Definitions containing the research տի : 10000 Results

Ցանեմ, եցի

See full entry →

va.

to sow, to strew;
to spread, to scatter, to diffuse;
to sprinkle, to besprinkle.

NBHL (2)

Առէ՛ք մոխցի, հնոցի, եւ ցանեսցէ զայն Մովսէս ընդ երկինս. եւ ցանեաց զայն Մովսէս ընդ երկինս։ Զմէգ որպէս փոշի ցանեաց։ Խարտեաց զնա մանր, եւ ցանեաց ի վերայ ջրոցն։ Ցանէր նա զլեղին յաչս հօրն իւրոյ։ Ցանեցից զտպաւառն ընդ երեսս ձեր։ Ցանեա՛ ՛զկայծակունս հրոյ) ի վերայ քաղաքին։ Զընտիր ամպ ցանեսցէ. եւ այլն։

Արտասուօք կնոջն, որ ի վերայ ոտիցն տեառն մերոյ ցանեցան. (Եփր. հռ.։)


Ցանկալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

desirable, to be wished for, longed for, much sought after, amiable, dear;
— պարզութիւն, amiable simplicity;
— է ինձ, I desire, I wish for, I would that, I dream of nothing but;

NBHL (1)

Այր ցանկացող իմաստից ես դու, եւ դարձեալ՝ ցանկալի ես աստուածեղէն հոգւոյն. (Վրդն. դան.։)


Ցանկակարկատ

See full entry →

adj.

hedge-repairing, restoring a wall.

NBHL (1)

Յարուսցէ զայլ ոմն պահպանօղ եւ խրամակարկատ։ Սուղ ինչ ցանկակարկատ լինել քան զայսոսիկ՝ որ խրամատին. (Մագ. ՟Բ. ՟Լ՟Ա։)


Ցանկամ, ացայ

See full entry →

vn.

to desire, to wish, to envy, to covet, to long for;
to desire inordinately, to covet greedily.

NBHL (3)

ՑԱՆԿԱՄ կամ ՑԱՆԿԱՆԱՄ. ἑπιθυμέω, ποθέω, ἑράω, ἰμείρομαι եւ այլն. concupisco, desidero, cupio, opto. գրի եւ ՑԱՆԳԱԼ, ՑԱՆԳԱՆԱԼ. Ցանկ կամ ի սպառ բերիլ սրտիւ առ իմն իբր յեզր բաղձանաց, կամ յայն ինչ՝ յոր յանգի յօժարութիւնն. բաղձալ. ըղձալ. անձկալ. փափաքել. տենչալ. տարփալ. եւ Տռփալ. յօժարիլ, պապակիլ, պասքիլ. սիրտը ուզել, կարօտնալ, աչք ձգել.

Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։

Միշտ ցանկայ մարդ անյայտիցն գիտակ լինել. (Գէ. ես.։)


Ցանկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ցանկամ.

NBHL (3)

ՑԱՆԿԱՄ կամ ՑԱՆԿԱՆԱՄ. ἑπιθυμέω , ποθέω, ἑράω, ἰμείρομαι եւ այլն. concupisco, desidero, cupio, opto. գրի եւ ՑԱՆԳԱԼ, ՑԱՆԳԱՆԱԼ. Ցանկ կամ ի սպառ բերիլ սրտիւ առ իմն իբր յեզր բաղձանաց, կամ յայն ինչ՝ յոր յանգի յօժարութիւնն. բաղձալ. ըղձալ. անձկալ. փափաքել. տենչալ. տարփալ. եւ Տռփալ. յօժարիլ, պապակիլ, պասքիլ. սիրտը ուզել, կարօտնալ, աչք ձգել.

Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։

Միշտ ցանկայ մարդ անյայտիցն գիտակ լինել. (Գէ. ես.։)


Ցանկապատառ

See full entry →

adj.

hedge-breaking.

NBHL (1)

Պատառօղ զցանկ. քակտիչ կարգաց եւ կրօնից.


Ցանկասէր

See full entry →

adj.

amorous, lecherous, lewd, voluptuous, sensual, libidinous.


