Definitions containing the research ալի : 3180 Results

Հաւատարմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be faithful;
to be confirmed, verified, justified;
—նայ լուրս, this news gains credit.

NBHL (1)

դիմազ. ՀԱՒԱՏԱՐՄԱՆԱՅ ացաւ. դիմազ. Ասի զբանից եւ զիրաց, որպէս Հաւատարիմ՝ այսինքն հաւատալի լինել. հաւաստիլ. ստուգիլ. ընդունելի գտանիլ. հաստատիլ.


Հաւիկ

See full entry →

cf. Հաւուկ.

NBHL (1)

Հաւիկ սխրալի. (Գանձ.։)


Հելլեն, աց

See full entry →

s. adj.

Hellene, Greek;
greek, grecian.

NBHL (1)

Գտանէ մատեան մի հելլեն գրով։ Հռուփանոս հրաշալի արուեստիւ հելլեն գրչութեան. (Խոր. ՟Ա. 8։ ՟Գ. 53։ Փարպ.։)


Կողկողիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to groan, to moan, to wail, to bewail, to bemoan, to complain, to lament;
to beseech, to implore, to entreat.

NBHL (1)

Ողորմ եւ ցաւագին աչօք հայել, լալ. հեծել, պաղատիլ. հալիլ, մաշիլ. ողիկ ողիկ գալ .... թերեւս ի կող, կամ ողն բառէ, եւ այլն. յն. այլազգ. κολαβρίζομαι disrumpor, conteror.


Կողմնակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Կուսակալութիւն.

NBHL (1)

Իշխանութիւն կողմնակալի. կուսակալութիւն։ Հիւսիսոյ կողմանն կարգէ կողմնակալութիւն հիւսիսային լերանց. (Խոր. ՟Բ. 7. եւ 10։)


Մերձենամ, եցայ

See full entry →

vn.

to approach, to accost, to draw near;
to touch;
to keep company with, to join, to be united;
to know, to have carnal connection with.

NBHL (1)

Ոչ կարէաք տեսանել զատեսանելին, եւ մերձենալ յանմերձենալին. (Եղիշ. ՟Բ։)


Մզեմ, եցի

See full entry →

va.

to press, to extract by pressing or squeezing, to squeeze out, to express;
to filter, to distil.

NBHL (1)

Սէր սուրբ՝ ձիթենի պտղալից, մզելով զձէթ ի լուսաւորութիւն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Մէտ

See full entry →

s. adj. adv.

index of scales;
weight, heaviness;
moment, instant;
oscillation;
inclination, propensity;
inclined or prone to, bent on;
— առ —, — ի —, oscillating, balancing;
undulating, floating;
— ի — խոնարհել, to float, to undulate, to wave;
— լինել, to be inclined, prone, to bend, to tend towards.

NBHL (1)

Բարկացայտ ալիքն լեռնաձեւ կուտակին, մէտ ի մէտ խոնարհին. (Ագաթ.։)


Միաբան, ի, ից, աց

See full entry →

adj. adv. s.

unanimous, of one mind, agreeing;
conformable, equal, uniform, analogous, similar, identical, the same;
with one accord, in concert, unanimously;
cf. Միաբանակեաց;
— հաւանութիւն, unanimity, concord, consent;
— լինել, to agree, to conform to.

NBHL (1)

Եւ զգալի տարերց քառից՝ հակառակաց միաբանից. (Շար.։)


Միածին, ծնի, ծնաւ

See full entry →

adj.

Only Begotten;
— որդի, only son.

NBHL (1)

Պատկեր արարչին՝ աստուած զգալի ... մի երկին սա գոլով միածին. (Պղատ. տիմ.։)


Միակրօնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

professing the same religion, conformity in religion;
unanimity;
conformity, uniformity.

NBHL (1)

Յայս զարմանալի միակրօնութիւնս ածեալ զամենեսեան փակեցին. (Լմբ. ատ.։)


Միայար

See full entry →

adj. adv.

united, joined, attached, chained together;
continuous, continual;
immediate;
at a single stroke, at one bout, in a moment, immediately, at the same time;
— տողել, to join together, to link, to chain.

NBHL (1)

Զարեւագալին աղօթսն ի յառաւօտին յարեն, եւ միայար տողեն՝ միջոց ոչ առնելով. (ի գիրս Խոսր.։)


Միապետական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

monarchical;
monarchist, royalist.

NBHL (1)

Երանալից տնկագործիւր գրաստ՝ միապետական գոյացուցանօղ ակնարկութեամբ. (Պիտ.։)


Միեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

only, single, sole, simple;
solitary;
cf. Միաբան.

