Definitions containing the research ձեռն : 1609 Results

Ջանակից լինիմ

See full entry →

sv.

to study, to labour in company.

NBHL (1)

ՋԱՆԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. Կցորդ կամ հետեւող լինել ջանից. վաստակակից, գործակից եւ ձեռնտու լինել.


Ջատագով, աց

See full entry →

s.

apologist, advocate, defender, protector, patron;
— լինել՝ կալ՝ մտանել cf. Ջատագովեմ.

NBHL (2)

(ի գով, եւ շատ կամ դատ, զատ, ջահտ, եւ այլն). συνήγορος defensor, advocatus, patronus. Պաշտպան դատի. վրէժխնդիր իրաւանց. փաստաբան. բարեխօս. ձեռնտու. վերակացու. կուսակից.

Զոր ինչ ախտացայք ի ձեռն իմոց ջատագովիցն։ Իմ բազում ջատագովք եղեն առ ձեզ. (Պղատ. սոկր. ստէպ։)


Ջատագովեմ, եցի

See full entry →

va.

to defend, to sustain, to plead, to excuse, to justify;
— զանձն, to defend, justify or excuse oneself.

NBHL (2)

Ի ձեռն միմեանց՝ երկոցունց ջատագովէ զհաստատուն անլուծութիւնն. (Նիւս. կազմ.։)

Բարիոք ջատագովեցեր ի ձեռն ճոռոմաբան ամբարհաւաճութեանդ քո. (Ճ. ՟Բ.։)


Ջերմեռանդ

See full entry →

adj.

warm, ardent;
devout, fervent.

NBHL (1)

Ջերմեռանդն եւ արտաշիկացեալ կամօք օրինաց։ Զայս ասէ եսայի ջերմեռանդն մտօք։ Ջեռուցանել զցուրտ մարմինն դաւթի ի ձեռն ջերմեռանդն եւ արիւնաշատ կուսին. (Քիլ. իմաստն։ Սեբեր. ՟Ղ։ Եփր. թագ.։)


Ջին, ջնաց

See full entry →

s.

cudgel, stick, wand.

NBHL (1)

Զօդսն կոծել ջնօք ձեռնարկեն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Յերիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

to accommodate, to suit, to arrange, to adjust;
to form, to fashion, to give a relish or zest to;
to compound, to compose, to combine;
— զդէմս, to compose one's countenance.

NBHL (2)

Եւ այսպէս դիպեալ գիւտի նշանագրացն՝ ձեռն ի գործ արկանէր երանելին Մաշթոց, յերիւրելով զնա Սուրբ հայրապետին հայոց Սահակայ. (Փարպ.։)

Զօրեղապէս ձեռն ետ, եւ յերիւրեալ հաստատեաց զմերումս բնութեան կառք. (Լծ. եւագր.։)


Յիշեցուցանող

See full entry →

cf. Յիշեցուցիչ.

NBHL (1)

(Կարգէ) եւ զյիշեցուցանօղս երկուս ի ձեռն գրոց ... եւ բարի յիշեցուցանողին հրաման տայ՝ ի բարկութեան արքայի եւ յանիրաւ հրամանս յիշեցուցանել զիրաւն եւ զմարդասիրելն. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Յիշեցուցիչ

See full entry →

s.

monitor, admonisher;
prompter;
cf. Գրապանակ.

NBHL (1)

(Կարգէ) եւ զյիշեցուցանօղս երկուս ի ձեռն գրոց ... եւ բարի յիշեցուցանողին հրաման տայ՝ ի բարկութեան արքայի եւ յանիրաւ հրամանս յիշեցուցանել զիրաւն եւ զմարդասիրելն. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Յիրեմ, եցի

See full entry →

va.

to attach, to connect, to unite;
to stretch or hold out;
to fix.

NBHL (1)

Եղբօրորդի իմ յիրեաց (յն. առաքեաց) զձեռն իւր ընդ ծակն։ Ընդ վանդակապատսն՝ որ ընդ պատուհանսն է, ակամբն ի ներքս յիրեալ. (յն. յառեալ) (Նիւս. երգ. յորմէ եւ Վրդն. երգ.։)


Յղեմ, եցի

See full entry →

va.

to send to, to forward, to despatch;
— զումեքէ, to send for, to send to search after.

NBHL (1)

Այր ընդ առաջ յղեր։ Ի ձեռն հրեշտակաց յղէ առ կայսրն ի Հռովմ (զխնդիր). (Եղիշ. ՟Բ։ Խոր. ՟Բ. 24։)


Յոգնաբարբառ

See full entry →

adj.

sonorous, resounding, noisy, strepitous, stentorian.