Ցանկասիրեմ

See full entry →

vn.

to desire passionately.

NBHL (1)

ՑԱՆԿԱՍԻՐԵԼ. Սիրով ցանկալ. սրտի մտօք անձկալ.


Ցանկափակ

See full entry →

adj.

cf. Ցանկապատ.

NBHL (1)

Ցանգափակ դրախտին խրամատիչ. (Ճ. ՟Ա.։)


Ցանկեմ, եցի

See full entry →

va.

to surround with hedges, to hedge or wall in, to enclose, to encircle;
— զհամարս տանց, to divide into chapter and verse.

NBHL (5)

Ցանգեաց կիւրոս զտեղին։ Ցանկեաց ամրացոյց զտեղին՝ ուստի ել հուր. (Նախ. ՟բ. մակ.։ Գէ. ես.։)

Ցանգել զխրամատութիւնն ի ծառայատոհմ ազդաց անտի. (Ագաթ.։)

Զհամարս տանցն ցանկեսցես, զի մի՛ գողասցին ի հերետիկոսաց. (Երզն. ՟ժ. խորան.։)

Հաւատոյ վահանաւ, եւ ասպարով շնորհացն, շնորհացն, եւ խաչին տիգաւն ցանգեալ՝ հակառակողացն անըմբռնելի եղեր. (Ժմ. յն.։)

Մտի ես ի դրախտն ցանկեալ։ Սուրն այն՝ որ ցանկեցաւ (եդեալ իբրու ցանկ) ի դրախտի անդ ի պատճառս եւայի, բարձաւ ի ձեռն Մարիամու. (Եփր. համաբ.։)


Ցանկորդ

See full entry →

adj. adv.

assiduous, continual;
ever, continually.

NBHL (1)

Ուր որդին Աստուծոյ նստի ընդ աջմէ Աստուծոյ՝ փառաւորեալ ցանկորդ ի հրեշտակաց, եւ ի մարդկանէ. (Եղիշ. յար.։)


Ցանկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

desire, longing, envy;
will, pleasure;
sensual pleasures, lust, concupiscence, voluptuousness, sensuality, passion, love;
cupidity;
— փառաց, ambition;
գալ ի —, to desire, to wish;
լինել ի ցանկութեան մեծի, to desire ardently, to wish for eagerly;
առնել ընդ ցանկութեան անձին, to act according to one's caprice.

NBHL (2)

ՑԱՆԿՈՒԹԻՒՆ կամ ՑԱՆԳՈՒԹԻՒՆ. ἑπιθυμία, ὅρεξις , πόθος, ἕρως concupiscentia, cupiditas, desiderium, appetitus, amor, placitum. Ցանկալն. ցանկ կամ յանկաւոր կարծեցեալ բերումն սրտի եւ ոգւոյ առ բաղձալիս իւր. իղձ. բաղձանք. յօժարութիւն. տենչ. տենչանք. փափաք. սէր. տարփանք. հաճոյք.

Զցանկութիւն տնանկաց լուար տէր։ Տէր առաջի քո է ամենայն ցանկութիւն իմ։ Զի սկիզբն նորա ճշմարիտ ցանկութիւն խրատու է։ Ցանկութիւն իմաստութեան տանի յարքայութիւն։ Առ ամենայն ցանկութիւն բաւական։ Հաց ցանկութեանց (այսինքն ցանկալի) ոչ կերայ։ Խօսի բանս խաղաղութեան ըստ ցանկութեան (այսինքն հաճոյից) անձին իւրոյ։ Ըստ ամենայն ցանկութեան քում, կամ անձին քոյ՝ զենցես, եւ ուտիցես միս ըստ օրհնութեան տեառն Աստուծոյ քոյ.եւ այլն։


Ցանց, ից

See full entry →

s. fig. anat.

net, seine;
net-work;
snare;
cf. Ցանցատեսակ;
սփռել զ—, to spread nets;
անկանիլ ի —ս, to be caught, taken in a net;
to be snared, netted, entrapped.

