Definitions containing the research մեղու : 303 Results

Անխայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

economy;
respect;
exemption;
preservation.

NBHL (1)

Չիք Աստուծոյ անխայումն ի վերայ կամակար հեշտութեամբ մեղուցելոց. (Շ. յուդ. ՟Թ։)


Անծաղիկ

See full entry →

adj.

that does not flower or blossom.

NBHL (1)

Որ ի մեղուացն անծաղիկս ձմերայնի հայցէ մեղր. (Մագ. ՟Ժ՟Ը։)


Անհատ, ից

See full entry →

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

NBHL (1)

Առ նա նմանութեամբ սրբազանին անմեղութեան՝ յաստուածեղէն եւ անհատ ունակութիւնն ընթանալ. (Դիոն.։)


Անամօթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impudence, audacity, effrontery.

NBHL (1)

Խստութեան բանքն եւ յանդիմանութեանն բազում անգամ ի լրբութիւն ածէ զմեղուցեալն եւ յանամօթութիւն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ը։)


Անարիւն, րեան, րեանց

See full entry →

adj.

that has no blood, bloodless;
that does not bleed.

NBHL (1)

Սովորութիւն է մեղուաց՝ քաղցր եւ անարիւն կերակուր մատուցանել. (Մագ. ԾԷ։)


Անարօր

See full entry →

adj.

uncultivated, waste;
intact, chaste.

NBHL (1)

Մեղր՝ պտուղ քաղցր եւ անարօր։ Զքաղցունսն գործեալ պար մեղուացն՝ մատուսցեն տռփողացն անարօր. (Ածաբ. նոր կիր.։ Մագ. ԿԲ։)


Անգայտ, ից

See full entry →

adj.

thin, incompact, porous;
rare, subtile;
soft, liquid.

NBHL (1)

Անգայտ մաղովք զգործած գբոցն յօրինէ (մեղուն). (Վեցօր. ՟Ը։)


Անգործ

See full entry →

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

NBHL (1)

Անգործ միայնակեաց լուծանէ զյօժարութիւն եղբարցն։ Անգործ մեղու լաւ է քան զժիր պիծակ. (Նեղոս.։)


Անդամ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

NBHL (1)

Պարտ է ի վերայ մեղուցեալ անդամոցն խնդրել զողորմութիւն. (Փարպ.։)


Այլազգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

paganism, heathenism.

NBHL (1)

Իսկ եթէ ոչ ուրուք մեղուցելոյ թողութիւն, զիա՞րդ զանազանելոց այլազգութեանց. (Բրս. ապաշխ. կամ Սղ. ԼԳ։)


Ամոքանք, անաց

See full entry →

s. pl.

seasoning, sauce.

NBHL (1)

παράρτυσις, ἤδυσμα conditura, condimentum Համեմումն. յօրինուած համեմիւք. հանդերձանք համեղութեան. թէրպիյէ.


Ամոքեմ, եցի

See full entry →

va.

to soften, to calm, to compose;
to conciliate, to appease, to allay, to pacify, to reconcile;
to affect, to move, to touch;
to abate, to diminish;
to sooth, to caress;
to engage, to win over, to persuade.

NBHL (1)

Ըստ դեղոցն (այս ինքն մահադեղոցն) չարութեան, որ ամոքեալ է մեղու. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Բ։)


Կամաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

free-will, spontaneity.

NBHL (1)

Բանականի կամաւորութեամբ մեղուցելոյ. (Աթ. ՟Դ։)


Կապտեմ, եցի

See full entry →

va.

to despoil, to depredate;
to plunder, to loot, to collect booty, to rob, to strip, to deprive of, to bereave.

NBHL (1)

Գործասէրն մեղու ի մարդսն թռչի, եւ կապտէ պտուղ (կամ ծաղիկ). (Ածաբ. նոր կիր.։)


Կատարեալ

See full entry →

adj. gr. fig.

perfect, accomplished, finished, consummated, complete, entire;
preterite, past tense;
այր —, man of ripe years, grown up;
perfect man;
— աւուրբք, advanced in years, old, aged;
decrepit, worn out with age;
լինել եւ եւս —, to improve;
տալ իշխանութիւն, to empower, to give full powers to.

