Definitions containing the research լոր : 2635 Results

Ցրուումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ցրումն.

NBHL (1)

Հաւաքէ զնոսա ի ցըրւմանէ՝ բազաստուածութեան մոլորութենէ. (Վրդն. ծն.։)


Ցցահար

See full entry →

adj. s.

pile-driving;
cf. Մեքենայ;
pile-driver;
— ոլորանաւոր, pile-driving engine with pincers;
— չուանաձիգ, ringing pile-engine.


Ցցունազարդ

See full entry →

adj.

crested;
tufted, plumed.

NBHL (1)

Անդաստան ծաղկանց ցցունազարդ գեղգեղեալ (ոլորեալ՝) բազմագունակ երանգօք եւ յարազուրաճ առատացօղօվք. (Թէոդոր. կուս.։)


Ցքի, ցքւոյ

See full entry →

s.

alcohol, spirits of wine;
brandy, arrack;
— հանեալ ի պտղոց, cider.

NBHL (1)

Գինի եւ ցքի։ Ի գինւոյ եւ ի ցքւոյ։ Զհետ լինին ցքւոյն։ Խառնեն զցքին։ Մոլորեցան վասն ցքւոյն։ Յիմարեցան վասն ցքւոյ։ Դանդաչեցին յարբեցութենէ ցքոյն։ Արբեցարուք ո՛չ ի գինւոյ եւ ոչ ի ցքւոյ.եւ այլն։


Փախչիմ, եայ, խուցեալ

See full entry →

vn.

to flee, to run away, to escape, to get away, to evade, to elude, to avoid.

NBHL (1)

Ի բաց փախիցելոյ մոլորութենէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Փաղաղեմ, եցի

See full entry →

va.

to devour, to consume;
to burn.

NBHL (1)

Առնէ զբաբելոնական բոցոյն կիրս, որ շուրջանակի փաղազէր բարձրանալովն։ Զօրէն հրոյ մտեալ փաղաղէր զբոլոր բնութիւնն։ Զաշխարհ ամենայն արեգակն փաղաղէ. (Առ որս. ՟Ա։ Պիտ.։ Լմբ. սղ.։)


Փաղանգ, աց

See full entry →

s.

phalanx, legion;
troop.

NBHL (2)

Զփաղանգս հերձուածողացն՝ զջոլիրս աստանայի առհասարակ կործանեմք։ Զամենայն փաղանգս մոլեացն սոքա յաղթահարրեցին։ Զբոլոր փաղանգս այսոցն պղծոց. (Ոսկ. փիլիպ. եւ Ոսկ. յհ. եւ Ոսկ. համբ.։)

Զփաղանգս հերձուածողացն՝ զջոլիրս աստանայի առհասարակ կործանեմք։ Զամենայն փաղանգս մոլեացն սոքա յաղթահարրեցին։ Զբոլոր փաղանգս այսոցն պղծոց. (Ոսկ. փիլիպ. եւ Ոսկ. յհ. եւ Ոսկ. համբ.։)


Փայեթոն, ի, իւ, աւ

See full entry →

s.

Phaeton.

NBHL (1)

Վերնագոյնն՝ երեւակն, համանգամայն եւ կռոնոսի կոչեցեալ բոլոր, եւ յետ այնմիկ փայիթոն, եւ արամազդայ ասացեալ. ապա հրատն. . . ապա արեգակնն. (Արիստ. աշխ.։)


Փայլածող

See full entry →

cf. Փայլածու.

NBHL (1)

cf. ՓԱՅԼԱԾՈՒ (մոլորակ).


Փայլածու

See full entry →

ast.

Mercury.

NBHL (1)

Στιλβών, Ἐρμής Stibon, Mercurius. Անուն մոլորակի, որ մօտագոյն է արեգական, վասն որոյ եւ դժուարաւ երեւի, եւ ըստ ստէպ արծարծման՝ ի սնդիկ օրինակի. եւ ի գիրս որպէս դպիր եւ պատգամաւոր այլոց էր համարեալ. այն է Հերմէս.


Փայփայեմ, եցի

See full entry →

va.

to pet, to take great care of, to nurse tenderly, to fondle, to caress, to make much of;
to fawn upon, to cajole, to flatter.