NBHL (2)

Իբրեւ զձկունս ծովու՝ ձգեաց զնա ցանցիւ իւրով։ Խունկս ծխեսցէ ցանցից իւրում։ Սփռեսցէ զցանցն իւր։ Որպէս ձկունք որսացեալք ցանցիւք չարեօք (յն. չարօք)։ Անկցին ի ցանցս նորա մեղաւորք։ Ցանց ձգեաց ոտից իոց։ Արկից զցանց իմ զնովաւ, եւ պատեսցի ուռկանաւ ի պաշարումն. եւ այլն։

Ցանց ընկեցեալ է ի ծով, եւ ձկունքն ոչ ընտրին, մինչ ցանցն ելանէ։ Յերկիր թափեալ ցանցոյն։ Որ յայս ցանցիցս փրկէ զմեզ։ Մանես մե ցանցս, եւ արկանես շուրջ զոտիւք քովք. (Մծբ. ՟Է։ Խոր. ՟Բ. 82։ Լմբ. ժղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)


Ցանցեմ, եցի

See full entry →

va.

to fish with nets, to take or catch in a net.

NBHL (1)

Թո՛ղ զուռկանսդ, եւ զտիեզերս ցանցեա՛. (Ոսկ. ղկ.։)


Ցասկոտ, աց

See full entry →

adj.

inclined to anger, hasty, irascible, passionate, choleric.


Ցասնական

See full entry →

cf. Ցասմնական.

NBHL (2)

Որոյ երեք մասունք են, բանական, ցասնական, եւ ցանկական։ Երեք մասունք ի նոսա ուստի՛ իցեն, բանական, ցասնական, եւ ցանկական. (Եզնիկ.։)

Ցասնական իմն սրտիւ դժգմեալ. (Յհ. կթ.։)


Ցասնում, եայ

See full entry →

vn.

to lose one's temper, to put oneself in a passion, to fall or fly into a passion, to fire up, to be indignant, very cross, greatly incensed, violently enraged, angry, vexed, exasperated;
— տարապարտուց, to fire up at the least thing, to be easily provoked, put out.

NBHL (2)

θυμόομαι, ὁργίζομαι, ἁγανακτέω , πικραίνομαι iram concitor, irascor, indignor, exacerbor χολάω furo, insanio, bile mihi jecur accenditur. որ եւ ՑԱՍՉԻՄ. Սաստիւ՝ կամ սաստկութեամբ վառիլ ի վրէժխնդրութիւն. զայրանալ. սրտմտիլ. դժուարիլ. զչարիլ. զայրագնիլ. բարկանալ, սրդողիլ, նեղանալ.

Մարտիւրոսքն են ձեզ ցասուցեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Ցաւաբեր

See full entry →

adj.

causing pain, dolorons;
hurtful, unwholesome.

NBHL (4)

ՑԱՒԱԲԵՐ ՑԱՒԱԲԵՐԱԿԱՆ. ἁλγεινός dolorem adferens, molestus, gravis. Որ ինչ բերէ զցաւ, զհիւանդութիւն. առիթ ցաւոց եւ ախտից.

Ամենայն օտարոտին ի բնութենէ՝ ցաւաբեր է. (Պղատ. տիմ.։)

Ախտիցն հեշտագունիցն եւ ցաւաբերիցն. (Պղատ. տիմ.։)

Զգայութեան հեշտագունի, եւ ցաւաբերականի. (Պղատ. տիմ.։)


Ցաւագին

See full entry →

adj. adv.

painful, doleful, afflicted, sorrowful, dismal, mournful;
dolefully, dolesomely, painfully, sadly;
— ձայնիւ, in a monrnful tone;
— սիրտ, sorrowful heart;
— անէծք, atrocious curse;
— կեանք, tiresome life.

NBHL (3)

ἁλγηρός, ὁδυνηρός, κατόδυνος , λυπηρός dolorosus, dolore affectus, dolorificus, dolorem adferens. Ցաւօք լի (անձն, կամ իրն). որոյ կամ ուր ցաւն է բազում եւ սաստիկ. ցաւագնեալ. վշտագնեալ. վշտագին. տրամագին. նեղեալ, եւ Նեղիչ. տրտմագին. ցաւեցուցիչ. կսկծելի. դժուարին.

