anxiety, anguish, restlessness, embarrassment, perplexity, agitation, alarm, trouble;
crisis;
haste, precipitation;
—աւ, in haste, hastily, with all possible speed, in a hurry, hurriedly, precipitately;
anxiously, with anxiety;
— մտաց, grief, anxiety, mental torture, constraint, heaviness of heart, oppression;
— մահու, pangs or agony of death, death-struggle;
արկանել, մատնել ի —ս անհնարինս, to embarrass extremely, to place in a strait, in a scrape, embarrassment or perplexity;
արկանել զանձն ի —, to embarrass oneself;
կալ ի —ի, to be in trouble, anxiety or embarrassment;
հասանել ի յետին —, to be reduced to extremities;
եղիցի — հեթանոսաց, the nations shall be plunged in consternation;
եկն յանկարծակի դողումն եւ —, a sudden fear fell on them;
ամենայն — հասցէ ի վերայ նորա, every kind of grief shall fall upon him;
ըմբռնեալ յանլոյծ — հասանէր, he found himself embarrassed by that insuperable necessity;
— էր նմա յամենայն կողմանց, he was hemmed in by necessities;
— մեծ էր նմա, he had extreme difficulty, he turned on all sides;
հարից զամենայն երիվարս —աւ եւ զհեծեալս նորա յիմարութեամբ, I will turn the horses into stone and their riders will I stultify;
յետին — կալաւ զնա, he was brought to the last extremity;
փոյթ եւ — եղեւ ի ջուրս, the waters rivalled each other.
Վասնառանձնական տագնապի կոչնատեառն. (զոր օրինակ) կա՛մ յանկարծակի հիւանդանալ, եւ կամ լսել զկորուստ սիրելւոյ։ Վասն հասարակական տագնապի հասելոյ, (զոր օրինակ) կա՛մ հրայրեցութեան, կամ շարժման, կամ արշաւանաց բարբարոսաց ... ի տագնապէ հասելոյ. (Սահմ. ՟Թ։)
chief cup-bearer, butler.
Յօրինակ առնլով քայցելոյտեառն զտակառապետացն հնարս. (Խոսրովիկ.։)
tabernacle, tent, booth;
hut, lodging, cabin, vine-arbour;
scene, stage;
— մրգապահաց, fruit-house.
cf. Տաղաւարաշինութիւն.
Եւ զի այն տաղաւարահարք օրինակ էին այսր տաղաւարաց՝ որ ի պետրոսէ ասացան, ի նմին ժամու փոխանակ այսր զգալի տաղաւարացս հայր զանձեռագործ տաղաւարն ցուցանէր. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Բ։)
cf. Տաղաւարաշինութիւն.
Եւ զի այն տաղաւարահարք օրինակ էին այսր տաղաւարաց՝ որ ի պետրոսէ ասացան, ի նմին ժամու փոխանակ այսր զգալի տաղաւարացս հայր զանձեռագործ տաղաւարն ցուցանէր. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Բ։)
erecting a tabernacle or pavilion, building a hut or cottage;
տօն —ահարաց, feast of tabernacles;
scenopegia.
Եւ զի այն տաղաւարահարք օրինակ էին այսր տաղաւարաց՝ որ ի պետրոսէ ասացան, ի նմին ժամու փոխանակ այսր զգալի տաղաւարացս հայր զանձեռագործ տաղաւարն ցուցանէր. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Բ։)
zodiacal ephemeris.
Տանուտէրացոյց՝ յամենայն պատահարաց տարւոյ. եւ է գիրս այս օրինակն յաստեղաբաշխութենէ. (Տօմար.։)
rack, instrument of torture.
Հրամայէ հանել զնա ի տանջանարան երկաթեղէն տապակի։ Զտանջանարանսն բազմապատիկս։ Հերքեսցին տանջանարանքն բազմօրինակք։ Այրեցողականն առանց լուսոյ՝ մեղաւորաց կարգի տանջանարան. (Յհ. կթ.։ Նար. հթ. ղե։ Շ. բարձր.։)
vision, sight;
prophecy.
Վասն տեսանողութեանն նմանեցուցանէ զեղբօրորդին այծեման. զի յանասունս քան զայծեամն չիք տեսանօղ. վասն այնորիկ քրիստոսի տեսանողութեանն օրինակէ զնա. (Նար. երգ.։)
theatre, spectacle;
scene;
sight, the eyes;
landscape, scenery;
watch-tower;
look-out man, top-man;
vedette;
շուրջ —, amphi-theatre;
— աշխարհի լինել, to be a subject of scorn or opprobrium.
