Definitions containing the research ձեր : 1090 Results

Ցօղ, ոյ

See full entry →

s.

dew;
չիթ —ոյ, dew-drop;
— քաղցրածաւալ, the gently-falling dew;
— քաղցրութեան, the benign dew.

NBHL (1)

Ցող արեան քոյ տէր ցօղեա՛ ի հոգիս։ Ցօղն որ ի քոյդ կողէ ցօղեալ։ Ցօղով արեան ձերոյ։ Ցօղով արեամբ ձերով. (Ժմ.։ Տաղ.։)


Փախուստ, խստի, խստեան

See full entry →

s.

flight, escape;
evasion, subterfuge, shift, tergiversation;
— զօրաց, rout, defeat, overthrow;
ի — դարձուցանել, to put to flight, to rout;
ի — մտաբերել, to meditate flight;
— առնուլ, ի — դառնալ, աճապարել, երթալ, մտանիլ, լինել, կալ, to take to flight, to flee, to run away, to turn one's back, to turn tail.

NBHL (1)

Դարձաւ ի փախուստ։ Ի փախուստ դառնայր գունդն դեմետրեայ։ Ի փախուստ դարձցին նոքա յերեսաց ձերոց. (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 23։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 49։ Յուդթ. ՟Ժ՟Դ. 4։)


Փայլ, ից

See full entry →

s. adj. adv. vn.

shine, brilliancy, lustre, glitter, splendour;
shining, brilliant, glittering;
— ի —, extremely bright, dazzling;
sparklingly;
— զ—ի տալ, cf. Փայլեմ.

NBHL (1)

Փառօք վայրիջեր, փրկիչ վերածեր, փայլիւ զմեզ բարձեր. (Գանձ.) (եթէ չիցէ գրելի, փայտիւ)։


Փայլակեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Փայլատակեմ.

NBHL (1)

Փայլակեսցէ լոյս ձեր առաջի մարդկան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Փայլատակեմ, եցի

See full entry →

vn. va. v. imp.

to lighten;
to throw out sparks, to scintillate, to sparkle, to gleam, to shine;
to cause to flash or sparkle;
— զփայլատակունս, to make the lightning flash;
բոց աստուածային յաչաց նորա —կէր, divine fire flashed from his eyes;
—կէ, it lightens.

NBHL (1)

Պայծառացաւ եւ փայլատակեցաց ցոյցք վարդապետութեանն։ Աստուածասէր թագուհեացն, որք ընդ ձերոյդ հեզութեան փայլատակեն. (Ոսկ. ի մելիտ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Է։)


Փայլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Փայլեմ.

NBHL (1)

Ի գոյն արեան կարմիր փայլիք, զոր ինքնակամ ձերով հեղիք։ Յամենայն հրապարակս փայլեցաւ. (Շ. եդես.։ Լմբ. պտրգ.։)


Փայտակոտոր, ից

See full entry →

s.

wood-cutter.

NBHL (1)

Ի փայտակոտորէ ձերմէ մինչեւ ցջրբեր ձեր։ Եղեն փայտակոտորք եւ ջրակիրք.. . Եւ կացոյց զնոսա յաւուր յայնմիկ փայտակոտորս եւ ջրակիրս ամենայն ժողովրդեանն, եւ սեղանոյն Աստուծոյ. (Օր. ՟Ի՟Թ. 11։ Յես. ՟Թ. 21. 27։)


Փայտեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

of wood, wooden, woody.

NBHL (1)

Անօթ փայտեղէն։ Տապանակ փայտեղէն։ Ի վերայ փայտեղէն բեմի։ Ի վերայ փայտեղենի։ Փայտեղէն սեղանոյ։ Յատակքն նորա եւ որմք փայտեղէնք։ Աւերեցից զփայտեղէն ձեռագործս ձեր, եւ այլն։ Փայտեղէն եւ քարեղէն՝ պղնձագործ պատկերաց դից սնոտեաց. (Ագաթ.։)


Փանաքիմացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

slender wit, mediocrity, weakness or poverty of mind.

NBHL (1)

Առ ի ձերոյ սրբոյ ձեռնադրութենէդ, եւ ի մեր փանաքիմացութենէս. (Զենոբ.։ եւ ՃՃ.։)


Փառք, ռաց

See full entry →

s.

glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.