NBHL (1)

Ի ձեռն անճառախօս եւ յոքնաբարբառն լռութեան առկոչելով. (Մաքս. եկեղ.։)


Յոգնաբուն

See full entry →

adj. adv.

numerous, many;
often.

NBHL (1)

Քո յօրինիչ ձեռն՝ յոգնաբուն վկայից կազմեաց խորան։ Ի միում պարտիզի յոգնաբուն ծառք. (Մագ. ՟Ժ՟Դ. ՟Ժ՟Է։)


Յոգնազան

See full entry →

adj.

divers, many.

NBHL (1)

Ճշմարտապէս ի ձեռն եկեղեցւոյ ճանաչի գերաշխարհիկ զօրութեանց՝ յոգնազան Աստուծոյ իմաստութիւնն. (Նիւս. երգ.։)


Յոգնական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

numerous, many;
plural.

NBHL (1)

Որ արասցո՛ւքն ըստ մերում (պատկերի) ասաց, ի ձեռն յոքնական նշանակին զՍուրբ Երրորդութիւնն զեկոյց. (Նիւս. կազմ.։)


Յոխորտ

See full entry →

cf. Խրոխտ.

NBHL (1)

Առաւել յոխորտաբար եւ քաջափոյթ ձեռնարկութեամբ զգործն ի կատարումն աւարտեաց. (Խոր. ՟Դ. 58։)


Յոյն, յունի, նաց

See full entry →

s. adj.

Greek;
— լեզու, Greek, the — tongue.

NBHL (1)

Զի կարօղ լինիցիմ մեկնել ի ձեռն յոյն լեզուին՝ յունացն. (Եփր. ՟ա. կոր.։)


Յոռի, ռւոյ, ռեաց

See full entry →

adj.

wicked, bad, defective, paltry, wretched, low, vile, sorry;
unseemly, detestable.

NBHL (1)

Ի ձեռն կնոջ հոսեցան ի մեզ յոռիքն. ի ձեռն կնոջ աղբիւրանայ ի մեզ լաւագոյնքն. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Յորսայսեմ, եցի

See full entry →

va.

to throw to the ground, backwards, to overturn, to knock down, to fell or strike to the earth.

NBHL (1)

Զհարիւր ութսուն հազար յասորւոց ի ձեռն հրեշտակին յորսայսեաց. (Լաստ. ՟Ժ՟Գ։)


Յուլաբար

See full entry →

adv.

idly, lazily, slowly, carelessly.

NBHL (1)

Բժիշկք ոչ յուլաբար եւ ծուլապէս բժշկել ձեռնարկեն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Յստակ, աց

See full entry →

adj. fig. adv.

clear, clean, pure, limpid;
pure, sincere, candid;
manifest, evident, distinct;
clearly, cleanly, purely;
distinctly, evidently, manifestly.

NBHL (1)

Ի ձեռն յստակ ձայնին այսպէս սկիզբն արար. (Եփր. համաբ.։)


Յօդանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be articulate, jointed, attached;
organized, formed;
to associate, to take part in, to admit as member.

NBHL (1)

Բազումք են (ի կենդանեաց, ասէ դիմախօսն), որ յօդացեալ է ի ձեռն նոցա (բարբառ իբրու մարդկային)։ Բազմաց եւ այլոց դէ՛պ է լեզու՝ ճշգրիտ եւ ստոյգ յօդանալ. (Փիլ. լիւս.։)


Յօժարատրական, ի, աց

See full entry →

adj.

liberal, generous, open-handed.

NBHL (1)

προεκτικός, προετικός ad largiendum propensus, liberalis. Յօժար ի տուրս. յօժարամիտ. առատաձեռն. ճէօմէրտ.


Յօրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to fatten, to grow fat;
to stuff on gorge oneself;
to live in effeminacy, idleness or debauchery, to wallow in voluptuousness, to pamper oneself;
to become haughty, to enact the stately personage, to play the swell;
— սիգաքայլ, to stalk, to walk proudly, to look big;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to pass the whole day in pleasure or amusement.