Ցաւագին հեծութեամբ։ Ցաւագին ողբովք։ Ցօղէր արտօսր ցաւագին։ Բժշկութիւն ցաւագին ախտից տիրականն մարդոյ։ Յորժամ հնչէ փողն ահագին՝ ազդել յոսկերս իմ ցաւագին. (Յճխ.։ Շար. Մանդ.։ Սարգ.։ Յիսուս որդի.։)

ՑԱՒԱԳԻՆ. մ. Ցաւալի օրինակաւ. սաստիկ ցաւով.


Ցաւագնեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be in pain, to have a pain, to be ill, to suffer;
to pain, to be afflicted, vexed, chagrined, sorry.

NBHL (1)

Ցաւագնեաց նա ի բազում պահոց։ Ոչինչ ցաւագնեաց նմա։ Տրտմել եւ ցաւագնել յոյժ մեզ՝ զանարժանս գործելով։ Ցաւագնել յանցանելն զպատուիրանաւն։ Թէ ոչ էիր հիւանդ, ոչ ցաւագնէիր ընդ բանսն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Փիլ. բագն.։ Շ. յկ. ՟Ի՟Գ։ Վրք. հց. ՟Բ։)


Ցաւագնոտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to fall sick, to be ailing, poorly.

NBHL (1)

Զի ցաւագնոտեաց նա ի բազում պահոց անտի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Ցաւագնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

pain, grief, affliction, tribulation;
condolence, compassion.

NBHL (1)

Ցաւ. վիշտ. եւ Ցաւ սրտի, կամ ցաւակցութիւն.


Ցաւալից

See full entry →

adj.

painful, doleful, grievous, sad.

NBHL (1)

Ցաւալից կենաց մարդկան զօրեղ բժիշկ։ Ցաւալից կենօք, եւ խաւարային բանտիւք. Ի ցաւալից եւ ի բազմածուփ կենցաղս յայս։ Ի ցաւալից վշտացայ յանցաւ եւ յանախտ փառս էած. (Շար.։ Շ. տաղ.։ Խոսր.։ Լմբ. սղ.։)


Ցաւած, ի

See full entry →

adj.

suffering, infirm, ill;
afflicted, wretched.

NBHL (1)

Ասեն բժիշկք՝ թէ ցաւածին գնալ, զի ոտիւքն ցաւած էր. (Բուզ. ՟Ե. 35։)


Ցաւակցաբար

See full entry →

adv.

compassionately, sympathisingly.

NBHL (2)

Ոչ տեսեր ցաւակցաբար։ Յօժարութեամբ եւ ցաւակցաբար ունել զվերակացութիւն հօտին։ Ցաւակցաբար հոգալով զեղբօրն փրկութիւն. (Սարգ.։)

Գայր առ նա ի ցաւակցաբար վշտակցութիւն։ Օգնութիւն՝ ցաւակցաբար գթոյ է բացայայտիչ. (Յհ. կթ.։ Խոսր.։)


Ցաւակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

condolence, compassion, sympathy;
թուղթ ցաւակցութեան, letter of condolence.

NBHL (1)

Սիրով եւ ցաւակցութեամբ կատարեսցուք։ Զկ եւ ի զկնի եկելոցն ընկալայց զթողութիւն եւ ցաւակցութիւն իմոյ տիրապէս հիւանդութեանս. (Սարգ. յկ. ՟Զ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)


Ցաւահալած, ից

See full entry →

adj.

antimorbous, curing, dispelling diseases.

NBHL (1)

Հալածիչ եւ փարատիչ ցաւոց.


Ցաւացածոյց

See full entry →

adj.

assnasive, lenient.

NBHL (1)

Ցածուցիչ՝ մեղմիչ՝ փարատիչ ցաւոց.


Ցաւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to have a pain, an ailing;
to be afflicted, chagrined;
to regret;
cf. Ցաւէ.

NBHL (2)

Աչք ցաւիցին. (ստամոքք ցաւիցին. Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)

Եւ որպէս Վշտանալ. սգալ. տհաճիլ. խոցիլ սրտի. զչարիլ.