Կեղծաւորելով իբրեւ ի տեսարանի։ Զորօրինակ ի տեսարանսն է տեսանել, որ ռամիկն՝ զօրավար եղեալ, եւ որ ծառայն է՝ թագ ի գլուխ ադեալ. (Փիլ. իմաստն.։ Նիւս. երգ.։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)
aspect;
appearance, look, sight, view;
air, mien, visage, image;
spectacle, representation;
vision, apparition, phantom, spectre, dream;
phenomenon;
contemplation;
theory, idea;
գեղեցիկ —, — գեղոյ, beauty, loveliness;
գեղեցիկ տեսլեամբ, handsome, beautiful, charming;
երկնային —, celestial vision;
— դիմաց, figure, physiognomy;
ի — ածել, to represent, to perform, to put upon the stage;
— լինել աշխարհի, to be made a spectacle unto the world;
— տեսանել, to have a vision;
արար տօն տեսլեան, խաղու, he held a festival with public games;
ի — ամենեցուն, before all men, or all eyes;
եղեւ բան տեառն առ աբրամ ի տեսլեան, God spoke in a dream to Abram;
տեսլեամբ բնութեան պարապեալ, given to the contemplation of nature;
— աչացն է հաւատարիմ եւ ոչ լուր ականջացն, hearing is believing but seeing has no fellow.
Ի մի՛տ առ զտեսիլդ։ Տեսի ես դանիէլ միայն զտեսիլն, եւ արքն՝ որ ընդ իս էին, ոչ տեսին զտեսիլն։ Անցեալ տեսից զտեսիլն զայն մեծ։ Ի տեսլեան գիշերի։ Տեսլեամբ երեւեցայց նմա։ Բարձր բազկաւ, եւ մեծամեծ տեսլեամբք։ Ասէ ցիս հրեշտակ աստուծոյ ի տեսլեան։ Եւ էր տեսիլ երազտոյն օրինակ այս։ Խելամուտ էր ամենայն տեսլեան երազոց։ Ոչ գոյր տեսիլ՝ որ դուշտեէր.եւ այլն։
providential.
Սեպհական տեսչի, եւ տեսչութեանն աստուծոյ. տնտեսական. տնօրինական.
Lord's, dominical;
— աղօթք, the Lord's prayer;
— տուն, church;
— օր, sunday;
— գիրք, Holy Scriptures.
Անհասանելի տէրունական յայտնութիւնն աշխարհի ծագեցաւ։ Առաքեալն պօղոս զմիաւորութիւն տէրութեանն զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ, ծայրագոյն նշանակեաց։ Վնասակարս առ տնօրինականսն տէրունականս։ Զտէրունականն մի՛ մոռանայք (պատուէր). (Շար.։ Աթ. ՟Ը։ Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Բ։)
guest or host.
Զհրեշտակացն տէր ունիս վանաւոր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 5։ (Իսկ ՟Բ. Մակ. ՟Զ. 2. յօրինակս ինչ գրի որպէս վանատուր)։)
cf. Վանկ.
ՎԱՆԳ կամ ՎԱՆԿ. (պ. պանգ. լծ. եւ լտ. վօ՛գս) φθόγγος vox τόνος sonus. Հնչիւն. ձայն. բարբառ հնչեալ ո՛ր եւ է օրինակաւ, կամ գործեօք. ձան.
to light up, to set fire to, to fire;
to fire, to inflame, to enliven, to inspirit, to vivify, to cheer, to raise the spirits of, to urge on, to excite, to rouse;
to arm, to equip, to fit out;
to put on, to attire, to dress, to bedeck;
վառեալ բորբոքել, to inflame, to heat, to electrify, to fill with enthusiasm, to enrapture, to fire;
— զդրօշս, to hoist the colours.
ՎԱՌԵԼ (ըստ կրկին նշ) Գրգռել ո՛ր եւ է օրինակաւ.
cf. Վատնումն.
Զոր օրինակ անդ ընկեցիկ զբեռինսն առնեն, նոյնպէս եւ աստ գրեթէ ամենայն բարութեանցն վատնութիւն լինիցի. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 4։)
dissipation, waste, dilapidation, prodigality;
loss, havoc, dispersion.