NBHL (1)

Առ իւր թաքնութեանն միեղէն անծանօթութիւնն։ Զիմանալի աչս մեր միեղինիւ եւ անծածկելի լուսով լցո՛. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)


Միծ, մծի

See full entry →

s.

mud, mire, dirt;
puddle.

NBHL (1)

Ո՞ ի ժանտահոտ միծն գէջ խառնակութեան անկաւ, եթէ ոչ զհեշտ ցանկութիւնն բարի եւ տենչալի կարծեաց. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Բ։)


Մինչեւ

See full entry →

prep. adv.

until, till, as far as, to;
even to;
that;
— ցայժմ, till now, up to the present, up to this time, hitherto;
— ցայդ վայր, so far, as far as, to that place;
— ցայդր, so far, as far as that, to there;
— ցայս վայր, thus far, as far as this, to here;
— ուրանօ՞ր, how far?
— ցամպս, even to the clouds;
գայ ընդ իս — ի կարս, he goes with me as far as Kars;
կաց or մնա — եկեսցէ, wait till he comes;
— ցե՞րբ, how long?
ոչ ելից — դարձցիս, I will not go out until you return;
— ցբազում ամս, during many years;
— զի, so that, insomuch that;
այնպէս or այնչափ՝ զի, so that;
as well as;
— բազմաց իսկ ասել, so that several people said.

NBHL (1)

Այնպէս սիրեաց աստուած զաշխարհ, մինչեւ զորդին իւր միածին ետ։ Այնչափ աղէտ տարակուսի էր ի վերայ անհնարին վշտացն, մինչեւ սիրտն ոխակալ եւ ակն նախանձալից՝ արտասուք քամէին. եւ այլն։


Միջամուխ

See full entry →

adj.

entered, introduced;
well versed in, initiated, instructed, intelligent, expert;
free, frank, bold, daring;
meddlesome;
enterprising, adventurous, venturous;
— լինել, to enter, to push in, to introduce oneself, to go forward or before;
to intrude into, to thrust oneself forward, to intermeddle or interfere;
to penetrate deeply, to pierce to the inmost parts, to dive into, to explore, to sift;
to undertake, to have a hand in, *to have a finger in every body's pie;
— ձեռամբ գործել, to act freely.

NBHL (1)

Միտքն միջամուխ լինել ձեռնարկիցեն յազգակիցս եւ յաներեւոյթսն։ Յիմանալիսն միջամուխ լինել հանդերձ զգայութեամբքս. (Առ որս. ՟Է։)


Պարզաբար

See full entry →

adv.

simply;
clearly, explicitly;
sincerely;
— ասել, in a word, in short, in fine;
— ասացից, frankly, to be plain with, openly, ingenuously, without reserve.

NBHL (1)

Բայց միանգամայն պարզաբար ոչ յումեքէ ո՛չ բանն շարժի, եւ ոչ կարծիքն։ Եւ միանգամայն պարզաբար, որոց վայելումն ցանկալի ըստ ախտիցն կեանք, յայսորիկ մեզ ժուժկալութիւնն հարկաւոր է. (Արիստ. գոյաց.։ Բրս. հց.։)


Պարթեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to take the air, tone or manners of the Parthians, to speak in Parthian.

NBHL (1)

գալիլեացիք էին պետրոս եւ անդրէաս. եւ անդրէն վաղվաղակի պարսկանային եւ պարթեւանային ։


Պարիխ, աց

See full entry →

s.

mat, straw-mat or rush-mat.

NBHL (1)

στιβάς stratum, torus e gramine. Սփռոց՝ յորոյ վերայ լինի նստել կամ ընկողմանիլ. գորգ. կարպետ. եւ մանաւանդ Փսիաթ. խալի, խսիր.


Պարծունակ

See full entry →

adj.

of great merit, praiseworthy, glorious.

NBHL (1)

Ունօղ զպարծանս. պանծալի.


Պարկեշտաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

modest or decent discourse.

NBHL (1)

σεμνολόγημα dictum grave ac magnificum. որ եւ ՊԱՐԿԵՇՏԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ. Պարկեշտ բան. նազելի եւ պանծալի խօսք.


Պարկեշտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be modest, to lead a chaste life, to know how to compose one's demeanour;
to be moderate, reserved or circumspect, to abstain, to be sober.

NBHL (1)

σεμνοῦμαι, ἁποσεμνύνομαι gravitatem super me fero. Պարկեշտ լինել. ժուժկալել. (որպէս եւ պ. պէրքէշտէն ՝ է հրաժարել). եւ պերճալի կամ պատկառելի լինել.


Պարկեշտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render wise or modest, continent or abstinent, to give an air of decency.

NBHL (1)

(Քերթողաց է) պարկեշտացուցանել պանծալի տառիւք զանպարկեշտն. (Սարկ. լուս.։)


Պարոնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

barony.

NBHL (1)

Իսկ ի գիրս Փոլաք Մարթինի ըստ թարգմանութեան ներսեսի պալիենց՝ պարոնութիւն եւ Պարութիւն գրի անխտիր՝ նաեւ որպէս ռմկ. փիրլիք, էլպազըլըգ. կամ մեծութիւն, գլխաւորութիւն։


Պարուտակիմ

See full entry →

va.

to roll one over another as waves.

NBHL (1)

ալիք կուտակին վէտք վէտք խորշեղէն պարուտակեալ մկանամբք իւրեանց. (Մծբ. ՟Ծ՟Բ։)


Պարպատիւն

See full entry →

cf. Պարպատումն.

NBHL (1)

ՊԱՐՊԱՏԻՒՆ ՊԱՐՊԱՏՈՒՄՆ. Պարպատելն. չարաչար խճողումն. ծայրալիր զեղումն. եւ ճայթիւն.


Պարպատումն, ման

See full entry →

s.

filling up, overflowing;
rupture, bursting, rent, tear;
crash;
ուտել զ— որովայնի, to eat to bursting, to burst with eating.

NBHL (1)

ՊԱՐՊԱՏԻՒՆ ՊԱՐՊԱՏՈՒՄՆ. Պարպատելն. չարաչար խճողումն. ծայրալիր զեղումն. եւ ճայթիւն.


Պարսկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to imitate or become Persian, to adopt the Persian tongue tone or manners.

NBHL (1)

Գալիլեացիք էին պետրոս եւ անդրեաս. եւ անդէն վաղվաղակի պարսկային եւ պարթեւնային. (Կոչ. ՟Ծ՟Է։)


Պարտակ

See full entry →

s.

mask, veil, cover.

NBHL (1)

Ու՞ր տեառն որդիքն ի բազմոցին, կամ տալիթայքն ի պարտակին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Պարտբաշխի

See full entry →

s.

tribute, tax, contribution;
assessment.

NBHL (1)

ՊԱՐՏԲԱՇԽԻ կամ ՊԱՐՏ ԲԱՇԽԻ. δασμός portio, tributum. որ եւ ՊԱՐՏ ԲԱՇԽՔ ասի. Տուրք՝ որպէս հարկաւ տալի ի բաշխ. բաժ. հարկ.


Պեղագոս, ի, աց

See full entry →

s.

pelagus, the ocean, the sea, the mighty deep, the depths of the sea, the world of waters.

NBHL (1)

Իտալիա սահմանի՝ ըստ հարաւոյ տիւռենական պեղագոսիւն։ Ելլադա է առ երի կալով մակեդոնիայ ի մէջ պեղագոսացն. (Խոր. աշխարհ.)


Պերճաբան, ից

See full entry →

adj.

eloquent.

NBHL (1)

Ճոխաբան. պանծալի ի բանս.


Պերճաբանեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to speak or treat eloquently.

NBHL (1)

Ճոխագոյն եւ պանծալիս բարբառել.


Պերճապաճոյճ

See full entry →

adj.

richly ornamented, gorgeous, sumptuous, rich.

NBHL (1)

Պերճ եւ պաճոյճ. պանծալի. շքեղ.


Պերճապայծառ

See full entry →

adj.

egregious, illustrious;
most serene.

NBHL (1)

Պերճ եւ պայծառ. պանծալի.


Պերճացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render illustrious, to exalt, to raise, to glorify.

NBHL (1)

Պերճալի եւ պանծալի կացուցանել. շքեղազարդալ. ճոխացուցանել փառօք.


Պինդ, պնդոյ, պնդոց

See full entry →

adj. adv.

firm, steady;
hard, solid, strong, fast, compact, close, stiff;
constant, immovable, steadfast, firm, infrangible, unshaken;
— պնդով, strongly, steadily;
— կալ, to hold fast, to preserve, to persist;
— ունել, to hold firmly to, to retain.

NBHL (1)

Լի քարշէ պինդ զլայնալիճն. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Պիտակ, աց

See full entry →

adj. s.

false, improper, abusive, adventitious, extrinsic;
degenerate, bastard;
note, letter, bill, card;
— ի պարտուց, innocent, guiltless, faultless.