NBHL (1)

Յղփացեալք յօրանան։ Յաշխարհի յօրանան։ Բարութեամբք յօրանան։ Գիտութեանցն յօրանայր հմտութեամբ գեր զմարդիկ։ Հոմերոս՝ որ այնչափ իմն յօրացեալ գիտութեամբ։ Անկարօտ յօրասցի ի կենցաղումնս բարեբաստութեամբ։ Ի յաւար յափշտակողացն առձեռն պատրաստ յօրանայ։ Բարեփառութիւնք յար աճեցեալ յօրանան ի միակամ սիրոյն կապանաց. (Պիտ.։)


Նախագուշակ

See full entry →

cf. Կանխագուշակ.

NBHL (1)

Կարապետ գոլով, եւ նախագուշակ գալստեան որդւոյն աստուծոյ։ Նախագուշակ հոգւով քո ասացեր ի ձեռն մարագրէին։ Ըստ նախագուշակ տեսողին։ Սաղմոսքս մի ըստ միոջէ խորհրդոյս զօրութեան են նախագուշակ. (Շար.։ Մաշտ.։ Յհ. կթ.։ Լմբ. պտրգ.։)


Նախադրութիւն, ութեան

See full entry →

s. gr.

preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.

NBHL (1)

Նախադրութիւնս առնել. իմա՛ կամ ընթերցիր ըստ յն. ձեռնադրութիւնս առնել։


Նախախնամեմ, եցի

See full entry →

va.

to provide, to be the providence of, to take care, to supply, to look, to preserve, to watch.

NBHL (1)

Աստուած յիւրմէ եղելոց նախախնամէ ամենեցուն։ Կամի ցուցանել զմիշտ նախախնամելն աստուծոյ արարածոցս ի ձեռն բանին իւրոյ։ Նախախնամեալ պահեսցի. (Լաստ. ՟Ժ՟Է։ Լմբ. առակ.։ Ժմ.։)


Նախախնամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

Providence;
foresight, prevision, care.

NBHL (2)

Զողորմածութիւն, զնախախնամութիւն այրեաց, զորբոց ձեռնկալութիւն. (Իսիւք.։)

Ի ձեռն ծնողացն նախախնամութեան իմաստից. (Պիտ.։)


Նախաճաշակ

See full entry →

s.

foretaste.

NBHL (1)

Սուրբ մեք լիցուք ի ձեռն դորին, այս է մարմնոյն քրիստոսի՝ նախաճաշակ մատուցողին. (Լմբ. պտրգ.։)


Նախաճառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prediction, prophecy.

NBHL (1)

Ամենայն նախաճառութիւն տեառն ի ձեռն եղելոցն վկայութեան ճշմարիտ ցուցեալ լինի. (Նիւս. կազմ.։)


Նախամատոյց առնեմ

See full entry →

sv.

to promote, to prefer to any post or dignity.

NBHL (1)

ՆԱԽԱՄԱՏՈՅՑ ԱՌՆԵԼ. Յառաջ մատուցանել կամ ձգել. նախաձեռնել.


Նախամուտ

See full entry →

adj. s.

presumptuous, arrogant;
—ք, portal.


Նախայայտնի

See full entry →

adj.

foreknown.

NBHL (1)

Յետինքն զերիցագունիցն գերակայ բոլորմունս ոչ ունին, բայց մասնաւորս ի նախայայտնից լուսափայլութեանց ի ձեռն առաջնոցն համեմատաբար ի նոսա անցեալ. (Դիոն. երկն.։)


Նախապտուղ

See full entry →

s.

first, fruit, premice.

NBHL (1)

Դու աբրահամ ի ձեռն աստուածպաշտութեան եղեր նախապտուղ։ Մեղքն էառ զնախապտուղս բանաւորական բնութեանս. (Եփր. երաշտ. եւ Եփր. յենովք. եւ Եփր. յեղիա.։)


Նախատանք

See full entry →

s.

cf. Նախատինք.

NBHL (1)

Ոչ ի նախատանս առաւել՝ քան ի գութ նախատանց։ Ականջօք միանգամայն ժողովեալ նախատանս, ի ձեռն որոյ շիկնեսցեն. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Նախատեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

foresight, prevision;
prophecy.

NBHL (1)

Հասանէ նմա առաջիկայիցս յայտնութիւն ի ձեռն անրջական իմն նախատեսութեանց։ Յառաջական իմն նախատեսութեանց հրամայեալ. (Խոր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 85։)


Նախարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

satrapy, proconsulship, lordship, prefecture, mayoralty.


Նախկի

See full entry →

cf. Առաջին.