Զոր օրինակ անդ ընկեցիկ զբեռինսն առնեն, նոյնպէս եւ աստ գրեթէ ամենայն բարութեանցն վատնութիւն լինիցի. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 4։)
wild-boar;
boar;
— խանչէ, the grunts;
ժանիք —ի, razors.
Վարազս եւ առիւծս։ Որպէս վարազացն ատամունք, զմիմեանս սրէին։ Իբր ատամունքն վարազին՝ բանիւ զիրեարըս սըրէին։ Ըստ օրինակի վարազացն ի վերայ սրոյն մղեցաք զանձինս. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Ածաբ. մակաբ.։ Շ. եդես.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ տե՛ս եւ Ագաթ.։ Խոր. ՟Ա. 11։ ՟Բ. 38։)
mistress, school-mistress, teacher.
(Կինն սամարացի) զվարդապետուհոյ իմն բերելով զօրինակ՝ չոքաւ ի քաղաքն, եւ ասէ ցմարդիկն. (Նանայ.։)
cf. Վարդապետաբար.
Զօրէն վարդապետի. ըստ օրինակի վարադպետելոյ.
rose-water.
Ջուր քամեալ ի վարդէ՝ պէսպէս օրինակաւ. վարդի ջուր.
to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.
school, pension, institution.
Զոր օրինակ տացէ ոք զմանուկ իւր ի վարժանոց, եւ նա ոչ ուսանի. (Հց. աթ. կիւրղ.։)
to exercise oneself in, to practise, to get used, accustomed or inured, to grow familiar with;
to be formed, instructed;
— աշխատութեան, to get inured to work;
ի գիրս վարժեալ, brought up in letters, educated or well versed in literature.
cf. Ուսուցիչ.
Վարժիչ կարգաց կրօնաւորաց։ Վարժիչ հանուրց եկեղեցեաց։ Իբր զվարժիչս օրինակօք։ Առարկուքն պիդէին, եւ վարժիչքն (մրցանաց) քաջալերէին. (Շար.։ Գանձ.։ Լմբ. ատ.։)
to conjecture, to judge, to presume, to think, to deem, to find, to esteem, to look upon as, to repute or regard as;
արժանի —, to think, deem or find worthy.
Պատուականագոյն վարկանիմ զվարդապետութեան նորա օրինակս. (Պիտ.։)
portion, dowry;
hire of an harlot;
cf. Կապէնք.
Զամենայն վարձանս նորա այրեսցեն հրով ... զի ի կապինաց պոռնկութեան ժողովեաց. (Միք. ՟Ա. 7. (այսպէս է ի յն. եւ յեբր. վասն որոյ սխալ է գրեալն ի սովորական օրինակս մեր, զամենայն արձանս նորա)։)
onager, wild ass;
— խանչէ, the — brays.
Զցիռս զայս մեք էշ վայրի ասեմք. որ օրինակ է վայրենամիտ եբրայեցւոցն անհնազանդութեան եւ ապստամբութեան։ Դարձեալ ցռոյս օրինակաւ է իմանալ զլեռնակեցիկ անապատասէրսն ... զատեալք եւ ազատեալք յերկրաւոր զբազմանց. (Նար. յովէդ.։)
dispersion;
vast open space;
— or — եւ ցան, dispersed, scattered about, spread;
cf. Ցան;
ցիր ընդ ցիր լինել, to be dispersed, scattered about, spread over;
— եւ ցան մտօք absent-minded, distracted.
ԱՍՏԵՂՔ ԾԵՐՔ, կամ ՑԻՐՔ. (Յոբ. ՟ԼԸ. 7.) յն. լոկ, աստեղք. որ թերեւս կրկին գրութեամբ ի մեր յունական օրինակի, որպէս արմատ բայիս ունէր նշանակել Հաստատուն։
to bring forth, to litter, to have young;
— շան, to pup;
— կատուի, to kitten;
— գաղանաց, to cub;
— (ծնանել) ծովու, to calve;
— (ծնանել) խաշանց, to lamb;
— (ծնանել) գրաստուց, to foal;
— այծի (ծնանել), to kid
Ծնանել անբանից, կամ թստ օրինակի նոցա. (որ եւ ռմկ. ցկինլ)
showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.