NBHL (1)

Փոխանակ կաթին եւ մեղու տղայոց՝ բեւեռք խաչ կատարելոց. (Եփր. համաբ.։)


Կոճակ, աց

See full entry →

s. bot.

heel-bone;
button;
*trunk of a tree;
արձակել՝ քակել զկոճակս, to button, to unbutton. bud, germ.


Կտրած, ոյ, ի

See full entry →

s. adj.

cut, cutting, incision;
cut, shape, fashion;
cut out.

NBHL (1)

յորժամ մայրքն կտրին, կամ նման կտրածքն լինել բնակութիւն մեղուոց. քանզի ոչ եւս այլ արձակենշառաւիղս ի կտրածէն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Կարթ, ից

See full entry →

s.

fish-hook, fishing-line;
line, rod;
spur;
hook, crook;
nosering;
shin-bone, tibia;
— ընկենուլ, to throw a hook, to cast a line.

NBHL (1)

Հրաժարեալ ի կարթէ անտի եւ ի մեղուէ յօրինացն. (Եփր. հռ.։)


Կարկառեմ, եցի

See full entry →

va.

to hold out, to stretch forth, to tender, to offer, to present;
to heap up, to accumulate;
— զձեռն, to stretch forth the hand;
ձեռն, ձեռն օգնականութեան — ումեք, to offer a helping hand, to lend assistance, to help, to succour;
— զմիտս, զխօրհուրդսի, to fix one's mind on, to contemplate intently.

NBHL (1)

Կարկառ զծագ գաւազանիգ եւ եհար ի խորիսխ մեղու։ Կարկառ (կամ կարկառէ) պտուղ տնանկին. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 27։ Առակ. ՟Լ՟Ա. 20։)


Ծակ, ուց

See full entry →

s. adj.

hole;
opening, aperture;
bored;
perforated;
— բանալ, to make or bore a hole;
խնուլ զ—, to stop up a gap;
ի — կարաս կրել ինչ, to draw water with bottomless buckets, to labour in vain.


Ծաղկաքաղ

See full entry →

adj. s.

culling or gathering flowers;
compiling;
extract;
abstract;
summary, anthology;
— առնել, to gather flowers, to cull;
to extract, to collect, to compile;
— երթալ մեղուաց, to rifle the flowers, to gather honey.


Ծանրաբեռնեմ, եցի

See full entry →

va.

to oppress, to overload.

NBHL (1)

Ի ծաղկաց ծանրաբեռնեալ գան ի մեղուանոցն. (Գր. սարկ. լուս.։)


Ծխալից

See full entry →

adj.

full of smoke, smoky.

NBHL (1)

Հալածեցին զձեզ իբրեւ մեղուս ձխալիցս. (Եփր. ել.։)


Կերպարանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to conform;
to take the form, to put on or assume a look, state, manner or appearance, to give oneself airs;
to affect, to pretend, to simulate, to feign, to counterfeit, to give oneself out for, to set up as, to pass oneself off for;
զառաքինութիւն —, to simulate virtue or probity, to affect a sanctimonious exterior;
— զանմեղութիւն, զտղայութիւն, to put on a look of innocence;
to play the child;
զխլութիւն՝ զառատաձեռնութիւն —, to give a deaf ear to;
to pretend to be generous, liberal;
cf. Խելք.


Կերտ

See full entry →

s.

building, construction.

NBHL (1)

Սարդիցդ եւ մեղուացդ եւ ծածեացդ ճարտարութիւն անդր եւս քան զամենայն ճարտարապետցն անցուցանէանէ կերտս. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Կիթ, կթից, կթոց

See full entry →

s.

act of milking;
milk, milk-diet;
emulsion;
—ք, the vintage.