NBHL (1)

Զբուն աստուածն թողին, եւ ի պիակսն զառածան։ Մի համարեսցիս՝ թէ նա լոյս իմանալի եւ բուն է, եւ սա լոյս ինչ երեւելի եւ պիտակ. (Սեբեր. ՟Գ. եւ ՟Է։)


Պիտանանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Պիտանամ ;
to use, to employ, to make use of.

NBHL (1)

Զգալի սրտի՝ լուսոյ ազդումն ոչ պիտանանայ. (Պիտառ.։)


Պիտանացու, աց

See full entry →

adj.

necessary, useful, advantageous;
—ք, necessaries, the needful;
ոչ ումեք է —, it is useful to no one;
ոչ եւս իմիք է —, it is no longer good for anything.

NBHL (1)

Ոչ վայելէ աստուածոյ (բարկութիւն), այլ ի սպառնալիս պիտանացու էր. (Կիւրղ. թագ.։)


Պիտիմ

See full entry →

v. imp.

one must, it is necessary;
սակաւիկ ինչ պիտեցաւ, it was within a hair's breadth of.

NBHL (1)

Անմարմինք էին եւ իմանալիք, ոչինչ պիտեցեալք զգալի լուսոյ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 106։)


Պիւրամիդ

See full entry →

cf. Պիւրամիտ.

NBHL (1)

Զպիւռամիդն ի սկալինեացն եռանկիւնեացն հաստատիլ. (Նիւս. բն. Ե։)


Պղինձ, ղնձոյ

See full entry →

s.

copper;
coppercoin;
— ծխեալ, yellow copper, brass, bronze, tombac;
— հրաքարային, copper pyrites, yellow copper-ore;
— երփներանգ, variegated copper-ore, phillipsite.

NBHL (1)

χαλκός aes. իտ. rame եւ ottone եւ bronzo (որ է լծ. ընդ հյ. եւ թ). Հրաշալի շառագոյն, որ դեղին կամ ոսկեգոյն լինի՝ յորժամ բաղադրեսցի ընդ զինկ անուանեալ կիսամետաղին, եւ յայնժամ Արոյր եւս կոչի առ մեզ. եւ մթնագոյն է չեւ բոլորովին զտեալն.


Պղծագործ, աց

See full entry →

adj.

doing shameful or filthy things, immodest, impure, dirty, obscene, lascivious.

NBHL (1)

αἱσχροποιός turpia perpretrans, foedae actionis author, immundus. Գործող պղծութիւն կամ զամօթալիս. զաարագործ. պիղծ եւ անսուրբ.


Պղծախառն

See full entry →

cf. Պիղծ.

NBHL (2)

Պղծութեամբ խառնեալ. պղծալից. պիղծ. պղծեալ.

Չբերել ընդ մեզ չթիւնաւոր, զմոխրալից, զպղծախառն ցանկութիւնն. (Եպիփ. բարոյ.։)


Պղնձակերտ, ից

See full entry →

adj.

made of copper.

NBHL (1)

Կատարէ զհրաշալին ամրագունիւք պարսպօք՝ հանդերձ դրամբք պղնձակերտիւք. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Պնդակազմ

See full entry →

adj.

strong, robust;
brave, daring, gallant, courageous, manful;
hard, firm, solid, steady.

NBHL (1)

Միշտ պնդակազմ եղիցուք ընդդէմ իմանալի նենգութեանցն. (Իսիւք.։)


Պնդեմ, եցի

See full entry →

va.

to affirm, to fortify, to consolidate, to confirm, to strengthen;
to tighten, to strain, to restrain, to draw closer, to bind faster, to tie tight;
to constrain, to enforce, to press;
to invigorate, to corroborate, to encourage, to inspirit, to remove one's fear;
to persist, to insist, to urge, to be bent upon, to pretend, to maintain;
— զմէջ or գօտի ընդ մէջ, to gird up one's loins;
to arm or prepare oneself;
— զանձն, to refrain oneself, to keep with in bounds, cf. Ժուժկալեմ;
— զանձն ընդդէմ, to provide against;
— զհաւատս, to confirm the faith.

NBHL (1)

Զօրէն ջրոյ՝ որ ոչ խողովակաւ պնդիցի, այլ ընդ դաշտ ինչ ծաւալիցի. (Առ որս. ՟Գ։)


Համարագիր

See full entry →

s.

numeral letter.

NBHL (1)

Համարագիր թուականին Ողբ էր. (Վրդն. պտմ. այսինքն ի թուին հյ. ՟Ո՟Ղ՟Բ, անցին ողբալի անցք։)