որպէս լտ. index եւ indicium. յն. δείξις եւ այլն. Ցուցիչ կամ ցուցանօղ (իմն կամ ոք). յայտարար. նշանակ. օրինակ տարացոյց, ցոյցք. տեսիլ. կերպարան.
demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun
δεικτικός ostensivus, demonstrativus ἑνδεικτικόν indicium. Ցուցանօղ իւիք օրինակաւ. մանաւանդ որպէս տեսակ նախատիպ. (յն. εἱδικός specialis, formalis. կամ ἱδέα species ) յայտնիչ. երեւեցուցիչ. ցուցակ.
Այս գիր լինելութեան, կամ ցուցական այսր ի ներքոյ եդելոյ գրոցս։ Ցուցական տեսակ։ Մի՛ գուցէ անմարմինք էին, եւ ցուցական օրինակի։ Առաքելով զօրութիւն ցուցականս իւրոյ էութեանն։ Ժամանակացն ցուցական գործին (ժամացոյց). (Փիլ. լին. Փիլ. ել. Փիլ. նխ. ՟Ա։)
Զի՞նչ է իմացական, զի՞նչ է ցուցականն. ոչ ինչ է ընդունայն, այլ՝ ամենայն ինչ օրինակաւ եղեւ. (ՃՃ.։)
to shew, to indicate, to designate, to point out;
to cause to be seen or known, to expose, to declare, to represent;
to demonstrate, to proof;
— զանձն թէ աստուած, to pretend to be a god.
Ե՛լ դու յերկրէ քումմէ՝ յերկիր զոր ցուցից քեզ։ Զոր ինչ Աստուած առնելոց է՝ եցոյց փարաւոնի։ Եցոյց քեզ Աստուած զայդ ամենայն։ Եւ եցոյց եւս ինձ Աստուած զզաւակ քո։ Որպէս ցուցաւ քեզ օրինակ ի լերինն՝ արասցես։ Ցուցանել քեզ ճանապարհ, ընդ որ գնայցէք։ Ցոյց մեզ զմուտ քաղաքիդ. եւ եցոյց։ Ցո՛յց մեզ զողորմութիւնս քո։ Նշան յերկնից ցուցանել նոցա։ Ցուցանել զանձն՝ թէ Աստուած իցէ։ Բազում եւ ծանր վնաս դնէին, զորս ոչ կարէին ցուցանել։ Աստուած իմ ցույցէ ինձ ի թշնամիս իմ. (որպէս ասի եւ տեսանել ի թշնամիս). եւ այլն։
indicator;
cf. Ցուցական.
Զայս ամենայն օրինակս եւ ցուցիչս եւ ծանուցիչս գեղեցիկս եդեալ են։ Արեգակն՝ որ կոչեցաւ լուսաւոր, ցուցիչ առաջին լուսոյն՝ որ հաստատեցաւն։ Վայրապար ձաղել՝ կարի անտեղի է, եւ չարութեան անձին ցուցիչ. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 10։ Վեցօր. ՟Զ։ Իգն.։)
to cool, to chill, to freeze;
to cool.
Զոր օրինակ ցրտացուցանէ գուբ զջուր իւր, այնպէս եւ նա ցրտացուցանէ զչարիս իւր. (Երեմ. ՟Զ. 9։)
the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.
Իբրու ձայնաւոր յայտնի տեսանի առ նախնիս յանխտիր գրութեան բառիցդ Եգիւպտոս, եգիպտոս, եգւպտոս։ Եթէովպացի, եթիովպացի, եթւովպացի։ Կիւպրոս, կիպրոս, կւպրոս. կիւրակէ, կւրակէ։ Սոյնպէս գրի, կւպարիս, կւրոս, կրիւսոս. իբր կիպարիս, կիւրոս, կրեսոս կամ կրոյիսոս։ Վասն որոյ մի եւ նոյն բառ են Կիվոս, կիբիկոն, կիւբիկոն, քուեայ. այն է ըստ յն. գի՛վօս կամ գի՛ւվօս. լտ. գու՛բուս։ Թո՛ղ զի յոյնք զիփսիլոնի իբր ձայնաւորի զձայն այժմ կորուսեալ՝ հնչեն ի՛, ուր ուրոյն ունին եւ զտառդ ի։ Իսկ ի մեզ մի օրինակ հնչեն գրութիւնք նոր եւ հին, մեւս կամ միւս. հիւր կամ հեւր. աղբիւր կամ աղբեր. առիւծ կամ առեւծ, եւ այլն։
Իբրու բաղաձայն՝ ի մեզ լծորդ է ընդ վ. զի անխտիր գրի, վաւաշ, վավաշ. օթեվան, օթեւան. իջեվան, իջեվան, իջեւան, իջաւան, իջավան, եւ այլն. եւս եւ ու եւ ո, լծորդ գտանին. զոր օրինակ լուաղակ, լուղել. կամ լողակ, լողալ. կցուրդ, կամ կցորդ. եւ այլն։
Իսկ յոյնք զի՛փսիլօն իւրեանց որպէս բաղաձայն շփոթեն ընդ վի՛դա տառի իւրեանց ի սկզբան բառից, որպէս եւ ընդ ու. զոր օրինակ, որ առ հինս գրի վասիլիոս, ուաղէս, յետինք գրեն ւասիլիոս, ւաղէս, եւ այլն.