NBHL (1)

Համբերութիւնն մեր՝ փառք ձեր են. (Եփր. եփես.։)


Օրամուտք, մտից

See full entry →

s.

daily service.

NBHL (1)

Զամենայն իշխանս օրամտիցն ի սպաս անձնապահաց թագաւորին։ Մնացորդացն օրամտիցն ի պաշտօն քահանայիցն։ Օրամտից քահանայիցն եւ ղեւտացւոց։ Ըստ օրամտից պաշտաման ձերոյ. (՟Ա. Մնաց. ՟Լ՟Է։)


Ակն, ական, կունք, կանք

See full entry →
NBHL (1)

Վասն թագաւորական պերճութեանդ ձեր ակն ոչ առնում, զի գոյին ինձ այդոքիկ. (Վանակ. Յոբ.։)


Քաջալերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to take courage, to be inspirited;
—լերեա՛ց, courage ! be courageous, take heart, don't be disheartened, cheer up !.

NBHL (1)

Քաջալերեա՛ց, զի՛ եւ այդ եւս քո ուստր է։ Քաջալերեացարուքն, պինդ կացէ՛ք։ Քաջալերեցաւ ժողովուրդն բանիւքն եղեկիայ։ Զորս տեսեալ պօղոսի՝ գոհացաւ զԱստուածոյ, եւ քաջալերեցաւ։ Քաջալերեա՛ց, զօրասցի՛ սրիտ քո։ Քաջալերեցարո՛ւք, եւ զօրասցի՛ն սիրտք քո։ Քաջալերեցարո՛ւք, եւ զօրասցի՛ն սիրտք ձեր։ Քաջալերեա՛ց դուստր, քաջալերեա՛ց եւ այլն։


Քաջալերիչ

See full entry →

adj.

encouraging.

NBHL (1)

Լցեալ կատարեսցուք ի ձեռն քաջալերիչ բանին մերոյ զպակասութիւն հաւատոցդ ձերոց. (Եփր. ՟ա. թես.։)


Քաջահանճար

See full entry →

adj.

very talented, full of intelligence, witty.

NBHL (1)

Այդ բաւ է ձեր քաջահանճար իմաստիցդ մտաց. ո՛ղջ լեր. (Զքր. ծործոր.։)


Քարաձգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stone-throw;
stoning, lapidation.

NBHL (1)

Զձմեռս ձեր տարածեալ էր քարաձգութեամբ ... Ի վերայ յարձեկմանց դիմակաց քարաձգուեւեանց. (ՃՃ.։)


Քարկոթող, ի

See full entry →

s.

obelisk, cippus;
cf. Կոթող.

NBHL (1)

Մի՛ քարկոթող գնիցէք յերկրի ձերում երկիրպագանել նմա. ո՛չ է մի բառ, այլ երկու. λίθος σκοπός lapis signum.


Քիթ, քթաց

See full entry →

s.

nose;
— կենդանեաց, snout, muzzle;
մեծ, փոքր, սրածայր, շրջեալ, տափակ —, a large, big or bottle, little, pointed, turned up, snub or fiat nose;
զ—ս, ի վեր տանել, to turn up the nose, to look scornful, haughty;
այսրէն ընդ ս-ն դառնալ, to get into the nose, to go the wrong way in swallowing.

NBHL (1)

Մինչեւ այսրէն ասէ, ընդ քիթս ձեր դարձցին. (Եփր. թուոց.։)


Քիմք, քմաց

See full entry →

s. fig.

palate;
liking, caprice, fancy;
ընդ քմաց, by whim, humorously, capriciously, fantastically;
ի քմաց, according to one's fancy, liking;
ընդ քիմս ժպտիլ, to laugh constrainedly, from the teeth outward;
լեզու նորա ի քիմս իւր կցեցաւ, his tongue clove to his palate.

NBHL (1)

Զի հարցէ հոտ նեխոյն ի քիմս ձեր. (Եփր. համաբ.։)


Քնքշեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render delicate, to pamper, to pet, to fondle, to coddle, to make much of.

NBHL (1)

Քնքշեցուեցի զմանկութիւն ձեր մանանայիւն եւ լորամարգաւն, եւ սեամբ հրոյն եւ այլն. (Գէ. ես.։)


Քող, ոյ, ով

See full entry →

s.

veil, cover;
— հարսանեաց, nuptial veil.