NBHL (1)

Մերթ՝ որպէս Կթումն, կամ կութք խաղողոյ, եւ մեղու, եւ այլն։ Վստկ. ՟ճժղ. ՟յդ։


Կից

See full entry →

adj. adv.

united, joined, conjoined, connected, annexed;
contiguous, adherent, adhesive, sticking;
adjoining, abutting, lying close to;
conjointly, together, at the same time;
— ընթանալ, to run together;
to concur with, to cooperate;
to compete;
— լինել, to be annexed;

NBHL (1)

Միայարկս եւ միամեղունս առ միմեանս կից շինէին զտունս իւրեանց ընդ տաճարն. (Նչ. եզեկ.։)


Կոկեմ, եցի

See full entry →

va.

to smooth, to polish, to gloss;
to put or set in order, to arrange.

NBHL (1)

Ի մեղուացսն ... միջին ողորկութեամբ, թեւօքն իբրեւ ծեփովք զորմսն կոկելով. (Առ որս. ՟Դ։)


Ճաշակարան

See full entry →

s.

mouth, taste, palate.


Ճաշակեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to taste, to try, to relish;
to eat, to feed;
to drink;
to experience;
— զմահ, to die;
— զաշխարհ, to enjoy the world or its pleasures;
— զքաղցրութիւն խաղաղութեան, to taste the sweets of peace.

NBHL (1)

Ճաշակել ի շիկաթանէ։ Ոչինչ ճաշակեմ։ Ոչ ճաշակեաց հաց։ Ճաշակեցի սակաւ մի ի մեղուէս։ Ճաշակելով ճաշակեցի սակաւ մի մեղր։ Ճաշակեաց զջուրն գինի եղեալ։ Ճաշակեցին յերկնաւոր պարգեւացն։ Ոչ ճաշակեսցեն զմահ.եւ այլն։


Ճարտարակ, աց

See full entry →

adj.

industrious.

NBHL (1)

Ոչ ոք յայնմ (արուեստի) զմեղուօք ճարտարակօք անցանիցէ. (կամ ճարտարկօք. ի Ճարտարիկ բառէ) (Ոսկ. փիլիպ. ՟Է։)


Ճարտարապետ, աց

See full entry →

s. adj.

architect;
master, author;
skilled, well versed, very skilful.

NBHL (1)

Սարդիցդ եւ մեղուացդ եւ ծածեացդ ճարտարութիւն անդր եւս քան զամենայն ճարտարապետացն անցուցանէ կերտս. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Ճենճերամ

See full entry →

vn.

to buzz, to hum, to whiz.

NBHL (1)

ՃԵՆՃԵՐԱԼ կամ ՃԵՆՃԵՐԵԼ. Ձայն հանել ճանճերոյ կամ մեղուաց. բզզալ.


Ճենճերեմ, եցի

See full entry →

va.

to exhale an odour of cooking or burning flesh, a smell of roast meat;
to burn;
to sacrifice.

NBHL (1)

ՃԵՆՃԵՐԵԼ. ՃԵՆՃԵՐԱԼ կամ ՃԵՆՃԵՐԵԼ. Ձայն հանել ճանճերոյ կամ մեղուաց. բզզալ.


Ճիւաղ, աց

See full entry →

s.

monster;
phantom, spectre;
night-mare, incubus;
—ք դըժոխայինք, the Furies;
— շառաչեմ, to drone, to hum, to buzz, to whiz.

NBHL (1)

Շուրջ թռուցեալ բզզեն (մեղուք եւ ճանճք եւ մժեխք), եւ ճիւաղ շառաչեն. իմա՛ ճիւաղաբար կամ ճուալով. յն. աղմուկ բզզողաց։


Հեշտալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Հեշտալից.

NBHL (1)

Արդարեւ խորիսխ մեղու են հեշտալի բանքն քրիստոսի. (Համամ առակ.։)


Ծոթոր, ոյ

See full entry →

s. bot.

serpillum, wild thyme.