NBHL (1)

Նախապատուեալ փայփայի առ ի բոլորից անմարմնական դասուց. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Փառազնոտի

See full entry →

s. ast.

Mars.

NBHL (2)

ՓԱՌԱԶՆՈՏ կամ ՓԱՌԱԶՆՈՏԻ, կամ ՓԱՌԱԶՆՕՏԻ. Անուն փառացի մոլորակ աստեղ. թերեւս հրատն է.

Հինգ աստեղացն, որք մոլորական անուանակոչին, որոց անուանքն են այսոքիկ. լուծ, եղջերու, ծկրաւորի, փառազնոտի, արտախուր. . . յառաջին հատուածն արեգակն եւ լուսինն գոյացան. (Զքր. կթ.։)


Օժանդակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

aid, succour, assistance, support, protection.

NBHL (1)

Գլուխն միայն առանց բոլոր անձին անդամոց օժանդակութեան՝ ո՛չ է կարօղ ներգործութիւնս ինչ կատարել. (Շ. թղթ.։)


Օղուն

See full entry →

s. adj.

cf. Ողուն;
delightful, charming, enchanting.

NBHL (2)

Բառ երկդիմի. զի կամ է Բոլորեալ իբրեւ օղ ի կատարեալ. եւ կամ Արբեցուցիչ իբր օղի. զմայլեցուցիչ.

Դիւցազնական է տաղդ քաջոլորեալ, եւ տաղ պղպղուն՝ օղուն եւ զեղուն. (Մագ. ՟Հ՟Ե։)


Օտարատեսուչ

See full entry →

adj.

meddling with anothers things, bearing envy, envious.

NBHL (1)

ἁλλοτριοεπίσκοπος alienarum rerum inspector. որ եւ ՕՏԱՐԱԴԷՏ. Դիտօղ եւ տեսօղ զօտարին իրս՝ աւելորդ հետաքրքրութեամբ, կամ աշարձակութեամբ, կամ յաչաղանօք.


Օտարափառ

See full entry →

adj.

heterodox, heretical.

NBHL (2)

ἐτερόδοξος heterodoxus, qui alterius est opinionis, sectae. Այլափառ. ոյր կարծիք ի հաւատս է օտար եւ մոլոր.

Զսատակիչ ձայնս օտարափառացն։ Հեռի փախիցէ օտարափառացն աղճատանք։ Ըստ օտարափառիցն մոլորութեան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Օրինաբար

See full entry →

adv.

legally, lawfully, conformably.

NBHL (1)

Համբերեա՛ յիս՝ որ բոլորովին առ հասարակ սփռեցաւ օրինաբար. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)


Օրինակագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

composing or writing a work or book, writing.

NBHL (1)

Փոյթ եղեւ մովսէսի օրինակագրութիւն ճշմարտութեան ընդդէմ մոլորութեան կռապաշտութեանն առնել. (Եփր. ծն.։)


Ակն, ական, կունք, կանք

See full entry →
NBHL (1)

ԸՆԴ ԱԿԱՄԲ ՀԱՅԵԼ. Խեթիւ կամ խոժոռ աչօք հայել. ծուռ աչքով՝ խոլոր մոլոր նայիլ. խօր՝ էյրի պագմագ, քէմ նազար իլէ պագմագ. ὐποβλέπομαι torve aspicio, subddole observo


Աղանդակից, կցի, կցաց

See full entry →
NBHL (1)

Որ է ի նմին աղանդոյ. մոլորութեան ընկեր.


Աղանդուսոյց

See full entry →
NBHL (1)

Ուսուցիչ նոր աղանդոյ. մոլորութեան վարպետ.


Ամենագործ

See full entry →
NBHL (1)

Զկնոջն զամենագործ խարդախութիւն յանդիմանեցից։ Ամենագործ խարդախութեամբ եւ աւելորդ իմն իմաստութեամբ վարել։ Անիրաւութեամբք, ամենագործ խարդախութեամբք։ Խարդախութիւնն եւ ամենագործութիւնն (կամ ամենագործ չարութիւն) ժամանեալ հասանէ յամպարշտութիւն. (Փիլ.։)


Ամենալի

See full entry →
NBHL (1)

Իբրեւ զծառ մեծ, եւ ամենալի բազմանկար պատկեր է բոլոր նիստ երկնից եւ երկրի. (Ոսկիփոր.։)


Ամենալցոյց

See full entry →
NBHL (1)

Լցուցիչ բոլորից, եւ շատացուցիչ.