NBHL (1)

Ոչ գոյ քօղ ամօթոյ երեսա ձերոց. (Ճ. ՟Բ.։)


Քողասուզեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Քողարկեմ.

NBHL (1)

Յաչազանս ձեր քողասուզէք եւ պատրուակեք փառասիրութեամբ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 40։)


Քրիստոսակարգ

See full entry →

cf. Քրիստոսադիր.

NBHL (1)

Քրիստոսակարգ տէրութիւնդ ձեր. (Յհ. կթ.։)


Քքուանք, նաց

See full entry →

s.

distraction, upsetting, confusion, agitation, emotion;
groaning, complaint, outcry.

NBHL (1)

Այսպիսի արտասուք եւ քըքուանք ձայնի զկրելոց աղքատացն խառնեալ է ընդ զոհս ձեր. (Լմբ. մաղաք.։)


Օգուտ, օգտի

See full entry →

s. adj. v. imp.

utility, profit, interest, advantage, emolument, gain, lucre;
useful, advantageous;
great, much;
— or յ— է, օգտի է, են, it is good for, it is useful, profitable;
գտանել զ— իւր, to find one's interest;
— քաղել, to derive or reap benefit from;
— լինել, to be useful, advantageous, to serve;
յ— արկանել, յ—ի կիր or ի վար արկանել, յ— անձին վարել, յ— իւր շրջել, առնուլ, to profit by, to avail oneself of, to turn to account, to turn to the best account;
յաչս դնել զամենայն ի շահ օգտի անձին, to sacrifice all to one's interest;
վասն օգտի քո է, յ— քոյին է, it is for your good, for your interest;
զ— ժամս աւուրն, the greater part of the day;
cf. Շահ.

NBHL (1)

Զի՞նչ շահ է, կամ զի՞նչ օգուտ, զի հանդիպեսցուք նմա։ Զի՞նչ օգուտ է՝ թէ հանդիպեսցուք նմա։ Զի՞նչ օգուտ է՝ թէ պարզեսցես զճանապարհս քո։ Զի՞նչ օգուտ է քեզ յարենէ իմմէ։ Օգուտ ոչ եղեւ քեզ (ի դեղոյ)։ Ոչինչ են քեզ աւետիքն յօգուտ՝ երթալոյ (յն. երթողի)։ Խօսիւք՝ որ ոչ իցէ յօգուտ։ Զի այն ո՛չ յօգուտ ձեր է։ Այրն այն ո՛չ օգտի եւ խաղաղութեան բանս խօսի։ Առնուն ակն երեսաց՝ վասն օգտի։ Վասն օգտի հասարակաց եւ շինութեան. եւ այլն։


Օգտակարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

utility, usefulness, advantage, good.

NBHL (1)

ὡφέλεια utilitas. Օգտակարն գոլ, եւ գտելն. շահաւորութիւն. շահ. պիտանութիւն. Պտուղ ինչ բանս ընկալցի զձեր օգտակարութիւնն. (Առ որս. ՟Ա։)


Օգտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to profit, to boot, to be advantageous or profitable, to fructify.

NBHL (1)

Եթէ կարասցե՞ն ինչ օգնել, եթէ կարասցե՞ն կազդուրել։ Դիցուկ օրէնս մի, որպէս արժան իցէ օգտել վասն ձեր. (Ես. ՟Ժ՟Է. 12։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 36։)


Քանցումն, ման

See full entry →

s.

laceration, tearing.

NBHL (1)

Տեսից զչարաչար քանցումն մարմնոյ իմոյ։ Տե՛ս զքանցումն կողից քոց։ Ի քանցումն քերանաց կողից ձերոց. (ՃՃ.։)


Քաջադէտ, դիտի

See full entry →

adj.

watching, looking well over.

NBHL (1)

Կացուցի ի վերայ ձեր զգէտս քաջագիտոյ. կա՛մ ընթերցի՛ր, քաջագիտոյ. կա՛մ ընթերցի՛ր, քաջագիտողս, եւ կամ իմա՛, քաջ դիտողութեան։


Փուշ, փշոց

See full entry →

s. bot. mus.

thorn, spine, prickle;
thistle;
an Armenian note;
— ձկան, bone, fish-bone;
— պսակ, crown of thorns.