Ցելումն, ման

See full entry →

s.

cleaving, rending;
cleft, rent.

NBHL (1)

Զսա առանց ցելման թողացոյց. իսկ զներքինն ցելեալ վեցեկի՝ եօթն բոլորս անհաւասարս. (Պղատ. տիմ.։)


Ցեղապետ, աց

See full entry →

s.

patriarch;
chief of a race, tribe or clan.

NBHL (2)

Ցեղապետք ձեր, եւ ծերակոյտ ձեր։ Ժողովեցէ՛ք առ իս զցեղապետս եւ զծերս ձեր։ Ամենայն գունդք ցեղապետիցն զօրաց.եւ այլն։

Գլխաւորք եւ ցեղապետք որոշեալք։ Բազում գլուխ եւ ցեղապետք։ Երկոտասան ցեղապետին՝ ծնեալ որդւոց նահապետին. (Խոր. ՟Ա. 31։ Յհ. իմ. երեւ.։ Յիսուս որդի.։)


Ցեղապետական, ի, աց

See full entry →

adj.

patriarcal.

NBHL (1)

Սեպհական ցեղապետի եւ ցեղապետութեան.


Ցեղապետեմ, եցի

See full entry →

va.

to be chief or patriarch of a tribe.

NBHL (1)

Ի կրտսերոյ որդւոյ նորա առաւենէ առաւենեանք ցեղապետին. (Յհ. կթ.։)


Ցեղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to descend or derive from, to take origin.

NBHL (1)

Զնոյ իւրովքն պահեաց. յորոց վերստին ցեղեցաւ սերմն մարդկան։ Ցեղեցան յերկոտասան նահապետացն։ Ուստի Արշակ թագաւորեալ, Արշակունի ազգըն ցեղեալ. (Լմբ. իմ.։ ՃՃ.։ Շ. վիպ.։)


Ցերեակ

See full entry →

adv.

by day, in daytime, during the day, in broad daylight;
զցայգ եւ զցերեկ, day & night;
զօրն ցերեկ, all day long.

NBHL (1)

ԶՑԵՐԵԱԿ. ԶՑԵՐԵԿ. մ. Ի տունջեան. ի տուէ. մինչեւ ցերեկոյ. զտիւն ողջյն. ցորեկը, ինչուան իրիկուն.


Ցերեկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

daytime, duration of a day, the whole day.

NBHL (2)

Ժամանակ ցերեկային. տիւ. ցորեկ.

Զցերեկութեանն չարեացն հոգս զցայգն ածեն զմտաւ։ Զաւուրն զցերեկութեան վաստակոցն։ Ցերեկութեանն վաստակօք ի չորաբեկ սեղանն մատչին. (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. յհ. Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Վարնկենի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

cucumber-plant.

NBHL (1)

Ուստի ... լինի ի նմա ձիթենի, վարնկենի (կամ վայրնկենի), եւ յասմիկ։ Վարդենիք, նռնենիք, արմաւենիք, վարնգենիք, եւ նմանք սոցա. (Խոր.։ Վրդն. ծն.։)


Վարշամակ, աց

See full entry →

s.

handkerchief;
towel, napkin, linen;
head-band, hand-cover, veil;
amict.

NBHL (1)

Վարշամակ մի՛ կապեսցես ի գօտի քո. (Վրք. հց. ՟Է։)


Վարոցաւոր, աց

See full entry →

s.

verger, beadle, mace-bearer, lictor, usher of the black rod, serjeant.

NBHL (1)

Բազում սպասաւորք շուրջանակի՝ վարոցաւորք։ Ոչ վարոցաւորք առաջի, եւ ոչ տիգաւորք շուրջանակի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։ ՟Գ. 13։)


Վարութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

art of riding or driving;
government.

NBHL (1)

Ըստ նաւարկութեանցն, եւ ու՛ր արդեօք վարութիւնք առանց աշխատութեան լինիցին. (Պղատ. տիմ.։)


Վարուժան

See full entry →

cf. Վարուժանակ.