Ամենակերակրիչ

See full entry →
NBHL (1)

παντοτρόφος, παντρόφος omnium nutritor, altor Որ զամենեսին կերակրէ. բոլորեցուն սնուցիչ, տածիչ. զամմէնքը կշտացընօղ.


Քաջայարմար

See full entry →

adj.

very suitable, becoming, very fit or proper, apt, appropriate.

NBHL (1)

Քաջայարմար վայելչականօք ի կրկնոցս վերջաւորս փողփողեալս։ Պայծ առանայ եւ արեգակն՝ հանդերձ բոլոր եւ քաջայարմար աստեղօք. (Անան. եկեղ.։ Զքր. կթ.։)


Քառակուսութիւն, ութեան

See full entry →

s. geom.

quadrature;
— բոլորակի, quadrature or squaring of the circle.


Քառանկիւն, կեան

See full entry →

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

NBHL (1)

Ի թիւս՝ աւելորդ (իմա՛ կոճատ) քառանկիւնի. (՟Ա. ՟Գ. ՟Ե. ՟Է. ՟Թ ՟Ժ՟Ա. եւ այլն։ Ուղղորդ քառանկիւնի. ՟Ա. ՟Դ. ՟Թ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Զ. եւ այլն. Սարկ. տոմ.։)


Քառանկիւնի

See full entry →

adj.

having four angles, quadrangular.

NBHL (1)

Ի թիւս՝ աւելորդ (իմա՛ կոճատ) քառանկիւնի. (՟Ա. ՟Գ. ՟Ե. ՟Է. ՟Թ ՟Ժ՟Ա. եւ այլն։ Ուղղորդ քառանկիւնի. ՟Ա. ՟Դ. ՟Թ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Զ. եւ այլն. Սարկ. տոմ.։)


Քարաթոշ, ի, ից

See full entry →

s.

cf. Քարաթոթոշ.

NBHL (1)

Վիշապակ, ասեն՝ թէ լորտուն է, եւ կէոք զքարաթոթոշն ասեն։ Մողէզք եւ կովիդեայք, քարաթոթոշք, եւ բնդռունք ի վերայ եկեալ՝ կերան զորս նորա. (Լծ. փիլ.։ Արծր. ՟Ա. 3։)


Քարաթոթոշ, ի, ից

See full entry →

s.

stallion, newt.

NBHL (1)

Վիշապակ, ասեն՝ թէ լորտուն է, եւ կէոք զքարաթոթոշն ասեն։ Մողէզք եւ կովիդեայք, քարաթոթոշք, եւ բնդռունք ի վերայ եկեալ՝ կերան զորս նորա. (Լծ. փիլ.։ Արծր. ՟Ա. 3։)


Քարահատ, աց

See full entry →

s.

stone-cutter;
paviour's beetle or rammer.

NBHL (1)

Զբազումս ի նդոյ ապականեաց։ Ի կապանս եւ ի քարահատս զբոլոր կեանս իւրեանց ծախեցին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Բրսղ. մրկ.։)


Քարանձաւ, աց

See full entry →

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

NBHL (1)

Դիցես ի քարանձաւս զբոյն քո։ Եթէ գիտիցե՞ս զժամանակ ծննդեան յամուրաց քարանձաւաց։ Ելին ի քարանձաւին։ Անգղ ի վերայ բունոյ նստեալ՝ դարդարիցէ ի քարանձաւս վիմաց։ Ի քարանձաւաց լերանց ձայնից արձագանգաց (այսինքն գլորելով վիմաց).եւ այլն։


Քարապաշտ, ից

See full entry →

s.

stone-worshipper, idolater.