իսկ ի հին քերականութեան յն. եւ հյ. ի բաց ձգի մերս տառ բաղաձայն վ, եւ դնի միայն բ. զի β տառն յն. փոխադրի ի բ. զոր օրինակ վասիլիոս՝ է ըստ մեզ բասիլիոս կամ բարսեղ. եւ ի կարգի ձայնաւորաց միայն դնի υ , ւ, որպէս սուղ, եւ ստորադաս. ուր առաջադիր անուանին ա, ե, է, ը, ի, ո. պատճառն ի վերայ բերի ըստ համեմատութեան յունին՝ այսպէս.
Զքրիստոս անուանսն ուրանաս, եւ ոչ ւայդմանէ պատկառիս. Առ որս. յօրինակս ինչ, փոխանակ գրելոյ՝ յայդմանէ կամ ի յայդմանէ։
Պսակ ետուր դու յաղթողին, ւառողջութիւն յոյժ հիւանդին։ Ի յօրինակ աղբեր կողին, ւառաքելոցըն քարոզին։ Յանփուտ փայտից պատեալ ոսկին, անապական մարմնոյ քոյին՝ ւաստուածութեան օրինակին։ Աներեւոյթ հակառակաց, ւերեւելի մարդկան չարաց. (Յիսուս որդի.։)
cf. Հիւսեմ.
Ւիւսեսցո՛ւք յոգիս զօրինակ սոցա, փութասցուք ի յօթեւանս ելանել սրբոց. (Տաղ.։)
the thirty fifth letter of the alphabet, and the twenty ninth of the consonants;
eight thousand, eight thousandth.
Փ. Թաւոսութիւն տառիս այնչափ հեռանայ ի բենէ, մինչեւ մերձենալ ի փհ, վհ, ւհ. այսինքն ի ֆ. ուստի առ եբրայեցիս անխտիր հնչի ֆէ, եւ փե. որ առ քաղդէացիս է միշտ փէ, եւ առ ասորիս եւ առ պարսիկս միշտ ֆէ. բայց պարսիկք ստէպ խառնեն զայլ տառս նմանաձեւս ընդ ֆէի. այսինքն են փէ կամ բէ, պէ, եւ վաւ։ Լատինք զսեպհական եւ զսեպհականեալ բառս իւրեանց գրեն ֆ տառիւ. իսկ զբնիկ կամ զյայտնի յունականս եւ զայլազգականս՝ գրեն բհ կամ փհ, բայց ֆ հնչմամբ։ Իսկ մեք չունիմք զձայնդ ֆ, վասն որոյ զայնու գրեալս յայլոց՝ փոխեմք ի փ. զոր օրինակ փաղեկ, փարաւոն, փող, փիղ, փիլիսոփոս եւ այլն. որ ըստ այլոց՝ է ֆալթգ կամ ֆէլէկ. ֆսրաօն կամ ֆառաօ. ֆուլ, ֆիլ, ֆիլօսօֆօս եւ այլն.
univocal;
synonymous;
synonyma.
συνώνυμος, -ον synonymus, -um, nomen commune habens, idem significans . Բաղանուն. համանուն. անուանակից։ Ըստ փիլիսոփայից՝ Ունօղ զնոյն անուն նովին նշանկութեամբ. ձայն՝ միօրինակ նշանակիչ բազմաց ընդ նովին բանիւ.
to form syllables, to spell.