NBHL (1)

Ծոթորելով արածին մեղուք. (Բժշկարան.։)


Ծոթորին, որնոյ

See full entry →

s. bot.

lemon thyme.

NBHL (1)

Ծոթորելով արածին մեղուք. (Բժշկարան.։)


Ծոթրին, րնոյ

See full entry →

s. bot.

garden thyme.

NBHL (1)

Ծոթորելով արածին մեղուք. (Բժշկարան.։)


Ծոր, ոյ

See full entry →

s. bot.

dropping, trickling;
barberry;
new-mown hay.

NBHL (1)

Կարմիր մեղուք ի ներս աղուոր (հատք նռան), եղբայր դու կե՛ր զինչ մեղրի ծոր. (Շ. առակք.։)


Ծրտեմ, եցի

See full entry →

va.

to mute, to guano, to dung as burds;
— ձկանց, to spawn.


Համ, ոց

See full entry →

s.

savour, taste;
check, moderation;
— դնել, to moderate, to check.

NBHL (1)

Համ նորա իբրեւ զխորիսխ մեղու։ Կայր համ նորա ի նմին։ Կամ գուցէ՞ համ ի բանս ունայնս. (Ել. ԺԶ. 31։ Երեմ. ԽԸ. 11։ Յոբ. Զ. 6։)


Համադամ, աց

See full entry →

adj.

agreeable to the taste, delicate, delicious, dainty, exquisite, savoury, succulent;
—ք, dainties, delicacies, tit-bits.

NBHL (1)

ՀԱՄԱԴԱՄՔ գ. Համեղ ուտելիք եւ ըմպելիք. եւ Համեղութիւն կամ ճաշակ նոցին.


Համահամ

See full entry →

adj.

cf. Համադամ.

NBHL (1)

Քաղցր եւ դառն ասի, որ համահամ քմացն ճանաչի։ Ըստ համահամ քմացն խորտկաց եւ ըմպելեաց։ Այլ զհամեղութիւն ճաշակացն համահամ քմացն տայ. (Յճխ. ՟Ե. ՟Ժ. ՟Ժ՟Ա։)


Համայն, ից

See full entry →

adj. adv.

whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.

NBHL (1)

Զբնաւն համայն տեսանես։ Զնմանիսն իմ յիշատակել համայն աստանօր։ Համայն մաքրեցաւ։ Համայն ախտացեալ կամ մեղուցեալ։ Համայն անքննին։ Համայն կենդանարար. (Նար.։)


Կակղագոյն

See full entry →

adj.

very soft, tender or delicate;
gentle, mild, meek;
—ս յանդիմանել, to reprove gently.

NBHL (1)

Կակղագոյն առ ամբոխն զհրաշալի բանն իբրեւ ընդ մեղու խորիսխ խառնեալ. (Աթ. ի ստեփ.։)


Կրկնուած

See full entry →

s.

fold, plait;
joint, articulation, juncture;
— ցաւ, relapse return of unfavourable symptoms.


Ճանճիռն

See full entry →

s.

flay, flies.

NBHL (1)

Շնչեսցէ տէր՝ ճանճռանն. շնչեսցէ ասէ, տէր ճանճռանն եւ մեղուին. (Գէ. ես.։)


Մզնաձեւ

See full entry →

adj. s.

membranous;
choroides.

NBHL (1)

Որպէս մեղուք (կազմեն) զմաղսն մզնաձեւս։ Մր մզնաձեւն (ձուոյ) ընդ խեճեպոյն. (Երզն.։ քեր. եւ ոտ. երկն։)


Միագործ

See full entry →

s. adv.

fellow-labourer, cooperator, coadjutor;
working or acting together, cooperatively.

NBHL (1)

Պարք մեղուացն միագործ ճեպեալ վաստակեն համօրէն. յն. գործ ամենեցուն է մի. (Վեցօր. ՟Ը։)