NBHL (2)

Փուշ եւ տատասկ բուսուսցէ քեզ։ Քարշեցից զմարմինս ձեր փշովք անապատի։ Ճանապարհք կցեալ են փշովք։ Որպէս ձայն փշոց ի ներքոյ կատսայի։ Ելին փուշքն, եւ հեղձուցին զնա.եւ այլն։

Եթէ փեսայեսջիք դուք ընդ նոսա, եղիցին իբրեւ փուշ յաչս ձեր. (Եփր. ծն.։)


Փրկագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

delivery, redemption.

NBHL (1)

Պարտիք եւ դուք յանձանց՝ ձերում փրկագործութեանն նպաստաւոր սրբութեամբ։ Մազթէ ամենեցուն ծանուցանել զփրկագործութեանն շնորհ. (Շ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Է։ Լմբ. սղ.։)


Քահանայագործեմ, եցի

See full entry →

va.

to consecrate;
to ordain priest.

NBHL (1)

Քահանայագործել զքո անարատ մարմինդ եւ զպատուական արիւնդ։ Քահանայագործեալ հօր ղիւր մարմինն։ Քահանայագործել հաճոյական պատարագ զանձինս ձեր։ Իշխանական համարձակութեամբ զփրկութիւն մեր քահանայագործէ։ Քահանայգործելն քրիստոսի է սրբելն զմեզ. (Պտրգ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Բ։ Շ. ՟ա. պ. ՟Ի՟Գ։ Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Քահանայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

priesthood;
hierarchy.

NBHL (1)

Եղիցի նոցա այն՝ ինձ ի քահանայութիւն յաւիտենական։ Պահեսջիք զքահանայութեան ձերոյ։ Զպատմուճանս քահանայութեան։ Յանձն արարին նմա զքահանայութիւնն (այսինքն զքահանայապետութիւն)։ Ի փոփոխել քահանայութեանն՝ հարկ էր եւ օրինացն փոփոխումն լինել.եւ այլն։


Բնութիւնակից, կցի, կցաց

See full entry →
NBHL (1)

Ոչ ես ասէ յիմ բնութիւնակից մեղաւորացն եմ օտար, եւ ոչ դու ի քո բնութիւնակցին (հօր) ողորմութենէն հեռի։ Բնութիւնակից ձեր մարդիկն։ Նախատինք են բնութիւնակցացն իմոց. (Լմբ. սղ.։)


Գործիչ

See full entry →
NBHL (1)

Բարձցի ի միջոյ ձերմէ կամ գործն, եւ կամ գործիչ գործոյն. (Եփր. ՟ա. կոր.։)


Ընդդէմ, դիմաց

See full entry →
NBHL (2)

Հա՛ն զսուր քո ընդդէմ հալածչաց իմոց։ Ոչ ոք կացցէ ընդդէմ ձեր։ Եթէ բռնասցի մին, երկուքն կայցեն ընդդէմ նորա.եւ այլն։

Երթա՛յք դուք ի գեղդ, որ ընդդէմ ձեր կայ։ Առաջի տապանակին վկայութեան՝ ընդդէմ վկայութեանն։ Ընդ կողմն արեւելից՝ ընդդէմ քաւութեանն։ Կայր Յիսուս ընդդէմ գանձանակին.եւ այլն։


Ընչաթափ

See full entry →
NBHL (1)

Հարկահանք ձեր ճռաքաղ առնեն զձեզ ... ընչաթափ առնեն ի դէմս հարկի. (Գէ. ես.։)


Թողում, ղայ

See full entry →
NBHL (3)

Զեղբայր մի ձեր աստ առ իս թողուցուք։ Թողի ի ձեռաց։ Թողից զայգի իմ, եւ մի՛ յատցի եւ մի՛ բրեսցի։ Եթող նշխար։ Թողից զպարարտութիւն իմ, կամ զքաղցրութիւն իմ։ Ոչ թողցէ զքեզ, եւ ոչ ընդ վայր հարկանիցէ։ Գուցէ թողեալ հօր մերոյ զէշսն՝ եւ զմէնջ հոգասցէ։ Զշառաւիղ արմատոյ դորա թողէ՛ք յերկրի։ Թողին զուխտն Աստուծոյ։ Թողցեն օտարաց զմեծութիւնս իւրեանց։ Մի՛ թողուր զիս Տէր Աստուած իմ։ Սիրտ իմ եթող զիս։ Իբրեւ կամեցաւ մտանել յամբոխն, ոչ թողին զնա աշակերտքն.եւ այլն։