NBHL (1)

Առ ձեզդ իսկ տեսանէի զքարապաշտս՝ զփայտապաշտս մոլորութիւն մարդկան։ Ի քարապաշտ ի փայտապաշտութենէդ սրբեալ լիջիք. (Ագաթ.։)


Քարընդոտն

See full entry →

s.

stumbling-block, stumbling-stone;
— լինել, to stumble over a stone, to trip, to stumble.

NBHL (1)

Թէ յանդդնեսցի գնալ ուրեք, քարընդոտն եղեալ վիրաւորի։ Զամենայն զխոչ եւ զխութ, որով քարընդոտն ընթացօղքն լինէին՝ տգիտութեանն եւ թերահաւտտութեանն գլորմամբ, աստուածային բրչաւ բանին տապալեաց. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քարընդոտնեմ, եցի

See full entry →

va.

to serve as a stumbling-block, to cause to stumble, fail or fall, to trip up, to supplant.

NBHL (1)

σκελίζω supplanto. Ի ձեռն քարի եգելոյ ընդ ոտիւք՝ գթեցուցանել. գլորել. թաթել.


Քարուկիր

See full entry →

s. adj.

(wall of) cemented stones;
cf. Տուն.

NBHL (1)

Քարուկըրով կալան (ամրացուցին) զդուռն քաղաքին. (Ուռհ.։ Այսպէս լինի ընթեռնուլ եւ զբանն Կաղանկտ. Ներբովթ սկսայ զբոլորս հրապուրէր ազինս աշտարակաշէն առնել կարիկարս։)


Քերթուած, ոց

See full entry →

s.

cf. Քերթութիւն.

NBHL (1)

Եսիդեայ՝ հմտութեամբքն յառաջեալ՝ զբոլորիւքն գերազանցեաց քերթուածովք. (Պիտ.։)


Քնէած, ից, աց

See full entry →

adj.

sleepy, drowsy;
lethargic.

NBHL (1)

Ի շունչ քնէածաց ժողովեալ է խաբէութիւն մոլորութեան տեսլեանց. (անդ։)


Քննական, ի, աց

See full entry →

adj.

of examination.

NBHL (1)

Զգածեալ է մոլորութիւնն քննական բանիւք։ Յափշտակէ զայն ճշմարտութիւնն, եւ նոքիմբք իսկ քննականօք սպանանէ զմոլորութիւն. (Սեբեր. ՟Դ։)


Քննասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

passion for research, desire of information, curiosity.

NBHL (1)

φιλοπραγμοσύνη curiositas. Սէր աւելորդ քննութեան. ընդվայրաքննութիւն. հետաքրքրութիւն.


Քնքշեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render delicate, to pamper, to pet, to fondle, to coddle, to make much of.

NBHL (1)

Քնքշեցուեցի զմանկութիւն ձեր մանանայիւն եւ լորամարգաւն, եւ սեամբ հրոյն եւ այլն. (Գէ. ես.։)


Քրիստոսական, ի, աց

See full entry →

adj.

of J.-C, belonging to J.-C, Christ's;
— հաւատք, christianity.

NBHL (1)

Հա՛րկ է հաւանութեամբ եւ հաւատովք հետեւել զկնի բոլոր քրիստոսականացս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Քրիստոսամարտ, ից

See full entry →

adj.

warring against J.-C, antichristian.

NBHL (1)

Ո՛վ հրէայ քրիստոսամարտ։ Ըստ քրիստոսամարտիցն մոլորութեան։ Ու՞ր քրիստոսամարգ լեզուն. (Վեցօր. ՟Թ։ Կիւրղ. գանձ.։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Քրտնում, եայ

See full entry →

vn.

cf. Քրտնիմ.

NBHL (1)

Մարմնոյ ոչ միայն աչք արտասուեն, այլ բոլոր անդամքն քրտնուն. (Մամբր.։)


Օ (o)

See full entry →

s.

"the thirty seventh letter of the alphabet, the eighth of the vowels. It was introduced in the Armenian alphabet towards the end of the XIIth century to facilitate or distinguish the two different pronunciations of the syllable աւ, which is generally pronounced ""av"" when followed by a vowel, as աւետարան;
on the contrary, when followed by a consonant, it is pronounced like the English ""o"", as աւգնեմ, աւրհնեմ, աւրէնք."

