապալել. ապականել. դերել դերփել. (որպէս թէ փորելով՝ բրելով) աւրել, փլցնել.
ՔԱՆԴԵԼ. որպէս Քանդակել. փորել. պ. քէնտէն.
cf. Քանդակ.
Որպէս թէ Քանդակուած. քանդակ. փորուած. խալէմքեարի բանուածք
jar, large earthen vessel to contain corn.
crumbling, falling, fall;
wane;
—ք, ruins, rubbish;
ի — ածել, to ruin, to destroy, to crumble;
ի — գալ, to go to ruin;
լուսին ի — է, the moon is waning.
Բնակել ի փուլս, ի դարափորս մտանել. (Հ. եւ Ոսկիփոր.։)
Քանի ցերեկն շինէին զաշտարակն, գիշերն ի փուլ գայր. (Ոսկիփոր.։)
process, action, law-suit.
պրս. փիւրսիզ. Հրացուփորձ. քննութիւն ատենական. (լտ. պռօչէսսուս)
cf. Փոքրատեսիլ.
of small size, little.
cf. Փոքրկութիւն.
Կան պատրաստեալ ազգի ազգի տանջանք ըստ մեղացն մեծութեան եւ փոքրութեան. (Ոսկիփոր.։)
to save, to deliver, to liberate, to redeem.
ῤύομαι libero, eruo, eripio. որ եւ ἑξαιρέω, σώζω salvo, servo λυτρόω redimo. Ազատել. ապրեցուցանել. հանել կամ պահել ի փորձանաց. կեցուցանել. փրկանաւորել. փրծուցանել. Ճողոպրել. կորզել. թափել ի ձեռաց (իբր փեռեկելով). խալըսել, փրցընել. ... եբր. խալաց, ֆէրէգ եւ այլն. եւ հօշէա, էաշա. (յորմէ էաշուս. Յիսուս փրկիչ).
resembling froth, foam-like.
Արիւն մեղաց յինէն վիժի, փրփրատեսակ շարաւ հոսի. (Ոսկիփոր.։)
officiating.
Քահանայագործն աստուածագո՛րծ է. (Ոսկիփոր.։)
to consecrate;
to ordain priest.
Արժանապէս քահանայագործեալ (սուրբ քահանայդ), եւ կրկին պատուոյ արժանացեալ. (Ոսկիփոր.։)
Բաղարջ ընդ եղերդի կերիցես։ Բաղարջն նշանակէ զսուրբ մարդկան զբարի գործսն, եւ եղերդնակն զդառնութիւն եւ զզեղջ դարձելոց. (Ոսկիփոր.։)
Երկայնամտաբար հարցափորձեցի զքեզ. (Ճ. ՟Ա.։)
Զի մի՛ ընդերկարեսցին փորձանքն ի վերայ տկարութեանս մերոյ. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
Որոմնակեր՝ ցորեան ցուցանելով ... ստերիւրելով զթերահմուտսն. (Ոսկիփոր.։)
Կրատիտոս տեսեալ որդի մեծատան, զի պատեալ էին շոգմոգք բազումք (սուտ բարեկամք), ասէ, պա՛տանի, ողորմիմ քոյոյդ անապատութեանդ. (Ոսկիփոր.։ Իսկ Ոսկ. ղկ.)
Եթէ անդատաստան է, զերկիրն աւերէ. (Ոսկիփոր.։)
Եւ իբր անընտրող. անփորձ.
Մեզ կեանքս՝ անկեանք են (յերեսաց թշնամեաց). (Ոսկիփոր.։)
Երագունք (են փորձութիւնք), եւ անվստահանալիք. (Եփր. յաւետար.։)
Ձգեցեր զձեռս քո առ ի յաստուածամարտութիւն. (Ոսկիփոր.։)
Յայնժամ մանաւանդ բազմանան փորձութիւնք՝ յորժամ սկսցի ոք ոգեպէս զպատուիրանս Աստուծոյ ընդունել եւ փոյթ յանձն առնուլ ի ներքս ի միտս իւր զարդիւնաւորականութիւնն. ի միտս իւր զարդիւնաւորականութիւնն. (Եւագր. ՟Ի՟Գ։)
Աւիլեաց զխցիկն, եւ զաւելուկսն կուտեաց ի մէջ տան. (Ոսկիփոր.։)
winking, blinking of the eye;
twinkling, trice.