Դու Տէր բազմագութ թողեր զմեղս մեր. (՟Ա. Եզր. ՟Ը. 88.) յն. թեթեւացուցեր, կամ բարձեր։

Եթէ այս ի մտի էր քո, թո՛ղ փրկեալ էր (քո) զնոսա։ Թո՛ղ կերեալ էր ձեր զնա ի տեղւոջ մի սուրբ. (Եփր. ել. եւ Եփր. ղեւտ.։)


Խապազ

See full entry →
NBHL (1)

Ուլ մի խորոված, եւ գինի, եւ խապզի հաց։ թագաւորն ձեր խապզի որդի է եղեալ։ Յամենայն օր խապազն հաց բերէր. (Վրդն. առակ.։)


Անզօրական

See full entry →
NBHL (1)

Վասն ձեր ասէ հայհոյիմ, եթէ տկար եւ անզօրական ինչ իցէ, կամ անողորմ եւ անագորոյն. (Ոսկ. ես.։)


Անմռունչ, մռնչի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Զայլ աստուածսն կոչեցեր անշշունջս եւ անմռունչս։ Քարինք անմռունչք. Զոհիւքն զոր անմռընչոցն մատուցանէին։ Անմռնչովքն բարկացուցէք զաստուած ձեր. (Ագաթ.։)


Աջոյ, Աջու

See full entry →
NBHL (1)

Զամենայն ակն ձեր զաջոյ։ Յակն իւր աջոյ։ Աջոյ ունկանն։ Զաջոյ ձեռանէ։ Աջոյ ձեռաց, կամ ոտից, կամ ոտին։ Յաջոյ ազդեր կամ ազդերէ։ Աջոյ ուսոյ տանն։ Խիստ հողմ է հիւսիսի, բայց անուամբ աջոյ կոչի. եւ այլն։


Արարչապաշտ

See full entry →
NBHL (1)

Մերժել յանձանց ձերոց զարարչապաշտ թագաւորն. (Բուզ. ՟Դ 31։)


Արդիւնաւորեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Մարգարէացաւ ի վերայ ձեր. զոր եւ այժմդ արդիւնաւոէք։ Ի միտ առեալլ ըստ օրինակին արդիւնաւորեսջիք առ միմեանս։ Ոչ որ վարդապետեցան՝ են երանելիք, այլ որք արդիւնաւորեցին զվարդապետեալսն. (նանայ։)


Բազմօրեայ, էի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Բազմօրեայք լինիցիք, եւ աւուրք որդւոց ձերոց ի վերայ երկրին. (՟Ծ՟Ա. 21.) յն. բազմասցին աւուրք ձեր, եւ աւուրք որդւոց ձերոց։


Ծնունդ, ծննդեան, ծննդոց

See full entry →
NBHL (1)

Ծնունդ չար զհայր իւր անիծանէ։ Ծնունդք եւ որդիք ձեր։ Ծնունդք նոցա ընդ նոսա։ Զծնունդս ենակայ։ Ի ծննդոցն ռափայ կամ սկայից։ Ծննդեամբք որովայնի, եւ ծննդեամբք խաչանց քոց։ Օձք ծնունդք իժից։ Եւ ահա ծնունդ մարախոյ գայր։ Մի՛ եղիցի ծնունդ որթոյ։ Գիտէի ոչ զնա, թէ ծնունդ որթոյ։ Գիտէի ոչ զնա, թէ ծնունդ իցէ սոցա. եւ այլն։


Ծովընկեցիկ

See full entry →
NBHL (1)

Տե՛ս, ո՞րպիսի գործս վրիժուց ունիմ, զոր ինչ առ ձեր դատաւորսն սուրն եւ հուրն եւ ծովընկեցիկն (առնել) գործեն. (Սեբեր. ՟Բ։)


Կրճիմն

See full entry →
NBHL (1)

զանիծսն բարձեր զկրճիմն. (Պտրգ.։)


Տակաւին, Տակաւին եւս

See full entry →
NBHL (1)

Եթէ տակաւին կենդանի՞ իցէ հայրն ձեր։ Տակաւին բազում է զօրդ։ Տակաւին եւ դուք անմիտք էք։ Տակաւին եւս կայր։ Եւ ինքն էր տակաւին եւս մանուկ.եւ այլն։