NBHL (1)

Նշանագիր նոր, հնարեցաւ յետ ժբ դարու առ ի դիւրութիւն՝ փոխանակ երկբարբառ գրութեանս աւ, ի փոխ առեալ ի յունէ եւ ի լատինէ. o. որ կոչի ըստ յն. օ՛ միքրօն. այսինքն փոքրիկ կամ սուղ. զի է որպէսօ, փակ եւ բոլորեալ՝ առ առաւել արձակ հնչիւն բացմամբ շրթանց. իսկ մեծ օ, կամ օ՛ մէկա ՝ յունաց, այսինքն երկայն ամանակաւ . ω , է եւ ձեւով նման երկուց տառից . αυ կամ կրկին οο տառից։ Արդ օ փոքրիկ ըստ յունաց՝ միշտ վերածի ի մերս. ո, եւ աւ ՝ որպէս օ. զոր օրինակ՝ յն. πόλις. բօ՛լիս լինի ի մեզ պոլիս, կամ պաւլիս. πέτρος , բէ՛դրոս, պետրոս. ὁνία , օնիա, ոնիա կամ աւնիա. ὅφνι , օֆնի, ոփնի. σοφία , ὁρθοί , սօֆի՛ա, օրթի՛, սոֆիա՝ որթի, կամ սաւֆիա աւթի. κρόνος , գռօ՛նօս, կռոնոս կամ կրաւնոս. եւ այլն։ Իսկ մեծ օ. կամ ω յունաց փոխադրի ի մեզ ով. զոր օրինակ՛ ἱωσήφ, πλάτων, ἱώτα , յովսէփ, պղատովն, յովտ. եւ այլն։


Օգնականեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Օգնեմ.

NBHL (1)

Բոլորեցունցն աստուած՝ իւրայոցն օգնականեաց բաւականապէս.


Օդ, ոյ, ի

See full entry →

s.

air;
weather;
wind, light wind, breeze;
shoe, boot, half-boot;
կանացի օդք, lady's boot;
պարղ, անոյշ or քաղցրասիւք, բարեխառն, հանդարտ, գեղեցիկ, լապ, զով, ծծելի օդ, serene, mild, temperate, calm, fine, good, cool, breathable air or weather;
ցուրտ, չոր, փոփոխական, անհաստատ, վատ, վնասակար, վատառողջ, ժանտ, ապականեալ, խոնաւ, ամպամած, մրըրկայոյզ օդ, cold, dry, changeable, inconstant, bad weather;
deadly or deleterious, unwholesome, infectious, corrupt or foul air or atmosphere;
damp, overcast or cloudy, tempestuous or stormy weather;
կածք օդոյ, the injuries of the weather;
յօդս, ընդ օդս, in vain, vainly, sillily;
at venture or random;
բանք, խորհուրքդ ընդ օդս, idle talk, silly words, empty discourse, vain, extravagant designs, castles in the air;
ընդ օդս խօսել, հարկանել, to talk idly, to beat the wind, to talk to the winds;
— առնուլ, to air oneself, to take an airing or walk;
— փոխել, to have a change of air, to go abroad, to go into the country;
թօնուտ են օդք, we shall have rain;
խաղաղին, պարղին օդք, it is getting fair again, it is clearing up;
cf. Հողմ.

NBHL (1)

Օդով եւ սռնապանօք մորթեղինօք։ Նոյն իմ բանս եւ վասն օդոցն է՝ անաւելորդ եւ թեթեւագնի լինել։ Եւ որ ինչ այլ պետք են օդոյ ոտից. պտմ՞ աղեքս։ (Բրս. հց.։ Յճխ.։ Սարգ.։)


Օդահոտ

See full entry →

s.

vapour, exhalation.

NBHL (1)

ἁποφορά exhalatio, expiratio. Հոտ բուրեալ յօդս. շոգի. գոլորշի. արտաշնչութիւն.


Քաղաքային

See full entry →

cf. Քաղաքական;
—ք, citizens, townspeople.

NBHL (1)

Ժողովեալ բոլոր քաղաքայնոցն՝ հրաման լինէր ատեան դնել. (Կաղանկտ.։)