Ոչ տայ թոյլ ի քթնթս ական հանգչել ինձ. (Ոսկիփոր.։)
Ունելով ի ներքս զխեղճ մտացն չարչարէր զմարդն յուտելն զպտուղն. (Ոսկիփոր.։)
Հետեւելով արիստոտէլեան խորհիցն, եւ ոչ ձկնորսական խնդրոյն՝ որ ասէ, տէր յաւել ի մեզ հաւատս. (Ոսկիփոր.։)
Միջին կլիմն ունի բարեխառնութիւն եւ հաւասարութիւն. (Ոսկիփոր.։)
Յորժամ հանդիպեսցի քեզ փորձութիւն. (Նեղոս.։)
Կուսի ծնանել՝ ոչ հանդիպեցելոյ առն. այսինքն անփորձ եղելոյ յառնէ. (ՃՃ.։)
Ճարտարասանութեամբ եւ արագ լեզուով. (Ոսկիփոր.։)
Եմ զակքէոս կարճահոգի, եւ բազում չարըս մաքսեցի։ Իսկ ի ծածուկ զոր կարացի՝ զայն յիմ ամբարըն մաքսեցի. (Ոսկիփոր.։)
Ոչ կարացին անփորձ մնալ ի չարէ ի գործելն զբարիս, այլ մաքսեցան սատանայի ընդ բարւոյն զմեղսն. (Լմբ. ժղ.։)
Որ ի ծածուկ՝ ու ոչ յայտնական, փորէ զգետինըն քեզ նըման. (Շ. եդես.։)
Գեհոն՝ Նեղոս ռինոկորուրեայ, որ յանկարծաբուխ թարգմանի. եւ յայտ անտի է՝ որ յանկարծ յորդեալ ծածկէ զդաշտն. (Ոսկիփոր.։)
Յաւուրս ձմերայնոյ ամպքն նօսրացեալ լինի ի հիւսիսային օդոցն. (Ոսկիփոր.։)
Բալ է, որ լինի ի նօսրութենէ ամպոց։ Խտութիւն հողմոյ ոչ տայ լուծանել ի նօսրութիւն ջուրց. (Ոսկիփոր.։)
Եղեւ նոցա շնորհահատոյց տէրն աբրահամու։ Յաղագս այդորիկ շնորհահատոյց աստուած եղիցի տեառնդ. (Եփր. թագ.։ Ոսկիփոր.։)
Պրրին օգտակար է լուծման փորոյն. (Բժշկըն։ Եւ յօրինակս ինչ Գաղիան.։)
Կոյսն անփորձ էր, եւ երաշտ ի սերմանական ցօղոյն. (Ոսկ. ես.) (որ ի Ճ. ՟Գ. սերմնական)։
Փակեցաւ դուռն առանց նգի եւ սողնակի. (Ոսկիփոր.։ եւ Յայսմաւ.։)
Ի սրատեսութի՞ւն (հպարտանաս). արծուի եւ անգղ յաղթեն քեզ։ Տուեալ է աստուծոյ անկեղն առաւել զսրատեսութիւն։ Այծեամն իւրով սրատեսութեամբն։ Այծեամն անուանէ յաղագս սրատեսութեանն զբանն աստուած. (Ոսկ. փիլիպ.։ Ոսկիփոր.։ Բրս. հայեաց.։ Նիւս. երգ.։)
Զսօլերաց փոկն կապէր։ Ընդ սօլերովն եղեւ (այսինքն զբազեցաւ). (Ոսկիփոր։)
Զսուտ կարծեաց վակժուժեալ կախին։ Խառնեսցի անբացաբաժանելի, վակժուժեսցի. (Փիլ. ել. ՟Բ. 107։ Ոսկիփոր.։)
Տրամաբանել գովեստ գոհութեան։ Զսուրբն դատեալ, հարցափորձ եղեալ, եւ տրամաբանեալ. (Գանձ.։)