NBHL (1)

ՎԱՐՈՒԺԱՆ եւ ՎԱՐՈՒԺԱՆԱԿ, ՎԱՐՈՒԺՆԱԿ. Արուն ի զոյգս հաւուց եւ թռչնոց, որ առաւել լինի հզօր եւ գիշատիչ. որպէս եւ էգն կոչի մարի, զի լինի մայր.


Վարուժանակ, աց

See full entry →

s.

male bird, cock.

NBHL (1)

ՎԱՐՈՒԺԱՆ եւ ՎԱՐՈՒԺԱՆԱԿ, ՎԱՐՈՒԺՆԱԿ. Արուն ի զոյգս հաւուց եւ թռչնոց, որ առաւել լինի հզօր եւ գիշատիչ. որպէս եւ էգն կոչի մարի, զի լինի մայր.


Վարչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

government, direction, conduct;
triangular table of laws.

NBHL (1)

Ի զաւակէ անտի եկաց վարչութիւն առաջնորդութեան թագաւորացն։ Կարգ իշխանութեան յաշխարհ մտելոց, եւ վարչութիւնք մարդկայինք ունին օրէնս. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե։ Սարկ. քհ.։)


Վարսակալ, աց

See full entry →

s.

ornament for the hair, riband, frontlet, diadem.

NBHL (2)

Ծամակալ արանց. կապ ի պատիւ վարսից աւագորերոյ մարգարտազարդ. ապարօշ. խոյր. կամար ճակատու եւ ծոծորակի եւ սաղաւարտի. կայ եւ յն. σφήκωμα որ ի լտ. մեկնի. galeae pars, cui crista inseritur.

Զհետ գլխոյն գեղեցիկ իմն օրինակաւ յարմարեալ հիւսուն, եւ վարսակալաւ յօրինեալ շպտին. (Փիլ. տեսական.) ուր յն. σφηκούμενος contractus, cinctus.


Վարսաւորեմ

See full entry →

va.

cf. Վարսեմ.

NBHL (1)

Ցցով վարսաւորել ընդ ծամելիսն սիսարայ։ Ընդ ոտիւք արկեալ մեռուցանէր՝ ուռամբն վարսաւորեալ. (Յհ. կթ.։ Շ. բարձր.։)


Վարսեմ, եցի

See full entry →

va.

to drive in, to fix, to thrust in, to plant.

NBHL (4)

πηγνύω pango, impingo ἑγκρούω, πατάσσω impello, infingo, percutio . Վարել խորագոյնս. հարստել. մխել զվարոց կամ վարոցաւ. բախելով հաստատել, անցուցանել բռնի ի գետին, հեղուսեալ յորմն. սեւեռել. բեւեռել. խօթել, գամել.

Բախեաց զցիցն ընդ ծամելիս նորա, եւ վարսեաց ընդ գետինն։ Վարսեաց ընդ ծամելիս նորա։ Վարսեսցես (կամ վարեսցես) ցցովք ընդ որմն. վարեաց (կամ կարեաց) ցցովք ընդ որմն. (Դտ. ՟Դ. 21։ ՟Ե. 26։ ՟Ժ՟Զ. 13։)

Ի դաստակս ձեռացն եւ ի ծայրս ոտիցն էր վարսեալ հեղուսիւք ընդ փայտին. (Միսայէլ խչ.։)

Ե՛ւս չար քան զհիւանդս են յախտի, եւ ընդ ամենայն բռնութեամբք վարսեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։)


Վաւաշանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Վաւաշիմ.


Վաւաշեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Վաւաշիմ.


Վաւաշոտ

See full entry →

cf. Վաւաշ.

NBHL (1)

Զպարկեշտն եւ զվաւաշոտն ... Վաւաշոտն զրկեալ է ի բարւոյ։ Անարգել վաւաշոտն։ Եգիպտուհի վաւաշոտին՝ մի՛ մատնեցայց գարշ պոռնկին. (Դիոն. աստուծային։ Փիլ. իմաստն.։ Յիսուս որդի.։)


Վաւաշոտեմ

See full entry →

va.

cf. Վաւաշեմ.