NBHL (2)

Կրկին պատուհասից պարտապան իցէ միոյ իսկ եւ յաստուածոցն՝ եւ նախկոյ, եւ երկրորդում ի ձեռն օրինաց. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Զնախկի ընտրութիւն հոգեւոր տաճարին։ Ի ձեռն նախկի բանիցն զխնդութիւն նոցա յայտ առնէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ. ՟Ժ։)


Նարօտաներկ, աց

See full entry →

s.

dyer.

NBHL (1)

Զթուխ մազ ի սպիտակ փոխէ. զոր ամենեւին նարօտաներկաց ճարտարութիւն չէ ձեռնհաս ներկանել. (Սեբեր. ՟Ը։)


Նաւաբեկ

See full entry →

adj.

shipwrecked;
— նաւաստի, ծովագնացք, the shipwrecked mariners or people, the survivors from a wreck;
— լինել, to be shipwrecked, cast away.

NBHL (1)

Նաւաբեկեցայց եւ ի յուսոյ։ Նաւաբեկեցելումն տու՛ր ձեռն. (Ածաբ. Առ որս. ՟Ը. եւ Ածաբ. աղք.։)


Նաւաբեկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to run aground, to strand, to founder, to be lost.

NBHL (1)

Նաւաբեկեցայց եւ ի յուսոյ։ Նաւաբեկեցելումն տու՛ր ձեռն. (Ածաբ. Առ որս. ՟Ը. եւ Ածաբ. աղք.։)


Նաւապետ, աց

See full entry →

s.

captain, commander.

NBHL (1)

Նաւ մի՝ անգիտութեամբն գնայ զուղեւորութիւն ի ձեռն հմուտ եւ ճարտար նաւապետին. (Եղիշ. ՟Ը։)


Նաւապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

command, steering, working, piloting a vessel.

NBHL (1)

Ի ձեռն վարչութեան յիսնապետութեամբ եւ նաւապետութիւն պէսպէս գոլոգ մարդկան. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Նաւավարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Նաւապետեմ.

NBHL (1)

Նաւավարի բանն հանդերձ իւրովք ի ձեռն ձայնի ի վերայ օդոյ. (Տօնակ.։)


Նգախարխար առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Նգեմ.

NBHL (1)

Թոքին ի ձեռն հանապազորդ շարժման ձգելով առ ինքն զաղին՝ ընդարձակէ առ ի ձգումն օդոյն զանցս մտիցն, եւ նգելով դարձեալ ի դուրս փչել զ՝ի ներքս արգելեալն պատրաստէ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Նգեմ, եցի

See full entry →

va.

to demolish with levers or crow-bars, to dismantle, to throw down, to raze.

NBHL (1)

Թոքին ի ձեռն հանապազորդ շարժման ձգելով առ ինքն զաղին՝ ընդարձակէ առ ի ձգումն օդոյն զանցս մտիցն, եւ նգելով դարձեալ ի դուրս փչել զ՝ի ներքս արգելեալն պատրաստէ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Նեարդ, ներդից

See full entry →

s.

fibre, string;
ligament;
tendon, sinew.

NBHL (1)

Ի ձեռն ազդեցութեան գլխոյն նարդից եւ ջլաց կարող է զգալ. (Լմբ. պտրգ.։)


Յաչաղ, ոյ

See full entry →

s.

fascination, evil-eye, charm.

NBHL (1)

Եթէ ոք թովիչ իցէ, եւ կամ ձեռն ինչ ածիցէ յաչաղոյ, եւ կամ այլ ինչ ցաւոց. (Կանոն.։)


Յապաղեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Յապաղեմ.

NBHL (1)

Ի ձեռն գրգանաց փափկութեան իւրեանց յապաղեցուցանէին զնա ի պահելոյ զօրէնսն։ Ինքեանք ոչ գործէին, եւ զայլս եւս ի գործելոյ յապաղեցուցանէին. (Եփր. հռ. եւ Եփր. ՟բ. թես.։)


Յաջողակաբար

See full entry →

adv.

adroitly, dexterously, cleverly, skilfully, expertly, capably.

NBHL (1)

Աջող օրինակաւ. աջողաձեռնութեամբ.


Յաջողեմ, եցի

See full entry →

va.

to prosper, to make prosperous, to favour, to second, to facilitate;
to direct, to govern;
to do, to operate, to act;
—եաց մեզ ըստ բաղդի տեսանել, we were so fortunate as to see.

NBHL (1)

Յաջողել՝ զձեռն տալն եւ զօգնական լինելն ասէ. (Խոսր.։)