Երկար փաղառութիւն լինի՝ բնութեամբ, եւ դրութեամբ. յորժամ երկար ձայնաւորքդ փաղառին (զոր օրինակ էով), կոչի բնութեամբ։ Դարձեալ բնութեամբ, յորժամ երկբարբառովն փառիցէ, որպէս՝ հաւուկ. (Երզն. քեր.։)
to shine, to glitter, to gleam.
Յանմատոյց գեղեցկութենէն պաճոյճ փաղփաղեալ։ Եւ փաղփաղէր մարմինն (համազասպուհեայ վկայուհւոյն) ի բարձութենէն, զո՛ր օրինակ ձիւն սպիտակութեամբ. (Նար. կուս.։ Բուզ. ՟Դ. 59։)
bladder, vesicle;
— ապակեղէն, balloon;
— հրետի, gun cartridge;
— հրաձիգ, fusee;
cf. Հրատիկք;
— լողական, air-bladder.
Mercury.
Στιλβών, Ἐρμής Stibon, Mercurius. Անուն մոլորակի, որ մօտագոյն է արեգական, վասն որոյ եւ դժուարաւ երեւի, եւ ըստ ստէպ արծարծման՝ ի սնդիկ օրինակի. եւ ի գիրս որպէս դպիր եւ պատգամաւոր այլոց էր համարեալ. այն է Հերմէս.
to cover with glory, to load with honours, to render glorious.
Փառօք կամ փառացի օրինակաւ զարդարել. շքեղ եւ պանծալի յօրինել.
with much honour, gloriously, magnificently, pompously.
ա. ἑνδόξως, ἑπιδόξως gloriose, honorifice. Փառաւոր օրինակաւ, շքով, փառօք. հանդիսապէս. եւ Հանդիսական.
inimical to serpents;
ophiomacus;
ichneumon.
յառակս օրինակաց բուսոցն բարուց օձամարտ պատերազմին. (Եւագր. ՟Ե։)
cheer, shout of encouragement;
— առնում, to cheer up, to pluck up courage;
Օ՛ն առ, Օ՛ն առեալ, now! come! cheer up! courage! bravo! օ՛ն անդր, oh fie! for shame! pshaw! avaunt! back ! stand back ! off or away with you! օ՛ն անդր, իբաց կաց, be off! go away! begone! get you gone! օ՛ն արի, rise up! come! օ՜ն եկայք, come along ! օ՜ն եկայք եւ մեք, let us go too;
օ՜ն արիք, arise! get up! օ՜ն եւ օն, so, in this or that way, thus, such;
certainly, to be sure, assuredly;
օ՛ն եւ օն արասցէ ինձ Աստուած եւ օ՛ն եւ օն յաւելցէ եթէ ոչ մահու մեռանիցիս, may God strike me if you die not ! օ՛ն եւ օն արասցեն դիք աստուածք եւ օ՛ն եւ օն յաւելցեն եթէ, the gods do so unto me, more also, if...;
օ՛ն եւ օն արասցէ ինձ Աստուած եւ օ՛ն եւ օն յաւելցէ եթէ, may the gods load or afflict you withevery evil if ...;
օն իբաց թողցուք, oh too much! leave off ! have done !
Օն ա՛ռ, կացուսցուք սմին յանդիման զհեզ ոք եւ զհանդարտ։ Օ՛ն ա՛ռ, զայն բան երկրորդեսցուք։ օ՛ն ա՛ռ, զթագաւորն իսկ եւ զկալանաւորն ընդ միմեանս հարցուք։ Օ՛ն առ՝ եւ զմշակացն եւս դասս դիմեսցուք։ Օ՛ն առեալ՝ մտադիր յերրորդն դիմեսցուք։ Օն առեալ՝ այսօր զմնացեալսն արկանիցեմք ի հարց եւ փորձ։ Օն առեալ՝ եւ օրինակ ինչ ուղղութեան հնարեսցուք. (Ոսկ. մտթ. ստէպ։)
strangely;
like a stranger.
ἁλλοτρίως, ξένως aliene, alia ratione, peregrine. Իբրեւ օտար. օտար օրինակաւ՞ տարօրինակ. եւ Պանդխտաբար.
cf. Օտարաբար.
Որպէս օտարոք. օտար օրինակաւ. օտարաբար. նորօրինակ. հրաշափառապէս.